Արտադրանքի ինքնարժեքի վերլուծություն

Литература

Ժողովածուն նվիրված է Հայկական ՍՍՀ-ում գրադարանների գործունեության փորձի ներկայացմանը, ընդհանրացմանը և տարածմանը՝ արտացոլելով խորհրդային ժամանակաշրջանում գրադարանային գործի կազմակերպման հիմնական ուղղություններն ու մեթոդները։ Նյութում կարևոր տեղ է հատկացվում գրադարանների աշխատանքի կազմակերպմանը, ընթերցողների սպասարկմանը, գրքային ֆոնդերի համալրմանն ու պահպանմանը, գրականության հանրահռչակմանը և բնակչության շրջանում ընթերցանության մշակույթի զարգացմանը։ Ժողովածուն արժեքավոր է հատկապես այն տեսանկյունից, որ ներկայացնում է գրադարանային աշխատանքի գործնական փորձը և ցույց է տալիս, թե ինչպիսի մեթոդներ էին կիրառվում տարբեր տիպի գրադարաններում՝ աշխատանքը արդյունավետ կազմակերպելու և ընթերցողների պահանջներին համապատասխանեցնելու համար։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է առաջավոր փորձի բացահայտումն ու տարածումը։ Գրադարանների հաջողված աշխատանքային ձևերը դիտարկվում են որպես այլ գրադարաններում կիրառման ենթակա օրինակներ, իսկ փորձի փոխանակումը ներկայացվում է որպես մասնագիտական զարգացման և գրադարանային ծառայությունների կատարելագործման միջոց։ Այդ համատեքստում կարևորվում են գրադարանավարների վերապատրաստումը, գործնական պարապմունքները, փորձի փոխանակումը և մեթոդական աջակցությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում գյուղական և քաղաքային բնակչության գրադարանային սպասարկմանը, ընթերցողների տարբեր խմբերի հետ տարվող աշխատանքներին, երիտասարդների և երեխաների ընթերցանության կազմակերպմանը։ Գրադարանի գործունեությունը ներկայացվում է ոչ միայն որպես գրքերի տրամադրման գործընթաց, այլև որպես մշակութային և կրթական աշխատանք, որի միջոցով հնարավոր էր նպաստել բնակչության ընդհանուր կրթական մակարդակի բարձրացմանը, մասնագիտական գիտելիքների տարածմանը և մշակութային հետաքրքրությունների զարգացմանը։ Ժողովածուում արտացոլվում են նաև գրադարանների մասսայական և տեղեկատվական աշխատանքի տարբեր ձևերը՝ գրքային ցուցահանդեսներ, գրական երեկոներ, ընթերցողների հետ հանդիպումներ, թեմատիկ միջոցառումներ, բանավոր և գրավոր տեղեկատվության տարածում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների կապը դպրոցների, մշակութային հաստատությունների, արտադրական կազմակերպությունների և հասարակական կառույցների հետ, քանի որ այդ համագործակցությունը հնարավորություն էր տալիս ընդլայնելու գրադարանի հասարակական դերակատարությունը։ Գրքային ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործման տեսանկյունից կարևորվում են գրականության ճիշտ ընտրությունը, դասակարգումը, հաշվառումը, պահպանությունը և ընթերցողների պահանջների ուսումնասիրությունը։ Գրադարանային աշխատանքի որակի բարձրացման համար անհրաժեշտ էր ոչ միայն ավելացնել գրքային ֆոնդերը, այլև ապահովել դրանց նպատակային օգտագործումը և ընթերցողին անհրաժեշտ գրականության արագ ու հարմար հասանելիությունը։ Ժողովածուն նաև պատկերացում է տալիս այդ ժամանակաշրջանի գրադարանագիտության մեթոդական մոտեցումների մասին՝ ներկայացնելով աշխատանքի պլանավորման, հաշվառման, վերահսկման և արդյունքների ամփոփման նշանակությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ժողովածուն կարևոր աղբյուր է խորհրդային Հայաստանի գրադարանային համակարգի կազմակերպական և մեթոդական առանձնահատկությունները հասկանալու համար։ Այն ներկայացնում է գրադարանների աշխատանքը որպես կրթական, մշակութային և տեղեկատվական գործունեության ամբողջություն և հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանում ընթերցողների սպասարկման, գրքային ֆոնդերի կառավարման, առաջավոր փորձի տարածման և գրադարանավարների մասնագիտական աշխատանքի կազմակերպման ձևերը։

