Զոհրապ. Երկեր

Экономика

Գիրքը նվիրված է Վայոց ձորի մարզում խաղողագործության և գինեգործության ոլորտների զարգացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը, առկա մարտահրավերների բացահայտմանը և դրանց լուծման հնարավոր ուղիների ներկայացմանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են մարզի բնական, տնտեսական և արտադրական պայմանները, որոնք նպաստում են խաղողի մշակության և գինու արտադրության զարգացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ոլորտի մրցունակության բարձրացմանը, արտադրության արդյունավետության բարելավմանը, ժամանակակից տեխնոլոգիաների ներդրմանը, տեղական սորտերի պահպանմանն ու օգտագործմանը, ինչպես նաև շուկայավարման և իրացման խնդիրներին։ Վայոց ձորը համարվում է Հայաստանի խաղողագործական կարևոր շրջաններից մեկը՝ առանձնանալով հատկապես տեղական արժեքավոր սորտերով և գինեգործական ավանդույթներով։ Ուսումնասիրության մեջ ներկայացվում են նաև այն գործոնները, որոնք սահմանափակում են ոլորտի զարգացումը՝ ներառյալ արտադրական ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, ներդրումների ներգրավման, ենթակառուցվածքների կատարելագործման և կլիմայական փոփոխությունների ազդեցության հետ կապված հարցերը։ Գիրքը առաջարկում է գործնական մոտեցումներ և զարգացման ուղղություններ, որոնք կարող են նպաստել մարզում խաղողագործության կայուն զարգացմանը, գինեգործական արտադրանքի որակի բարձրացմանը և տեղական արտադրողների հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այն արժեքավոր աղբյուր է գյուղատնտեսության մասնագետների, տնտեսագետների, հետազոտողների, ոլորտի ներկայացուցիչների և Վայոց ձորի տնտեսական զարգացման հարցերով հետաքրքրվողների համար։ Վերջին տարիների ուսումնասիրությունները ևս ընդգծում են մարզի խաղողագործական զգալի ներուժը և դրա հետագա զարգացման հնարավորությունները։

Экономика

Այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արտաքին առևտրային հարաբերությունների զարգացման ուղիների համակողմանի վերլուծությանը՝ ընդգծելով երկրի տնտեսական ինտեգրման գործընթացները, միջազգային առևտրային քաղաքականության հիմնական ուղղությունները և արտաքին շուկաների հետ համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները։ Հետազոտության շրջանակում քննարկվում են ՀՀ արտաքին առևտրի կառուցվածքը, արտահանման և ներմուծման հիմնական ապրանքային խմբերը, ինչպես նաև առևտրային գործընկեր երկրների դերը տնտեսական աճի ապահովման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազատ առևտրի համաձայնագրերին, տարածաշրջանային տնտեսական միավորումներին մասնակցությանը և լոգիստիկ ենթակառուցվածքների զարգացման կարևորությանը, որոնք էական ազդեցություն ունեն երկրի մրցունակության բարձրացման վրա միջազգային շուկաներում։ Վերլուծվում են նաև արտահանման դիվերսիֆիկացման հնարավորությունները, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի խթանումը, ներդրումային միջավայրի բարելավումը և պետական քաղաքականության դերը արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման գործում։ Աշխատությունը եզրակացնում է, որ ՀՀ արտաքին առևտրային հարաբերությունների կայուն զարգացումը պահանջում է համապարփակ ռազմավարություն՝ ուղղված տնտեսության կառուցվածքային բարեփոխումներին, նոր շուկաների բացահայտմանը և միջազգային համագործակցության խորացմանը:

