Սպառման մոդելավորման և կանխատեսման հիմնահարցերը ՀՀ-ում

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է դեռահասների շրջանում աղետալի իրադարձությունների հետևանքների հաղթահարման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրմանը՝ որպես հետազոտության հիմնական օրինակ դիտարկելով 1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժը։ Գրքում ուշադրության կենտրոնում են այն դժվարությունները, որոնց կարող են բախվել դեռահասները ծանր բնական աղետից հետո՝ հոգեբանական ցնցում, վախ, անհանգստություն, կորստի զգացում, սոցիալական կապերի խաթարում, սովորելու և առօրյա գործունեության նկատմամբ հետաքրքրության նվազում, ինչպես նաև ապագայի նկատմամբ անորոշության զգացում։ Հեղինակը դիտարկում է, թե ինչ դեր կարող է ունենալ կրթական միջավայրը նման իրավիճակներում դեռահասների վերականգնման, սոցիալականացման և հոգեբանական կայունության վերականգնման գործընթացում։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է մանկավարժական ներգործության այնպիսի ձևերի և մեթոդների բացահայտումը, որոնք կարող են նպաստել աղետից տուժած երեխաների ու դեռահասների հարմարվողականության բարելավմանը, նրանց ինքնավստահության վերականգնմանը և հասարակական ու կրթական կյանքում լիարժեք ներգրավմանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում ուսուցչի, դպրոցի, ընտանիքի և սոցիալական շրջապատի փոխգործակցությանը, քանի որ աղետից հետո դեռահասի վերականգնումը չի սահմանափակվում միայն հոգեբանական աջակցության տրամադրմամբ։ Կրթական գործընթացը կարող է դառնալ կայունության, անվտանգության և կանխատեսելիության կարևոր աղբյուր՝ օգնելով երեխային աստիճանաբար վերականգնել առօրյա ռեժիմը, միջանձնային հարաբերությունները և սեփական հնարավորությունների նկատմամբ վստահությունը։ Աշխատության շրջանակում աղետը դիտարկվում է ոչ միայն որպես բնական երևույթ, այլև որպես երկարատև սոցիալական և հոգեբանական ազդեցություն ունեցող իրադարձություն, որի հետևանքները կարող են շարունակվել տարիներ շարունակ։ Այդ պատճառով ուսումնասիրությունը կարևորում է դեռահասների հետ համակարգված, նպատակաուղղված և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան աշխատանքը։ Հետազոտությունը արժեքավոր է հատկապես այն առումով, որ համադրում է մանկավարժական և հոգեբանական մոտեցումները՝ փորձելով ցույց տալ, թե ինչ պայմաններում կարող է կրթական համակարգը արդյունավետորեն մասնակցել աղետից հետո երեխայի վերականգնման գործընթացին։ Սպիտակի երկրաշարժի փորձի ուսումնասիրությունը աշխատանքին հաղորդում է նաև պատմական և գործնական նշանակություն՝ հնարավորություն տալով հասկանալու, թե ինչպիսի խնդիրներ են առաջանում մեծածավալ աղետներից հետո երեխաների և դեռահասների կրթության, դաստիարակության ու սոցիալական հարմարման ոլորտներում։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը կարող է հետաքրքրել մանկավարժներին, հոգեբաններին, սոցիալական աշխատողներին, կրթության ոլորտի մասնագետներին և աղետների հետևանքների հաղթահարմամբ զբաղվող հետազոտողներին, քանի որ այն անդրադառնում է այն հարցին, թե ինչպես կարելի է կրթական և սոցիալական միջավայրի միջոցով աջակցել դեռահասի վերականգնմանը, նվազեցնել աղետի երկարաժամկետ բացասական ազդեցությունները և ստեղծել զարգացման ու սոցիալական հարմարման համար առավել բարենպաստ պայմաններ։

Математика

Գիրքը նվիրված է կոնվոլյուցիոն տիպի հավասարումների ուսումնասիրությանը դիսիպատիվ և պահպանողական համակարգերի շրջանակում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են նման հավասարումների տեսական հիմքերը, լուծումների գոյության, միակության և հատկությունների հետ կապված խնդիրները, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը տարբեր մաթեմատիկական և ֆիզիկական մոդելներում։ Հեղինակը վերլուծում է այն գործընթացները, որոնցում համակարգերը կարող են պահպանել որոշակի մեծություններ կամ, հակառակը, ենթարկվել էներգիայի կորստի և փոփոխությունների՝ կախված դիտարկվող պայմաններից։ Ներկայացվում են մաթեմատիկական մեթոդներ, վերլուծական մոտեցումներ և հավասարումների ուսումնասիրման գործիքներ, որոնք կարևոր նշանակություն ունեն բարդ դինամիկական համակարգերի նկարագրման համար։ Աշխատությունը նախատեսված է մաթեմատիկոսների, տեսական ֆիզիկայի մասնագետների, հետազոտողների, ասպիրանտների և մաթեմատիկական մոդելավորմամբ հետաքրքրվող ուսանողների համար՝ որպես խորացված գիտական ուսումնասիրության աղբյուր։

