Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionLaw
Конституционно-правовой статус политических партий и их региональных отделений как участников выборов в субъектах Российской Федерации
Աշխատությունը նվիրված է Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտներում անցկացվող ընտրություններին քաղաքական կուսակցությունների և դրանց տարածաշրջանային բաժանմունքների մասնակցության սահմանադրաիրավական կարգավիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում քաղաքական կուսակցությունների՝ որպես ընտրական գործընթացի կազմակերպված մասնակիցների իրավական բնույթը, նրանց իրավունքները, պարտականությունները և ընտրական իրավահարաբերությունների այլ սուբյեկտների հետ փոխգործակցության սկզբունքներն են։ Քննության են առնվում կուսակցությունների սահմանադրաիրավական կարգավիճակի ձևավորման հիմքերը, դրանց ստեղծման և գործունեության ընդհանուր իրավական պայմանները, ինչպես նաև դաշնային ու տարածաշրջանային մակարդակներում ընտրություններին մասնակցելու առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարածաշրջանային բաժանմունքների իրավական դիրքին, քանի որ դրանք կուսակցության կազմակերպական կառուցվածքի մաս կազմելով՝ անմիջական դեր կարող են ունենալ համապատասխան տարածքում ընտրական գործընթացներին մասնակցելու ընթացքում։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել թեկնածուների և թեկնածուների ցուցակների առաջադրման, ընտրական միավորումների գործունեության, նախընտրական միջոցառումների, ֆինանսական հաշվետվողականության և ընտրական հանձնաժողովների հետ իրավական փոխհարաբերությունների ընդհանուր սկզբունքները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում դաշնային օրենսդրության և Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտների իրավական կարգավորումների հարաբերակցությունը՝ ընտրական հարաբերությունների կարգավորման իրավասությունների բաշխման տեսանկյունից։ Քննության են առնվում նաև քաղաքական կուսակցությունների կազմակերպական ինքնուրույնության և ընտրական օրենսդրությամբ սահմանված պահանջների միջև հարաբերությունները։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են վերլուծվել ընտրություններին մասնակցության ընթացքում կուսակցությունների իրավական պատասխանատվության, ընտրական իրավունքների պաշտպանության և առաջացող իրավական վեճերի լուծման ընդհանուր մեխանիզմները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե քաղաքական կուսակցությունների և դրանց տարածքային կառույցների իրավական կարգավիճակի հստակեցումն ինչպես է կապված ընտրական գործընթացների իրավական կազմակերպման և քաղաքական ներկայացուցչության ինստիտուցիոնալ կառուցվածքի հետ։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է սահմանադրական իրավունքի, ընտրական իրավունքի և քաղաքական կուսակցությունների իրավական կարգավորման ուսումնասիրության մոտեցումները՝ համակարգված ներկայացնելով կուսակցությունների ու դրանց տարածաշրջանային բաժանմունքների տեղը Ռուսաստանի Դաշնության սուբյեկտների ընտրական իրավահարաբերությունների համակարգում։
Updated: 2026-09-26
Other Subjects
Հայաստան 1979 ։ Համահավաք գրացուցակ
Հրատարակությունը մատենագիտական և տեղեկատու բնույթի աշխատություն է, որը համակարգված ձևով ներկայացնում է Հայաստանի վերաբերյալ որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված գրականությունը և ծառայում որպես համապատասխան նյութերի որոնման ու ուսումնասիրության գործիք։ Այն կազմվել է Ալեքսանդր Մյասնիկյանի անվան պետական գրադարանի ինֆորմացիայի և մատենագիտության բաժնի կողմից և նախատեսված է տարբեր ոլորտների մասնագետների, հետազոտողների, գրադարանավարների, մատենագետների, ուսանողների ու Հայաստանի վերաբերյալ գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Գրացուցակում ընդգրկված մատենագիտական տեղեկությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանում հրատարակված գրքերի, ուսումնասիրությունների և այլ տպագիր նյութերի շրջանակի մասին։ Նյութերի համակարգված ներկայացումը հեշտացնում է անհրաժեշտ հրատարակությունների հայտնաբերումը, դրանց մատենագիտական տվյալների ճշտումը և թեմատիկ ուսումնասիրությունների համար համապատասխան աղբյուրների ընտրությունը։ Հրատարակությունն արժեքավոր է նաև որպես ժամանակաշրջանի գիտական, հասարակական և մշակութային գործունեությունն արտացոլող տեղեկատվական շտեմարան, քանի որ գրական արտադրանքի ամբողջացումը հնարավորություն է տալիս հետևելու տարբեր գիտակարգերի և ուսումնասիրության ուղղությունների զարգացմանը։ Այն կարող է օգտագործվել պատմության, մշակույթի, գրականության, լեզվաբանության, հասարակական գիտությունների, արվեստի և այլ ոլորտների վերաբերյալ մատենագիտական հետազոտություններ իրականացնելիս։ Գրացուցակի առանձնահատուկ նշանակությունը պայմանավորված է տարբեր աղբյուրներում և հավաքածուներում առկա նյութերի վերաբերյալ տեղեկությունների մեկ միասնական համակարգում համախմբմամբ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կարող է առավել արագ կողմնորոշվել մեծածավալ գրականության մեջ։ Միաժամանակ հրատարակությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է գրքի և տպագրության պատմության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով վերականգնել տվյալ ժամանակաշրջանի հրատարակչական պատկերը, ուսումնասիրել գիտական ու մշակութային հետաքրքրությունների հիմնական ուղղությունները և կատարել վիճակագրական կամ համեմատական վերլուծություններ։ Իր կառուցվածքով և նշանակությամբ այն ոչ թե մեկ թեմայի վերաբերյալ շարադրանք է, այլ տեղեկությունների կազմակերպված հավաքածու, որի հիմնական նպատակն է ապահովել գրականության մատենագիտական հաշվառում, որոնում և հետագա գիտական օգտագործում։
Updated: 2026-09-29
Culture
Փանոս Թերլեմեզյան
Գիրքը նվիրված է հայ կերպարվեստի նշանավոր ներկայացուցիչներից մեկի՝ Փանոս Պողոսի Թերլեմեզյանի կյանքին, ստեղծագործական ուղուն, գեղարվեստական ժառանգությանը և ազգային մշակույթի զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ներդրմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է արվեստագետի կենսագրության կարևոր փուլերը՝ մանկությունն ու պատանեկությունը պատմական իրադարձություններով հարուստ Վանում, գեղարվեստական կրթության որոնումները, մասնագիտական կայացման ընթացքը, ստեղծագործական գործունեությունը տարբեր երկրներում, ինչպես նաև հայրենիքի հետ նրա հոգևոր ու մշակութային կապը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն պատմական և հասարակական հանգամանքներին, որոնք ձևավորել են նկարչի աշխարհայացքը, ազգային ինքնագիտակցությունը և արվեստի նկատմամբ վերաբերմունքը։ Թերլեմեզյանի ստեղծագործական կյանքը սերտորեն կապված էր հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի, ազգային ազատագրական ձգտումների և մշակութային ինքնության պահպանման խնդիրների հետ։ Նրա կյանքի ուղին ներկայացվում է ոչ միայն որպես անհատ արվեստագետի մասնագիտական առաջընթաց, այլև որպես մի ամբողջ ժամանակաշրջանի հայ մտավորականի ու ստեղծագործողի կենսագրություն, որի գործունեությունը ծավալվել է հասարակական, քաղաքական և մշակութային բարդ իրադարձությունների պայմաններում։ Գրքում կարևոր տեղ է հատկացվում նկարչի գեղարվեստական մտածողության, ստեղծագործական սկզբունքների և ոճական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Թերլեմեզյանը հայ ռեալիստական գեղանկարչության խոշորագույն ներկայացուցիչներից է, որի արվեստում իրականության անմիջական դիտարկումը, բնության նկատմամբ խոր զգացողությունը, մարդկային կերպարի հոգեբանական ընկալումը և ազգային միջավայրի գեղարվեստական վերարտադրությունը միավորվում են ինքնատիպ արտահայտչական համակարգում։ Նրա