Հանքային խտանյութերից և երկրորդային ելանյութերից կապարի կորզման և ռաֆինացման տեխնոլոգիայի մշակումը

Религия

Պատմաեկեղեցական և աստվածաբանական բնույթի այս աշխատությունը ներկայացնում է Ներսես Լամբրոնացու եկեղեցական խոսքը՝ կապված XII դարի հայ-բյուզանդական եկեղեցական հարաբերությունների և երկու եկեղեցիների մերձեցման շուրջ ընթացող քննարկումների հետ։ Կենտրոնական տեղ է զբաղեցնում քրիստոնեական միասնության գաղափարը, ինչպես նաև Հայ և Բյուզանդական եկեղեցիների միջև գոյություն ունեցող դավանական, ծիսական և եկեղեցական ավանդույթների տարբերությունների մեկնաբանությունը։ Հեղինակը քննարկում է տարաձայնությունների հաղթահարման հնարավորությունները՝ կարևորելով փոխըմբռնումը, երկխոսությունը և ընդհանուր քրիստոնեական հիմքերի գիտակցումը։ Աշխատության մեջ արտացոլվում են նաև ժամանակաշրջանի աստվածաբանական մտածողությունը, եկեղեցական հարաբերությունները և Կիլիկյան Հայաստանի հոգևոր կյանքի կարևոր հարցերը։ Այն արժեքավոր սկզբնաղբյուր է Ներսես Լամբրոնացու եկեղեցական հայացքների, նրա միաբանական մոտեցումների և միջնադարյան հայ աստվածաբանական մտքի ուսումնասիրության համար։ Միաժամանակ նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու XII դարում հայկական և բյուզանդական եկեղեցական շրջանակների միջև ընթացող բանակցությունների ու գաղափարական բանավեճերի բնույթի մասին։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայոց եկեղեցու պատմությամբ, աստվածաբանությամբ, միջնադարագիտությամբ և հայ-բյուզանդական հարաբերություններով զբաղվող հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է երաժշտառիթմական շարժման դերին կրտսեր դպրոցականների պարային կարողությունների ձևավորման և զարգացման գործընթացում։ Հետազոտության կենտրոնում այն գաղափարն է, որ երաժշտության ռիթմը, շարժումը և դրանց փոխկապակցված ընկալումը կարևոր հիմք են երեխայի շարժողական, ստեղծագործական, գեղագիտական և արտահայտչական կարողությունների զարգացման համար։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են կրտսեր դպրոցական տարիքի երեխաների տարիքային և հոգեբանական առանձնահատկությունները, շարժողական ակտիվության բնույթը, երաժշտական ռիթմի ընկալման մակարդակը և այդ գործոնների ազդեցությունը պարային հմտությունների ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում երաժշտության և շարժման ներդաշնակ համադրմանը՝ որպես ուսումնական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման միջոց։ Ներկայացվում են երաժշտառիթմական վարժությունների, խաղերի, շարժումների և պարային տարրերի կիրառման հնարավորությունները, որոնց միջոցով երեխաները կարող են զարգացնել ռիթմի զգացողությունը, շարժումների համակարգվածությունը, մարմնի կառավարումը, տարածության մեջ կողմնորոշվելու կարողությունը, երաժշտական լսողությունը և շարժումների արտահայտչականությունը։ Կարևորվում է նաև երեխաների ստեղծագործական նախաձեռնության խթանումը, քանի որ երաժշտառիթմական գործունեությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն կրկնել պատրաստի շարժումներ, այլև ինքնուրույն ստեղծել շարժողական պատկերներ և դրանք համապատասխանեցնել երաժշտական բնույթի ու ռիթմի փոփոխություններին։ Աշխատության մեջ քննարկվում են ուսուցման կազմակերպման մեթոդներն ու մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են պարային կարողությունների աստիճանական զարգացմանը՝ հաշվի առնելով սովորողների անհատական առանձնահատկությունները և պատրաստվածության մակարդակը։ Երաժշտառիթմական շարժման նպատակային կիրառումը դիտարկվում է նաև որպես երեխաների գեղագիտական դաստիարակության, ինքնարտահայտման, խմբային համագործակցության և շարժողական մշակույթի ձևավորման արդյունավետ միջոց։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարրական դպրոցի ուսուցիչների, երաժշտության և պարարվեստի մասնագետների, մանկավարժների, պարուսույցների, մանկավարժական բուհերի ուսանողների և կրտսեր դպրոցականների գեղարվեստական ու ֆիզիկական զարգացման խնդիրներով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Литература

