Ակտիվների և պասիվների կառավարման կատարելագործման ուղիները (ՀՀ առևտրային բանկերի օրինակով)

История

Աշխատությունը նվիրված է իրանական ժողովրդական հավատալիքներում դևերի և դիվական աշխարհի մասին պատկերացումների ծագման, զարգացման և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են իրանական դիցաբանության, հնագույն կրոնական ավանդույթների և ժողովրդական բանահյուսության մեջ գերբնական էակների զբաղեցրած տեղը, դրանց ծագումնաբանական առանձնահատկությունները և խորհրդանշական գործառույթները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դևերի կերպարների ձևավորմանը, արտաքին նկարագրություններին, վարքագծին, գերբնական կարողություններին և մարդկանց ու աստվածային ուժերի հետ ունեցած փոխհարաբերություններին։ Ուսումնասիրվում են զրադաշտական կրոնական պատկերացումների, նախաիսլամական հավատալիքների և իսլամական շրջանի ժողովրդական ավանդույթների ազդեցությունները դիվական աշխարհի ընկալման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բարու և չարի հակադրությանը, լույսի և խավարի խորհրդանշական նշանակությանը, ինչպես նաև դևերի կերպարների միջոցով արտահայտվող վախերին, բարոյական պատկերացումներին և հասարակական արժեքներին։ Կարևորվում են իրանական առասպելների, հեքիաթների, ավանդազրույցների և էպիկական ստեղծագործությունների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես դիվական կերպարների դրսևորումները պարսկական հերոսական ավանդույթներում։ Դիտարկվում են տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում դևերի կերպարների իմաստային փոփոխությունները, դրանց կապերը ժողովրդական ծեսերի, սովորույթների և պաշտպանական հավատալիքների հետ։ Համեմատական տեսանկյունից ուշադրություն է դարձվում իրանական և հարևան ժողովուրդների, այդ թվում՝ հայկական բանահյուսական ավանդույթներում հանդիպող գերբնական կերպարների ընդհանրություններին ու տարբերություններին։ Աշխատությունը կարող է նպաստել իրանական հոգևոր մշակույթի, առասպելաբանական մտածողության և ժողովրդական աշխարհայացքի առավել խորքային ըմբռնմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել իրանագետների, բանագետների, դիցաբանության մասնագետների, կրոնագետների, ազգագրագետների, մշակութաբանների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում բարձրագույն կրթության որակի ապահովման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը և դրանց լուծման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը՝ կրթական բարեփոխումների համատեքստում։ Հետազոտության առանցքում բարձրագույն կրթության որակի շարունակական բարելավման, կրթական համակարգի արդիականացման, բուհերի կառավարման արդյունավետության բարձրացման և ժամանակակից պահանջներին համապատասխան կրթական միջավայրի ձևավորման խնդիրներն են։ Ուսումնասիրության շրջանակում բարձրագույն կրթության որակը դիտարկվում է որպես բազմաբաղադրիչ համակարգ, որը ներառում է կրթական ծրագրերի բովանդակությունը, դասավանդման և ուսումնառության մեթոդները, ուսանողների գնահատման համակարգը, դասախոսական կազմի մասնագիտական պատրաստվածությունը, բուհերի նյութատեխնիկական և տեղեկատվական ապահովվածությունը, կառավարման արդյունավետությունը, գիտահետազոտական գործունեությունը և կրթության վերջնարդյունքները։ Աշխատությունում կարևորվում է որակի ներքին և արտաքին ապահովման մեխանիզմների փոխկապակցվածությունը։ Ներքին որակի ապահովումը դիտարկվում է որպես բուհի ներսում կրթական գործընթացների մշտադիտարկման, գնահատման և շարունակական