Биология

«Մասնավոր հյուսվածաբանություն» աշխատությունը, որի հեղինակն է Մխիթարյան Ռ.Ս., գիտական-ուսումնական ձեռնարկ է, որը նվիրված է մարդու օրգան-համակարգերի հյուսվածքային կառուցվածքի խորքային և համակարգված ուսումնասիրությանը։ Գիրքը ներկայացնում է տարբեր օրգանների և համակարգերի՝ շնչառական, մարսողական, սրտանոթային, միզասեռական, նյարդային և էնդոկրին համակարգերի հյուսվածաբանական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց կառուցվածք-ֆունկցիա փոխհարաբերությունը։ Հեղինակը մանրամասն վերլուծում է յուրաքանչյուր օրգանի հյուսվածքային կազմը՝ տարբեր տեսակի էպիթելների, միակցող, մկանային և նյարդային հյուսվածքների կազմակերպվածությամբ և դրանց ֆունկցիոնալ նշանակությամբ։ Աշխատությունում հատուկ ուշադրություն է դարձվում միկրոսկոպիկ կառուցվածքների կլինիկա-կենսաբանական նշանակությանը՝ կապելով հյուսվածաբանական տվյալները պաթոլոգիական գործընթացների և բժշկական կիրառությունների հետ։ Ներառված են նաև պատկերազարդումներ և սխեմատիկ նկարներ, որոնք նպաստում են նյութի ավելի հեշտ ընկալմանը և գործնական յուրացմանը։ Գիրքը նախատեսված է բժշկության, կենսաբանության և հարակից ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար՝ ծառայելով որպես հիմնարար ուսումնական և գիտական աղբյուր մասնավոր հյուսվածաբանության ուսումնասիրության մեջ։