ստեղծագործական ժառանգությունն ընդգրկում է բնանկարներ, դիմանկարներ, թեմատիկ պատկերներ և նատյուրմորտներ, որոնց շարքում առանձնահատուկ նշանակություն ունի բնանկարի ժանրը։ Նկարչի բնանկարներում բնությունը հանդես է գալիս ոչ միայն որպես տեսանելի միջավայր, այլև որպես ազգային հիշողության, հայրենի հողի հետ կապի, հոգևոր ապրումների և գեղագիտական զգացողությունների արտահայտման միջոց։ Վանի ու հայկական պատմական միջավայրի պատկերները, Հայաստանի բնաշխարհի տեսարանները, լեռնային տարածքների, վանքերի, ջրերի և բնակավայրերի գեղարվեստական մեկնաբանությունները բացահայտում են նրա ստեղծագործական հայացքի քնարականությունն ու ռեալիստական համոզչությունը։ Գեղանկարչի գունային մտածողությանը բնորոշ են երանգների նուրբ հարաբերակցությունը, բնական լուսավորության զգացողությունը, գունային ներդաշնակությունը և պատկերվող միջավայրի տրամադրությունը փոխանցելու կարողությունը։ Դիմանկարներում կարևոր նշանակություն ունեն անհատի բնավորության, ներաշխարհի և հոգեբանական առանձնահատկությունների բացահայտումը, իսկ թեմատիկ աշխատանքներում արտահայտվում են նկարչի հետաքրքրությունները շրջապատող իրականության, պատմական միջավայրի և մարդկային կյանքի նկատմամբ։ Գրքում անդրադարձ է կատարվում նաև նրա ստեղծագործական ձևավորման և մասնագիտական կատարելագործման ընթացքին, եվրոպական գեղարվեստական կրթության ազդեցությանը, տարբեր մշակութային միջավայրերում ապրելու և աշխատելու փորձին, ինչպես նաև միջազգային ցուցահանդեսներին մասնակցությանը։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի նրա հասարակական և կազմակերպչական գործունեությունը, քանի որ Թերլեմեզյանը կարևոր դեր է ունեցել հայ արվեստագետների համախմբման, ազգային գեղարվեստական կյանքի կազմակերպման և հայ կերպարվեստի ներկայացման գործում։ Նրա մասնակցությունը Վանի ազատագրական շարժմանը, հայ արվեստագետների միությունների ստեղծմանն ու մշակութային նախաձեռնություններին վկայում է, որ արվեստագետի գործունեությունը չէր սահմանափակվում միայն ստեղծագործական աշխատանքով, այլ ներառում էր նաև ազգային հասարակական կյանքի ակտիվ մասնակցություն։ 1928 թվականին Հայաստան վերադառնալուց հետո նրա ստեղծագործական գործունեությունը նոր կապ ստացավ հայրենի մշակութային իրականության հետ, իսկ հայկական բնաշխարհի պատկերումը դարձավ նրա արվեստի կարևոր ուղղություններից մեկը։ Հեղինակը ներկայացնում է Թերլեմեզյանի տեղը հայ գեղանկարչության պատմության մեջ՝ ընդգծելով նրա ազդեցությունը ռեալիստական բնանկարի զարգացման, ազգային գեղարվեստական ավանդույթների հարստացման և հայ կերպարվեստի մասնագիտական մակարդակի բարձրացման գործում։ Աշխատությունը կարևոր է նաև այն առումով, որ հնարավորություն է տալիս դիտարկել նկարչի ստեղծագործական ժառանգությունը XIX դարի վերջի և XX դարի առաջին կեսի հայ մշակութային կյանքի ընդհանուր զարգացումների համատեքստում՝ բացահայտելով ազգային և եվրոպական գեղարվեստական մտածողությունների փոխազդեցությունը։ Գիրքը արժեքավոր նյութ է հայ կերպարվեստի պատմությամբ, գեղանկարչությամբ, կենսագրական ուսումնասիրություններով և ազգային մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն նպաստում է Փանոս Թերլեմեզյանի կյանքի ու գործունեության ամբողջական ընկալմանը, նրա գեղարվեստական մտածողության առանձնահատկությունների բացահայտմանը և հայ ռեալիստական գեղանկարչության զարգացման պատմական ընթացքի ավելի խոր ըմբռնմանը՝ միաժամանակ ընդգծելով արվեստագետի նշանակությունը հայ ազգային մշակույթի պահպանման, հարստացման և համաշխարհային արվեստի շրջանակում ներկայացման գործում։
Updated: 2026-11-18
Linguistics
Աշխարհաբար հայերեն լեզու