Другие предметы

Աշխատությունը Հայաստանի ազգային մատենագիտության կարևոր տեղեկատու հրատարակություններից է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է 2006–2010 թվականներին Հայաստանի Հանրապետությունում հրատարակված գրքային արտադրանքը։ Այն ընդգրկում է տվյալ ժամանակահատվածում լույս տեսած գրքերի և գրքույկների մատենագիտական նկարագրությունները՝ հնարավորություն տալով ամբողջական պատկերացում կազմել ժամանակաշրջանի գրահրատարակչական գործընթացների, թեմատիկ ուղղությունների և գիտամշակութային կյանքի մասին։ Հրատարակությունը Հայաստանի ազգային մատենագիտական հաշվառման համակարգի բաղկացուցիչ մասն է և նախատեսված է երկրի գրքային արտադրության վերաբերյալ տեղեկատվության հավաքագրման, համակարգման, պահպանման և հետագա օգտագործման համար։ Ներկայացված նյութերը ներառում են գիտության, կրթության, մշակույթի, պատմության, լեզվաբանության, գրականության, արվեստի, տնտեսագիտության, իրավագիտության, հասարակական և բնական գիտությունների, ինչպես նաև բազմաթիվ այլ ոլորտների վերաբերյալ հրատարակություններ։ Մատենագիտական գրառումները հնարավորություն են տալիս նույնականացնել հրատարակությունների հեղինակներին, վերնագրերը, հրատարակման վայրն ու տարեթիվը, հրատարակչական տվյալները, էջաքանակը և այլ կարևոր մատենագիտական բնութագրեր։ Հատորի ընդգրկունությունը հնարավորություն է տալիս այն օգտագործել ոչ միայն առանձին գրքերի որոնման, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի Հայաստանի հրատարակչական գործունեության ընդհանուր ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքը արժեքավոր է հատկապես նրանով, որ համակարգված կերպով արտացոլում է ժամանակաշրջանի գրքային արտադրության թեմատիկ բազմազանությունը և թույլ է տալիս հետևել տարբեր գիտական, կրթական, մշակութային ու հասարակական ոլորտներում հրատարակչական ակտիվության ուղղություններին։ Նյութի դասակարգված կառուցվածքը հեշտացնում է անհրաժեշտ հրատարակությունների որոնումը և հնարավորություն է տալիս հետազոտողներին արագ կողմնորոշվել համապատասխան ժամանակաշրջանի գրականության մեջ։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուր է նաև գրադարանային ֆոնդերի համալրման, մատենագիտական տեղեկատուների կազմման, գիտական գրականության որոնման և տարբեր թեմաներով գրականության հավաքածուների ձևավորման համար։ Այն կարող է օգտագործվել որոշակի հեղինակի, հրատարակչության, գիտական ուղղության կամ թեմայի վերաբերյալ հրատարակությունների բացահայտման նպատակով, ինչպես նաև որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակչական գործընթացների դինամիկան ուսումնասիրելու համար։ Աշխատության կարևորությունը պայմանավորված է նաև ազգային գրքային ժառանգության հաշվառման և պահպանման անհրաժեշտությամբ, քանի որ ազգային մատենագիտությունը գրանցում և համակարգում է երկրի գրքային արտադրության վերաբերյալ տեղեկատվությունը՝ ապահովելով դրա հասանելիությունը հետագա սերունդների և հետազոտողների համար։ Այս առումով հրատարակությունը ունի ոչ միայն գրադարանային և տեղեկատվական, այլև պատմամշակութային նշանակություն։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել 2006–2010 թվականների Հայաստանի գիտական, կրթական և մշակութային կյանքի արտացոլումը գրքային արտադրության մեջ և պատկերացում կազմել այդ ժամանակաշրջանի հասարակական ու մտավոր հետաքրքրությունների մասին։ Հատորը կարող է օգտակար լինել գիտնականներին, դասախոսներին, ուսանողներին, մատենագետներին, գրադարանավարներին, հրատարակիչներին, պատմաբաններին, գրականագետներին և բոլոր այն հետազոտողներին, որոնց աշխատանքը պահանջում է տվյալ ժամանակահատվածում Հայաստանի Հանրապետությունում հրատարակված գրականության վերաբերյալ համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը ներկայացնում է 2006–2010 թվականների Հայաստանի գրքային արտադրության համապարփակ մատենագիտական պատկերը՝ միավորելով տարբեր բնագավառների բազմաթիվ հրատարակությունների մասին տվյալներ և ապահովելով ազգային գրական ժառանգության հաշվառման, որոնման, ուսումնասիրման և պահպանման կարևոր տեղեկատվական հիմք։

