A Textbook of modern western Armenian

Биология

Այս հետազոտությունը ուսումնասիրում է վիտամին E-ի և ալֆա-լիպոիկ թթվի ազդեցությունը այն բջջային և մոլեկուլային փոփոխությունների վրա, որոնք առաջանում են նախածննդյան և հետծննդյան էթանոլի ազդեցության պայմաններում զարգացող առնետի հիպոկամպում և ուղեղիկում։ Աշխատանքը կենտրոնանում է այն մեխանիզմների բացահայտման վրա, որոնց միջոցով ալկոհոլը խաթարում է նյարդային համակարգի բնականոն զարգացումը՝ առաջացնելով օքսիդատիվ սթրես, նեյրոնային վնասվածքներ, սինապտիկ կապերի խանգարումներ և բջջային մահվան գործընթացների ակտիվացում։ Միաժամանակ գնահատվում է հակաօքսիդանտ հատկություններով օժտված վիտամին E-ի և ալֆա-լիպոիկ թթվի պաշտպանիչ դերը, որոնք կարող են նվազեցնել ազատ ռադիկալների վնասակար ազդեցությունը, կարգավորել հակաօքսիդանտ համակարգերի ակտիվությունը և նպաստել նյարդային հյուսվածքի վերականգնողական գործընթացներին։ Հետազոտության մեջ դիտարկվում են նաև գեների արտահայտության փոփոխությունները, նեյրոտրանսմիտերային համակարգերի խանգարումները և ուղեղի կառուցվածքային զարգացումը տարբեր զարգացման փուլերում, ինչը թույլ է տալիս ավելի խորքային պատկերացում կազմել ալկոհոլի նեյրոտոքսիկ ազդեցության և հնարավոր պաշտպանական միջամտությունների արդյունավետության մասին։

Технология

Թեթև արդյունաբերության, նյութագիտության և հիգիենայի բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է կոշիկների ներքին միկրոկլիմայի ձևավորման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը և դրանց առողջապահական ու հիգիենիկ հատկությունների կատարելագործման գիտատեխնիկական հիմունքների մշակմանը։ Քննության են առնվում կոշիկի ներսում ջերմաստիճանի, օդի հարաբերական խոնավության, օդափոխության և ջերմափոխանակության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը ոտնաթաթի հարմարավետության և բնականոն ֆիզիոլոգիական վիճակի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կոշիկի պատրաստման համար օգտագործվող նյութերի կառուցվածքին, օդաթափանցելիությանը, խոնավակլանման և խոնավահեռացման հատկություններին ու դրանց նշանակությանը ներքին միկրոկլիմայի կարգավորման գործում։ Վերլուծվում են արտաքին միջավայրի պայմանների, ֆիզիկական ակտիվության, կոշիկի կառուցվածքային լուծումների և շահագործման տևողության ազդեցությունները ջերմախոնավային ցուցանիշների փոփոխության վրա։ Քննարկվում են կոշիկի վերնամասի, աստառի, ներդիրների և ներբանային նյութերի փոխազդեցությունները, ինչպես նաև դրանց դերը օդափոխության, ջերմամեկուսացման և հիգիենիկ հարմարավետության ապահովման գործընթացում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել կոշիկի ներքին միկրոկլիմայի փորձարարական չափման, նյութերի ֆիզիկամեխանիկական ու հիգիենիկ հատկությունների գնահատման և տարբեր կառուցվածքային լուծումների համեմատական հետազոտության մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում կոշիկի նախագծման և արտադրության տեխնոլոգիաների կատարելագործմանը, օգտագործվող նյութերի նպատակահարմար ընտրությանը և արտադրանքի որակական ու սպառողական հատկությունների բարձրացման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել կոշիկի արտադրության տեխնոլոգիայի, թեթև արդյունաբերության նյութագիտության, արտադրանքի նախագծման, հիգիենայի և կոշիկի որակի գնահատման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Педагогика

