Ավտոմոբիլներ և տրակտորներ

Математика

Աշխատությունը նվիրված է կիսաինկլյուզիվ էլեկտրածնման գործընթացներում դրական և բացասական պիոնների հարաբերակցության, ինչպես նաև տարբեր միջուկային թիրախների վրա պիոնների առաջացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է բարձր էներգիաների ֆիզիկայի այն կարևոր ուղղությունը, որի շրջանակում ուսումնասիրվում է էլեկտրոնների փոխազդեցությունը պրոտոնների, դեյտրոնների և ավելի բարդ միջուկային համակարգերի հետ և այդ փոխազդեցությունների արդյունքում առաջացող հադրոնների հատկությունները։ Աշխատության հիմնական խնդիրներից է π+ և π− մեզոնների առաջացման հաճախականությունների հարաբերակցության որոշումը պրոտոնի և դեյտրոնի դեպքում։ Այս հարաբերակցությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տեղեկատվություն ստանալ էլեկտրածնման գործընթացում ներգրավված քվարկային և հադրոնային մեխանիզմների, լիցքային համաչափությունների և միջուկային միջավայրի ազդեցության մասին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կիսաինկլյուզիվ գործընթացին, որի դեպքում վերջնական վիճակի բոլոր մասնիկների մանրամասները պարտադիր չէ, որ ամբողջությամբ գրանցվեն, սակայն ընտրված հադրոնների հատկությունները չափվում և վերլուծվում են։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել հետաքրքրող գործընթացների որոշակի կինեմատիկական և դինամիկ առանձնահատկություններ։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը Al/D հարաբերակցության ուսումնասիրությունն է π+ և π− մեզոնների համար, որտեղ ալյումինե և դեյտրոնային թիրախների համեմատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել միջուկային միջավայրի ազդեցությունը մեզոնների առաջացման և տարածման գործընթացների վրա։ Ավելի ծանր միջուկում առաջացող հադրոնները կարող են փոխազդել միջուկային նյութի հետ, ինչի հետևանքով նրանց ելքերը կարող են տարբերվել ազատ կամ թեթև թիրախների դեպքում դիտվող արդյունքներից։ Այդ տարբերությունների ուսումնասիրությունը կարևոր է միջուկային նյութի հատկությունները, հադրոնների միջուկային փոխազդեցությունները և վերջնական վիճակի փոխազդեցությունների հնարավոր ազդեցությունները հասկանալու համար։ Աշխատության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում փորձարարական տվյալների հավաքագրմանը, մշակմանը և վիճակագրական ու համակարգային անորոշությունների գնահատմանը։ Վերլուծության ընթացքում անհրաժեշտ է հաշվի առնել դետեկտորների արդյունավետությունը, մասնիկների նույնականացումը, կինեմատիկական ընտրության չափանիշները և տարբեր ֆոնային գործընթացների ազդեցությունը ստացվող արդյունքների վրա։ Պիոնների լիցքային հարաբերությունների համեմատությունը տարբեր թիրախների համար կարող է նաև հնարավորություն տալ ուսումնասիրելու միջուկային էֆեկտների բնույթը և դրանց կախվածությունը չափվող կինեմատիկական մեծություններից։ Աշխատության գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրանով, որ նման չափումները լրացնում են հադրոնների առաջացման և միջուկային միջավայրում դրանց վարքագծի վերաբերյալ փորձարարական տվյալների բազան և նպաստում ուժեղ փոխազդեցության նկարագրման տեսական մոդելների ստուգմանը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է մասնիկների փորձարարական ֆիզիկան, միջուկային ֆիզիկան և հադրոնային գործընթացների ուսումնասիրությունը՝ կենտրոնանալով պիոնների առաջացման քանակական հարաբերությունների և միջուկային թիրախի ազդեցության բացահայտման վրա։ Այն կարող է հետաքրքրել մասնիկների և միջուկային ֆիզիկայի մասնագետներին, փորձարարական ֆիզիկոսներին, ասպիրանտներին, ֆիզիկայի ուսանողներին և բարձր էներգիաների փոխազդեցությունների ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողներին։

