Армянские беллетристы

История

Աշխատությունը նվիրված է XIII դարի կեսերից մինչև XIV դարի երկրորդ կեսը Կիլիկյան Հայաստանի և Եգիպտոսի Մամլուքյան սուլթանության միջև ձևավորված քաղաքական, ռազմական, դիվանագիտական և տնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երկու պետությունների փոխհարաբերությունների փոփոխական բնույթն է՝ պայմանավորված Մերձավոր Արևելքում ուժերի հարաբերակցության վերափոխումներով, խաչակրաց պետությունների թուլացմամբ, մոնղոլական առաջխաղացմամբ և տարածաշրջանային առևտրական ուղիների նկատմամբ վերահսկողության համար ընթացող պայքարով։ Քննվում է Կիլիկյան Հայաստանի արտաքին քաղաքական դիրքավորումը և տարբեր ուժային կենտրոնների հետ դաշինքների ու համաձայնությունների միջոցով սեփական պետական անվտանգությունն ապահովելու փորձերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հայ-մամլուքյան ռազմական հակամարտությունների պատճառներին, դրանց քաղաքական հետևանքներին, խաղաղության և զինադադարի պայմանավորվածություններին, դեսպանությունների գործունեությանը և կողմերի միջև բանակցային հարաբերություններին։ Վերլուծվում է նաև Կիլիկիայի հայկական իշխանությունների և մոնղոլական պետությունների հարաբերությունների ազդեցությունը Եգիպտոսի սուլթանության հետ փոխհարաբերությունների վրա, քանի որ տարածաշրջանային դաշինքային համակարգերը կարևոր դեր էին կատարում կողմերի քաղաքական որոշումների ձևավորման մեջ։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տնտեսական գործոնը՝ միջերկրածովյան առևտրի, ցամաքային ճանապարհների, նավահանգիստների և միջազգային առևտրական կապերի նշանակության դիտարկմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել հայկական, արաբական, լատինական և այլ միջնադարյան սկզբնաղբյուրների տեղեկությունները՝ համադրելով տարբեր քաղաքական և մշակութային միջավայրերում ստեղծված պատմական վկայությունները։ Ժամանակագրական լայն ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու հարաբերությունների տարբեր փուլերին՝ ռազմական բախումների ուժեղացումից և ժամանակավոր համաձայնություններից մինչև Կիլիկյան հայկական պետականության վերջին շրջանը։ Առանձին ուշադրության է արժանի XIV դարում տարածաշրջանային քաղաքական հավասարակշռության փոփոխությունը, արտաքին աջակցության սահմանափակումը և ներքին ու արտաքին գործոնների համադրությունը, որոնք աստիճանաբար բարդացնում էին հայկական թագավորության դիրքը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը հայ-եգիպտական հարաբերությունները ներկայացնում է միջնադարյան Մերձավոր Արևելքի միջազգային հարաբերությունների լայն համատեքստում՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական հասկանալու Կիլիկյան Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունը, դիվանագիտությունը և տարածաշրջանային դերակատարությունը։

История

Այս թեման ներկայացնում է XIX դարի եվրոպական արվեստի և մշակույթի կարևոր ուղղություններից մեկը՝ ռոմանտիզմը, ինչպես նաև այդ շարժման նշանավոր ներկայացուցիչներ Théodore Géricault-ի և Eugène Delacroix-ի ստեղծագործական գործունեությունը։ Ռոմանտիզմը ձևավորվեց XVIII դարի վերջում և լայն տարածում գտավ XIX դարում՝ որպես արձագանք դասականության խիստ կանոններին և բանականության գերակայությանը։ Այս ուղղությունը մեծ ուշադրություն էր դարձնում մարդու զգացմունքներին, անհատականությանը, երևակայությանը, ազատությանը և բնության հզոր ուժերին։ Ռոմանտիկ արվեստագետները ձգտում էին պատկերել մարդկային ներաշխարհը, դրամատիկ իրադարձությունները, հերոսական պայքարը և ազգային ազատագրական գաղափարները։ Ռոմանտիզմը զարգացավ գրականության, երաժշտության, գեղանկարչության և թատրոնի մեջ՝ դառնալով