Տնտեսության պետական կարգավորման բյուջետային մեթոդների կատարելագործման ուղիները ՀՀ-ում

Право

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային քրեական դատարանների արդարադատական գործունեության առանձնահատկությունների, իրավական գործառույթների և ընդունված ակտերի նախադեպային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Ներկայացվում են միջազգային քրեական արդարադատության ձևավորման պատմությունը, դատարանների իրավասության շրջանակները, դատավարական ընթացակարգերը և միջազգային քրեական իրավունքի զարգացման գործում դրանց ունեցած դերը։ Քննարկվում են դատական ակտերի իրավական ազդեցությունը, դրանց կիրառման առանձնահատկությունները, միջազգային իրավական նորմերի մեկնաբանման գործընթացը և տարբեր իրավական համակարգերի վրա ունեցած ազդեցությունը։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև միջազգային քրեական դատարանների պրակտիկային, մարդու իրավունքների պաշտպանության, պատասխանատվության ենթարկման և արդարադատության իրականացման հիմնախնդիրներին։ Գիրքը նախատեսված է իրավաբանների, միջազգային իրավունքի մասնագետների, դատավորների, հետազոտողների, դասախոսների և իրավաբանական մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է տուֆ քարի արդյունահանման և մշակման ընթացքում առաջացող արտադրական թափոնների օգտագործմամբ բարձր լցանյութային պարունակությամբ շինարարական հարդարման կոմպոզիտային նյութերի ստեղծման և դրանց հատկությունների ուսումնասիրության խնդիրներին։ Հետազոտության առանցքում բնական քարային հումքի վերամշակման արդյունքում գոյացող մանրացված և փոշենման մնացորդների երկրորդային օգտագործման հնարավորությունն է՝ դրանք դիտարկելով ոչ թե միայն որպես հեռացման ենթակա թափոն, այլ որպես նոր շինանյութերի արտադրության համար պիտանի հանքային բաղադրիչ։ Ուսումնասիրվում են տուֆային թափոնների ֆիզիկական, հանքաբանական և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները, դրանց մասնիկային կազմը և կոմպոզիտային համակարգի կառուցվածքի ձևավորման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Բարձր լցավորված կոմպոզիտների դեպքում կարևոր նշանակություն ունի հանքային բաղադրիչի և կապակցող համակարգի հարաբերակցությունը, քանի որ այն պայմանավորում է նյութի կառուցվածքային ամբողջականությունը, խտությունը, ամրությունը, ջրակլանումը և շահագործական այլ ցուցանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բաղադրիչների համատեղելիությանը, մասնիկների արդյունավետ դասավորվածությանը և կապակցող նյութի հետ դրանց փոխազդեցությանը՝ պատրաստի արտադրանքի անհրաժեշտ հատկությունների ձևավորման տեսանկյունից։ Քննվում են ստացված կոմպոզիտային նյութերի մեխանիկական և ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը, խոնավության նկատմամբ վարքագիծը, մաշակայունությունը, ջերմաստիճանային ազդեցությունների նկատմամբ կայունությունը և արտաքին տեսքի պահպանման հնարավորությունները։ Հարդարման նյութերի համար կարևորվում են նաև մակերևույթի որակը, գունային և հյուսվածքային առանձնահատկությունները, քանի որ տուֆի բնական տեսքը կարող է հնարավորություն տալ ստանալու ճարտարապետական և դեկորատիվ նշանակություն ունեցող արտադրատեսակներ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կազմ–կառուցվածք–հատկություն փոխկապակցվածության բացահայտումը, որի միջոցով հնարավոր է գնահատել հանքային լցանյութի պարունակության և հատիկաչափական բնութագրերի ազդեցությունը վերջնական կոմպոզիտի տեխնիկական ցուցանիշների վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև արտադրական թափոնների օգտագործման բնապահպանական և ռեսուրսախնայողական նշանակությանը։ Տուֆի մշակման մնացորդների վերամշակումը կարող է նպաստել բնական հումքի առավել ամբողջական օգտագործմանը, թափոնների կուտակման ծավալների նվազեցմանը և շրջանաձև տնտեսության սկզբունքների կիրառմանը շինանյութերի արտադրության ոլորտում։ Ստացված նյութերի կիրառելիությունը կարող է դիտարկվել շենքերի ներքին և արտաքին հարդարման, դեկորատիվ տարրերի և տարբեր երեսպատման արտադրատեսակների ստեղծման համատեքստում։ Աշխատությունը միավորում է շինարարական նյութագիտության, կոմպոզիտային նյութերի տեխնոլոգիայի և արտադրական թափոնների վերամշակման խնդիրները՝ նպաստելով տեղական հանքային ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման և նոր հարդարման նյութերի մշակման գիտատեխնիկական հիմքերի զարգացմանը։

