ՀՀԴ Կ. Պոլսի պարբերական մամուլը (1909-1915թթ.)

Психология

Աշխատությունը նվիրված է պատանեկան տարիքում ազգային ինքնագիտակցության ձևավորման և դրսևորման հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ անձի զարգացման, սոցիալականացման և ինքնության կառուցման գործընթացների համատեքստում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն հոգեբանական գործոնների վրա, որոնք պայմանավորում են պատանիների պատկերացումները սեփական ազգային պատկանելության, մշակութային ժառանգության, լեզվի, պատմական հիշողության, ավանդույթների և ազգային արժեքների վերաբերյալ։ Քննության են առնվում ազգային ինքնության ճանաչողական, հուզական և վարքային բաղադրիչները, ինչպես նաև դրանց փոխկապակցվածությունը անձի ընդհանուր ինքնընկալման և սոցիալական ինքնության ձևավորման հետ։ Կարևորվում է պատանեկան տարիքը որպես զարգացման այնպիսի շրջան, երբ ակտիվանում են սեփական անձի, սոցիալական միջավայրի և տարբեր խմբերին պատկանելության վերաբերյալ հարցադրումները, իսկ արժեքային կողմնորոշումները և աշխարհայացքային պատկերացումները շարունակում են ձևավորվել ու վերափոխվել։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում ընտանիքի, կրթական միջավայրի, հասակակիցների, հասարակական հարաբերությունների, մշակութային հաղորդակցության և տեղեկատվական միջավայրի ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում է, թե ինչպես են ազգային մշակույթի վերաբերյալ գիտելիքները, պատմական պատկերացումները, լեզվական միջավայրը և սոցիալական փորձը կապված ազգային ինքնագիտակցության տարբեր դրսևորումների հետ։ Անդրադարձ է կատարվում նաև ինքնագնահատականի, խմբային պատկանելության զգացման, արժեքային համակարգի և սոցիալական հարմարվողականության փոխհարաբերություններին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել հոգեբանական հարցարաններ, հարցումներ, դիտարկումներ, համեմատական վերլուծություն և այլ հոգեախտորոշիչ մեթոդներ՝ պատանիների վերաբերմունքները, արժեքային կողմնորոշումները և ինքնության առանձնահատկությունները գնահատելու նպատակով։ Կարևորվում է ազգային ինքնագիտակցության ուսումնասիրությունը առանց տարբեր ազգային խմբերի արժեքային կամ հոգեբանական գերազանցության ենթադրության՝ այն դիտարկելով որպես սոցիալական ինքնության բազմաբաղադրիչ դրսևորում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այն մասին, թե անհատական զարգացման և սոցիալական միջավայրի փոխազդեցության պայմաններում ինչպես են ձևավորվում պատանիների ազգային պատկանելության վերաբերյալ պատկերացումները և դրանց հուզական նշանակությունը։ Աշխատությունը կարող է կիրառական արժեք ունենալ կրթական և սոցիալական հոգեբանության համար՝ նպաստելով պատանիների ինքնության զարգացման, միջմշակութային հաղորդակցության և սոցիալականացման գործընթացների առավել խորքային ըմբռնմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել զարգացման և սոցիալական հոգեբանության, մանկավարժության, կրթության, երիտասարդության ուսումնասիրությունների և ազգային ինքնության խնդիրներով զբաղվող հետազոտողների, հոգեբանների, մանկավարժների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Социология

