Ախալցխայի և Ախալքալաքի վիճակի մասին՝ ուղղված հայ առաքելական քահանաներին

Биология

Աշխատությունը նվիրված է ծանր մետաղների նկատմամբ կայուն նոր քեմոլիթոտրոֆ բակտերիաների անջատման, նույնականացման, կենսաբանական հատկությունների ուսումնասիրության և կենսստարրալուծման գործընթացներում դրանց հնարավոր կիրառման հեռանկարների հետազոտությանը։ Ուսումնասիրության հիմքում ընկած է միկրոօրգանիզմների՝ ծայրահեղ կամ աղտոտված միջավայրերում հարմարվելու և անօրգանական միացությունների օքսիդացման միջոցով կենսաբանական ու երկրաքիմիական գործընթացների վրա ազդեցություն գործելու կարողությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ծանր մետաղների բարձր կոնցենտրացիաների պայմաններում կենսունակությունը պահպանող բակտերիաների հայտնաբերմանը և դրանց ֆիզիոլոգիական, կենսաքիմիական ու մանրէաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրմանը։ Աշխատանքում կարող են դիտարկվել միկրոօրգանիզմների մեկուսացման և աճեցման եղանակները, նրանց կայունության սահմանները տարբեր մետաղների նկատմամբ, աճի ու նյութափոխանակության առանձնահատկությունները, ինչպես նաև մետաղների առկայության պայմաններում բակտերիաների կենսագործունեության փոփոխությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բակտերիաների մասնակցությամբ հանքանյութերի և այլ անօրգանական նյութերի կենսաբանական տարրալուծման գործընթացների ուսումնասիրությունը։ Նման գործընթացները կարող են նպաստել հանքանյութերից արժեքավոր տարրերի ստացմանը, հանքային հումքի վերամշակման արդյունավետության բարձրացմանը և որոշ արդյունաբերական թափոնների կառավարմանը՝ համեմատաբար կենսատեխնոլոգիական մոտեցումների կիրառմամբ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու միկրոօրգանիզմների կենսաքիմիական ակտիվության և մետաղների փոխակերպման միջև կապերը, ինչպես նաև գնահատելու տարբեր բակտերիալ շտամների կիրառական ներուժը։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև ծանր մետաղների նկատմամբ կայունության մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, քանի որ այդ հատկությունների բացահայտումը կարող է օգնել ընտրել առավել արդյունավետ միկրոօրգանիզմներ կենսատեխնոլոգիական գործընթացների համար։ Աշխատանքի կիրառական ուղղվածությունը կապված է հանքարդյունաբերության, մետալուրգիայի, շրջակա միջավայրի պաշտպանության և կենսատեխնոլոգիայի ոլորտների հետ։ Հետազոտության արդյունքները կարող են հիմք ծառայել կենսստարրալուծման գործընթացների կատարելագործման, մետաղ պարունակող հանքաքարերի և թափոնների վերամշակման նոր մոտեցումների մշակման և միկրոբիոլոգիական տեխնոլոգիաների արդյունավետության բարձրացման համար։ Միաժամանակ աշխատանքը արժեքավոր է հիմնարար մանրէաբանության տեսանկյունից, քանի որ ծանր մետաղներով հարուստ միջավայրերից մեկուսացված միկրոօրգանիզմների ուսումնասիրությունը ընդլայնում է միկրոբային բազմազանության, հարմարվողականության և նյութափոխանակության վերաբերյալ գիտելիքները։ Ընդհանուր առմամբ, հետազոտությունը համադրում է մանրէաբանության, կենսաքիմիայի, էկոլոգիայի և կենսատեխնոլոգիայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել ծանր մետաղների նկատմամբ կայուն քեմոլիթոտրոֆ բակտերիաների ներուժը և գնահատել դրանց օգտագործման հնարավորությունները կենսստարրալուծման ու