Աշխատությունը նվիրված է XX դարի դրամատուրգիայի երկու նշանավոր ներկայացուցիչների ստեղծագործություններում անձի ներքին երկվության, ինքնության ճգնաժամի և մարդու հոգեբանական ու գոյաբանական հակասությունների գեղարվեստական արտահայտման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այն կերպարներն են, որոնց վարքագծում, խոսքում և փոխհարաբերություններում բացահայտվում է անհատի ներքին աշխարհի անկայունությունը, ինքնաճանաչման դժվարությունը և սեփական գոյության իմաստը հասկանալու ձգտումը։ Քննվում է մարդու ներքին և արտաքին իրականությունների հակադրությունը, երբ կերպարի ինքնընկալումը հաճախ չի համապատասխանում շրջապատի կողմից նրա ընկալմանը, իսկ հիշողությունը, անցյալը և ներկան ձևավորում են միմյանց հակասող պատկերացումներ անձի ինքնության վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկխոսության կառուցվածքին, լռությանը, դադարներին, կրկնություններին և լեզվական անորոշությանը, որոնք դրամատիկական տեքստում դառնում են կերպարների ներքին վիճակը բացահայտող կարևոր արտահայտչամիջոցներ։ Լեզուն դիտարկվում է ոչ միայն հաղորդակցության միջոց, այլև մարդու մեկուսացման, փոխըմբռնման դժվարության և ինքնության անկայունության արտահայտություն։ Ուսումնասիրվում են նաև կերպարների միջև իշխանության, կախվածության, օտարման և հաղորդակցական անհաջողության հարաբերությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում աբսուրդի գեղագիտության և ժամանակակից դրամայի նորարարական սկզբունքների քննությունը, որոնց միջոցով ավանդական սյուժետային զարգացումը հաճախ փոխարինվում է կրկնվող իրավիճակներով, անորոշ ժամանակատարածական միջավայրով և մարդու գոյության վերաբերյալ բաց հարցադրումներով։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու երկու դրամատուրգների ստեղծագործական մտածողության ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Մի դեպքում անձի երկատվածությունը կարող է առավել ընդգծված դրսևորվել գոյաբանական անորոշության, ժամանակի և ինքնության քայքայման միջոցով, մյուս դեպքում՝ հիշողության, խոսքի, սոցիալական հարաբերությունների և հոգեբանական լարվածության փոխազդեցությամբ։ Հետազոտությունը կարևորում է նաև բեմական տարածության, կերպարների գործողությունների և դրամատիկական ենթատեքստի նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է գրականագիտական, համեմատական և դրամատուրգիական վերլուծության մոտեցումները՝ բացահայտելով անձի ներքին հակասությունների և ինքնության խնդրի նշանակությունը ժամանակակից անգլալեզու դրամայի գեղարվեստական համակարգում։