Другие предметы

Այս հրատարակությունը ներկայացնում է պատանիների համար նախատեսված նոր գրքերի տեղեկատվական ընտրանի, որը նպատակ ունի օգնել երիտասարդ ընթերցողներին կողմնորոշվել ժամանակակից գրականության բազմազան դաշտում և գտնել իրենց հետաքրքրություններին համապատասխան ընթերցանություն։ Ցանկում ընդգրկված են տարբեր ժանրերի ստեղծագործություններ՝ արկածային և ֆանտաստիկ պատմություններ, գիտահանրամատչելի գրքեր, սոցիալ-հոգեբանական վեպեր, ինչպես նաև կրթական և ճանաչողական բնույթի հրատարակություններ, որոնք նպաստում են պատանեկան մտածողության, երևակայության և արժեքային համակարգի ձևավորմանը։ Նյութը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն գրքերին, որոնք զարգացնում են քննադատական մտածողությունը, ստեղծագործական մոտեցումը և գիտելիքի նկատմամբ հետաքրքրությունը՝ միաժամանակ աջակցելով ընթերցանության մշակույթի ձևավորմանը։ Տեղեկատվական ցանկը նաև ընդգծում է ժամանակակից մանկապատանեկան գրականության դերը անձի սոցիալականացման, ինքնաճանաչման և աշխարհընկալման ընդլայնման գործընթացներում՝ ներկայացնելով գրքեր, որոնք կարող են դառնալ ոգեշնչման աղբյուր և կրթական ուղեցույց պատանիների համար։

Литература

Գիրքը ներկայացնում է Էրիվանի պետական պալատի գրադարանի գրացուցակը՝ որպես XIX դարի վարչական և մշակութային կյանքի կարևոր մատենագիտական աղբյուր։ Աշխատությունում ամփոփված են գրադարանային ֆոնդի վերաբերյալ տեղեկություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու տվյալ ժամանակաշրջանի գրքային հավաքածուների կազմը, թեմատիկ ուղղվածությունը և գիտակրթական նշանակությունը։ Գրացուցակը արժեքավոր նյութ է պատմաբանների, գրադարանագետների և աղբյուրագետների համար, քանի որ արտացոլում է Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Էրիվան քաղաքի պետական հաստատությունների գրքային մշակույթը, վարչական գործունեության տեղեկատվական հիմքերը և ժամանակի մտավոր միջավայրը։ Ներկայացված նյութերը հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու գրքերի տարածվածությունը, հավաքագրման սկզբունքները, գիտական ու գործնական գրականության առկայությունը, ինչպես նաև տվյալ հաստատության դերը կրթական և մշակութային գործընթացներում։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի Հայաստանի գրադարանների պատմության, հին գրքային հավաքածուների և տարածաշրջանի մատենագիտական ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել գրադարանագետների, պատմաբանների, մատենագետների, արխիվագետների, հետազոտողների և XIX դարի Երևանի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Ուսումնասիրությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության արդյունաբերական արտադրության զարգացման հիմնախնդիրներին, դրանց առաջացման պատճառներին և հաղթահարման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատության շրջանակում արդյունաբերությունը դիտարկվում է որպես ազգային տնտեսության կառուցվածքային զարգացման, արտադրողականության բարձրացման, զբաղվածության ընդլայնման և տնտեսական աճի կարևորագույն հիմքերից մեկը։ Քննարկվում են ՀՀ արդյունաբերության զարգացման հիմնական միտումները, ոլորտային կառուցվածքը, արտադրական ներուժը, տեխնոլոգիական մակարդակը և առկա ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդյունաբերական ձեռնարկությունների մրցունակության, արտադրանքի ինքնարժեքի, տեխնոլոգիական վերազինման, ներդրումների ներգրավման, նորարարությունների ներդրման և արտաքին շուկաներ դուրս գալու խնդիրներին։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են վերլուծվել նաև արդյունաբերության զարգացմանը խոչընդոտող ենթակառուցվածքային, ֆինանսական, կադրային և կազմակերպական գործոնները, ինչպես նաև փոքր և միջին արտադրական ձեռնարկությունների զարգացման հնարավորությունները։ Կարևորվում է արդյունաբերական արտադրության դիվերսիֆիկացման անհրաժեշտությունը, քանի որ տնտեսության առանձին ճյուղերի նկատմամբ չափազանց մեծ կախվածությունը կարող է բարձրացնել արտաքին շուկաների և տնտեսական ցնցումների նկատմամբ խոցելիությունը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են արտադրության տեխնոլոգիական արդիականացման, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանքի ստեղծման, արտահանման ներուժի ընդլայնման և տեղական հումքի առավել արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում պետական արդյունաբերական քաղաքականության դերին՝ ներդրումային և հարկային խթանների, ենթակառուցվածքների զարգացման, գիտության և արտադրության համագործակցության ու մասնագիտական կադրերի պատրաստման միջոցով։ Ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել ՀՀ արդյունաբերության մրցունակության բարձրացման և կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ տնտեսական ու կառավարչական մեխանիզմների բացահայտմանը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, արդյունաբերության և պետական կառավարման մասնագետներին, ձեռնարկատերերին, տնտեսական քաղաքականություն մշակողներին, հետազոտողներին, ինչպես նաև տնտեսագիտության և կառավարման ոլորտների ուսանողներին ու ասպիրանտներին։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ստամոքսի և տասներկումատնյա աղու խոցային արյունահոսությունների դեպքում տարբերակված բուժական մարտավարության մշակման և կիրառման սկզբունքների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են հիվանդության կլինիկական դրսևորումները, ախտորոշման ժամանակակից մեթոդները, արյունահոսության ծանրության գնահատման չափանիշները և բուժման տարբեր մոտեցումների արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դեղորայքային, էնդոսկոպիկ և վիրաբուժական բուժման ցուցումներին, հիվանդների ռիսկերի գնահատմանը, հետվիրահատական հսկողությանը և բարդությունների կանխարգելմանը։ Ներկայացվում են նաև կլինիկական հետազոտությունների արդյունքներ և գործնական առաջարկություններ, որոնք նպատակ ունեն բարելավել բուժման արդյունավետությունը, նվազեցնել կրկնակի արյունահոսության հավանականությունը և բարձրացնել հիվանդների վերականգնման հնարավորությունները։