եվրոպական մշակույթի կարևոր փուլերից մեկը։ Թեոդոր Ժերիկոն համարվում է ֆրանսիական ռոմանտիզմի հիմնադիրներից մեկը։ Նրա ստեղծագործություններն առանձնանում են հուզական լարվածությամբ, իրականության դրամատիկ ներկայացմամբ և մարդկային ողբերգության խոր արտահայտմամբ։ Նրա ամենահայտնի գործը՝ «Մեդուզայի լաստը», պատկերում է նավաբեկությունից փրկված մարդկանց պայքարը կյանքի համար և համարվում է ռոմանտիզմի գլուխգործոցներից մեկը։ Ժերիկոն իր արվեստում անդրադարձել է մարդկային ցավին, սոցիալական խնդիրներին և հերոսական դիմադրությանը՝ ստեղծելով արտահայտիչ ու հզոր պատկերներ։ Էժեն Դելակրուան դարձավ ռոմանտիզմի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից մեկը և մեծ ազդեցություն ունեցավ եվրոպական գեղանկարչության զարգացման վրա։ Նրա ստեղծագործությունները հայտնի են վառ գույներով, շարժման դինամիկայով և ազատության գաղափարների արտահայտմամբ։ Ամենահայտնի աշխատանքներից է «Ազատությունը առաջնորդում է ժողովրդին» նկարը, որը խորհրդանշում է ժողովրդի պայքարը հանուն ազատության և հեղափոխական ոգին։ Դելակրուան հաճախ անդրադարձել է պատմական, արևելյան և գրական թեմաների՝ ստեղծելով հուզական և դրամատիկ տեսարաններ։ Ռոմանտիզմը, Ժերիկոյի և Դելակրուայի արվեստը մեծ ազդեցություն ունեցան հետագա գեղանկարչական ուղղությունների ձևավորման վրա՝ նպաստելով արվեստում զգացմունքային արտահայտչականության, ստեղծագործական ազատության և անհատական մտածողության զարգացմանը։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է XVI-XVIII դարերի հայկական ձեռագիր մատյաններում պահպանված բանահյուսական նյութերի բացահայտմանը, հավաքագրմանը և գիտական քննությանը։ Աշխատանքի կարևորությունն այն է, որ ձեռագիր մատյանները, բացի կրոնական, պատմական կամ գրական բնույթի հիմնական բովանդակությունից, հաճախ պահպանել են ժողովրդական բանավոր մշակույթի տարբեր դրսևորումներ, որոնք արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակության աշխարհընկալման, կենցաղի, հավատալիքների և մշակութային հիշողության մասին։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել ձեռագրերում հանդիպող ժողովրդական երգերը, ավանդությունները, զրույցները, հեքիաթային պատումները, առածներն ու ասացվածքները, հանելուկները, ժողովրդական հավատալիքները, ծեսերի և սովորույթների վերաբերյալ հիշատակությունները, ինչպես նաև բանավոր ավանդությունից գրավոր միջավայր անցած այլ նյութեր։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ նման նյութերը հաճախ ներկայացված են ոչ թե որպես ինքնուրույն ստեղծագործություններ, այլ ձեռագրերի լուսանցքներում, հիշատակարաններում, հավելումներում կամ այլ հատվածներում, ինչի պատճառով դրանց հայտնաբերումն ու մեկնաբանությունը պահանջում են մանրակրկիտ ձեռագրագիտական և բանագիտական աշխատանք։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գրավոր և բանավոր մշակույթների փոխազդեցությունը և հասկանալու, թե ինչպես են ժողովրդական պատկերացումները, պատմությունները և լեզվական ձևերը պահպանվել գրավոր մշակույթի միջավայրում։ Ձեռագրերում պահպանված բանահյուսական նյութերը կարող են նաև կարևոր աղբյուր լինել լեզվի պատմության, բարբառագիտության, ազգագրության և սոցիալական պատմության համար, քանի որ դրանք հաճախ արտացոլում են առօրյա կյանքի մանրամասներ, տեղական սովորույթներ, հասարակական հարաբերություններ և ժողովրդական մտածողության առանձնահատկություններ։ Ժամանակաշրջանի պատմական իրադարձությունների վերաբերյալ բանավոր հիշողությունների գրավոր արձանագրումները ևս կարող են արժեքավոր լինել՝ լրացնելով պաշտոնական կամ գրական աղբյուրներից ստացվող պատկերացումները։ Աշխատանքի կարևոր խնդիրներից մեկը կարող է լինել այդ նյութերի բնագրագիտական ճշգրտումը, տարբեր ձեռագրերի համեմատությունը և դրանց ծագման ու տարածման հնարավոր ուղիների բացահայտումը։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է տարբերակել զուտ գրական ծագում ունեցող հատվածները ժողովրդական բանավոր ավանդության հետ կապված նյութերից, ինչը պահանջում է համատեքստային և լեզվաոճական վերլուծություն։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ XVI-XVIII դարերի հայկական ձեռագրական ժառանգությունը կարևոր շտեմարան է ոչ միայն գրավոր գրականության և պատմության, այլև ժողովրդական բանավոր մշակույթի պահպանված հետքերի համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել այդ դարաշրջանի հայ ժողովրդի մշակութային հիշողության, աշխարհայացքի և հոգևոր-կենցաղային կյանքի մասին։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է բանկային ծառայությունների ռիսկերի գնահատման մեթոդների և դրանց ավտոմատացված համակարգի մշակմանը՝ բանկային գործունեության արդյունավետության, ֆինանսական կայունության և ռիսկերի կառավարման ժամանակակից խնդիրների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում բանկային ծառայությունների մատուցման ընթացքում առաջացող տարբեր տեսակի ռիսկերի բացահայտումը, չափումը, դասակարգումը և դրանց հնարավոր ազդեցության գնահատումն է։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել վարկային, շուկայական, իրացվելիության, գործառնական, տեխնոլոգիական և այլ ռիսկերի առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով դրանց փոխկապակցվածությունը և բանկային ծառայությունների բնույթը։ Կարևոր ուղղություն է ռիսկերի գնահատման քանակական և որակական մեթոդների համադրումը, որի միջոցով հնարավոր է ձևավորել ռիսկի ամբողջական գնահատական և աջակցել կառավարչական որոշումների ընդունմանը։ Հետազոտության տեխնոլոգիական բաղադրիչը ենթադրում է ռիսկերի գնահատման ավտոմատացված համակարգի նախագծում, որը կարող է հավաքագրել և մշակել ֆինանսական ու գործառնական տվյալներ, կիրառել նախապես սահմանված չափանիշներ և ալգորիթմներ, հաշվարկել ռիսկի ցուցանիշները և ներկայացնել արդյունքները որոշում կայացնողներին։ Նման համակարգը կարող է նախատեսել ռիսկերի դասակարգման, գնահատման, համեմատության և մշտադիտարկման գործիքներ՝ նվազեցնելով ձեռքով կատարվող գործողությունների ծավալը և բարձրացնելով գնահատման արագությունն ու հետևողականությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել տվյալների բազաների, տեղեկատվական համակարգերի և ծրագրային մոդուլների փոխկապակցմանը, որպեսզի ռիսկերի գնահատումը հիմնվի արդիական և ամբողջական տեղեկատվության վրա։ Ավտոմատացման կարևոր առավելություններից է նաև մեծածավալ տվյալների արագ մշակման հնարավորությունը, ինչը հատկապես կարևոր է բազմաթիվ հաճախորդների և ծառայությունների հետ աշխատող բանկային համակարգերում։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև ռիսկի սահմանաչափերի, նախազգուշացման ազդանշանների և վերահսկողական ցուցանիշների ձևավորման մեխանիզմներ, որոնց միջոցով հնարավոր է ժամանակին հայտնաբերել ռիսկի աճի միտումները։ Համակարգի արդյունավետությունը կարող է գնահատվել փորձնական տվյալների կամ սիմուլյացիոն սցենարների միջոցով՝ համեմատելով ավտոմատացված գնահատման արդյունքները ավանդական մոտեցումների հետ։ Կարևոր նշանակություն ունի նաև համակարգի հուսալիությունը, տեղեկատվական անվտանգությունը, տվյալների գաղտնիության պահպանումը և ալգորիթմների թափանցիկությունը, քանի որ բանկային ոլորտում ավտոմատացված որոշումների օգտագործումը պահանջում է բարձր մակարդակի վերահսկողություն։ Հետազոտության գործնական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ մշակվող