Բանկային գործունեության պետական կարգավորման և վերահսկողության զարգացումը անցումային տնտեսության (Հայաստանի Հանրապետության) պայմաններում

Культура

Ереванский государственный университет: семиотика пространства, интеллектуальный ландшафт, социальная память աշխատությունը միջդիսցիպլինար գիտական ուսումնասիրություն է, որը կենտրոնանում է բուհական միջավայրի՝ հատկապես Երևանի պետական համալսարանի, որպես մշակութային և մտավոր տարածքի վերլուծության վրա, այն կիրառելով սեմիոտիկայի, սոցիոլոգիայի և մշակութաբանության մոտեցումներ՝ ուսումնասիրում է տարածքի իմաստային կառուցվածքը, խորհրդանշական նշանակությունները և ակադեմիական միջավայրի ձևավորած մտավոր լանդշաֆտը, գիրքը նաև քննարկում է սոցիալական հիշողության ձևավորման գործընթացները համալսարանական միջավայրում, պատմական իրադարձությունների և կրթական ավանդույթների փոխանցումը սերունդների միջև, միաժամանակ ընդգծելով գիտական համայնքի ինքնության կառուցումը և համալսարանի դերը որպես մշակութային հիշողության պահոց, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր հումանիտար գիտությունների, մշակութաբանության և կրթության սոցիոլոգիայի ուսումնասիրության համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է մարդու և կենդանիների տարբեր փոխպատվաստվող բջջային կուլտուրաների ցիտոլոգիական կարգավիճակի ուսումնասիրությանը, դրանց դասակարգմանը և ստացված տվյալների կլաստերային վերլուծությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է տարբեր բջջային կուլտուրաների կառուցվածքային և կենսաբանական առանձնահատկությունների համակարգված ուսումնասիրության միջոցով բացահայտել դրանց միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները և մշակել օբյեկտիվ դասակարգման մոտեցումներ։ Բջջային կուլտուրաների ուսումնասիրությունը կարևոր նշանակություն ունի փորձարարական կենսաբանության, բժշկության, դեղագիտության և կենսատեխնոլոգիայի համար, քանի որ լաբորատոր պայմաններում աճեցվող բջիջները հաճախ օգտագործվում են տարբեր կենսաբանական գործընթացների, դեղանյութերի ազդեցության, հիվանդությունների մեխանիզմների և բջջային փոխազդեցությունների հետազոտության նպատակով։ Աշխատության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել տարբեր մշակույթների բջիջների ձևը, չափերը, կորիզի և ցիտոպլազմայի հարաբերակցությունը, բջջային պոլիմորֆիզմը, աճի բնույթը, բջիջների դասավորությունը և այլ մորֆոլոգիական հատկանիշներ։ Այս ցուցանիշների համադրումը հնարավորություն է տալիս նկարագրել յուրաքանչյուր բջջային կուլտուրայի բնորոշ ցիտոլոգիական պատկերը և գնահատել դրա կայունությունը կամ փոփոխականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարդու և կենդանիների բջջային կուլտուրաների համեմատությանը։ Տարբեր ծագում ունեցող բջիջները կարող են ունենալ էական մորֆոլոգիական և կենսաբանական տարբերություններ, սակայն որոշ դեպքերում դրանց միջև կարող են դիտվել ընդհանուր հատկանիշներ։ Այդ ընդհանրությունների և տարբերությունների համակարգված բացահայտումը կարևոր է բջջային կուլտուրաների նույնականացման, բնութագրման և դասակարգման համար։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է դասակարգման խնդիրը։ Բջիջների մեծ քանակությամբ ցիտոլոգիական ցուցանիշների միաժամանակյա վերլուծությունը կարող է դժվար լինել միայն տեսողական կամ ավանդական համեմատական մեթոդներով, ուստի աշխատանքում կիրառվող կլաստերային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս նմանատիպ հատկանիշներ ունեցող բջջային կուլտուրաները միավորել առանձին խմբերի։ Կլաստերային վերլուծությունը տվյալների բազմաչափ վիճակագրական մշակման մեթոդ է, որի միջոցով հնարավոր է առանց նախապես սահմանված խմբերի համեմատել ուսումնասիրվող օբյեկտները և բացահայտել դրանց ներքին կառուցվածքը։ Այս մոտեցումը կարող է կիրառվել ցիտոլոգիական բազմաթիվ ցուցանիշների համակցված գնահատման համար։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև տարբեր մեթոդներով ստացված ցիտոլոգիական տվյալների հավաստիությունը և դասակարգման կայունությունը։ Տարբեր բջջային կուլտուրաների համար ձևավորված կլաստերների համեմատությունը կարող է ցույց տալ, թե որ մորֆոլոգիական հատկանիշներն ունեն առավել մեծ տարբերակիչ նշանակություն և որ ցուցանիշներն են առավել արդյունավետ բջջային կուլտուրաների խմբավորման համար։ Այդպիսի մոտեցումը կարող է նպաստել բջջային նյութի ավելի օբյեկտիվ նույնականացմանը և ստանդարտացմանը։ Հետազոտության կարևոր գիտական կողմը դասական ցիտոլոգիական դիտարկումների և մաթեմատիկական վիճակագրական մեթոդների համադրումն է։ Եթե ավանդական ցիտոլոգիան հնարավորություն է տալիս մանրամասն նկարագրել բջիջների կառուցվածքը, ապա կլաստերային վերլուծությունը թույլ է տալիս մեծածավալ տվյալների հիման վրա բացահայտել այնպիսի օրինաչափություններ, որոնք կարող են դժվար նկատելի լինել առանձին հատկանիշների ուսումնասիրության ժամանակ։ Արդյունքում հնարավոր է ստանալ բջջային կուլտուրաների ավելի ամբողջական դասակարգում՝ հիմնված ոչ թե մեկ, այլ բազմաթիվ փոխկապակցված ցուցանիշների վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ բջջային կենսաբանության և կենսատեխնոլոգիայի բնագավառներում՝ նպաստելով տարբեր փոխպատվաստվող կուլտուրաների բնութագրման, նույնականացման և համեմատական գնահատման կատարելագործմանը։ Մեթոդաբանական առումով մշակված մոտեցումները կարող են օգտակար լինել նաև այլ կենսաբանական օբյեկտների բազմաչափ դասակարգման համար։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել ցիտոլոգներին, բջջաբաններին, կենսաբաններին, կենսատեխնոլոգներին, վիճակագրական տվյալների վերլուծությամբ զբաղվող հետազոտողներին և բջջային կուլտուրաների հետ աշխատող մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը համադրում է բջիջների մորֆոլոգիական բնութագրումը և բազմաչափ վիճակագրական վերլուծությունը՝ նպատակ ունենալով բացահայտել տարբեր մարդկային և կենդանական բջջային կուլտուրաների ցիտոլոգիական առանձնահատկությունները, համակարգել դրանք և ստեղծել գիտականորեն հիմնավորված դասակարգման հնարավորություն։

