ՀՀ գրապիտույքների շուկան

Педагогика

Հրատարակությունը ներկայացնում է Մոսկվայի Լազարյան արևելյան լեզուների ինստիտուտի նախկին սաների ընկերության գործունեության վերաբերյալ հաշվետվությունը 1904–1906 թվականների ընթացքում։ Այն արժեքավոր պատմական և տեղեկատու աղբյուր է, որը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ընկերության կազմակերպական կառուցվածքի, գործունեության հիմնական ուղղությունների, անդամների փոխհարաբերությունների և տվյալ ժամանակաշրջանում իրականացված նախաձեռնությունների մասին։ Հաշվետվության մեջ կարող են արտացոլված լինել ընկերության ժողովները, վարչական գործունեությունը, ֆինանսական դրությունը, անդամակցության փոփոխությունները, կրթական և մշակութային միջոցառումները, ինչպես նաև նախկին սաների միջև մասնագիտական և հասարակական կապերի պահպանմանն ուղղված աշխատանքները։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև Լազարյան ինստիտուտի շրջանավարտների հետագա գործունեության և նրանց հասարակական, կրթական ու մշակութային դերակատարության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Փաստաթղթային բնույթը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել XX դարի սկզբի կրթական և հասարակական միջավայրի որոշ առանձնահատկություններ, ինչպես նաև արևելագիտության և լեզվական կրթության զարգացման հետ կապված գործընթացները։ Այն կարող է արժեքավոր տեղեկություններ պարունակել տվյալ ժամանակաշրջանի Մոսկվայի մտավոր և կրթական կյանքի, շրջանավարտների մասնագիտական գործունեության և նրանց միջև ձևավորված կազմակերպական կապերի վերաբերյալ։ Հրատարակությունը հատկապես հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, արևելագետների, կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողների, արխիվագետների, մատենագետների և Լազարյան ինստիտուտի պատմությունն ուսումնասիրող մասնագետների համար։ Այն կարող է օգտագործվել որպես սկզբնաղբյուր՝ կրթական հաստատությունների, շրջանավարտների կազմակերպությունների և XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի ռուսական կայսրության գիտակրթական միջավայրի ուսումնասիրության ընթացքում։

История

Աշխատությունը նվիրված է եզդիների կրոնական աշխարհընկալման ուսումնասիրությանը՝ անդրադառնալով նրանց հավատալիքների, հոգևոր պատկերացումների, ծիսական համակարգի և աշխարհը մեկնաբանելու ավանդական եղանակների հիմնական առանձնահատկություններին։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են եզդիական կրոնական ավանդույթի ձևավորման և պահպանման գործընթացները, ինչպես նաև այն գաղափարները, որոնց միջոցով համայնքի անդամները ընկալում են Աստծուն, տիեզերքը, մարդու գոյությունը, բնությունը, բարու և չարի հարաբերակցությունը և հոգևոր աշխարհի հետ մարդու կապը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եզդիական կրոնական համակարգի բանավոր փոխանցման ավանդույթին, քանի որ սերունդների միջև հավատալիքների, առասպելների, հոգևոր պատմությունների և ծիսական գիտելիքների փոխանցումը կարևոր դեր է ունեցել համայնքի ինքնության պահպանման գործում։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև եզդիական կրոնական պատկերացումների մեջ սրբության, մաքրության, բարեպաշտության, ճակատագրի և հոգևոր կատարելագործման գաղափարներին, ինչպես նաև դրանց արտահայտությանը առօրյա վարքագծում և հասարակական հարաբերություններում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում կրոնական ծեսերին, տոներին, ուխտագնացություններին, աղոթքի և պաշտամունքի ձևերին, որոնք ոչ միայն հոգևոր նշանակություն ունեն, այլև նպաստում են համայնքային համերաշխության և մշակութային ժառանգության պահպանմանը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել եզդիական աշխարհընկալումը ոչ միայն որպես կրոնական հավատալիքների ամբողջություն, այլև որպես մշակութային ինքնության ձևավորման և պահպանման կարևոր բաղադրիչ։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև կրոնական ավանդույթների փոխհարաբերությունները պատմական և սոցիալական փոփոխությունների հետ, ինչպես նաև ժամանակակից միջավայրի ազդեցությունը ավանդական պատկերացումների պահպանման ու վերաիմաստավորման վրա։ Հետազոտությունը կարևոր է եզդիական մշակույթի և հոգևոր ժառանգության ավելի խորքային ընկալման, ինչպես նաև տարածաշրջանի կրոնական ու էթնոմշակութային բազմազանության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է հետաքրքրել կրոնագետներին, ազգագրագետներին, մշակութաբաններին, պատմաբաններին, սոցիոլոգներին և Մերձավոր Արևելքի ու Կովկասի ժողովուրդների մշակույթն ուսումնասիրող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը ներկայացնում է եզդիների հոգևոր աշխարհի բազմակողմանի ուսումնասիրություն՝ բացահայտելով նրանց կրոնական պատկերացումների, ծիսական ավանդույթների և մշակութային ինքնության փոխկապակցվածությունը։

