Ещё в разделе Экономика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Литература

    Հայ բառարանագրությունը 18-րդ դարում

    Աշխատությունը նվիրված է XVIII դարում հայ բառարանագրության զարգացման պատմությանը՝ ուսումնասիրելով այդ ժամանակաշրջանի բառարանների ստեղծման նախադրյալները, նպատակները, կառուցվածքային առանձնահատկությունները և նշանակությունը հայոց լեզվի ուսումնասիրման ու պահպանման գործում։ Գրքում ներկայացվում է XVIII դարի հայ մտավոր և մշակութային միջավայրը, որի պայմաններում զարգանում էին լեզվաբանական ուսումնասիրությունները, թարգմանական գործունեությունը, տպագրությունը և կրթական կենտրոնների աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այդ ժամանակաշրջանում ստեղծված և գործածված հայերեն բառարաններին, դրանց հեղինակներին, կազմման սկզբունքներին և բառային նյութի ընտրության առանձնահատկություններին։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են բառարանների տեսակները, դրանց լեզվական կառուցվածքը, բառահոդվածների կազմակերպումը, բառերի բացատրության եղանակները, հոմանիշների և համարժեքների ներկայացումը, ինչպես նաև հայերեն բառապաշարի տարբեր շերտերի արտացոլումը։ Հեղինակը դիտարկում է հայ բառարանագրության կապը այլ լեզուների բառարանագրական ավանդույթների հետ՝ անդրադառնալով հատկապես այն դեպքերին, երբ հայերեն բառարանները կազմվել են թարգմանական կամ երկլեզու սկզբունքներով։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բառարաններում պահպանված լեզվական նյութի պատմական արժեքին, քանի որ դրանք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու XVIII դարի հայերենի բառապաշարը, բառակազմական գործընթացները, տերմինաբանությունը և լեզվական փոփոխությունները։ Ուսումնասիրության միջոցով բացահայտվում է նաև բառարանագրության դերը հայ կրթական և մշակութային կյանքի զարգացման գործում, քանի որ բառարանները ծառայել են ոչ միայն լեզվի բառապաշարի գրանցմանը, այլև ուսուցման, թարգմանության և գիտելիքի տարածման նպատակներին։ Աշխատությունը ցույց է տալիս, որ XVIII դարը կարևոր փուլ էր հայ բառարանագրական ավանդույթի զարգացման մեջ և հետագա լեզվաբանական ուսումնասիրությունների համար ձևավորեց արժեքավոր գիտական ու գործնական հիմք։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբանների, հայագետների, բառարանագիրների, գրականագետների, պատմաբանների, թարգմանիչների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար, ինչպես նաև բոլոր նրանց, ովքեր հետաքրքրված են հայոց լեզվի պատմությամբ և հայկական բառարանագրական ժառանգությամբ։