Այս գիրքը նվիրված է ֆիզիկական կուլտուրայի և կենսաբանության դասավանդման գործընթացում միջառարկայական կապերի նշանակության ուսումնասիրությանը՝ ներկայացնելով կրթական գործընթացի արդյունավետ կազմակերպման կարևոր մոտեցումներից մեկը։ Աշխատանքում քննարկվում են տարբեր առարկաների միջև գիտելիքների փոխկապակցման հնարավորությունները, դրանց դերը սովորողների գիտական աշխարհայացքի ձևավորման, առողջության վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման և ֆիզիկական ակտիվության գիտակցված կիրառման գործում։ Գրքում ներկայացվում են ուսուցման մեթոդներ, մանկավարժական սկզբունքներ և գործնական մոտեցումներ, որոնք նպաստում են կենսաբանական գիտելիքների կիրառմանը ֆիզիկական դաստիարակության ոլորտում և հակառակը։ Այն կարող է օգտակար լինել ուսուցիչների, մանկավարժների, ֆիզիկական դաստիարակության մասնագետների, ուսանողների և կրթական գործընթացի կատարելագործմամբ հետաքրքրվող հետազոտողների համար։

Химия

Աշխատությունը նվիրված է պոլիվինիլացետատային ջրային դիսպերսիայի հիման վրա ջրակայուն սոսինձների մշակման տեխնոլոգիական գործընթացների և դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են պոլիմերային դիսպերսիաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, կայունացման մեխանիզմները և սոսնձային հատկությունների ձևավորման հիմնական գործոնները։ Հեղինակը վերլուծում է ջրակայունության բարձրացման տարբեր մոտեցումներ՝ ներառյալ մոդիֆիկատորների, խաչաձև կապող նյութերի և հավելանյութերի կիրառումը, որոնք փոխում են նյութի մեխանիկական և կպչողական բնութագրերը։ Աշխատության մեջ քննարկվում են սոսինձների կարծրացման գործընթացները, կպչողականության ձևավորման մեխանիզմները տարբեր մակերևույթների նկատմամբ, ինչպես նաև շրջակա միջավայրի ազդեցությունը պատրաստի նյութերի կայունության վրա։ Ներկայացվում են փորձարարական հետազոտությունների արդյունքներ՝ ներառյալ ամրության, ջրակայունության, ջերմակայունության և ծերացման դիմադրության գնահատումները։ Գիրքը նաև անդրադառնում է արդյունաբերական կիրառություններին՝ շինարարության, փայտամշակման և փաթեթավորման ոլորտներում օգտագործվող սոսինձային համակարգերի կատարելագործման հեռանկարներին։ Աշխատությունը նախատեսված է քիմիական տեխնոլոգների, պոլիմերային քիմիկոսների, նյութագետների, ինժեներների և կիրառական քիմիայի ոլորտով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Журналистика