Աշխատությունը նվիրված է հայերենի աշխարհաբար ձևին՝ որպես հայ ժողովրդի առօրյա հաղորդակցության և ժամանակակից գրավոր խոսքի զարգացման կարևոր միջոցի։ 19-րդ դարում աշխարհաբարի տարածումն ու կիրառության ընդլայնումը հայ լեզվական և մշակութային կյանքի առանցքային գործընթացներից էին։ Այն նպատակ ուներ գրավոր խոսքը մոտեցնել ժողովրդի կենդանի լեզվին՝ դարձնելով կրթությունը, գրականությունը, մամուլը և հանրային հաղորդակցությունն ավելի մատչելի հասարակության լայն շրջանակների համար։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում աշխարհաբարի առանձնահատկությունների, գործածության և հայերենի զարգացման ընդհանուր ընթացքի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն առնչվում է լեզվական փոփոխությունների, գրական լեզվի ձևավորման, լեզվական հասկանալիության և ազգային հաղորդակցության հարցերին։ Աշխատությունը կարող է դիտարկվել որպես 19-րդ դարի հայերեն լեզվաբանական մտքի և աշխարհաբարի վերաբերյալ քննարկումների վկայություն։ Այն արժեքավոր է հայոց լեզվի պատմությամբ, գրական լեզվի զարգացման փուլերով և աշխարհաբարի հասարակական տարածման գործընթացով հետաքրքրվողների համար։ Հրատարակությունը նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու այն ժամանակաշրջանի լեզվական պատկերացումները և աշխարհաբարի դերի վերաբերյալ ձևավորված մոտեցումները։
Updated: 2026-11-03
Literature
Առասպելները ժամանակակից հայկական և սիրիական արաբական դրամատուրգիայում
Աշխատությունը նվիրված է առասպելների դերի, գեղարվեստական վերաիմաստավորման և կիրառության ուսումնասիրությանը ժամանակակից հայկական և սիրիական արաբական դրամատուրգիայում՝ բացահայտելով առասպելաբանական մտածողության կապը ազգային գրական ավանդույթների, պատմական հիշողության, մշակութային ինքնության և ժամանակակից հասարակական իրականության հետ։ Քննության առանցքում առասպելն է՝ որպես գրական և դրամատուրգիական արտահայտչամիջոց, որի միջոցով հեղինակները կարողանում են անդրադառնալ մարդկային գոյության հիմնարար հարցերին, հասարակական հակասություններին, բարոյական արժեքներին, իշխանության և անհատի փոխհարաբերություններին, ինչպես նաև անցյալի ու ներկայի բարդ առնչություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական և սիրիական արաբական գրական միջավայրերում առասպելաբանական նյութի յուրահատկություններին, դրա ազգային ու մշակութային առանձնահատկություններին և համամարդկային բովանդակությանը։ Առասպելական սյուժեների, խորհրդանիշների, կերպարների և մոտիվների օգտագործումը ժամանակակից դրամատուրգիայում դիտարկվում է ոչ միայն որպես հնագույն պատմությունների վերարտադրություն, այլև որպես դրանց ստեղծագործական վերափոխման միջոց, որի շնորհիվ ավանդական պատկերացումները ձեռք են բերում նոր իմաստներ և հնարավորություն տալիս արտահայտելու ժամանակակից մարդու հոգեբանական, սոցիալական ու փիլիսոփայական մտահոգությունները։ Հայկական և սիրիական դրամատուրգիական ավանդույթների համադրական դիտարկումը կարևոր հնարավորություն է ստեղծում բացահայտելու երկու մշակույթների միջև առկա ընդհանրություններն ու տարբերությունները, ուսումնասիրելու առասպելների ազգային մեկնաբանությունները և պարզելու, թե ինչպես են պատմական փորձը, մշակութային ժառանգությունն ու հասարակական փոփոխություններն ազդում դրամատուրգիական ստեղծագործության գաղափարական և գեղարվեստական կառուցվածքի վրա։ Աշխատությունը կարևոր է նաև առասպելի՝ որպես մշակութային հիշողության պահպանման և վերարտադրման միջոցի ընկալման տեսանկյունից, քանի որ ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող են հնագույն պատկերացումներն ու խորհրդանշական համակարգերը շարունակել ապրել ժամանակակից գրականության մեջ՝ նպաստելով ազգային ինքնության գիտակցմանը և համամարդկային արժեքների արտահայտմանը։ Համեմատական գրականագիտության տեսանկյունից թեման առանձնահատուկ նշանակություն ունի հայկական և արաբական գրականությունների փոխճանաչման, դրանց զարգացման առանձնահատկությունների ուսումնասիրության և տարբեր մշակութային ավանդույթների միջև ստեղծագործական կապերի բացահայտման համար։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում գրականագետների, թատերագետների, արևելագետների, մշակութաբանների, դրամատուրգիայի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ինչպես նաև հայկական և սիրիական գրականության, առասպելաբանության ու ժամանակակից թատրոնի փոխառնչություններով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։
