Աղոթքների գիրք

Литература

«Իմ հայրասպան ընկերը» վերնագրով ստեղծագործությունը ներկայացնում է մարդկային հարաբերությունների և բարոյական հակասությունների թեման՝ ընթերցողի ուշադրությունը կենտրոնացնելով ընկերության, ընտանիքի և ծանր արարքների շուրջ առաջացող խնդիրների վրա։ Վերնագրում միավորված «ընկեր» և «հայրասպան» հասկացությունները ստեղծում են սուր հակադրություն, քանի որ ընկերությունը սովորաբար կապված է վստահության, հավատարմության և փոխադարձ աջակցության հետ, մինչդեռ հայրասպանությունը խախտում է ընտանեկան կապերի ու հասարակական բարոյականության հիմնարար սկզբունքները։ Այս հակադրությունը կարող է հիմք հանդիսանալ մեղքի, պատասխանատվության, խղճի տանջանքի, վստահության կորստի և մարդկային վարքի գնահատման թեմաների քննության համար։ Ընտանեկան հարաբերությունների և ընկերության բախումը գեղարվեստական գրականության մեջ հաճախ բացահայտում է այն իրավիճակները, երբ անձնական կապվածությունը հակադրվում է բարոյական համոզմունքներին, իսկ ճշմարտության բացահայտումը ստիպում է վերանայել մարդկանց մասին ունեցած պատկերացումները։ Ստեղծագործության վերնագիրը հուշում է դրամատիկ բովանդակության հնարավորության մասին, սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել դեպքերի հաջորդականությունը, կերպարների շարժառիթները կամ երկի ճշգրիտ ժանրային առանձնահատկությունները։ 19-րդ դարի հայերեն տպագիր գրականության համատեքստում նման վերնագրով երկը հետաքրքրություն է ներկայացնում գեղարվեստական թեմաների, բարոյական խնդիրների և ընթերցողական ճաշակի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, հին տպագիր գրքերի մատենագիտությամբ և գեղարվեստական արձակում մարդկային հարաբերությունների պատկերմամբ հետաքրքրվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։

Технология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մրգերի չորացման տեխնոլոգիայի և այդ գործընթացում կիրառվող տեխնիկական միջոցների հիմնական պարամետրերի գիտական հիմնավորմանը։ Հետազոտության կենտրոնում մրգերի պահպանման նպատակով խոնավության հեռացման գործընթացն է, դրա արդյունավետության վրա ազդող տեխնոլոգիական գործոնները և չորացման համար նախատեսված սարքավորումների ու աշխատանքային ռեժիմների ընտրության հիմնավորումը։ Մրգերի չորացումը դիտարկվում է որպես գյուղատնտեսական հումքի վերամշակման կարևոր եղանակ, որը հնարավորություն է տալիս երկարացնել արտադրանքի պահպանման ժամկետը, նվազեցնել փչացման վտանգը և տարվա տարբեր ժամանակահատվածներում ապահովել մրգային հումքի օգտագործման հնարավորությունը։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են տարբեր տեսակի մրգերի ֆիզիկական, մեխանիկական և կենսաքիմիական առանձնահատկությունները, որոնք անմիջական ազդեցություն ունեն չորացման ընթացքի և վերջնական արտադրանքի որակի վրա։ Հումքի տեսակը, հասունության աստիճանը, պտղի չափերը, հյուսվածքի կառուցվածքը, սկզբնական խոնավությունը և շաքարների ու այլ լուծվող նյութերի պարունակությունը կարող են պայմանավորել ջրի հեռացման արագությունը և անհրաժեշտ տեխնոլոգիական ռեժիմները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է չորացման գործընթացի տեսական և տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությունը։ Քննարկվում է մրգային հյուսվածքից խոնավության հեռացման մեխանիզմը, ջերմության և զանգվածի փոխանցման փոխազդեցությունը, ինչպես նաև արտաքին միջավայրի ջերմաստիճանի, հարաբերական խոնավության և օդի շարժման արագության ազդեցությունը գործընթացի ինտենսիվության վրա։ Այս գործոնների օպտիմալ համադրումը կարևոր է չորացման ժամանակը նվազեցնելու և միաժամանակ արտադրանքի որակական հատկությունները պահպանելու համար։ Աշխատանքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հումքի նախնական պատրաստմանը։ Մրգերի լվացումը, տեսակավորումը, մաքրումը, կտրատումը, կորիզների հեռացումը և անհրաժեշտության դեպքում նախնական մշակման այլ գործողություններ կարող են էապես ազդել չորացման հավասարաչափության և արագության վրա։ Կտորների չափերի և ձևի ճիշտ ընտրությունը նպաստում է խոնավության ավելի միատեսակ հեռացմանը և թույլ է տալիս արդյունավետ օգտագործել չորացման սարքավորման աշխատանքային ծավալը։ Հետազոտության կարևոր բաղադրիչ է չորացման տարբեր տեխնոլոգիական եղանակների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Կարող են դիտարկվել բնական, կոնվեկտիվ, ջերմային, արևային և այլ մեթոդներ՝ գնահատելով դրանց առավելություններն ու սահմանափակումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն տեխնոլոգիաներին, որոնք հնարավորություն են տալիս վերահսկել ջերմաստիճանը, օդի շարժը և խոնավության հեռացման արագությունը՝ ստանալով ավելի կայուն և կանխատեսելի արդյունք։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են նաև չորացման սարքավորումների կառուցվածքային և տեխնիկական առանձնահատկությունները։ Դրանց արդյունավետությունը պայմանավորված է աշխատանքային խցիկի չափերով, օդի շրջանառության համակարգով, ջերմության փոխանցման եղանակով, ջերմաստիճանի կարգավորման հնարավորություններով, բեռնման հզորությամբ և էներգիայի ծախսով։ Տեխնիկական միջոցների պարամետրերի հիմնավորումը պետք է իրականացվի՝ հաշվի առնելով ինչպես մշակվող հումքի քանակը, այնպես էլ պահանջվող չորացման ռեժիմը և արտադրողականությունը։ Հետազոտության շրջանակում կարևոր նշանակություն ունի էներգաարդյունավետության գնահատումը։ Չորացման գործընթացը կարող է պահանջել զգալի քանակությամբ ջերմային էներգիա, ուստի սարքավորման նախագծման և շահագործման ժամանակ անհրաժեշտ է նվազեցնել ջերմային կորուստները և հնարավորինս արդյունավետ օգտագործել մատակարարվող էներգիան։ Այդ նպատակով կարող են ուսումնասիրվել ջերմամեկուսացման, օդի վերաշրջանառության, ջերմափոխանակության և ջերմաստիճանի ավտոմատ կառավարման տարբեր լուծումներ։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում վերջնական արտադրանքի որակի գնահատումը։ Չորացման պայմանները պետք է ընտրվեն այնպես, որ ստացված մրգերը պահպանեն հնարավորինս լավ գույնը, համը, բույրը, կառուցվածքը և սննդային արժեքը։ Չափազանց բարձր ջերմաստիճանը կամ ոչ ճիշտ ընտրված չորացման տևողությունը կարող են հանգեցնել արտադրանքի անցանկալի մգացման, կառուցվածքային փոփոխությունների և որոշ արժեքավոր բաղադրիչների կորստի։ Հետևաբար տեխնոլոգիական ռեժիմի ընտրությունը դիտարկվում է որպես արտադրողականության և որակի միջև օպտիմալ հավասարակշռության խնդիր։ Հետազոտության ընթացքում կարող են իրականացվել փորձարարական ուսումնասիրություններ՝ տարբեր ջերմաստիճանների, օդի արագությունների, բեռնվածությունների և չորացման տևողությունների պայմաններում։ Ստացված տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս կառուցել չորացման կինետիկան բնութագրող կախվածություններ, որոշել գործընթացի առավել արդյունավետ ռեժիմները և գնահատել տեխնիկական միջոցների արտադրողականությունը։ Փորձարարական արդյունքների հիման վրա հնարավոր է հիմնավորել սարքավորումների կառուցվածքային և աշխատանքային հիմնական պարամետրերը։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև մրգերի չորացման գործընթացի ավտոմատացմանն ու կառավարմանը։ Ջերմաստիճանի, խոնավության և օդի հոսքի վերահսկման համակարգերի կիրառումը հնարավորություն է տալիս ավելի ճշգրիտ պահպանել սահմանված ռեժիմները, նվազեցնել մարդկային գործոնի ազդեցությունը և բարձրացնել արտադրանքի խմբաքանակների միջև որակի կայունությունը։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է սննդի տեխնոլոգիայի, ջերմա- և զանգվածափոխանակության, գյուղատնտեսական ճարտարագիտության և սարքաշինության մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով հիմնավորել մրգերի չորացման առավել արդյունավետ տեխնոլոգիական ռեժիմներն ու դրանց իրականացման համար անհրաժեշտ տեխնիկական միջոցների պարամետրերը։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ գյուղատնտեսական արտադրանքի վերամշակման ձեռնարկություններում, ֆերմերային տնտեսություններում և մրգերի պահպանման ու վերամշակման փոքր ու միջին արտադրություններում՝ նպաստելով էներգախնայող, արդյունավետ և որակյալ չորացման գործընթացների կազմակերպմանը։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է արդյունաբերական մտավոր սեփականության օբյեկտների տնտեսական գնահատման