    Обновлено. 2026-09-14
    Հայ բառարանագրությունը 18-րդ դարում
    Онлайн

    Право

    Հայաստանի ընտանեկան իրավունքի զարգացման պատմությունը 20-րդ դարում

    Գիտական աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի ընտանեկան իրավունքի ձևավորման և զարգացման պատմական ընթացքի ուսումնասիրությանը 20-րդ դարի ընթացքում։ Ուսումնասիրության կենտրոնում ընտանեկան հարաբերությունները կարգավորող իրավական նորմերի փոփոխությունն է, դրանց կապը տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական, քաղաքական և տնտեսական գործընթացների հետ, ինչպես նաև ընտանիքի, ամուսնության, ծնողական իրավունքների և երեխաների պաշտպանության վերաբերյալ իրավական պատկերացումների վերափոխումը։ 20-րդ դարը Հայաստանի համար առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող ժամանակաշրջան էր, քանի որ դարասկզբին տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունները, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ստեղծումը, խորհրդայնացումը, Խորհրդային Միության իրավական համակարգի ձևավորումը և հետագայում անկախ Հայաստանի Հանրապետության ստեղծումը հանգեցրին ընտանեկան իրավունքի կարգավորման սկզբունքների էական փոփոխությունների։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս դիտարկել, թե ինչպես են տարբեր պատմական փուլերում ձևավորվել ամուսնության կնքման և լուծման, ամուսինների իրավունքների ու պարտականությունների, ծնողների և երեխաների փոխհարաբերությունների, որդեգրման, խնամակալության և ընտանիքի գույքային հարաբերությունների իրավական կարգավորումները։ Առանձին նշանակություն ունի խորհրդային ժամանակաշրջանի ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ տարիներին ընտանեկան իրավունքը զարգանում էր խորհրդային իրավական ընդհանուր սկզբունքների շրջանակում։ Փոխվում էին ավանդական ընտանեկան հարաբերությունների իրավական ընկալումները, ամուսնությունը աստիճանաբար ստանում էր քաղաքացիական-իրավական գրանցման առավել հստակ ձև, իսկ կնոջ և տղամարդու իրավահավասարության, երեխաների պաշտպանության և ընտանիքի պետական պաշտպանության սկզբունքները ամրագրվում էին օրենսդրական մակարդակում։ Միաժամանակ ընտանեկան իրավունքի զարգացումը կապված էր հասարակության աշխարհիկացման, կանանց սոցիալական և տնտեսական դերի փոփոխության և ընտանիքի նկատմամբ պետության քաղաքականության հետ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև տարբեր ժամանակաշրջանների օրենսդրության համեմատական ուսումնասիրությունը, որը թույլ է տալիս բացահայտել իրավական կարգավորման շարունակականությունն ու փոփոխությունները։ Այդ համատեքստում կարող են ուսումնասիրվել Հայաստանի տարածքում գործող իրավական ակտերը, խորհրդային ընտանեկան օրենսդրությունը և անկախությունից հետո ձևավորվող ազգային իրավական համակարգը։ Հատկապես կարևոր է 1991 թվականից հետո տեղի ունեցած անցումը, երբ Հայաստանի Հանրապետությունը սկսեց կառուցել սեփական իրավական համակարգը և ընտանեկան հարաբերությունների կարգավորումը հարմարեցնել նոր սահմանադրական և սոցիալ-տնտեսական պայմաններին։ Այս փուլում ընտանեկան իրավունքը ավելի հստակ կապվեց մարդու իրավունքների, անձի արժանապատվության, ամուսնության ազատության, երեխայի լավագույն շահի և ընտանիքի պաշտպանության ժամանակակից սկզբունքների հետ։ Պատմական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, որ ընտանեկան իրավունքը զարգանում է ոչ թե մեկուսացված, այլ հասարակական արժեքների և սոցիալական հարաբերությունների փոփոխության հետ փոխկապակցված։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ներկայացնում է 20-րդ դարում Հայաստանի ընտանեկան իրավունքի էվոլյուցիան՝ բացահայտելով դրա հիմնական փուլերը, իրավական սկզբունքների փոփոխությունները և օրենսդրական զարգացման ուղղությունները։ Թեման կարևոր է ինչպես իրավունքի պատմության ուսումնասիրության, այնպես էլ ժամանակակից ընտանեկան իրավունքի ձևավորման նախադրյալները հասկանալու համար, քանի որ անցյալի իրավական փորձի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել ներկայիս ընտանեկան իրավակարգավորման սկզբունքների և դրանց ձևավորման պատմական հիմքերի մասին։

    Обновлено. 2026-09-17
    Հայաստանի ընտանեկան իրավունքի զարգացման պատմությունը 20-րդ դարում
    Онлайн

    Другие предметы

    Մեթոդական հանձնարարականներ սեմինար պարապմունքների համար : Օգնություն գրադարանավարին