Технология

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հիդրոտեխնիկական կառույցների համար նախատեսված բետոնների երկարակեցության ապահովման խնդիրներին՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով լցանյութերի ճիշտ ընտրության դերին։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են բետոնի կառուցվածքային կայունության և երկարաժամկետ դիմացկունության վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ ներառյալ լցանյութերի հատիկաչափական կազմը, հանքաբանական բնույթը, մաքրության աստիճանը և ջրային միջավայրի ազդեցության նկատմամբ դիմադրությունը։ Աշխատությունում ներկայացվում է, թե ինչպես են լցանյութերի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները ազդում բետոնի խտության, ամրության, սառնակայունության և քիմիական կայունության վրա, ինչը հատկապես կարևոր է հիդրոտեխնիկական կառույցներում՝ ջրային մշտական ազդեցության պայմաններում։

Лингвистика

Սիլվա Կապուտիկյանի հուշագրությունների լեզուն առանձնանում է բազմաշերտ կառուցվածքով, որտեղ միաժամանակ համադրվում են գրական, հրապարակախոսական և խոսակցական ոճերը։ Նրա հուշագրական տեքստերում լեզուն ծառայում է ոչ միայն իրադարձությունների վերապատմմանը, այլև հեղինակային դիրքորոշման, հիշողության հուզական լիցքի և ժամանակի սոցիալ-քաղաքական իրականության արտահայտմանը։ Տեքստային կառուցվածքը հաճախ հոսուն է՝ հիմնված ազատ շարահյուսության, ընդարձակ նախադասությունների և ներքին խոսքի վրա, ինչը ստեղծում է մտքի բնական զարգացում հիշողության ընթացքի նման։ Բառապաշարը բազմազան է․ հանդիպում են ինչպես գրական-վեհ արտահայտություններ, այնպես էլ կենդանի խոսակցական ձևեր, երբեմն նաև օտարաբանություններ, որոնք արտացոլում են ժամանակի լեզվական միջավայրը և հեղինակի շփումների լայն շրջանակը։ Հատկանշական է պատկերավորման հարուստ համակարգը՝ փոխաբերություններ, համեմատություններ և խորհրդանշական ձևակերպումներ, որոնք ուժեղացնում են հուզական ազդեցությունը և դարձնում հիշողությունը գրեթե գեղարվեստական պատկեր։ Լեզվի մեջ նկատելի է նաև ընդգծված անհատական ոճ՝ ներսից խոսող, երբեմն հուզականորեն կտրուկ, երբեմն էլ վերլուծական տոնով, ինչը թույլ է տալիս հուշագրությունը ընկալել ոչ միայն որպես հիշողությունների ժողովածու, այլ նաև որպես ինքնարտահայտման և ժամանակի մեկնաբանման միջոց։

Медицина

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հիպոկինեզիայի՝ շարժողական ակտիվության սահմանափակման պայմաններում իմունային համակարգում տեղի ունեցող փոփոխությունների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով իմունոցիտոկինների՝ TNFα-ի և IL-2-ի պարունակության փոփոխություններին իմունոգենեզի օրգաններում։ Աշխատությունում վերլուծվում է, թե ինչպես է ֆիզիկական անգործունությունը ազդում իմունային պատասխանների կարգավորման, բջջային իմունիտետի և օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների վրա։ Հատուկ տեղ է հատկացվում գամմա-ամինոկարագաթթվի (ԳԱԿԹ, GABA) պաշտպանիչ ազդեցության գնահատմանը՝ բացահայտելով դրա հնարավոր դերը իմունային ռեակցիաների կարգավորման, բորբոքային գործընթացների մեղմացման և հիպոկինեզիայի հետևանքով առաջացող իմունաբանական խանգարումների կանխարգելման գործում։ Հետազոտությունը հիմնված է փորձարարական տվյալների, կենսաքիմիական և իմունաբանական վերլուծությունների վրա և ներկայացնում է արդյունքների գիտական մեկնաբանությունը՝ կարևորելով դրանց նշանակությունը ինչպես հիմնարար բժշկագիտության, այնպես էլ կանխարգելիչ և վերականգնողական բժշկության համար։ Գիրքը նախատեսված է իմունաբանների, ֆիզիոլոգների, կենսաքիմիկոսների, բժշկական գիտաշխատողների, ասպիրանտների, ուսանողների և կենսաբժշկական հետազոտություններով զբաղվող մասնագետների համար։