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից հայ հասարակության սոցիալական շերտավորման կառուցվածքի, դրա փոփոխության հիմնական միտումների և այդ գործընթացներում գենդերային գործոնի նշանակության սոցիոլոգիական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հասարակության տարբեր խմբերի միջև տնտեսական, մասնագիտական, կրթական, կարգավիճակային և սոցիալական հնարավորությունների բաշխման առանձնահատկություններն են, ինչպես նաև այն մեխանիզմները, որոնց միջոցով ձևավորվում և վերարտադրվում են սոցիալական անհավասարությունները։ Քննվում են հասարակության շերտավորման հիմնական չափանիշները՝ եկամուտը, զբաղվածությունը, մասնագիտական դիրքը, կրթությունը, սոցիալական հեղինակությունը, սեփականության և տարբեր ռեսուրսների հասանելիությունը՝ դրանք դիտարկելով կանանց և տղամարդկանց սոցիալական դիրքերի համեմատության տեսանկյունից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում աշխատանքի շուկայի գենդերային կառուցվածքին, մասնագիտական բաժանմանը, կարիերային շարժունակության հնարավորություններին, ղեկավար և որոշումների ընդունման դիրքերում ներկայացվածությանը, ինչպես նաև ընտանիքում և հասարակական կյանքում դերերի բաշխմանը։ Վերլուծվում է, թե տնտեսական և սոցիալական փոխակերպումները ինչպես կարող են տարբեր կերպ անդրադառնալ հասարակության տարբեր խմբերի վրա և փոփոխել նրանց դիրքը սոցիալական հիերարխիայում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում սոցիալական շարժունակության ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելու այն պայմանները, որոնք նպաստում կամ խոչընդոտում են անհատի անցմանը մի սոցիալական շերտից մյուսը։ Գենդերային վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս սոցիալական շերտավորումը դիտարկել ոչ միայն եկամտային կամ դասային տարբերությունների, այլև հասարակական դերերի, հնարավորությունների և ռեսուրսների հասանելիության փոխկապակցված համակարգի տեսանկյունից։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կրթության, ընտանիքի, զբաղվածության, ժողովրդագրական գործընթացների և սոցիալական քաղաքականության նշանակությանը հասարակության կառուցվածքային փոփոխությունների ձևավորման մեջ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել սոցիոլոգիական հարցումների, վիճակագրական տվյալների և համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ սոցիալական խմբերի դիրքերի ու փոփոխությունների ընդհանուր օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սոցիալական շերտավորման տեսության, գենդերային սոցիոլոգիայի և սոցիալական կառուցվածքի ուսումնասիրության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայ հասարակության սոցիալական տարբերակման և շարժունակության գործընթացների բազմագործոն վերլուծություն։

Экономика

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի և տնտեսության իրական հատվածի փոխազդեցության հիմնահարցերի ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով ֆինանսական միջնորդության դերը տնտեսական աճի, ներդրումային ակտիվության և արտադրողականության զարգացման գործընթացներում։ Բանկային համակարգը հանդիսանում է տնտեսության ֆինանսավորման հիմնական աղբյուրը, որն ապահովում է կապիտալի հոսքերի բաշխումը խնայողություններից դեպի արտադրական, առևտրային և ծառայությունների ոլորտներ։ Ուսումնասիրության մեջ դիտարկվում է, թե ինչպես է բանկային վարկավորումը ազդում իրական հատվածի զարգացման վրա, մասնավորապես՝ փոքր և միջին ձեռնարկությունների ֆինանսավորման, արդյունաբերության արդիականացման և նորարարական ծրագրերի իրականացման համատեքստում։ Միաժամանակ վերլուծվում են նաև հակառակ կապերը՝ իրական տնտեսության վիճակի ազդեցությունը բանկային համակարգի կայունության, վարկային ռիսկերի և ֆինանսական միջնորդության արդյունավետության վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում մակրոտնտեսական գործոններին՝ տոկոսադրույքների քաղաքականությանը, գնաճին, փոխարժեքի տատանումներին և կենտրոնական բանկի կարգավորիչ դերին, որոնք էական ազդեցություն ունեն բանկային և իրական հատվածների փոխկապակցվածության վրա։ Հայաստանում առկա խնդիրների շարքում նշվում են ֆինանսավորման սահմանափակ հասանելիությունը, երկարաժամկետ վարկերի պակասը և իրական հատվածի ցածր ներդրումային կարողությունները։ Կատարելագործման ուղղություններում ընդգծվում են ֆինանսական միջնորդության խորացումը, կապիտալի շուկաների զարգացումը, բանկային ծառայությունների դիվերսիֆիկացումը և ռիսկերի կառավարման արդյունավետ մեխանիզմների ներդրումը։ Այսպիսով, բանկային և իրական հատվածների փոխազդեցության արդյունավետ կարգավորումը դիտարկվում է որպես տնտեսական կայուն աճի և ֆինանսական համակարգի կայունության ապահովման կարևոր նախապայման։