տեսական, մեթոդաբանական և գործնական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական և իրավական միջավայրի առանձնահատկությունների հաշվառմամբ։ Քննարկվում են արդյունաբերական սեփականության էությունը, դրա դերը նորարարական գործունեության, տեխնոլոգիական զարգացման և ձեռնարկությունների մրցունակության բարձրացման գործընթացներում, ինչպես նաև մտավոր սեփականության օբյեկտների արժեքի ձևավորման հիմնական գործոնները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գյուտերի, արտոնագրերի, օգտակար մոդելների, արդյունաբերական նմուշների և ապրանքային նշանների գնահատման տնտեսական մեխանիզմներին։ Ուսումնասիրվում են գնահատման ծախսային, եկամտային և համեմատական մոտեցումները, դրանց կիրառման հնարավորություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև ոչ նյութական ակտիվների արժեքի որոշման վրա ազդող իրավական, շուկայական և տեխնոլոգիական գործոնները։ Անդրադարձ է կատարվում մտավոր սեփականության առևտրայնացման, լիցենզավորման, տեխնոլոգիաների փոխանցման և ներդրումային գործընթացներում դրա օգտագործման առանձնահատկություններին։ Կարևորվում են Հայաստանի Հանրապետությունում արդյունաբերական սեփականության գնահատման իրավական և ինստիտուցիոնալ պայմանները, տեղեկատվական ապահովման խնդիրները, գնահատման չափանիշների կատարելագործումը և միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները։ Դիտարկվում են մտավոր սեփականության արդյունավետ կառավարման, նորարարական ձեռնարկատիրության խթանման և գիտատեխնիկական արդյունքների տնտեսական շրջանառության ընդլայնման հեռանկարները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, գնահատողների, մտավոր սեփականության մասնագետների, իրավաբանների, նորարարությունների կառավարման փորձագետների, ձեռնարկատերերի, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Գիրքը նվիրված է տրանսպորտային միջանցքների կառավարման արդյունավետության բարձրացման տեսական և գործնական հիմնախնդիրներին՝ որպես ուսումնասիրության հիմնական հիմք օգտագործելով Հայաստանի Հանրապետության երկաթուղային տրանսպորտի փորձը։ Աշխատությունում վերլուծվում են տրանսպորտային համակարգերի կառավարման մեխանիզմները, ենթակառուցվածքների զարգացման ռազմավարությունները, բեռնափոխադրումների կազմակերպման առանձնահատկությունները, լոգիստիկ գործընթացների կատարելագործման ուղիները և միջազգային տրանսպորտային կապերի դերը տարածաշրջանային տնտեսական զարգացման համատեքստում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կառավարման արդյունավետության գնահատման չափանիշներին, ռեսուրսների օպտիմալ օգտագործմանը, ներդրումային քաղաքականությանը, տեղեկատվական տեխնոլոգիաների կիրառմանը, ինչպես նաև երկաթուղային ցանցի մրցունակության բարձրացմանը և տրանսպորտային միջանցքների կայուն զարգացմանը։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել տրանսպորտի տնտեսագիտությամբ, լոգիստիկայով, ենթակառուցվածքների կառավարմամբ, պետական քաղաքականությամբ և տարածաշրջանային զարգացման հարցերով հետաքրքրվող գիտնականների, ուսանողների, մասնագետների և որոշում կայացնողների համար։

Экономика

Տնտեսագիտական և արդյունաբերական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում մալուխային արտադրության զարգացման տնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և ոլորտի արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղությունների բացահայտմանը։ Քննության են առնվում արտադրական կարողությունների օգտագործման, հումքային և նյութական ռեսուրսներով ապահովման, արտադրանքի ինքնարժեքի ձևավորման և ձեռնարկությունների ֆինանսատնտեսական գործունեության հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ներդրումների ներգրավմանը, տեխնոլոգիական վերազինմանը, արտադրության ծավալների ընդլայնմանը և թողարկվող արտադրանքի մրցունակության բարձրացմանը։ Վերլուծվում են ներքին ու արտաքին շուկաների պահանջարկի, գնային քաղաքականության, արտադրական ծախսերի և իրացման հնարավորությունների ազդեցությունները ոլորտի զարգացման վրա։ Քննարկվում են նաև արտադրության կազմակերպման կատարելագործման, ռեսուրսների արդյունավետ օգտագործման, նորարարական տեխնոլոգիաների ներդրման և արտահանման ներուժի զարգացման հնարավոր մոտեցումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված գնահատելու մալուխային արդյունաբերության զարգացմանը խոչընդոտող տնտեսական գործոնները և առանձնացնելու դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղղությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել արդյունաբերության տնտեսագիտության, արտադրության կառավարման, ներդրումային քաղաքականության և էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է փոխակերպվող հասարակություններում պառլամենտարիզմի առանձնահատկությունների, զարգացման միտումների և դրա առջև ծառացած հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում ներկայացուցչական ժողովրդավարության կարևորագույն ինստիտուտներից մեկի՝ խորհրդարանի դերն ու նշանակությունն է քաղաքական համակարգերի փոփոխության և ժողովրդավարական ինստիտուտների կայացման պայմաններում։ Ուսումնասիրությունը պառլամենտարիզմը դիտարկում է ոչ միայն որպես պետական կառավարման կազմակերպման ձև, այլև որպես քաղաքական մշակույթի, ներկայացուցչականության, իշխանությունների բաժանման և հանրային մասնակցության փոխկապակցված համակարգ։ Աշխատանքում ուշադրություն է դարձվում փոխակերպվող հասարակություններին բնորոշ քաղաքական, տնտեսական և սոցիալական փոփոխություններին և դրանց ազդեցությանը խորհրդարանական ինստիտուտների գործունեության վրա։ Նման պայմաններում խորհրդարանները կարող են միաժամանակ հանդես գալ որպես ժողովրդական կամքի ներկայացման, քաղաքական երկխոսության, իշխանության վերահսկողության և հասարակական տարբեր շահերի համադրման կարևոր հարթակներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել խորհրդարանի օրենսդրական, վերահսկողական և ներկայացուցչական գործառույթները, քաղաքական կուսակցությունների դերը, ընտրական համակարգերի ազդեցությունը խորհրդարանական ներկայացվածության վրա, ինչպես նաև իշխանության տարբեր ճյուղերի միջև փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն խնդիրներին, որոնք առաջանում են ժողովրդավարական անցում կամ ինստիտուցիոնալ վերափոխում ապրող հասարակություններում՝ քաղաքական համակարգի անկայունություն, կուսակցական համակարգի փոփոխություններ, հանրային վստահության պակաս, քաղաքական բևեռացում, ներկայացուցչականության խնդիրներ և ինստիտուտների արդյունավետության ապահովման անհրաժեշտություն։ Աշխատությունը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու պառլամենտարիզմի զարգացման ժամանակակից միտումները՝ ներառյալ խորհրդարանների դերի փոփոխությունը, քաղաքական որոշումների կայացման գործընթացների բացությունն ու թափանցիկությունը, քաղաքացիական հասարակության հետ փոխգործակցությունը և հանրային մասնակցության նոր ձևերի զարգացումը։ Կարևոր տեղ կարող է զբաղեցնել տարբեր երկրների փորձի համեմատական ուսումնասիրությունը, որի միջոցով հնարավոր է բացահայտել փոխակերպվող հասարակություններում խորհրդարանական կառավարման ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները և գնահատել տարբեր ինստիտուցիոնալ լուծումների արդյունավետությունը։ Խորհրդարանական ինստիտուտների կայունությունը դիտարկվում է նաև իրավական և քաղաքական մշակույթի տեսանկյունից, քանի որ արդյունավետ պառլամենտարիզմը պահանջում է ոչ միայն համապատասխան սահմանադրական և օրենսդրական հիմք, այլև քաղաքական դերակատարների կողմից ժողովրդավարական կանոնների պահպանում, փոխզիջման մշակույթ և հանրային հաշվետվողականություն։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, իրավաբանների, պետական կառավարման մասնագետների, քաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող հետազոտողների և ուսանողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպաստում է փոխակերպվող հասարակություններում պառլամենտարիզմի դերի և զարգացման տրամաբանության ավելի խոր ընկալմանը՝ հնարավորություն տալով գնահատել խորհրդարանական ինստիտուտների առջև ծառացած մարտահրավերները, դրանց հարմարվողականության հնարավորությունները և ժողովրդավարական կառավարման համակարգի ամրապնդման գործում դրանց նշանակությունը։