կատարելագործման համակարգ, իսկ արտաքին գնահատումը՝ որպես կրթական ծրագրերի և հաստատությունների գործունեության համապատասխանության ու արդյունավետության անկախ գնահատման միջոց։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կրթական ծրագրերի բովանդակության արդիականացման խնդիրը։ Ուսումնասիրվում է, թե որքանով են բուհական կրթական ծրագրերը համապատասխանում գիտության և տեխնոլոգիաների զարգացմանը, աշխատաշուկայի պահանջներին, գործատուների ակնկալիքներին և ուսանողների մասնագիտական զարգացման կարիքներին։ Առանձնահատուկ նշանակություն է տրվում կրթության վերջնարդյունքների հստակ սահմանմանը, մասնագիտական և փոխանցելի հմտությունների ձևավորմանը, տեսական գիտելիքների ու գործնական կարողությունների համադրմանը և ուսանողակենտրոն ուսումնառության սկզբունքների կիրառմանը։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև ուսանողների գիտելիքների և կարողությունների գնահատման համակարգի կատարելագործմանը։ Ժամանակակից բարձրագույն կրթության պայմաններում գնահատումը պետք է ոչ միայն արձանագրի ուսանողի յուրացրած գիտելիքների մակարդակը, այլև հնարավորություն տա բացահայտելու նրա վերլուծական, ստեղծագործական, գործնական և մասնագիտական կարողությունները։ Այդ պատճառով կարևորվում են բազմազան գնահատման մեթոդների կիրառումը, չափանիշների հստակությունը, գնահատման օբյեկտիվությունը և կրթական գործընթացի հետադարձ կապի արդյունավետ կազմակերպումը։ Բարձրագույն կրթության որակի ապահովման գործում առանցքային նշանակություն ունի դասախոսական կազմի մասնագիտական և մանկավարժական զարգացումը։ Աշխատությունը կարող է դիտարկել դասախոսների շարունակական վերապատրաստման, նորագույն դասավանդման մեթոդների յուրացման, թվային տեխնոլոգիաների կիրառման, հետազոտահեն ուսուցման և միջազգային մասնագիտական համագործակցության ընդլայնման անհրաժեշտությունը։ Կրթության որակի բարելավումը կապվում է նաև դասախոսի գիտահետազոտական և մանկավարժական գործունեության փոխկապակցվածության հետ, քանի որ ժամանակակից բուհում գիտական նորարարությունները պետք է հնարավորինս արագ ներառվեն կրթական գործընթացում։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է բուհերի կառավարման համակարգի արդյունավետության գնահատումը։ Դիտարկվում են կառավարման թափանցիկության, հաշվետվողականության, որոշումների կայացման արդյունավետության, տվյալների վրա հիմնված կառավարման, ներքին հաղորդակցության և տարբեր շահակիցների մասնակցության հարցերը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ուսանողների ներգրավվածությանը որակի ապահովման գործընթացներում, քանի որ նրանց կրթական փորձի, կարծիքների և առաջարկությունների ուսումնասիրությունը կարող է կարևոր դեր ունենալ առկա խնդիրների բացահայտման և կրթական ծառայությունների բարելավման գործում։ Աշխատությունում կարևորվում է նաև բուհերի կապը գիտության, աշխատաշուկայի և հասարակության հետ։ Բարձրագույն կրթության որակը պայմանավորված է ոչ միայն լսարանում իրականացվող ուսուցմամբ, այլև գիտահետազոտական գործունեության, գործատուների հետ համագործակցության, արտադրական և մասնագիտական պրակտիկաների, շրջանավարտների զբաղվածության և նորարարական նախագծերի զարգացման հնարավորություններով։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրվում են կրթություն–գիտություն և կրթություն–աշխատաշուկա կապերի ամրապնդման անհրաժեշտությունն ու դրանց իրականացման հնարավոր մեխանիզմները։ Կրթական բարեփոխումների համատեքստում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև բուհերի և կրթական ծրագրերի հավատարմագրման ու որակի արտաքին գնահատման համակարգերի կատարելագործումը։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ որակի գնահատման չափանիշների հստակեցմանը, գնահատման գործընթացների թափանցիկության բարձրացմանը և բուհերի կողմից ինքնագնահատման արդյունքների արդյունավետ օգտագործմանը։ Կարևորվում է այն մոտեցումը, ըստ որի հավատարմագրումը պետք է ոչ միայն վերահսկողության գործիք լինի, այլև բուհի զարգացման, ինքնավերլուծության և շարունակական բարելավման գործընթացի խթան։ Աշխատությունում կարող են առանձնացվել ՀՀ բարձրագույն կրթության որակի ապահովման հիմնական խնդիրները՝ կրթական ծրագրերի ոչ միշտ բավարար համապատասխանությունը աշխատաշուկայի փոփոխվող պահանջներին, դասավանդման ավանդական մեթոդների գերակշռությունը, դասախոսների շարունակական մասնագիտական զարգացման անհրաժեշտությունը, որակի ներքին մշակույթի ոչ լիարժեք կայացվածությունը, բուհերի նյութատեխնիկական հնարավորությունների տարբերությունները, կառավարման որոշակի խնդիրները և միջազգային համագործակցության ընդլայնման անհրաժեշտությունը։ Այդ խնդիրների լուծման նպատակով կարող են առաջարկվել կրթական ծրագրերի պարբերական վերանայում և թարմացում, որակի ներքին ապահովման մշակույթի ամրապնդում, դասախոսների շարունակական մասնագիտական զարգացման համակարգի կատարելագործում, ուսանողների և գործատուների մասնակցության ընդլայնում, թվային կրթական տեխնոլոգիաների արդյունավետ կիրառում, տվյալների հավաքագրման և վերլուծության համակարգերի զարգացում և բուհերի կառավարման գործընթացների կատարելագործում։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև որակի ապահովման չափելի ցուցանիշների և գնահատման մեխանիզմների կիրառումը, որոնք հնարավորություն կտան ոչ միայն արձանագրել առկա վիճակը, այլև գնահատել իրականացվող բարեփոխումների արդյունավետությունը և ժամանակին կատարել անհրաժեշտ փոփոխություններ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել կրթության ոլորտի պետական կառավարման մարմիններին, բուհերի ղեկավարներին, որակի ապահովման մասնագետներին, դասախոսներին, կրթական ծրագրերի մշակողներին, ուսանողներին, գործատուներին և բարձրագույն կրթության հիմնախնդիրներով զբաղվող հետազոտողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը բարձրագույն կրթության որակի ապահովումը ներկայացնում է որպես շարունակական, համակարգային և բազմակողմանի գործընթաց, որի արդյունավետությունը կախված է կրթական ծրագրերի արդիականությունից, դասավանդման որակից, ուսանողների ակտիվ մասնակցությունից, դասախոսների մասնագիտական զարգացումից, արդյունավետ կառավարմանից, գիտության և կրթության ինտեգրումից, աշխատաշուկայի հետ համագործակցությունից և որակի շարունակական բարելավման մշակույթի ձևավորումից։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է բարձր սեյսմիկ ակտիվություն ունեցող շրջաններում բնակավայրերի հատակագծային կառուցվածքների ձևավորման օրինաչափությունների ուսումնասիրությանը՝ քաղաքաշինական անվտանգության, տարածքային կազմակերպման և բնական վտանգների հաշվառման տեսանկյունից։ Քննարկվում են սեյսմավտանգ տարածքներում բնակավայրերի տեղաբաշխման և զարգացման առանձնահատկությունները, երկրաբանական ու գեոմորֆոլոգիական պայմանների ազդեցությունը քաղաքաշինական որոշումների վրա, ինչպես նաև տարածքների ֆունկցիոնալ գոտիավորման հիմնական սկզբունքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնակելի, հասարակական, արտադրական և հանգստի