    Հրատարակությունը գործնական և ուսումնամեթոդական բնույթի ձեռնարկ է, որը նախատեսված է գրադարանային ոլորտի աշխատակիցների մասնագիտական պատրաստվածության բարձրացման, սեմինար պարապմունքների կազմակերպման և շարունակական մասնագիտական կրթությանն աջակցելու համար։ Նյութի հիմնական նպատակը գրադարանավարներին մեթոդական օգնություն տրամադրելն է՝ մասնագիտական գիտելիքների համակարգման, աշխատանքային փորձի փոխանակման և գրադարանային գործունեության տարբեր ուղղությունների վերաբերյալ քննարկումների կազմակերպման ընթացքում։ Ներկայացվում են սեմինարների նախապատրաստման ընդհանուր սկզբունքները, թեմաների ընտրության, պարապմունքների կառուցվածքի ձևավորման, տեսական նյութի և գործնական առաջադրանքների համադրման հնարավոր եղանակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գրադարանավարների ակտիվ մասնակցության ապահովմանը, մասնագիտական խնդիրների համատեղ քննարկմանը և առօրյա աշխատանքի ընթացքում առաջացած հարցերի վերլուծությանը։ Սեմինար պարապմունքները դիտարկվում են ոչ միայն որպես գիտելիքների փոխանցման, այլև մասնագիտական հաղորդակցության, փորձի փոխանակման և աշխատանքի նոր ձևերի յուրացման միջոց։ Ձեռնարկում կարող են ընդգրկվել գրադարանային սպասարկման կազմակերպմանը, ընթերցողների հետ աշխատանքին, գրքային հավաքածուների ձևավորմանը և պահպանությանը, մատենագիտական ու տեղեկատվական գործունեությանը, ընթերցանության խթանմանը և գրադարանային միջոցառումների կազմակերպմանը վերաբերող թեմատիկ ուղղություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում սեմինարի ղեկավարի աշխատանքին՝ նյութերի նախնական ընտրությունից և հարցերի ձևակերպումից մինչև քննարկումների ամփոփումն ու մասնակիցների ձեռք բերած գիտելիքների գործնական կիրառումը։ Դիտարկվում է նաև մասնագիտական գրականության օգտագործման, ինքնուրույն աշխատանքի և առաջավոր գրադարանային փորձի ուսումնասիրման նշանակությունը։ Նման մեթոդական նյութերը հատկապես կարևոր են գրադարանների աշխատակիցների վերապատրաստման և մասնագիտական կարողությունների հետևողական զարգացման համար, քանի որ հնարավորություն են տալիս ուսուցումը կապել իրական աշխատանքային խնդիրների հետ։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը ծառայում է որպես կազմակերպչական և մեթոդական ուղեցույց՝ նպաստելով սեմինարների նպատակային պլանավորմանը, գրադարանավարների մասնագիտական գիտելիքների ընդլայնմանը և գրադարանային աշխատանքի որակի կատարելագործմանը։

    Обновлено. 2026-09-22
    Մեթոդական հանձնարարականներ սեմինար պարապմունքների համար : Օգնություն գրադարանավարին
    Онлайн

    Технология

    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Ноябрь, №11)

    Այս նյութը ներկայացնում է ժամանակակից տեխնիկական գրականության ընտրանի՝ ընդգրկելով վերջին տարիների այն կարևոր հրատարակությունները, որոնք վերաբերում են տեղեկատվական տեխնոլոգիաներին, արհեստական բանականությանը, կիսահաղորդիչների արդյունաբերությանը և թվային հասարակության զարգացման միտումներին։ Ցանկում ներառված գրքերը նպատակ ունեն ներկայացնել տեխնոլոգիական առաջընթացի բազմաշերտ պատկերը՝ սկսած AI համակարգերի կիրառական և էթիկական խնդիրներից մինչև գլոբալ տեխնոլոգիական մրցակցության ռազմավարական կողմերը։ Այստեղ դիտարկվում են ինչպես գիտական-վերլուծական աշխատություններ, որոնք բացատրում են ալգորիթմների, մեքենայական ուսուցման և տվյալագիտության ազդեցությունը ժամանակակից աշխարհի վրա, այնպես էլ կանխատեսողական ուսումնասիրություններ, որոնք փորձում են պատկերել տեխնոլոգիաների ապագա զարգացումները և դրանց ազդեցությունը մարդու կյանքի, աշխատանքի և հասարակական կառուցվածքների վրա։ Այս հավաքածուն ծառայում է որպես տեղեկատվական ուղեցույց այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ տեխնոլոգիական աշխարհի ներկայիս վիճակը և դրա զարգացման հիմնական ուղղությունները՝ համադրելով գիտական մոտեցումները, տնտեսական վերլուծությունները և սոցիալական դիտարկումները։

    Обновлено. 2026-08-21
    Նոր գրքեր: Տեխնիկա: (Ինֆորմացիոն ցանկ)=Новые книги: Техника: Информационный указатель (1981, Ноябрь, №11)
    Онлайн