Математика

Գիրքը նվիրված է գազերի կինետիկ տեսության շրջանակներում առաջացող որոշ ոչ գծային սահմանային խնդիրների լուծելիության հարցերի համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով դրանց տեսական հիմնավորման և մաթեմատիկական վերլուծության վրա։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են կինետիկ հավասարումների հիմնական մոդելները, մասնավորապես Բոլցմանի տիպի ոչ գծային հավասարումները և դրանց սահմանային խնդիրները, ինչպես նաև այդ խնդիրների գոյության, միարժեքության և կայունության պայմանները։ Հեղինակը վերլուծում է ֆունկցիոնալ անալիզի, օպերատորների տեսության և դիֆերենցիալ հավասարումների ժամանակակից մեթոդները՝ կիրառելով դրանք կինետիկ համակարգերի վարքի ուսումնասիրության համար։ Գրքում քննարկվում են նաև մոտարկման մեթոդները, էներգետիկ գնահատականները և լուծումների ասիմպտոտիկ հատկությունները՝ ընդգծելով ոչ գծային դինամիկ համակարգերի բարդությունը։ Աշխատությունը համադրում է մաթեմատիկական խիստ տեսությունը և ֆիզիկական մոդելավորման պահանջները՝ առաջարկելով նոր մոտեցումներ գազային միջավայրերում միկրոսկոպիկ գործընթացների նկարագրման համար։ Գիրքը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, տեսական ֆիզիկոսների, գիտահետազոտողների, ասպիրանտների և բարձրագույն մաթեմատիկայի ու ֆիզիկայի ոլորտների ուսանողների համար։

Экономика

Նվիրված է տնտեսագիտական տեսությունների ձևավորման, զարգացման և փոխակերպման պատմական գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված տնտեսագիտության, պատմության, պետական կառավարման և սոցիալական գիտությունների ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են տնտեսագիտական մտքի հիմնական դպրոցները և ուղղությունները՝ սկսած հին աշխարհի տնտեսական գաղափարներից մինչև դասական, նեոդասական, մարքսիստական և ժամանակակից տնտեսական տեսություններ, բացատրվում են տարբեր ժամանակաշրջաններում տնտեսական համակարգերի վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տնտեսական քաղաքականության և հասարակական զարգացման վրա, մանրամասն քննարկվում են Ադամ Սմիթի, Դավիդ Ռիկարդոյի, Կառլ Մարքսի, Ալֆրեդ Մարշալի և այլ նշանավոր տնտեսագետների գաղափարները, աշխատությունը անդրադառնում է նաև XX–XXI դարերի տնտեսական մտքի զարգացման նոր ուղղություններին՝ քեյնսյան տնտեսագիտություն, ինստիտուցիոնալ մոտեցումներ և գլոբալ տնտեսական մտածողության ձևավորում, ներկայացվում են տնտեսագիտական տեսությունների կիրառական նշանակությունը տարբեր տնտեսական համակարգերում և պետությունների տնտեսական քաղաքականության ձևավորման գործընթացում, գրքում ընդգծվում է տնտեսագիտական ուսմունքների պատմության դերը ժամանակակից տնտեսական գիտության տեսական հիմքերի ձևավորման և տնտեսական մտածողության զարգացման գործում, աշխատությունը համադրում է պատմական, տեսական և վերլուծական մոտեցումները՝ ձևավորելով տնտեսագիտական մտքի էվոլյուցիայի ամբողջական պատկերացում։

Философия

Աշխատությունը նվիրված է միջնադարյան հայ մտավորական և հոգևոր գործիչ Հովհաննես Պլուզ Երզնկացիի փիլիսոփայական ժառանգության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով իսլամական փիլիսոփայական և գրական աղբյուրների հետ ունեցած առնչությունների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում նրա իմաստասիրական հայացքների, արձակ ժառանգության և գաղափարական ձևավորման առանձնահատկությունների բացահայտումն է, ինչպես նաև այն մտավոր միջավայրի ուսումնասիրությունը, որի պայմաններում զարգացել է նրա աշխարհայացքը։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում հայ և իսլամական մտավոր ավանդույթների փոխազդեցությանը, փիլիսոփայական հասկացությունների, գաղափարների և գիտելիքի փոխանցման հնարավոր ուղիներին, ինչպես նաև միջնադարյան մշակութային երկխոսության դրսևորումներին։ Իսլամական աղբյուրների համադրական քննությունը հնարավորություն է տալիս նոր տեսանկյունից գնահատելու Երզնկացիի փիլիսոփայական արձակի բովանդակությունը, ձևավորման աղբյուրները և տեղը միջնադարյան հայ մտքի պատմության մեջ։ Գիրքը արժեքավոր է հայագիտության, փիլիսոփայության, միջնադարյան գրականության և հայ-իսլամական մշակութային ու մտավոր կապերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների և ուսանողների համար։