գոտիների փոխադարձ տեղաբաշխմանը, փողոցաճանապարհային ցանցի կառուցվածքին, բաց տարածքների կազմակերպմանը և տրանսպորտային ու ինժեներական ենթակառուցվածքների հուսալիությանը։ Ուսումնասիրվում են տեղանքի սեյսմիկ վտանգավորության, հողային պայմանների, ռելիեֆի և կառուցապատման խտության ազդեցությունները բնակավայրերի տարածական կառուցվածքի ձևավորման վրա։ Անդրադարձ է կատարվում քաղաքաշինական նախագծման ընթացքում սեյսմիկ ռիսկերի գնահատմանը, կառուցապատման սահմանափակումների հիմնավորմանը, արտակարգ իրավիճակներում բնակչության տարհանման հնարավորություններին և կենսապահովման համակարգերի անխափան գործունեության ապահովմանը։ Կարևորվում են բնակավայրերի կայունության բարձրացման, շենքերի ու կառույցների փոխադարձ տեղաբաշխման, անվտանգ հեռավորությունների պահպանման և հանրային տարածքների արդյունավետ կազմակերպման հարցերը։ Դիտարկվում են նաև պատմականորեն ձևավորված բնակավայրերի վերակառուցման, նոր բնակելի տարածքների նախագծման և քաղաքաշինական զարգացման հեռանկարային ուղղությունների առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել սեյսմիկ շրջանների քաղաքաշինական փորձը, տարածական պլանավորման մեթոդները և բնակավայրերի կառուցվածքային զարգացման տարբեր մոդելները։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի սեյսմակայուն քաղաքաշինության, բնակավայրերի անվտանգության ապահովման և տարածքային պլանավորման գիտական հիմքերի կատարելագործման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ճարտարապետների, քաղաքաշինարարների, սեյսմոլոգների, շինարարական ճարտարագետների, տարածքային պլանավորման մասնագետների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է խոշոր եղջերավոր անասունների բնական դիմադրողականության ձևավորման և դրսևորման վրա ազդող գենոտիպային և պարատիպային գործոնների համալիր ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են կենդանիների ժառանգական առանձնահատկությունները և արտաքին միջավայրի պայմանները՝ որպես օրգանիզմի պաշտպանական հնարավորությունների, հիվանդությունների նկատմամբ կայունության և ընդհանուր կենսունակության ձևավորման կարևոր բաղադրիչներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բնական դիմադրողականության ցուցանիշներին, դրանց փոփոխականությանը և կենդանիների անհատական ու խմբային առանձնահատկությունների հետ ունեցած կապերին։ Ուսումնասիրվում է գենոտիպի ազդեցությունը իմունաբանական և ֆիզիոլոգիական պաշտպանական մեխանիզմների ձևավորման վրա, ինչպես նաև տարբեր պարատիպային պայմանների՝ կերակրման, պահվածքի, խնամքի, միկրոկլիմայի, տարիքային և այլ գործոնների ազդեցությունը կենդանիների դիմադրողականության մակարդակի վրա։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է ժառանգական և միջավայրային գործոնների փոխազդեցության բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս առավել ամբողջական պատկերացում կազմելու կենդանիների հիվանդությունների նկատմամբ կայունության ձևավորման մեխանիզմների մասին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նշանակություն ունենալ անասնաբուծության արդյունավետության բարձրացման, կենդանիների առողջության պահպանման, հիվանդությունների կանխարգելման և բարձր դիմադրողականությամբ կենդանիների ընտրության ու բուծման գործընթացների կատարելագործման համար։ Գործնական տեսանկյունից աշխատանքը կարևոր է նաև այն պատճառով, որ բնական դիմադրողականության բարձր մակարդակը կարող է նպաստել կենդանիների կենսունակության, արտադրողականության և տնտեսապես արդյունավետ շահագործման ապահովմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել անասնաբույժներին, անասնաբույծներին, գենետիկներին, գյուղատնտեսության ոլորտի մասնագետներին, գիտաշխատողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։