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է հորթերի բրոնխոպնևմոնիայի ժամանակ լյարդի ֆունկցիոնալ վիճակում առաջացող փոփոխությունների ուսումնասիրությանը և հիվանդության ընթացքում այդ խանգարումների կարգավորմանն ուղղված բուժական մոտեցումների գնահատմանը։ Հետազոտության շրջանակում բրոնխոպնևմոնիան դիտարկվում է ոչ միայն որպես շնչառական համակարգի ախտահարում, այլև որպես ամբողջ օրգանիզմի նյութափոխանակային և ֆունկցիոնալ հավասարակշռության վրա ազդող հիվանդագին գործընթաց։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում լյարդի մասնակցությանը սպիտակուցային, ածխաջրային, ճարպային և այլ նյութափոխանակային գործընթացներին, ինչպես նաև օրգանիզմում առաջացող նյութերի փոխակերպման ու վնասազերծման մեխանիզմներին։ Քննվում է, թե շնչառական համակարգի բորբոքային ախտահարումը, թթվածնային ապահովման փոփոխությունները և ընդհանուր բորբոքային արձագանքը ինչպիսի ազդեցություն կարող են ունենալ լյարդի ֆունկցիոնալ ակտիվության վրա։ Հետազոտության ընթացքում կարող են գնահատվել արյան կենսաքիմիական ցուցանիշները և լյարդի գործունեությունը բնութագրող այլ չափորոշիչներ՝ հիվանդ կենդանիների օրգանիզմում նյութափոխանակային փոփոխությունների բնույթը պարզելու նպատակով։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հիվանդության տարբեր փուլերում այդ ցուցանիշների փոփոխություններին և դրանց կապին կլինիկական ընթացքի հետ։ Կարևորվում է առողջ և հիվանդ կենդանիների տվյալների համեմատությունը, որը հնարավորություն է տալիս առանձնացնել բրոնխոպնևմոնիայի հետ կապված առավել բնորոշ ֆունկցիոնալ շեղումները։ Հետազոտության երկրորդ կարևոր ուղղությունը վերաբերում է բուժական միջամտությունների ազդեցության գնահատմանը՝ պարզելու համար, թե լյարդի խանգարված գործառույթների կարգավորմանն ուղղված մոտեցումները որքանով կարող են նպաստել կենդանու ընդհանուր վիճակի և նյութափոխանակային հավասարակշռության վերականգնմանը։ Բուժման արդյունավետությունը կարող է դիտարկվել կլինիկական ախտանշանների փոփոխության և լաբորատոր ցուցանիշների համադրման միջոցով՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական գնահատել օրգանիզմի արձագանքը։ Նման մոտեցումը կարևոր է այն պատճառով, որ շնչառական հիվանդությունների դեպքում միայն տեղային ախտահարումների գնահատումը միշտ չէ, որ ամբողջությամբ արտացոլում է կենդանու ընդհանուր ֆիզիոլոգիական վիճակը։ Լյարդի ֆունկցիոնալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը կարող է նպաստել հիվանդության ախտածագման մեխանիզմների առավել խոր ընկալմանը և համալիր անասնաբուժական բուժման սկզբունքների գիտական հիմնավորմանը։ Աշխատանքը կարող է ունենալ կիրառական նշանակություն հորթերի հիվանդությունների ախտորոշման, կլինիկական ընթացքի գնահատման և բուժման արդյունավետության վերահսկման համար, ինչպես նաև հետաքրքրություն ներկայացնել անասնաբուժության, կենդանիների ֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և անասնաբուժական ներքին հիվանդությունների ոլորտներում աշխատող մասնագետների ու հետազոտողների համար։