    Право

    Սահմանադրական կայունություն ու զարգացում: Իրավագիտական բնույթն ու դրսեւորումները

    Սահմանադրական կայունությունն ու զարգացումը սահմանադրական իրավունքի կարևոր հասկացություններ են, որոնք արտահայտում են պետության հիմնական օրենքի՝ Սահմանադրության կայուն գործառնությունը և միաժամանակ դրա փոփոխման ու կատարելագործման հնարավորությունը՝ հասարակության զարգացման պահանջներին համապատասխան։ Սահմանադրական կայունությունը նշանակում է, որ Սահմանադրությունը պետք է լինի երկարաժամկետ գործող, կանխատեսելի և իրավական համակարգի հիմքը, որի վրա կառուցվում են բոլոր մյուս օրենքներն ու պետական ինստիտուտները։ Այն ապահովում է պետական իշխանության շարունակականություն, իրավական որոշակիություն և հասարակական վստահություն իրավական համակարգի նկատմամբ։ Սահմանադրական զարգացումը, մյուս կողմից, ենթադրում է Սահմանադրության փոփոխման և կատարելագործման գործընթաց, որը թույլ է տալիս այն համապատասխանեցնել քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոփոխություններին։ Սակայն այդ զարգացումը պետք է իրականացվի զգուշորեն՝ պահպանելով իրավական կայունությունը և հիմնական սահմանադրական սկզբունքները։ Սահմանադրական փոփոխությունները սովորաբար իրականացվում են հատուկ բարդ ընթացակարգերով՝ խորհրդարանական հատուկ մեծամասնությամբ, հանրաքվեով կամ սահմանադրական մարմինների միջոցով։ Իրավագիտական տեսանկյունից սահմանադրական կայունությունն ու զարգացումը արտահայտվում են մի շարք սկզբունքներով՝ օրենքի գերակայություն, իշխանությունների բաժանում, մարդու իրավունքների պաշտպանություն և սահմանադրական վերահսկողություն։ Այս սկզբունքները ապահովում են, որ փոփոխությունները չխախտեն պետության իրավական հիմքերը և ժողովրդավարական կառուցվածքը։ Սահմանադրական դատարանները կամ համարժեք մարմինները կարևոր դեր ունեն այս գործընթացում՝ վերահսկելով փոփոխությունների համապատասխանությունը Սահմանադրության հիմնական արժեքներին։

    Обновлено. 2026-09-12
    Սահմանադրական կայունություն ու զարգացում: Իրավագիտական բնույթն ու դրսեւորումները
    Онлайн

    Лингвистика

    Фразеология современного армянского языка

    Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է արդի հայերենի ֆրազեոլոգիական համակարգը՝ ընդգծելով կայուն բառակապակցությունների կառուցվածքային, իմաստային և գործառական առանձնահատկությունները ժամանակակից լեզվական միջավայրում։ Նշվում է, որ ֆրազեոլոգիական միավորները հանդիսանում են լեզվի պատկերավոր և արտահայտչական կարևոր շերտ, որը արտացոլում է ժողովրդի մշակութային փորձը, մտածողության առանձնահատկությունները և հաղորդակցական ավանդույթները։ Վերլուծվում է, որ արդի հայերենում ֆրազեոլոգիան զարգանում է ինչպես ավանդական կայուն արտահայտությունների պահպանման, այնպես էլ նոր ձևերի ստեղծման և փոխառությունների ներթափանցման միջոցով՝ պայմանավորված սոցիալական, մշակութային և մեդիա միջավայրի փոփոխություններով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆրազեոլոգիական միավորների իմաստային ամբողջականությանը, երբ դրանց բաղադրիչ բառերի առանձին իմաստները չեն համընկնում ամբողջ արտահայտության ընդհանուր իմաստի հետ, ինչն ապահովում է դրանց պատկերավոր և փոխաբերական բնույթը։ Նշվում է նաև, որ ժամանակակից խոսքում ֆրազեոլոգիան հաճախ ենթարկվում է վերաիմաստավորման, կրճատման կամ ոճական փոփոխությունների՝ հարմարեցվելով հաղորդակցության արագ և դինամիկ պահանջներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ արդի հայերենի ֆրազեոլոգիական համակարգը կենդանի և զարգացող լեզվական շերտ է, որը միավորում է ավանդական մշակութային ժառանգությունը և ժամանակակից հաղորդակցական իրողությունները։

    Обновлено. 2026-09-19
    Фразеология современного армянского языка