Литература

Նա համարվում է 20-րդ դարի ամենաազդեցիկ աստղաֆիզիկոսներից մեկը, որի աշխատանքները մեծապես փոխել են տիեզերքի կառուցվածքի և գալակտիկաների էվոլյուցիայի վերաբերյալ գիտական պատկերացումները։ Համբարձումյանը հիմնադրել է աստղաֆիզիկայի տեսական նոր ուղղություններ և հատկապես հայտնի է իր գաղափարներով աստղային համակարգերի դինամիկայի և աստղերի առաջացման գործընթացների վերաբերյալ։ Նրա գիտական գործունեությունը կապված է Բյուրականի աստղադիտարանի ստեղծման և զարգացման հետ, որը դարձել է միջազգային մակարդակի կարևոր հետազոտական կենտրոն։ Նա առաջարկել է, որ գալակտիկաները և աստղային խմբավորումները ունեն ակտիվ և ոչ ստատիկ բնույթ, ինչը հակասում էր այն ժամանակվա գերիշխող պատկերացումներին և բացեց նոր ուղղություններ տիեզերագիտության մեջ։ Համբարձումյանը նաև մեծ դեր է ունեցել Խորհրդային Միության և միջազգային գիտական կառույցներում՝ զբաղեցնելով ղեկավար պաշտոններ և նպաստելով գիտական համագործակցության զարգացմանը։ Նրա աշխատանքները հիմք են դարձել ժամանակակից աստղաֆիզիկայի բազմաթիվ ուղղությունների համար և մինչ այսօր շարունակում են ազդեցություն ունենալ գիտական հետազոտությունների վրա։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Alcaligenaceae ընտանիքին պատկանող մանրէների նոր տեսակից D-ամինաացիլազ ֆերմենտի անջատման, կենսաքիմիական հատկությունների ուսումնասիրության և կենսատեխնոլոգիական կիրառման հնարավորությունների գնահատման հիմնախնդիրներին։ Քննարկվում են մանրէային ծագման ֆերմենտների նշանակությունը ժամանակակից կենսատեխնոլոգիայում, դրանց կատալիտիկ առանձնահատկությունները և կենսաբանորեն ակտիվ միացությունների ստացման գործընթացներում օգտագործման հեռանկարները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում D-ամինաացիլազի՝ որպես D-ամինաթթուների N-ացիլացված ածանցյալների հիդրոլիզը կատալիզող ֆերմենտի հատկություններին և դրա դերին օպտիկական ակտիվ ամինաթթուների ստացման գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում են մանրէների աճեցման պայմանները, ֆերմենտի կենսասինթեզի վրա ազդող գործոնները, բջջային զանգվածից դրա անջատման և մաքրման հնարավոր մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում ֆերմենտի ակտիվության որոշմանը, սուբստրատային յուրահատկությանը, ջերմաստիճանի և միջավայրի թթվայնության ազդեցությանը, ինչպես նաև կատալիտիկ կայունության գնահատմանը։ Կարևորվում են ֆերմենտի կառուցվածքային և գործառական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը, կենսաքիմիական բնութագրերի համեմատությունը համանման ֆերմենտների հետ և արդյունաբերական կիրառության համար անհրաժեշտ պայմանների բացահայտումը։ Դիտարկվում են D-ամինաթթուների ստացման, քիրալ միացությունների տարանջատման, դեղագործական միջանկյալ նյութերի արտադրության և կենսակատալիտիկ գործընթացների կատարելագործման հնարավորությունները։ Աշխատությունը կարող է նպաստել մանրէային ֆերմենտների կիրառական նշանակության ընդլայնմանը և կենսատեխնոլոգիական նոր լուծումների մշակմանը։ Այն կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, կենսաքիմիկոսների, ֆերմենտաբանների, կենսատեխնոլոգների, դեղագործական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։