Updated: 2026-11-20
History
Զորավար Անդրանիկը և հայ հեղափոխական շարժումը
Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային-ազատագրական պայքարի նշանավոր գործիչ Անդրանիկ Օզանյանի գործունեությանը և նրա դերին XIX դարի վերջի ու XX դարի սկզբի հայ հեղափոխական շարժման զարգացման գործընթացում։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է այն պատմաքաղաքական պայմանների վրա, որոնցում ձևավորվեցին արևմտահայության ազգային և քաղաքական պահանջները, ինքնապաշտպանական նախաձեռնությունները և ազատագրական պայքարի կազմակերպված ձևերը։ Ներկայացվում են Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության հասարակական ու քաղաքական դրությունը, հայկական բնակավայրերի անվտանգության խնդիրները և այդ իրադրության ազդեցությունը ազգային շարժման գաղափարական ու կազմակերպական զարգացման վրա։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում Անդրանիկի՝ որպես ֆիդայական շարժման առաջնորդներից մեկի գործունեությանը, նրա մասնակցությանը հայկական ինքնապաշտպանական պայքարին, կազմակերպչական կարողություններին և ժամանակակիցների շրջանում ունեցած հեղինակությանը։ Քննության են առնվում ֆիդայական խմբերի ձևավորման պատճառները, դրանց նպատակները, հասարակության տարբեր շերտերի հետ ունեցած կապերը և ազգային-ազատագրական շարժման ընդհանուր կառուցվածքում զբաղեցրած տեղը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայկական քաղաքական կազմակերպությունների և հեղափոխական գործիչների գործունեությանը, նրանց գաղափարական մոտեցումներին ու ազգային խնդրի լուծման վերաբերյալ պատկերացումներին։ Կարևորվում է Անդրանիկի հարաբերությունների ուսումնասիրությունը ժամանակաշրջանի քաղաքական և ռազմական գործիչների հետ, ինչպես նաև նրա դիրքորոշումների փոփոխությունը պատմական տարբեր փուլերում։ Դիտարկվում են Բալկանյան պատերազմների, Առաջին համաշխարհային պատերազմի և Կովկասյան ռազմաճակատի իրադարձությունների հետ կապված նրա գործունեության հիմնական դրվագները՝ դրանք տեղադրելով տարածաշրջանային և միջազգային քաղաքական զարգացումների համատեքստում։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ռազմական առաջնորդի կերպարի և ազգային հերոսի մասին հասարակական պատկերացումների ձևավորման ուսումնասիրությունը։ Այդ տեսանկյունից նրա գործունեությունը դիտարկվում է ոչ միայն ռազմական ու քաղաքական պատմության, այլև պատմական հիշողության, ազգային ինքնագիտակցության և հասարակական գաղափարների զարգացման շրջանակում։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել անհատի դերը լայնածավալ ազգային շարժումների ընթացքում և հասկանալ, թե ինչպես են քաղաքական գաղափարները, հասարակական պահանջները, ինքնապաշտպանական պայքարը և միջազգային իրադրությունը փոխազդել հայկական ազգային շարժման զարգացման տարբեր փուլերում։ Միաժամանակ նյութը կարևոր է աղբյուրագիտական տեսանկյունից, քանի որ Անդրանիկի գործունեության վերաբերյալ տարբեր ժամանակաշրջաններում ձևավորվել են բազմազան, երբեմն նաև հակասական գնահատականներ, որոնց համադրումը նպաստում է պատմական իրադարձությունների առավել ամբողջական ընկալմանը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել հայոց պատմության, ազգային-ազատագրական շարժումների, ռազմական պատմության, քաղաքական պատմության և պատմական հիշողության ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և ընթերցողների համար։
Updated: 2026-09-18