հարակից տեխնոլոգիական գործընթացներում։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է կենսաթոշակային ֆոնդերի կառավարման տեսական, իրավական և ֆինանսատնտեսական հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության կենսաթոշակային համակարգի օրինակով։ Դիտարկվում են կենսաթոշակային ապահովության կազմակերպման հիմնական սկզբունքները, կուտակային կենսաթոշակային համակարգի առանձնահատկությունները, կենսաթոշակային ֆոնդերի ձևավորման աղբյուրները և դրանց գործունեության կարգավորման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաթոշակային ակտիվների կառավարման, ներդրումային ռազմավարությունների մշակման, ֆինանսական ռիսկերի գնահատման և ֆոնդերի երկարաժամկետ կայունության ապահովման հարցերին։ Քննարկվում են կենսաթոշակային միջոցների ներդրման ուղղությունները, ակտիվների դիվերսիֆիկացման, եկամտաբերության և ռիսկայնության փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ֆոնդերի կառավարիչների գործունեության արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում Հայաստանի կենսաթոշակային բարեփոխումների տնտեսական և սոցիալական նախադրյալներին, պետական վերահսկողության, ֆինանսական շուկայի զարգացման և կենսաթոշակային համակարգի նկատմամբ հանրային վստահության նշանակությանը։ Կարևորվում են միջազգային փորձի ուսումնասիրությունը, կենսաթոշակային ֆոնդերի կառավարման թափանցիկության բարձրացումը, մասնակիցների շահերի պաշտպանությունը և ֆինանսական միջոցների արդյունավետ տեղաբաշխման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, ներդրումային կառավարման մասնագետների, սոցիալական ապահովության ոլորտի հետազոտողների, պետական կառավարման աշխատակիցների և տնտեսագիտական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը վերլուծում է բառապաշարային տեղաշարժերի դրսևորումները արդի հայերենում՝ ընդգծելով լեզվական համակարգի զարգացման դինամիկան և բառային կազմի փոփոխությունների հիմնական ուղղությունները։ Նշվում է, որ ժամանակակից հասարակական, տեխնոլոգիական և մշակութային փոփոխությունները զգալի ազդեցություն են ունենում հայերենի բառապաշարի վրա՝ առաջացնելով նոր բառերի ստեղծում, օտարաբանությունների ներթափանցում և որոշ հին բառերի ակտիվ կամ պասիվ գործածության փոփոխություն։ Վերլուծվում է, որ բառապաշարային տեղաշարժերը պայմանավորված են ինչպես գլոբալացման գործընթացներով, այնպես էլ մեդիայի, թվային հաղորդակցության և սոցիալական ցանցերի ազդեցությամբ, որոնք արագացնում են լեզվական նորարարությունների տարածումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում փոխառությունների ինտեգրման մեխանիզմներին, երբ օտար բառերը հարմարվում են հայերենի հնչյունաբանական և ձևաբանական համակարգին՝ ստանալով նոր իմաստային և գործառական առանձնահատկություններ։ Նշվում է նաև, որ որոշ բառերի իմաստային ընդլայնումը կամ նեղացումը, ինչպես նաև բառերի փոխարինումը նոր հոմանիշներով, արտացոլում է հասարակական մտածողության և արժեքային համակարգի փոփոխությունները։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ցույց է տալիս, որ արդի հայերենի բառապաշարային տեղաշարժերը լեզվի կենդանի զարգացման բնական գործընթաց են, որը պայմանավորված է սոցիալ-մշակութային միջավայրի շարունակական փոփոխություններով և լեզվի հարմարվողական բնույթով։

