Հայ հմայական և ժողովրդական աղոթքներ

История

Աշխատությունը նվիրված է 1991-2001 թվականներին Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության և Հարավային Կովկասում նրա գործունեության ուսումնասիրությանը՝ տարածաշրջանում Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ձևավորված նոր աշխարհաքաղաքական իրադրության պայմաններում։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են անկախ Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի ի հայտ գալը, տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունը և այդ գործընթացներում Թուրքիայի ունեցած դերակատարությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Թուրքիայի կողմից նորանկախ պետությունների հետ դիվանագիտական, տնտեսական, քաղաքական և մշակութային հարաբերությունների ձևավորմանը, ինչպես նաև տարածաշրջանում իր ազդեցությունն ընդլայնելու նպատակով իրականացվող նախաձեռնություններին։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է Հայաստանի և Թուրքիայի հարաբերությունների զարգացումը՝ սկսած Հայաստանի անկախության ճանաչման գործընթացից մինչև սահմանային քաղաքականության ձևավորումը և երկկողմ հարաբերությունների սրման պատճառները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև Թուրքիա-Ադրբեջան հարաբերություններին, որոնց զարգացման վրա ազդել են պատմամշակութային, քաղաքական և տնտեսական գործոնները, ինչպես նաև Ղարաբաղյան հակամարտությունը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ Թուրքիայի և Վրաստանի հարաբերություններին, հատկապես տարանցիկ հաղորդակցության, էներգետիկ նախագծերի և տարածաշրջանային տնտեսական համագործակցության տեսանկյունից։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում նավթագազային ռեսուրսների, տրանսպորտային հաղորդակցությունների և Կասպից ծովի էներգետիկ ներուժի շուրջ ձևավորված մրցակցությանը, քանի որ 1990-ականներին Հարավային Կովկասը աստիճանաբար վերածվեց միջազգային և տարածաշրջանային ուժերի շահերի հատման կարևոր գոտու։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել նաև Թուրքիայի հարաբերությունները Ռուսաստանի և Իրանի հետ՝ հաշվի առնելով նրանց մրցակցող և երբեմն փոխլրացվող շահերը Հարավային Կովկասում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու Թուրքիայի արտաքին քաղաքականության հիմնական նպատակները՝ տարածաշրջանային ազդեցության ամրապնդում, տնտեսական կապերի ընդլայնում, էներգետիկ և տրանսպորտային ուղիների նկատմամբ շահերի պաշտպանություն և արևմտյան կառույցների հետ տարածաշրջանային համագործակցության խորացում։ Կարևոր է նաև ուսումնասիրել ներքին քաղաքական և տնտեսական գործոնների ազդեցությունը Թուրքիայի տարածաշրջանային քաղաքականության վրա, ինչպես նաև այն սահմանափակումները, որոնք պայմանավորված էին հակամարտություններով, Ռուսաստանի ազդեցությամբ և Հարավային Կովկասի պետությունների տարբեր արտաքին կողմնորոշումներով։ 1991-2001 թվականների իրադարձությունների համադրական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու Թուրքիայի տարածաշրջանային քաղաքականության ձևավորման սկզբնական փուլը և դրա հետագա զարգացման նախադրյալները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել Հարավային Կովկասի հետխորհրդային պատմության, թուրքական արտաքին քաղաքականության և տարածաշրջանային միջազգային հարաբերությունների ավելի ամբողջական ընկալմանը։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, քաղաքագետներին, միջազգային հարաբերությունների և թուրքագիտության մասնագետներին, տարածաշրջանագետներին, դիվանագետներին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողներին։

Литература

Այս աշխատությունը ներկայացնում է հայկական գրականության զարգացման համառոտ, սակայն համակարգված պատմական ակնարկը՝ սկսած նրա սկզբնավորումից մինչև XIII դարի ավարտը։ Հեղինակը վերլուծում է գրական ավանդույթի ձևավորման հիմնական փուլերը, գրավոր մշակույթի ծագումն ու զարգացումը, ինչպես նաև հոգևոր և աշխարհիկ գրականության փոխազդեցությունը միջնադարյան հայկական հասարակության մեջ։ Աշխատությունում առանձնակի ուշադրություն է դարձվում գրերի ստեղծման պատմական նշանակությանը, թարգմանական շարժման դերին, պատմագրության, աստվածաբանական գրականության, փիլիսոփայական մտքի և գեղարվեստական արձակի ու պոեզիայի զարգացման ընթացքին։ Քննարկվում են տարբեր ժամանակաշրջանների նշանավոր հեղինակների ստեղծագործական ժառանգությունը, նրանց ազդեցությունը ազգային մշակույթի ձևավորման վրա և գրականության կապը քաղաքական, կրոնական ու կրթական գործընթացների հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել հայկական միջնադարյան գրական մտքի զարգացման հիմնական միտումների, ժանրային բազմազանության և մշակութային արժեքների մասին՝ ընդգծելով դրանց նշանակությունը ազգային ինքնության պահպանման և հոգևոր կյանքի հարստացման գործում։