Литература

«Էնեականը» հռոմեական դասական գրականության նշանավոր էպիկական ստեղծագործության անվանումն է, որն ավանդաբար կապվում է հռոմեացի բանաստեղծ Վերգիլիոսի հետ։ Այն պատմում է տրոյացի հերոս Էնեասի ուղևորության և փորձությունների մասին՝ ներկայացնելով Տրոյայի կործանումից հետո նոր հայրենիք գտնելու նրա ձգտումը։ Ստեղծագործության հիմքում ընկած են հերոսական պարտքի, ճակատագրի, աստվածային կամքի, հայրենիքի հիմնադրման և անձնական զգացմունքների ու հանրային պատասխանատվության հակադրության թեմաները։ Էնեասի ճանապարհորդությունը ոչ միայն արկածների ու դժվարությունների հաջորդականություն է, այլև մի ուղի, որի ընթացքում բացահայտվում են հերոսի բնավորությունը, նրա պարտքի գիտակցումը և ապագա սերունդների համար պատասխանատվություն ստանձնելու պատրաստակամությունը։ Էպոսում միահյուսվում են դիցաբանական պատկերացումները, հերոսական պատումները, պատերազմական իրադարձություններն ու մարդկային ապրումների նկարագրությունները։ Վերգիլիոսի ստեղծագործությունը նշանակալի ազդեցություն է ունեցել եվրոպական գրականության հետագա զարգացման վրա՝ դառնալով դասական կրթության և գեղարվեստական ավանդույթի կարևոր բաղադրիչ։ Հայերեն այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում դասական գրականության հայերեն թարգմանությունների, հին հռոմեական էպոսի տարածման և հայ ընթերցողական միջավայրում համաշխարհային գրական ժառանգության յուրացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրականագետներին, դասական մշակույթի ուսումնասիրողներին և էպիկական պոեզիայի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է 1920–1950-ական թվականներին հայ արվեստի զարգացման և վերելքի առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանն ու այդ շրջանի մշակութային ժառանգության ներկայացմանը երիտասարդության հոգևոր և գեղագիտական դաստիարակության տեսանկյունից։ Հետազոտության հիմքում ընկած է այն գաղափարը, որ արվեստը ոչ միայն պատմական ժամանակաշրջանի մշակութային կյանքի արտահայտություն է, այլև կարևոր միջոց է երիտասարդ սերնդի աշխարհայացքի, ազգային ինքնագիտակցության, արժեքային համակարգի և գեղագիտական ճաշակի ձևավորման համար։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել տվյալ ժամանակաշրջանի կերպարվեստի, քանդակագործության, ճարտարապետության, թատրոնի, երաժշտության և արվեստի այլ ուղղությունների զարգացման հիմնական միտումները, նշանակալի ստեղծագործությունները և մշակութային երևույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն ստեղծագործությունների բացահայտմանը, որոնք արտահայտում են հայրենասիրության, ազգային ինքնության, մարդու արժանապատվության, աշխատանքի, բարոյական արժեքների և հոգևոր ներաշխարհի թեմաները և կարող են արդյունավետորեն կիրառվել երիտասարդության դաստիարակության գործընթացում։ Աշխատությունը կարևորում է պատմական և մշակութային համատեքստի ճիշտ ներկայացումը՝ հնարավորություն տալով երիտասարդներին արվեստի ստեղծագործությունները դիտարկել ոչ միայն որպես գեղարվեստական արժեքներ, այլև որպես տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական և հոգևոր կյանքի վկայություններ։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել արվեստի տարբեր ճյուղերի փոխազդեցությունը, ազգային ավանդույթների շարունակականությունն ու նոր գեղարվեստական մոտեցումների ձևավորումը, ինչպես նաև հայ արվեստագետների ստեղծագործական ժառանգության դերը ազգային մշակույթի զարգացման գործում։ Առանձին ուղղություն է կազմում արվեստի կրթական և դաստիարակչական ներուժի բացահայտումը, մասնավորապես՝ ինչպես կարող են թանգարանային այցելությունները, արվեստի ստեղծագործությունների քննարկումները, պատկերների և երաժշտական ստեղծագործությունների վերլուծությունը, նախագծային աշխատանքներն ու մշակութային միջոցառումները նպաստել երիտասարդների հոգևոր արժեքների և մշակութային ինքնության ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարող է առաջարկել նաև մեթոդական մոտեցումներ, որոնց միջոցով 1920–1950-ական թվականների հայ արվեստի ուսումնասիրությունը կդառնա երիտասարդության գեղագիտական, բարոյական և հայրենասիրական դաստիարակության արդյունավետ բաղադրիչ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել արվեստագետների և մշակույթի պատմությամբ զբաղվող մասնագետների, մանկավարժների, դասախոսների, ուսանողների, թանգարանների և մշակութային կրթության ոլորտի աշխատակիցների համար՝ նպաստելով հայ արվեստի պատմական ժառանգության ավելի խոր ընկալմանը և դրա դաստիարակչական ներուժի նպատակային օգտագործմանը։

Другие предметы

Այս ուսումնամեթոդական հրատարակությունը նախատեսված է սեմինար պարապմունքների կազմակերպման և արդյունավետ անցկացման գործընթացին աջակցելու համար։ Այն ներառում է ուսումնական թեմաների մշակման, քննարկումների կազմակերպման, ուսանողների ինքնուրույն աշխատանքի խթանման, հարցադրումների ձևավորման և գիտելիքների ստուգման մեթոդական ցուցումներ։ Նյութում ներկայացվում են սեմինարների անցկացման կառուցվածքը, դասավանդողի և սովորողների փոխգործակցության սկզբունքները, թեմատիկ առաջադրանքների մշակման մոտեցումները, գրականության ընտրության և ուսումնասիրման ուղիները, ինչպես նաև ուսումնական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման գործնական առաջարկություններ։ Հրատարակությունը կարող է օգտագործվել բարձրագույն ուսումնական հաստատություններում դասախոսների և ուսանողների կողմից՝ նպաստելով տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը, վերլուծական մտածողության զարգացմանը և մասնագիտական պատրաստվածության կատարելագործմանը։