Журналистика

Գիրքը հայ մամուլի պատմության վաղ շրջանի ուսումնասիրություններից է, որը ներկայացնում է Ռուսաստանում և Կովկասում հայերեն պարբերական մամուլի ձևավորումն ու զարգացումը՝ առաջին հրատարակություններից մինչև հեղինակի ժամանակակից շրջանը։ Հեղինակը Նիկողայոս Տեր-Հարությունյանն է, որը հայտնի է Հարո անունով։ Աշխատությունը համարվում է հայ պարբերական մամուլի պատմության առաջին ծավալուն ուսումնասիրություններից մեկը։ Այն անդրադառնում է հայ մամուլի սկզբնավորման պատմությանը, տարբեր քաղաքներում լույս տեսած հայկական թերթերին ու պարբերականներին, դրանց հրատարակման պայմաններին և հասարակական ու մշակութային կյանքում ունեցած դերին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում Ռուսաստանում և Կովկասում հայկական տպագրության ու լրագրության զարգացմանը, մամուլի միջոցով հայերեն գրավոր խոսքի տարածմանը և հասարակական մտքի ձևավորմանը։ Գիրքը կարևոր տեղեկություններ է պարունակում 19-րդ դարի հայ լրագրության պատմության, պարբերականների մատենագիտական նկարագրության և հայ մտավորական կյանքի վերաբերյալ։ Այն հրատարակվել է 1878 թվականին Թիֆլիսում՝ Մարտիրոսյանցի տպարանում, բաղկացած է 135 էջից և սկզբնապես կապված է ռուսական «Обзоръ» լրագրում տպագրված հոդվածի հայերեն բնագրի հետ։ Աշխատությունը արժեքավոր աղբյուր է հայ մամուլի պատմության, լրագրագիտության, գրքի պատմության և 19-րդ դարի Կովկասի հայ հասարակական ու մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։

История

Հայաստանի Հանրապետություն-ը ուսումնական և գիտական բնույթի աշխատություն է, որը ներկայացնում է Հայաստանի Հանրապետության պետականության ձևավորման, զարգացման և արդի փուլերի համապարփակ պատկերը՝ ընդգրկելով ինչպես պատմական նախադրյալները, այնպես էլ ժամանակակից քաղաքական, իրավական և սոցիալ-տնտեսական գործընթացները, աշխատությունում վերլուծվում են 1918 թվականի Առաջին Հանրապետության հռչակմամբ սկսված պետականության կայացման փորձերը, խորհրդային շրջանի պետական համակարգի առանձնահատկությունները և 1991 թվականի անկախության վերականգնումից հետո նոր պետական ինստիտուտների ձևավորումը, հատուկ ուշադրություն է դարձվում սահմանադրական զարգացմանը, իշխանության ճյուղերի կառուցվածքին, ընտրական համակարգին, արտաքին քաղաքականության հիմնական ուղղություններին և տարածաշրջանային հարաբերություններին, ինչպես նաև տնտեսական բարեփոխումների, հասարակական փոփոխությունների և ազգային անվտանգության խնդիրներին, միաժամանակ ընդգծվում է քաղաքացիական հասարակության ձևավորման և իրավական պետության ամրապնդման գործընթացների դերը ժամանակակից Հայաստանի զարգացման մեջ, աշխատությունը նպատակ ունի ընթերցողին տալ ամբողջական պատկերացում Հայաստանի Հանրապետության որպես քաղաքական համակարգի էության, նրա պատմական շարունակականության և ներկայիս մարտահրավերների վերաբերյալ։

Психология

Կորստի և վշտի հոգեբանություն աշխատությունը հոգեբանական գիտության կիրառական ուղղության կարևոր ձեռնարկ է, որը ուսումնասիրում է կորստի և վշտի փորձառության հոգեբանական մեխանիզմները՝ կենտրոնանալով մարդու հուզական, ճանաչողական և վարքային արձագանքների վրա նշանակալի կորստի իրավիճակներում, այն վերլուծում է վշտի փուլերը, հարմարվողականության գործընթացը և տարբեր անհատական ու մշակութային առանձնահատկությունների ազդեցությունը սուգի դրսևորման վրա, գիրքը անդրադառնում է նաև բարդ վշտի, դեպրեսիվ վիճակների և հետտրավմատիկ սթրեսի հնարավոր զարգացումներին, միաժամանակ ներկայացնելով հոգեբանական աջակցության և թերապևտիկ միջամտությունների հիմնական մոտեցումները, որոնք նպաստում են վերականգնմանն ու հոգեբանական կայունության վերականգնմանը, այն ընդգծում է սոցիալական միջավայրի, ընտանիքի և մասնագիտական օգնության կարևոր դերը վշտի հաղթահարման գործընթացում և մարդու կյանքի վերակազմակերպման մեջ։