Математика

Այս աշխատանքը նվիրված է ֆունկցիոնալ անալիզի մեթոդների կիրառությանը ֆրակցիոն կարգի դիֆերենցիալ հավասարումների տեսությունում, որտեղ ուսումնասիրվում են ոչ ամբողջական կարգի ածանցյալներով նկարագրվող համակարգերի մաթեմատիկական հատկությունները և լուծումների գոյության ու միարժեքության պայմանները։ Հեղինակը վերլուծում է ֆրակցիոն օպերատորների կառուցվածքը, դրանց սպեկտրալ հատկությունները և բանախյան ու Հիլբերտյան տարածություններում դրանց գործողության առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով օպերատորային մոտեցման կարևորությունը նման հավասարումների ուսումնասիրության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում լուծումների գոյության, եզակիության և կայունության խնդիրներին՝ կիրառելով ֆիքսված կետի թեորեմներ, կոմպակտ օպերատորների տեսություն և սեմիգրուպների մեթոդներ։ Աշխատությունը նաև ուսումնասիրում է ֆրակցիոն դիֆերենցիալ հավասարումների կիրառությունները ֆիզիկական և տեխնիկական գործընթացների մոդելավորման մեջ՝ ներառյալ դիֆուզիայի անոմալ երևույթները, հիշողությամբ համակարգերը և ոչ տեղային դինամիկ համակարգերը։ Ներկայացվում են նաև տարբեր ֆրակցիոն ածանցյալների սահմանումներ՝ Ռիման-Լիուվիլի, Կապուտոյի և Գրյունվալդ-Լետնիկովի մոտեցումներով, և դրանց համարժեքության պայմանները։ Շեշտվում է, որ ֆունկցիոնալ անալիզի կիրառումը թույլ է տալիս ստեղծել խիստ և ընդհանուր տեսական հիմք ֆրակցիոն կարգի դիֆերենցիալ հավասարումների ուսումնասիրության համար՝ ընդլայնելով դասական դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության հնարավորությունները։