Культура

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան Հայաստանի ճարտարապետական արվեստի զարգացմանը և այն կերտած ճարտարապետների ու քարագործ վարպետների գործունեության ուսումնասիրությանը։ Գրքում ուշադրություն է դարձվում հայկական միջնադարյան շինարարական ավանդույթներին, ճարտարապետական կառույցների ստեղծման գործընթացին, քարերի մշակման եղանակներին և շինարվեստի տեխնիկական ու գեղարվեստական առանձնահատկություններին։ Ճարտարապետներն ու վարպետները ներկայացվում են որպես մշակութային ժառանգության ձևավորման կարևոր մասնակիցներ, որոնց մասնագիտական գիտելիքները, ստեղծագործական մոտեցումները և վարպետությունը նպաստել են հայկական ճարտարապետական դպրոցի ինքնատիպության պահպանմանն ու զարգացմանը։ Քննության առարկա են շինարարական աշխատանքների կազմակերպման, քարերի ընտրության և մշակման, որմնադրության, ճարտարապետական մանրամասների ու քանդակազարդ տարրերի ստեղծման հետ կապված հարցերը։ Կարևորվում է նաև վարպետների անունների, գործունեության հետքերի և շինարարական արձանագրությունների ուսումնասիրությունը՝ որպես միջնադարյան մասնագիտական կյանքի ու ճարտարապետական պատմության սկզբնաղբյուրներ։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու միջնադարյան Հայաստանի շինարարական մշակույթի, ճարտարապետական գիտելիքի փոխանցման և արհեստագործական ավանդույթների մասին։ Այն արժեքավոր նյութ է ճարտարապետության պատմությամբ, հայկական քարարվեստով, միջնադարյան արվեստով և մշակութային ժառանգության պահպանությամբ հետաքրքրվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Աստվածային կատակերգություն ստեղծագործության լեզվաոճական առանձնահատկությունների քննությանը՝ հայերեն և անգլերեն թարգմանությունների համեմատական վերլուծության հիման վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում են բնագրի բանաստեղծական կառուցվածքը, պատկերային համակարգը, խորհրդանշական շերտերը և հեղինակային ոճի արտահայտման միջոցները՝ ուսումնասիրելով դրանց փոխանցման եղանակները տարբեր լեզուներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում թարգմանական համարժեքության խնդիրներին, չափածո կառուցվածքի վերարտադրմանը, բառապաշարային և շարահյուսական փոխակերպումներին, ինչպես նաև մշակութային և կրոնական հղումների մեկնաբանման առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են թարգմանիչների կիրառած ռազմավարությունները, ոճական կորուստներն ու ձեռքբերումները, ինչպես նաև լեզվական տարբեր համակարգերի ազդեցությունը ստեղծագործության գեղարվեստական ընկալման վրա։ Աշխատությունը նպաստում է համեմատական լեզվաբանության, թարգմանագիտության և գրականագիտության ոլորտներում Դանտեի ստեղծագործական ժառանգության ավելի խորքային ըմբռնմանը՝ բացահայտելով, թե ինչպես է դասական գրական երկի գեղարվեստական արժեքը պահպանվում և վերաիմաստավորվում տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերում։

Религия

Ն. Տյուզենճյանի աշխատությունը նվիրված է գործնական տոմարագիտությանը՝ ժամանակի հաշվարկման, օրացուցային համակարգերի կազմման և կիրառման սկզբունքներին։ Այն ներկայացնում է տոմարագիտական գիտելիքները գործնական կիրառության տեսանկյունից՝ անդրադառնալով օրերի, ամիսների և տարիների հաշվարկին, օրացուցային ժամանակի կազմակերպմանը և տարբեր ժամանակային միավորների փոխկապակցվածությանը։ Տոմարագիտությունը կարևոր նշանակություն ունի հասարակական, կրթական, կրոնական և առօրյա կյանքի կազմակերպման համար, քանի որ դրա միջոցով որոշվում են ամսաթվերը, տոնական և հիշատակի օրերը, ժամանակաշրջանների հերթականությունն ու օրացուցային իրադարձությունները։ Աշխատության գործնական ուղղվածությունը ենթադրում է, որ նյութը նախատեսված է ոչ միայն տեսական տեղեկություններ հաղորդելու, այլև տոմարագիտական հաշվարկների և համապատասխան գիտելիքների կիրառման հմտություններ զարգացնելու համար։ Հրատարակությունը արժեքավոր է 19-րդ դարի հայերեն գիտաուսումնական գրականության, մասնավորապես՝ ճշգրիտ գիտությունների և ժամանակի հաշվարկման վերաբերյալ գիտելիքների տարածման պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել տոմարագիտության, աստղագիտության, գիտության պատմության և հայ կրթական մտքի հետազոտողներին։

Политология

Գիրքը՝ «Քաղաքացիական պաշտպանություն», հեղինակը Ալտունին Ա.Տ., հանդիսանում է ուսումնական և մեթոդական ձեռնարկ, որը նվիրված է քաղաքացիական պաշտպանության համակարգի տեսական հիմքերին, կազմակերպման սկզբունքներին և գործնական կիրառմանը։ Այն ներկայացնում է քաղաքացիական պաշտպանության նպատակներն ու խնդիրները՝ ուղղված բնակչության, նյութական արժեքների և ենթակառուցվածքների պաշտպանությանը խաղաղ և արտակարգ իրավիճակներում։ Գրքում մանրամասն բացատրվում են վտանգների հիմնական տեսակները՝ բնական, տեխնածին և ռազմական բնույթի, ինչպես նաև դրանց ազդեցության կանխարգելման և նվազեցման միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձված քաղաքացիական պաշտպանության կառավարման համակարգին, ազդարարման և նախազգուշացման միջոցներին, տարհանման կազմակերպմանը, անհատական և կոլեկտիվ պաշտպանական միջոցների կիրառմանը։ Ներառված են նաև փրկարարական և վթարավերականգնողական աշխատանքների կազմակերպման սկզբունքները, բնակչության պատրաստվածության բարձրացման մեթոդները և անվտանգության մշակույթի ձևավորման հարցերը։ Այս աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, քաղաքացիական պաշտպանության և փրկարար ծառայությունների աշխատակիցների, ինչպես նաև արտակարգ իրավիճակների ոլորտով հետաքրքրված մասնագետների համար՝ նպաստելով տեսական գիտելիքների ամրապնդմանը և գործնական կարողությունների զարգացմանը։