Այս աշխատությունը նվիրված է Սիլվա Կապուտիկյանի հրապարակախոսական ժառանգության համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով նրա հասարակական, ազգային, մշակութային և գրական հայացքների դրսևորումները հրապարակախոսական երկերում։ Հեղինակի հրապարակախոսությունը դիտարկվում է ոչ միայն որպես գրական գործունեության առանձին ուղղություն, այլև որպես ժամանակի հասարակական ու ազգային խնդիրներին արձագանքելու, սեփական դիրքորոշումն արտահայտելու և ընթերցողի հետ անմիջական մտավոր ու բարոյական երկխոսություն հաստատելու միջոց։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում այն թեմաներին, որոնք առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում նրա հրապարակախոսական խոսքում՝ հայրենիքի և ազգային ինքնության գաղափարը, հայ ժողովրդի պատմական հիշողությունը, լեզվի և մշակույթի պահպանությունը, սփյուռքահայության խնդիրները, ազգային միասնությունը, հասարակական պատասխանատվությունը և մարդու բարոյական կերպարը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև այն հանգամանքին, որ հրապարակախոսական խոսքում անձնական ապրումները հաճախ միահյուսվում են հասարակական մտահոգությունների հետ՝ ստեղծելով հուզականորեն ազդեցիկ, բայց միաժամանակ գաղափարական հստակություն ունեցող պատում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հետևելու գրողի մտավոր և քաղաքացիական դիրքորոշումների ձևավորմանն ու զարգացմանը, ինչպես նաև հասկանալու, թե ինչպես են տարբեր ժամանակաշրջանների քաղաքական, հասարակական և մշակութային իրադարձությունները արտացոլվել նրա հրապարակախոսական մտածողության մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրության են արժանի լեզվական և ոճական առանձնահատկությունները․ խոսքը հաճախ կառուցվում է անմիջական դիմումի, հարցադրումների, գնահատականների և հուզական շեշտադրումների միջոցով, ինչի շնորհիվ հրապարակախոսական տեքստերը ձեռք են բերում կենդանի ու ներգործուն բնույթ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ ներկայացնում է գրողի հասարակական կերպարը՝ որպես մտավորականի, որը գրական գործունեությունը զուգորդում էր ազգային ու քաղաքացիական խնդիրների նկատմամբ ակտիվ վերաբերմունքի հետ։ Գրքի միջոցով ընթերցողը կարող է ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Սիլվա Կապուտիկյանի գրական ժառանգության այն հատվածի մասին, որտեղ բանաստեղծական մտածողությունը միահյուսվում է վերլուծական, քննադատական և քաղաքացիական խոսքի հետ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, գրականագիտության և հայ մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ուսանողների, հետազոտողների և ընթերցողների համար՝ միաժամանակ նպաստելով XX դարի հայ հասարակական մտքի և հրապարակախոսության առանձնահատկությունների ավելի խոր ընկալմանը։

Экономика

Տնտեսագիտական և տարածաշրջանային կառավարման բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության վարչատարածքային միավորների արտաքին տնտեսական կապերի զարգացման հիմնախնդիրների, միջազգային տնտեսական համագործակցության ընդլայնման և տարածքային տնտեսական ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում վարչատարածքային միավորների սոցիալ-տնտեսական զարգացման առանձնահատկությունները, տարածաշրջանային տնտեսական հարաբերությունների ձևավորման նախադրյալները և արտաքին տնտեսական գործունեության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մարզերի և համայնքների արտադրական, ներդրումային, արտահանման ու զբոսաշրջային ներուժին, ինչպես նաև միջազգային շուկաներում դրանց տնտեսական հնարավորությունների ներկայացման մեխանիզմներին։ Վերլուծվում են արտաքին առևտրային կապերի զարգացման վրա ազդող աշխարհագրական, ենթակառուցվածքային, ֆինանսական, կազմակերպական և իրավական գործոնները։ Քննարկվում են նաև միջտարածաշրջանային և անդրսահմանային համագործակցության հնարավորությունները, օտարերկրյա ներդրումների ներգրավման պայմանները, տեղական արտադրանքի արտահանման խթանման և միջազգային գործընկերային հարաբերությունների հաստատման հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են տարածքային կառավարման ու տեղական ինքնակառավարման մարմինների դերը արտաքին տնտեսական կապերի զարգացման գործում, պետական աջակցության գործիքները և միջազգային համագործակցության ծրագրերի կիրառման հնարավորությունները։ Անդրադարձ է կատարվում տարածաշրջանային տնտեսական անհամաչափությունների նվազեցմանը, գործարար միջավայրի բարելավմանը, ենթակառուցվածքների զարգացմանը և վարչատարածքային միավորների տնտեսական մրցունակության բարձրացման ուղիներին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել տարածաշրջանային տնտեսագիտության, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների, տարածքային կառավարման և տնտեսական զարգացման քաղաքականության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։