Математика

Սա տեսական ֆիզիկայի հետազոտություն է, որը նվիրված է քվանտային երևույթների ուսումնասիրությանը գրավիտացիոն դաշտերում, որտեղ վերլուծվում է քվանտային մեխանիկայի և ընդհանուր հարաբերականության փոխազդեցությունը, մասնավորապես՝ ինչպես են տարրական մասնիկների և քվանտային դաշտերի հատկությունները փոխվում կորացված տարածաժամանակում, աշխատանքը ընդգրկում է այնպիսի երևույթներ, ինչպիսիք են քվանտային վակուումի տատանումները ուժեղ գրավիտացիոն դաշտերում, մասնիկների ստեղծման գործընթացները հորիզոնների մոտ, ինչպես նաև գրավիտացիոն դաշտի ազդեցությունը քվանտային համահունչության և խճճվածության վրա, միաժամանակ դիտարկվում են սև խոռոչների ֆիզիկային առնչվող էֆեկտներ՝ ներառյալ ճառագայթման քվանտային բնույթը և տեղեկատվության պահպանման խնդիրները, նպատակ ունենալով խորացնել հասկանալը քվանտային տեսության և գրավիտացիայի միավորման հիմնարար խնդիրների վերաբերյալ։

Технология

Գիրքը նվիրված է խառնուրդային գործվածքների օպտիմալ բաղադրության որոշման եղանակների մշակմանը՝ ներկայացնելով տեքստիլ նյութերի նախագծման, հատկությունների գնահատման և արտադրության արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Այն ուսումնասիրում է տարբեր մանրաթելային բաղադրիչների համակցման սկզբունքները, դրանց ազդեցությունը գործվածքների ֆիզիկամեխանիկական, տեխնոլոգիական և սպառողական հատկությունների վրա։ Աշխատանքում ներկայացվում են խառնուրդային կազմերի ընտրության գիտական մոտեցումները, փորձարարական հետազոտությունների մեթոդները, օպտիմալացման չափանիշները և մաթեմատիկական վերլուծության կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գործվածքների ամրության, մաշակայունության, հիգիենիկ հատկությունների, արտաքին տեսքի և արտադրական արդյունավետության ապահովմանը՝ տարբեր տեսակի մանրաթելերի ճիշտ համադրման միջոցով։ Գիրքը ներկայացնում է տեքստիլ արտադրանքի որակի բարելավման և մրցունակության բարձրացմանն ուղղված տեխնոլոգիական լուծումներ։ Աշխատանքը նախատեսված է տեքստիլ արդյունաբերության մասնագետների, տեխնոլոգների, ինժեներների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և գործվածքների նախագծմամբ ու արտադրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экология

Աշխատությունը նվիրված է Արարատյան հարթավայրի հողերի դեգրադացման հիմնական պատճառների, դրսևորումների և դրանց կանխարգելման ու վերականգնման միջոցառումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են տարածաշրջանի հողային ռեսուրսների բնական և մարդածին առանձնահատկությունները, հողերի ֆիզիկական, քիմիական և կենսաբանական հատկությունների փոփոխությունները, ինչպես նաև դրանց բերրիության նվազմանն ու արտադրողականության անկմանը նպաստող գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ոռոգման ինտենսիվությանը, ջրային ռեժիմի փոփոխություններին, երկրորդային աղակալմանը, հողերի էրոզիոն գործընթացներին, անբավարար դրենաժին, գյուղատնտեսական հողերի ոչ արդյունավետ օգտագործմանը և մարդու տնտեսական գործունեության ազդեցությանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել հողերի աղակալման և ալկալիացման, օրգանական նյութի նվազման, կառուցվածքի վատթարացման և այլ դեգրադացիոն գործընթացների տարածվածությունն ու զարգացման առանձնահատկությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հողերի վիճակի գնահատման մեթոդներին, հողային ցուցանիշների ուսումնասիրությանը և դեգրադացման մակարդակի որոշմանը՝ տարբեր տարածքների ու հողատեսակների համեմատությամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև կլիմայական փոփոխությունների, ջրային ռեսուրսների կառավարման և գյուղատնտեսական արտադրության տեխնոլոգիաների ազդեցությանը հողերի կայունության վրա։ Դեգրադացման դեմ պայքարի շրջանակում դիտարկվում են ոռոգման և դրենաժային համակարգերի բարելավումը, ջրի արդյունավետ օգտագործումը, աղակալված հողերի վերականգնումը, հողի օրգանական նյութի համալրումը, ցանքաշրջանառությունը, հողապաշտպան գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների կիրառումը և հողերի մոնիթորինգի կատարելագործումը։ Կարևորվում է կանխարգելիչ միջոցառումների համադրումը վերականգնողական գործողությունների հետ՝ հաշվի առնելով տարածաշրջանի հողակլիմայական պայմանները և գյուղատնտեսական արտադրության առանձնահատկությունները։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Արարատյան հարթավայրի հողային ռեսուրսների կայուն կառավարմանը, հողերի բերրիության պահպանմանը և դեգրադացման գործընթացների սահմանափակմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել հողագետներին, ագրոնոմներին, բնապահպաններին, գյուղատնտեսության և ջրային ռեսուրսների կառավարման մասնագետներին, էկոլոգներին, հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների ուսանողներին։