Математика

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է ոչ գծային ինտեգրալ և ինտեգրո-դիֆերենցիալ հավասարումների լուծելիության հարցերին՝ ոչ կոմպակտ օպերատորների առկայության պայմաններում, ինչպես նաև դրանց դիսկրետ անալոգների վերլուծությանը՝ ընդգծելով ֆունկցիոնալ անալիզի և օպերատորների տեսության հիմնարար խնդիրները։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մաթեմատիկական կառուցվածքների վրա, որտեղ դասական կոմպակտության պայմանները չեն կատարվում, ինչի հետևանքով ստանդարտ գոյության և միարժեքության թեորեմները չեն կարող ուղղակիորեն կիրառվել։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լուծելիության բավարար և անհրաժեշտ պայմանների ձևակերպմանը՝ օգտագործելով ոչ գծային անալիզի մեթոդներ, ֆիքսված կետի ընդհանրացված թեորեմներ, մոնոտոնության և կոերցիվության գաղափարներ։ Ներկայացվում է նաև ինտեգրո-դիֆերենցիալ մոդելների դիսկրետիզացիան, որը թույլ է տալիս ստանալ թվային սխեմաներ և ուսումնասիրել դրանց կայունությունն ու կոնվերգենցիան՝ համեմատելով անընդհատ մոդելների հետ։ Աշխատանքը վերլուծում է նաև ոչ կոմպակտ օպերատորների սպեկտրալ հատկությունները և դրանց ազդեցությունը լուծումների կառուցվածքի վրա։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ ոչ գծային ինտեգրալ և ինտեգրո-դիֆերենցիալ հավասարումների լուծելիության խնդիրները մնում են ֆունկցիոնալ անալիզի կարևոր ուղղություններից մեկը՝ ունենալով կիրառություններ մաթեմատիկական ֆիզիկայում, կառավարման տեսությունում և թվային մոդելավորման մեջ։

История

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 330–387 թվականներին Մեծ Հայքի թագավորության ներքին և արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի պատմության համար կարևորագույն քաղաքական և աշխարհաքաղաքական փոփոխությունների ժամանակաշրջանում։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են 4-րդ դարի ընթացքում հայկական պետականության առջև ծառացած ներքին կառավարման խնդիրները, արքունիքի քաղաքականությունը, իշխանական տների հարաբերությունները, պետական կառավարման համակարգը, քրիստոնեության տարածումից հետո հասարակական և քաղաքական կյանքի փոփոխությունները, ինչպես նաև կենտրոնական իշխանության ամրապնդման կամ թուլացման գործընթացները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում Արշակունյաց թագավորության ներքին քաղաքականության առանձնահատկություններին, թագավորական իշխանության և նախարարական տոհմերի փոխհարաբերություններին, եկեղեցու դերի աճին և երկրի քաղաքական կայունության վրա ազդող գործոններին։ Արտաքին քաղաքականության ուսումնասիրության առանցքում գտնվում են Մեծ Հայքի հարաբերությունները Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Իրանի հետ։ 4-րդ դարում Հայաստանը գտնվում էր այդ երկու հզոր պետությունների շահերի բախման գոտում, ինչի պատճառով արտաքին քաղաքականությունը հաճախ պայմանավորված էր տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցությամբ և Հայաստանի նկատմամբ նրանց ազդեցությունը հաստատելու ձգտմամբ։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ Տրդատ Մեծից հետո ձևավորված քաղաքական իրադրությանը, Խոսրով Կոտակի, Տիրանի, Արշակ Բ-ի և Պապ թագավորի կառավարման ժամանակաշրջաններին, ինչպես նաև հայ-պարսկական և հայ-հռոմեական հարաբերությունների տարբեր փուլերին։ Հատկապես կարևոր է Արշակ Բ-ի և Պապի օրոք Հայաստանի՝ արտաքին քաղաքական ինքնուրույնությունը պահպանելու փորձերի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում ռազմական, դիվանագիտական և ներքաղաքական գործոնները սերտորեն փոխկապակցված էին։ Աշխատանքի առանցքային թեմաներից է նաև 363 թվականի հռոմեա-պարսկական պայմանագրից հետո Հայաստանի միջազգային դրության փոփոխությունը և 387 թվականի Հայաստանի բաժանմանը հանգեցրած քաղաքական գործընթացները։ 387 թվականի պայմանավորվածությունը փաստացի ավարտեց Մեծ Հայքի միասնական թագավորության գոյության փուլը՝ երկրի արևմտյան և արևելյան հատվածների նկատմամբ համապատասխանաբար Հռոմեական կայսրության և Սասանյան Իրանի ազդեցության հաստատմամբ։ Այս իրադարձությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտաքին քաղաքական զարգացումների հետևանք, այլև որպես նախորդ տասնամյակների ներքին և արտաքին քաղաքական գործընթացների արդյունք։ Աշխատանքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել 4-րդ դարի Մեծ Հայքի պետական կառավարման, քաղաքական ինստիտուտների, արքունիքի և նախարարական համակարգի փոխհարաբերությունների, ինչպես նաև Հռոմի և Պարսկաստանի միջև Հայաստանի վարած բարդ քաղաքականության մասին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ Հայաստանի վաղ միջնադարյան պատմության, Արշակունյաց թագավորության քաղաքական համակարգի, հայ-հռոմեական և հայ-պարսկական հարաբերությունների ու 387 թվականի Հայաստանի բաժանման նախադրյալների ուսումնասիրության համար։