Другие предметы

Այս տեղեկատու-ցուցակը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր հրատարակված գրքերի ընտրանի՝ նպատակ ունենալով աջակցել ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը, հետաքրքրությունների ընդլայնմանը և ժամանակակից գրականության նկատմամբ մոտիվացիայի բարձրացմանը։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային, ֆանտաստիկ, գիտա-ճանաչողական, հոգեբանական և ուսուցողական ուղղություններով, որոնք համապատասխանում են պատանեկան տարիքին և նպաստում են ինչպես երևակայության զարգացմանը, այնպես էլ քննադատական մտածողության ձևավորմանը։ Նմանատիպ ինֆորմացիոն նյութերը օգնում են ընթերցողին կողմնորոշվել նոր գրականության հոսքում, ընտրել իրեն հետաքրքրող հեղինակներ և թեմաներ, ինչպես նաև ձևավորել ինքնուրույն ընթերցողական ճաշակ։ Միաժամանակ շեշտադրվում է գրքերի դաստիարակչական և կրթական դերը՝ հատկապես ինքնաճանաչման, արժեքային համակարգի ձևավորման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործում։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է դեռահաս դպրոցականների էկոլոգիական կրթության արդյունավետ կազմակերպման մանկավարժական պայմանների, մեթոդների և սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են բնապահպանական կրթության նպատակները, բովանդակային առանձնահատկությունները և դպրոցական կրթական գործընթացում էկոլոգիական գիտելիքների, արժեքների ու պատասխանատու վարքագծի ձևավորման ժամանակակից մոտեցումները։ Քննարկվում են ուսուցման ինտերակտիվ մեթոդների, արտադասարանական գործունեության, նախագծային աշխատանքի և գործնական բնապահպանական միջոցառումների դերը սովորողների էկոլոգիական մշակույթի զարգացման գործում։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև ուսուցչի մասնագիտական գործունեությանը, կրթական միջավայրի կազմակերպմանը, սովորողների բնապահպանական գիտակցության ձևավորմանը և կրթական գործընթացի արդյունավետության գնահատման մեթոդներին։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժների, բնագիտության ուսուցիչների, կրթության կազմակերպիչների, հետազոտողների, դասախոսների և մանկավարժական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կարտոֆիլի և այլ մորմազգի մշակաբույսերի կարևոր վնասատու հանդիսացող կոլորադյան բզեզի կենսակերպի, տարածման և վնասակարության առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը Լեռնային Ղարաբաղի տարածքում, ինչպես նաև դրա դեմ պայքարի արդյունավետ միջոցառումների մշակմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել վնասատուի զարգացման և տարածման վրա ազդող կենսաբանական ու էկոլոգիական գործոնները և դրանց հիման վրա առաջարկել մշակաբույսերի պաշտպանության արդյունավետ մոտեցումներ։ Աշխատության մեջ ուշադրություն է դարձվում կոլորադյան բզեզի զարգացման հիմնական փուլերին՝ ձմեռումից դուրս գալուն, զուգավորմանը, ձվադրմանը, թրթուրների զարգացմանը և հասուն առանձնյակների ձևավորմանը։ Ուսումնասիրվում է տարբեր զարգացման փուլերի կապը շրջակա միջավայրի պայմանների, հատկապես ջերմաստիճանի, խոնավության, բուսականության և կերային բազայի հետ։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի վնասատուի տարածվածության և թվաքանակի փոփոխության ուսումնասիրությունը տարբեր բնակավայրերում ու գյուղատնտեսական պայմաններում, քանի որ դրանց փոփոխությունները կարող են անմիջականորեն ազդել կարտոֆիլի և մորմազգի այլ մշակաբույսերի բերքատվության վրա։ Աշխատության մեջ կոլորադյան բզեզը դիտարկվում է ոչ միայն որպես առանձին վնասատու, այլև որպես ագրոէկոհամակարգի բաղադրիչ, որի զարգացման վրա ազդում են բնակլիմայական պայմանները, մշակաբույսերի աճեցման եղանակները և կիրառվող ագրոտեխնիկական միջոցառումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում վնասի բնույթի և չափերի գնահատմանը, քանի որ բզեզի թրթուրներն ու հասուն առանձնյակները սնվում են բույսի տերևներով և մեծ քանակության դեպքում կարող են զգալիորեն նվազեցնել բույսի ֆոտոսինթետիկ ակտիվությունը, թուլացնել բույսը և հանգեցնել բերքատվության նվազման։ Աշխատության գործնական արժեքը պայմանավորված է վնասատուի դեմ պայքարի տարբեր եղանակների ուսումնասիրությամբ և դրանց արդյունավետության գնահատմամբ։ Քննարկվում են ագրոտեխնիկական, մեխանիկական, կենսաբանական և քիմիական պայքարի հնարավոր միջոցները, ինչպես նաև դրանց համակցված կիրառման անհրաժեշտությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պայքարի միջոցների ճիշտ ժամանակավորմանը, քանի որ վնասատուի զարգացման տարբեր փուլերում միջոցառումների արդյունավետությունը կարող է տարբեր լինել։ Աշխատությունը կարևորում է նաև մշակաբույսերի պաշտպանության ինտեգրված մոտեցումը, որի դեպքում պայքարի մեթոդներն ընտրվում են՝ հաշվի առնելով վնասատուի թվաքանակը, բույսի զարգացման փուլը, շրջակա միջավայրի պայմանները և հնարավոր տնտեսական վնասը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է կոլորադյան բզեզի կենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը և գյուղատնտեսական արտադրության համար կիրառական նշանակություն ունեցող բույսերի պաշտպանության խնդիրները։ Այն կարող է օգտակար լինել գյուղատնտեսության մասնագետների, բուսաբույծների, ագրոնոմների, էնտոմոլոգների, բույսերի պաշտպանության ոլորտի աշխատակիցների, ուսանողների և կարտոֆիլի մշակությամբ զբաղվող տնտեսավարողների համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է ժամանակակից անգլերենում գույն նշանակող բառերի էթնոլեզվաբանական, իմաստաբանական և լեզվամշակութային առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք համադրելով հայերենի և ռուսերենի համապատասխան լեզվական միավորների հետ։ Հետազոտության առանցքում գունանուններն են ոչ միայն որպես առարկաների տեսողական հատկանիշներն արտահայտող բառային միավորներ, այլև որպես ազգային մշակույթի, աշխարհընկալման, խորհրդանշական մտածողության և պատմականորեն ձևավորված լեզվական պատկերացումների կրողներ։ Քննվում են հիմնական և ածանցյալ գունանունների իմաստային կառուցվածքը, դրանց բազմիմաստությունը, փոխաբերական կիրառությունները, գնահատողական և հուզարտահայտչական երանգները, ինչպես նաև կայուն բառակապակցությունների ու դարձվածքների կազմում ձեռք բերվող նշանակությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն դեպքերին, երբ արտաքուստ համարժեք գունանունները երեք լեզուներում ունեն տարբեր զուգորդումներ, խորհրդանշական արժեքներ կամ կիրառության սահմաններ։ Համեմատական վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտել ինչպես ընդհանուր լեզվական օրինաչափությունները, այնպես էլ յուրաքանչյուր լեզվամշակութային հանրությանը բնորոշ առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում է գույների կապը մարդու հույզերի, բնավորության, սոցիալական կարգավիճակի, բնության երևույթների, ավանդույթների և մշակութային խորհրդանիշների հետ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դարձվածաբանական նյութը, քանի որ գունային բաղադրիչ պարունակող կայուն արտահայտություններում հաճախ պահպանվում են մշակութային հիշողության և ազգային մտածողության առանձնահատուկ շերտեր։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գունանունների գործածությանը գեղարվեստական, հրապարակախոսական և առօրյա խոսքում՝ պարզելու դրանց ոճական ու հաղորդակցական գործառույթները։ Հետազոտության շրջանակում կարևորվում է բառային համարժեքության խնդիրը, քանի որ բառարանային ուղղակի համապատասխանությունը միշտ չէ, որ ապահովում է արտահայտության մշակութային և իմաստային ամբողջական փոխանցումը մեկ լեզվից մյուսը։ Այս հանգամանքը աշխատանքին հաղորդում է նաև թարգմանագիտական նշանակություն՝ հնարավորություն տալով բացահայտել գունային խորհրդանիշների փոխանցման ընթացքում առաջացող դժվարությունները։ Ընդհանուր առմամբ ուսումնասիրությունը համադրում է էթնոլեզվաբանության, լեզվամշակութաբանության, իմաստաբանության և համեմատական լեզվաբանության մոտեցումները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են գունային հասկացությունները լեզվի միջոցով արտացոլում տարբեր ժողովուրդների մշակութային փորձը և աշխարհի լեզվական պատկերը։