Технология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է վերջավոր խնդիրների լուծման համար դիֆերենցիալ-պատկերային մոդելների մշակմանը և դրանց հիման վրա կիրառական ծրագրերի փաթեթի ստեղծմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մաթեմատիկական խնդիրների նկարագրությունը վերածել հաշվարկային արդյունավետ ալգորիթմների, որոնք հնարավորություն կտան ստանալ լուծումներ համակարգչային եղանակով և կիրառել դրանք տարբեր բնույթի գիտատեխնիկական խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքում դիտարկվում են այնպիսի մաթեմատիկական մոդելներ, որոնցում ուսումնասիրվող գործընթացը նկարագրվում է դիֆերենցիալ հավասարումներով և համապատասխան սկզբնական կամ սահմանային պայմաններով։ Վերջավոր խնդիրների առանձնահատկությունը կայանում է նրանում, որ անհրաժեշտ է ոչ միայն ձևակերպել գործընթացի մաթեմատիկական նկարագրությունը, այլև ապահովել դրա թվային լուծման կայունությունն ու բավարար ճշգրտությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է դիֆերենցիալ հավասարումների համար թվային մոտեցումների ընտրությունն ու կատարելագործումը։ Ուսումնասիրվում են հավասարումների դիսկրետացման, հաշվարկային սխալների գնահատման, լուծման կայունության և մոտարկման ճշգրտության հարցերը։ Թվային մեթոդի արդյունավետությունը գնահատվում է՝ հաշվի առնելով խնդրի կառուցվածքը, հաշվարկների ծավալը, լուծման պահանջվող ճշգրտությունը և համակարգչային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում մաթեմատիկական մոդելի և դրա թվային իրականացման միջև կապը։ Տեսականորեն ստացված հավասարումները պետք է վերածվեն այնպիսի ալգորիթմների, որոնք կարող են գործնականում իրականացվել ծրագրային միջավայրում։ Այդ նպատակով մշակվում են հաշվարկային ընթացակարգեր, որոնք ներառում են սկզբնական տվյալների մուտքագրում, մաթեմատիկական մոդելի պարամետրերի սահմանում, թվային հաշվարկների իրականացում, արդյունքների ստուգում և վերջնական տվյալների ներկայացում։ Հետազոտության կիրառական բաղադրիչը կապված է ծրագրային փաթեթի ստեղծման հետ։ Փաթեթը նախատեսված է մշակված մոդելների և թվային մեթոդների ավտոմատացված կիրառման համար և կարող է ներառել առանձին ծրագրային մոդուլներ՝ տարբեր տեսակի խնդիրների լուծման նպատակով։ Այդպիսի համակարգը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել կրկնվող հաշվարկների ժամանակային ծախսերը, պարզեցնել օգտվողի աշխատանքը և ապահովել նույն մեթոդների բազմակի կիրառումը տարբեր սկզբնական տվյալների դեպքում։ Ծրագրային փաթեթի մշակման ընթացքում կարևոր է ոչ միայն հաշվարկային ալգորիթմների իրականացումը, այլև ծրագրի կառուցվածքի հստակությունը, մոդուլայնությունը և ընդլայնման հնարավորությունը։ Լավ կազմակերպված ծրագրային համակարգը պետք է հնարավորություն տա անհրաժեշտության դեպքում ավելացնել նոր մաթեմատիկական մոդելներ, թվային մեթոդներ կամ հաշվարկային գործառույթներ՝ առանց ամբողջ ծրագրային կառուցվածքի վերափոխման։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում նաև հաշվարկների արդյունքների տեսողական և թվային ներկայացմանը։ Թվային լուծումների աղյուսակային, գրաֆիկական կամ այլ ձևերով ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ավելի հեշտ գնահատել ստացված արդյունքների բնույթը, ուսումնասիրել պարամետրերի փոփոխության ազդեցությունը և համեմատել տարբեր հաշվարկային սցենարներ։ Կարևոր խնդիր է նաև ծրագրային հաշվարկների հավաստիության ստուգումը։ Ստացված թվային արդյունքները կարող են համեմատվել հայտնի կամ հատուկ դեպքերում ստացվող վերլուծական լուծումների, այլ թվային մեթոդների արդյունքների կամ նախապես սահմանված թեստային օրինակների հետ։ Այսպիսի ստուգումը հնարավորություն է տալիս գնահատել մշակված ալգորիթմների ճշգրտությունը, կայունությունը և կիրառելիության սահմանները։ Հետազոտությունը նաև կարևորում է պարամետրային ուսումնասիրությունների հնարավորությունը։ Տարբեր սկզբնական և սահմանային պայմանների, մոդելի պարամետրերի կամ թվային ցանցի բնութագրերի փոփոխությամբ հնարավոր է ուսումնասիրել համակարգի վարքի փոփոխությունները և բացահայտել առավել նշանակալի գործոնները։ Այդ հնարավորությունը ծրագրային փաթեթը դարձնում է ոչ միայն մեկ խնդրի լուծման գործիք, այլև մաթեմատիկական մոդելների հետազոտման և փորձարկման միջավայր։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառվել ֆիզիկայի, մեխանիկայի, ինժեներական հաշվարկների, տեխնիկական համակարգերի մոդելավորման և այլ ոլորտներում, որտեղ իրական գործընթացների նկարագրության համար օգտագործվում են դիֆերենցիալ հավասարումներ և վերջավոր խնդիրներ։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությունը, թվային մեթոդները, մաթեմատիկական մոդելավորումը և ծրագրային մշակումը՝ նպատակ ունենալով ստեղծել գործնականում կիրառելի հաշվարկային համակարգ։ Այն կարող է հետաքրքրել կիրառական մաթեմատիկոսներին, ծրագրավորողներին, ինժեներներին, թվային մեթոդների մասնագետներին և գիտատեխնիկական խնդիրների համակարգչային մոդելավորմամբ զբաղվող հետազոտողներին։