Экономика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է բարձրագույն կրթության համակարգի ազդեցությունը Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման վրա՝ ընդգծելով մարդկային կապիտալի ձևավորման, աշխատաշուկայի կառուցվածքի և արտադրողականության աճի միջև փոխկապակցվածությունը։ Նյութում վերլուծվում են կրթության մակարդակի բարձրացման ազդեցությունը տնտեսական աճի ցուցանիշների, նորարարության զարգացման և զբաղվածության կառուցվածքի վրա, ինչպես նաև բարձրագույն կրթության որակի և տնտեսության պահանջների միջև առկա անհամապատասխանությունները։ Աշխատությունը ներկայացնում է նաև վիճակագրական և էկոնոմետրիկ մոդելավորման մոտեցումներ, որոնց միջոցով գնահատվում է կրթության ներդրումը ՀՆԱ-ի աճի, աշխատանքի արտադրողականության և մարդկային կապիտալի կուտակման մեջ։ Քննարկվում են կրթական քաղաքականության բարեփոխումները, մասնավորապես կրթության մատչելիության, մասնագիտությունների համապատասխանեցման աշխատաշուկայի պահանջներին և գիտահետազոտական ներուժի զարգացման ուղղությունները։ Վերլուծության շրջանակում ներկայացվում են նաև կանխատեսումներ՝ տարբեր սցենարների հիման վրա, որոնք ցույց են տալիս բարձրագույն կրթության զարգացման հնարավոր ազդեցությունը Հայաստանի երկարաժամկետ տնտեսական աճի վրա։

Право

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ընդհանուր իրավասության դատարանների կազմակերպման և գործունեության իրավական ու ինստիտուցիոնալ հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ դատական իշխանության կառուցվածքի, իրավասությունների և արդարադատության իրականացման սկզբունքների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում ընդհանուր իրավասության դատարանների տեղն է պետական իշխանության համակարգում, դրանց կազմավորման սկզբունքները, գործերի քննության իրավասության սահմանները և դատական ատյանների միջև գործառութային փոխհարաբերությունները։ Քննվում են դատական իշխանության անկախության, դատավորների անաչառության, օրենքի առջև հավասարության, արդար դատաքննության, դատական պաշտպանության մատչելիության և դատական ակտերի հիմնավորվածության սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում առաջին ատյանի դատարանների գործունեությանը՝ քաղաքացիական և քրեական գործերի, ինչպես նաև օրենքով դրանց վերապահված այլ հարցերի քննության տեսանկյունից՝ հաշվի առնելով, որ դատական համակարգի կառուցվածքն ու իրավասությունների բաշխումը տարբեր ժամանակաշրջաններում ենթարկվել են օրենսդրական փոփոխությունների։ Ուսումնասիրվում են նաև դատական ակտերի վերանայման մեխանիզմները, վերաքննիչ և վճռաբեկ դատական վերահսկողության նշանակությունը, ինչպես նաև տարբեր ատյանների փոխկապակցվածությունը միասնական դատական պրակտիկայի ձևավորման գործընթացում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դատարանների տարածքային և առարկայական իրավասության սահմանման խնդիրը, քանի որ այն անմիջականորեն կապված է գործերի արդյունավետ բաշխման և անձի՝ օրենքով սահմանված իրավասու դատարանի կողմից իր գործի քննության իրավունքի ապահովման հետ։ Անդրադարձ է կատարվում դատական կառավարման, դատարանների նյութատեխնիկական ապահովման, դատական ծառայության և գործերի արդյունավետ կազմակերպման խնդիրներին։ Դատական համակարգի արդյունավետությունը դիտարկվում է ոչ միայն գործերի քննության արագության, այլև դատական պաշտպանության որակի, ընթացակարգային երաշխիքների պահպանման և դատական իշխանության նկատմամբ հանրային վստահության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել նաև դատաիրավական բարեփոխումները և դրանց ազդեցությունը դատարանների կառուցվածքի, մասնագիտացման ու գործունեության կազմակերպման վրա։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է ընդհանուր իրավասության դատարանների համակարգը որպես սահմանադրական պետության և մարդու իրավունքների դատական պաշտպանության կարևոր ինստիտուտ՝ համադրելով սահմանադրական իրավունքի, դատական իշխանության կազմակերպման և դատավարական իրավունքի տեսական ու կիրառական մոտեցումները։