Медицина

Գիրքը նվիրված է լյարդի դիֆուզ հիվանդությունների էխոգրաֆիկ ախտորոշման ժամանակակից մոտեցումներին և ներկայացնում է համակարգված ալգորիթմներ, որոնք օգնում են բժշկական մասնագետներին ճշգրիտ գնահատել լյարդի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները։ Աշխատությունում մանրամասն նկարագրվում են ուլտրաձայնային հետազոտության ընթացքում հայտնաբերվող հիմնական էխոգրաֆիկ նշանները, դրանց ախտորոշիչ նշանակությունը և տարբեր հիվանդությունների միջև տարբերակիչ ախտորոշման սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լյարդի ճարպային դեգեներացիայի, քրոնիկական հեպատիտների, ֆիբրոզի, ցիռոզի և այլ դիֆուզ ախտահարումների վաղ հայտնաբերման հնարավորություններին։ Գրքում ներկայացված ալգորիթմները թույլ են տալիս փուլային և տրամաբանական եղանակով վերլուծել ստացված տվյալները, նվազեցնել ախտորոշիչ սխալների հավանականությունը և բարձրացնել հետազոտության արդյունավետությունը։ Տեսական նյութը համալրված է կլինիկական դիտարկումներով, էխոգրաֆիկ պատկերների մեկնաբանման սկզբունքներով և գործնական խորհուրդներով, որոնք օգտակար են ինչպես ռադիոլոգների և ուլտրաձայնային ախտորոշման մասնագետների, այնպես էլ գաստրոէնտերոլոգների, հեպատոլոգների, կլինիկական օրդինատորների և բժշկական բուհերի ուսանողների համար։ Գիրքը հանդիսանում է արժեքավոր ուղեցույց լյարդի դիֆուզ հիվանդությունների ժամանակին հայտնաբերման և ճիշտ ախտորոշման գործում։

История

Այս գիրքը ուսումնասիրում է Նախիջևանյան հիմնահարցի զարգացումը 1920 թ. մայիսից մինչև 1921 թ. հոկտեմբեր՝ ընդգրկելով տարածաշրջանի շուրջ ծավալված քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական գործընթացները։ Աշխատությունում վերլուծվում են Հայաստանի Առաջին Հանրապետության անկման փուլը, խորհրդային իշխանության հաստատումը, ինչպես նաև Հայաստանի, Ադրբեջանի, Ռուսաստանի և Թուրքիայի միջև ձևավորված ուժային հարաբերությունները։ Հեղինակը մանրամասն անդրադառնում է նաև 1920–1921 թթ. դիվանագիտական բանակցություններին և պայմանագրերին, որոնք վճռական ազդեցություն են ունեցել Նախիջևանի վերջնական կարգավիճակի ձևավորման վրա։ Նյութում օգտագործվում են պատմական աղբյուրներ և փաստաթղթեր՝ բացահայտելով տարածքային վեճերի և միջազգային քաղաքական շահերի փոխազդեցությունը։ Գիրքը կարևոր ուսումնասիրություն է Հարավային Կովկասի պատմության և հայ-թուրք-ադրբեջանական հարաբերությունների խորքային ըմբռնման համար։

Культура

Այս գիրքը նվիրված է ալտ գործիքի ներկայացմանը և դրա տեղին Հայաստանի երաժշտական մշակույթում՝ բացահայտելով գործիքի պատմությունը, առանձնահատկությունները և կատարողական հնարավորությունները։ Աշխատանքում անդրադարձ է կատարվում ալտի զարգացման ընթացքին, հայ երաժշտական միջավայրում դրա կիրառությանը, կատարողական ավանդույթներին և այն դերակատարությանը, որն այն ունի դասական և ժամանակակից երաժշտության մեջ։ Գրքում ներկայացվում են երաժշտական ուսումնասիրություններ, կատարողական արվեստի առանձնահատկություններ և գործիքի գեղարվեստական ներուժի բացահայտման մոտեցումներ։ Այն կարող է հետաքրքրել երաժիշտներին, երաժշտության ուսուցիչներին, ուսանողներին, հետազոտողներին և բոլոր նրանց, ովքեր ցանկանում են ծանոթանալ ալտի արվեստին ու դրա դրսևորումներին Հայաստանում։