История

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է վաղ Բյուզանդական եկեղեցական պատմագրության և V դարի հայ պատմագրության փոխհարաբերությունների հիմնախնդրին՝ ընդգծելով պատմության և պատմականության ընկալման տեսական ու գաղափարական հիմքերը երկու ավանդույթներում։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մտավոր և մշակութային միջավայրի վրա, որտեղ ձևավորվել են վաղ քրիստոնեական պատմագրական դպրոցները՝ հատկապես Կեսարիայի, Կոստանդնուպոլսի և հայկական պատմագրական կենտրոնների ազդեցության համատեքստում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում պատմության ընկալման տարբեր մոդելներին՝ Բյուզանդական եկեղեցական պատմագրության մեջ գերակշռող աստվածաբանական-պրովիդենցիալ մոտեցման և հայ պատմագրության մեջ ձևավորվող ազգային-պատմական ինքնագիտակցության համադրությանը։ Ներկայացվում է, թե ինչպես են V դարի հայ պատմիչները, պահպանելով քրիստոնեական աշխարհայացքը, միաժամանակ ձևավորում պատմական իրադարձությունների ավելի կոնկրետ, ազգային և քաղաքական մեկնաբանություն՝ ստեղծելով պատմականության յուրահատուկ ըմբռնում։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև աղբյուրների փոխազդեցությունը, պատմողական ձևերի ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ինչպես նաև գաղափարական ազդեցությունների հնարավոր ուղիները երկու ավանդույթների միջև։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ վաղ Բյուզանդական և V դարի հայ պատմագրությունները, թեև ունեն ընդհանուր քրիստոնեական հիմք, զարգացրել են պատմության ընկալման տարբեր համակարգեր՝ ձևավորելով ինչպես համաեկեղեցական, այնպես էլ ազգային պատմական գիտակցության հիմքերը։