Литература

Գիրքը ներկայացնում է Էրիվանի պետական պալատի գրադարանի գրացուցակը՝ որպես XIX դարի վարչական և մշակութային կյանքի կարևոր մատենագիտական աղբյուր։ Աշխատությունում ամփոփված են գրադարանային ֆոնդի վերաբերյալ տեղեկություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի գրքային հավաքածուների կազմը, թեմատիկ ուղղվածությունը և գիտակրթական նշանակությունը։ Գրացուցակը արժեքավոր նյութ է պատմաբանների, գրադարանագետների և աղբյուրագետների համար, քանի որ արտացոլում է Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Էրիվան քաղաքի պետական հաստատությունների գրքային մշակույթը, վարչական գործունեության տեղեկատվական հիմքերը և ժամանակի մտավոր միջավայրը։ Ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու գրքերի տարածվածությունը, հավաքագրման սկզբունքները, գիտական ու գործնական գրականության առկայությունը, ինչպես նաև տվյալ հաստատության դերը կրթական և մշակութային գործընթացներում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գրադարանների պատմության, հին գրքային հավաքածուների և տարածաշրջանի մատենագիտական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, պատմաբանների, մատենագետների, արխիվագետների, հետազոտողների և XIX դարի Երևանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է պետական ծառայողների մասնագիտական գործունեության ընթացքում առաջացող բարդ և կոնֆլիկտածին իրավիճակներում միջանձնային փոխգործակցության հոգեբանական հիմքերի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում աշխատանքային կոնֆլիկտը դիտարկվում է որպես բազմագործոն սոցիալ-հոգեբանական երևույթ, որի առաջացման և զարգացման վրա կարող են ազդել կազմակերպական միջավայրը, մասնագիտական դերերի տարբերությունները, հաղորդակցական խոչընդոտները, շահերի անհամապատասխանությունը, պատասխանատվության բաշխումը և անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պետական ծառայության այն պայմաններին, որոնցում աշխատակիցները ստիպված են որոշումներ ընդունել բարձր պատասխանատվության, սահմանափակ ժամանակի, տեղեկատվական ծանրաբեռնվածության կամ հակասական պահանջների պայմաններում։ Քննվում են անձի հուզական կայունությունը, ինքնատիրապետումը, սթրեսակայունությունը, ապրումակցման կարողությունը, հաղորդակցական ճկունությունը և սեփական վարքագիծը վերահսկելու ունակությունը՝ որպես արդյունավետ փոխգործակցությունը պայմանավորող կարևոր հոգեբանական հատկանիշներ։ Ուսումնասիրվում են նաև կոնֆլիկտային իրավիճակներում կիրառվող վարքային ռազմավարությունները՝ համագործակցությունը, փոխզիջումը, մրցակցությունը, խուսափումը և հարմարվողականությունը՝ ուշադրություն դարձնելով դրանց կիրառման պայմաններին և միջանձնային հարաբերությունների վրա ունեցած հնարավոր ազդեցությանը։ Կարևորվում է հաղորդակցության դերը, մասնավորապես՝ ակտիվ լսելու, փաստարկված դիրքորոշում ներկայացնելու, դիմացինի տեսակետը հասկանալու և լարվածությունը նվազեցնող հաղորդակցական միջոցներ ընտրելու կարողությունը։ Սոցիալ-հոգեբանական տեսանկյունից դիտարկվում են պաշտոնական կարգավիճակի, ղեկավար-ենթակա հարաբերությունների, խմբային նորմերի, կազմակերպական մշակույթի և աշխատանքային կոլեկտիվում ձևավորված փոխադարձ վստահության ազդեցությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մասնագիտական սթրեսին և հուզական լարվածությանը, որոնք կարող են փոփոխել իրավիճակի ընկալումը, դժվարացնել արդյունավետ հաղորդակցությունը և մեծացնել հակասությունների սրման հավանականությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կոնֆլիկտների կանխարգելման հոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությունը՝ ներառյալ վաղ ազդակների ճանաչումը, հաղորդակցական խնդիրների բացահայտումը և կառուցողական բանակցությունների կազմակերպումը։ Անհատական ու կազմակերպական գործոնների համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու պետական ծառայողների փոխգործակցության արդյունավետության պայմանների մասին։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ պետական ծառայողների մասնագիտական պատրաստման, հաղորդակցական և կոնֆլիկտաբանական կարողությունների զարգացման, թիմային աշխատանքի կատարելագործման և աշխատանքային միջավայրում կոնֆլիկտների կանխարգելման ծրագրերի մշակման համար։ Այն կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել սոցիալական և կազմակերպական հոգեբանության, կոնֆլիկտաբանության, պետական ծառայության կառավարման և աշխատանքի հոգեբանության ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Математика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ակտիվ միջուկներով գալակտիկաների ռենտգենյան ճառագայթման և դրա ֆիզիկական բնույթի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում են այն գալակտիկաները, որոնց կենտրոնական տիրույթներում տեղի են ունենում բարձր էներգետիկ երևույթներ, որոնք պայմանավորված են գերզանգվածային սև խոռոչների շուրջ նյութի ինտենսիվ կուտակմամբ և դրա հետ կապված էներգետիկ գործընթացներով։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են նման օբյեկտների ռենտգենյան սպեկտրային և ժամանակային հատկությունները, ճառագայթման ինտենսիվությունը, սպեկտրի ձևը և տարբեր էներգետիկ տիրույթներում դիտվող առանձնահատկությունները։ Ռենտգենյան ճառագայթումը կարևոր տեղեկատվություն է տալիս ակտիվ գալակտիկական միջուկների անմիջական շրջակայքում տեղի ունեցող ֆիզիկական գործընթացների մասին, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս հետազոտելու չափազանց բարձր ջերմաստիճաններով և էներգիաներով միջավայրեր, որոնք այլ եղանակներով դժվար է դիտարկել։ Հեղինակը դիտարկում է նաև ռենտգենյան ճառագայթման փոփոխականությունը և դրա կապը կենտրոնական աղբյուրի ֆիզիկական վիճակի, նյութի կուտակման գործընթացների և շրջակա միջավայրի առանձնահատկությունների հետ։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է ռենտգենյան տվյալների միջոցով ակտիվ միջուկների կառուցվածքի և էներգետիկ մեխանիզմների մասին եզրակացությունների ստացումը։ Սպեկտրային հատկությունների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու ճառագայթման առաջացման հնարավոր մեխանիզմները, ուսումնասիրելու բարձր էներգետիկ մասնիկների և տաք պլազմայի վարքը, ինչպես նաև բացահայտելու այն նյութի հատկությունները, որը գտնվում է կենտրոնական սև խոռոչի հարևանությամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև տարբեր տիպերի ակտիվ գալակտիկական միջուկների համեմատությանը՝ փորձելով պարզել, թե ինչպես են դրանց ռենտգենյան հատկությունները կապված ընդհանուր կառուցվածքային և ֆիզիկական պարամետրերի հետ։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն ոչ միայն ակտիվ գալակտիկաների, այլև գերզանգվածային սև խոռոչների ձևավորման, աճի և գալակտիկաների էվոլյուցիայի վերաբերյալ պատկերացումների խորացման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել աստղաֆիզիկոսներին, աստղագետներին, բարձր էներգիաների ֆիզիկայով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին և ռենտգենյան աստղագիտությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է ակտիվ գալակտիկական միջուկների ուսումնասիրման կարևոր ուղղություն՝ ռենտգենյան դիտարկումների միջոցով բացահայտելով դրանց կենտրոնական հատվածներում ընթացող բարձր էներգետիկ գործընթացների բնույթն ու առանձնահատկությունները։