լուծումը կարող է նպաստել բանկային ծառայությունների ռիսկերի ավելի արագ և համակարգված գնահատմանը, ռիսկերի կառավարման ծախսերի նվազեցմանը և կառավարման որոշումների որակի բարձրացմանը։ Նման համակարգը կարող է կիրառվել ինչպես առանձին բանկերի ներքին ռիսկերի կառավարման գործընթացներում, այնպես էլ բանկային ծառայությունների տարբեր տեսակների համեմատական գնահատման ժամանակ։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է բանկային ռիսկերի կառավարման և տեղեկատվական տեխնոլոգիաների մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել տվյալների վրա հիմնված ավտոմատացված գործիք, որը հնարավորություն կտա ժամանակին հայտնաբերել և գնահատել ռիսկերը, վերահսկել դրանց փոփոխությունը և ապահովել բանկային ծառայությունների մատուցման ավելի անվտանգ ու արդյունավետ կազմակերպում։

Информатика

Աշխատությունը նվիրված է տեքստերի համեմատման խնդիրների լուծման համար բջջային ավտոմատների սինթեզի տեսական և գործնական մոտեցումների ուսումնասիրմանը՝ հաշվողական կլաստերի միջավայրում դրանց արդյունավետ կիրառման նպատակով։ Հետազոտության հիմքում ընկած է տեքստային տվյալների մշակման և համեմատման ալգորիթմների կատարելագործման խնդիրը, որը հատկապես արդիական է մեծածավալ տեղեկատվության արագ վերլուծության, որոնման, կրկնությունների հայտնաբերման, տեքստերի նմանության որոշման և տվյալների ավտոմատ դասակարգման համակարգերում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են բջջային ավտոմատների կառուցման և սինթեզի սկզբունքները, դրանց վիճակների և անցումների կազմակերպման եղանակները, ինչպես նաև տեքստերի համեմատման գործընթացում ավտոմատացված հաշվարկների կիրառման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այնպիսի ալգորիթմական լուծումների մշակմանը, որոնք կարող են արդյունավետորեն օգտագործել զուգահեռ հաշվարկների հնարավորությունները։ Հաշվողական կլաստերի միջավայրի կիրառումը հնարավորություն է տալիս բարդ և մեծածավալ տեքստային խնդիրները բաժանել առանձին ենթախնդիրների և դրանք մշակել միաժամանակ մի քանի հաշվողական հանգույցների միջոցով՝ կրճատելով հաշվարկների կատարման ժամանակը և բարձրացնելով համակարգի արտադրողականությունը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բջջային ավտոմատների սինթեզի գործընթացի օպտիմալացումը՝ հաշվի առնելով հիշողության օգտագործումը, հաշվարկային բարդությունը, տվյալների բաշխումը և կլաստերի հանգույցների միջև աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպումը։ Տեքստերի համեմատման համար առաջարկվող մոտեցումները կարող են կիրառվել տարբեր չափերի և կառուցվածքի տեքստային զանգվածների մշակման ժամանակ՝ ներառյալ մեծածավալ տվյալների շտեմարանները, էլեկտրոնային փաստաթղթերը և տեղեկատվական համակարգերում պահպանվող տեքստային ռեսուրսները։ Աշխատությունը միավորում է ավտոմատների տեսության, ալգորիթմների, զուգահեռ և բաշխված հաշվարկների, ինչպես նաև տեքստային տվյալների մշակման գաղափարները՝ ձևավորելով միջառարկայական մոտեցում։ Կարևորվում է ոչ միայն տեսական մոդելի կառուցումը, այլև դրա գործնական իրագործման և արդյունավետության գնահատման խնդիրը, ինչը հնարավորություն է տալիս համեմատել տարբեր ալգորիթմական լուծումներ և բացահայտել դրանց կիրառման առավելություններն ու սահմանափակումները։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրել համակարգչային գիտության, կիրառական մաթեմատիկայի, ծրագրավորման և բարձր արտադրողականությամբ հաշվողական համակարգերի ոլորտների մասնագետներին, ինչպես նաև ուսանողներին և հետազոտողներին, ովքեր զբաղվում են ալգորիթմների նախագծմամբ, տեքստերի ավտոմատ մշակմամբ, զուգահեռ հաշվարկներով և հաշվողական համակարգերի օպտիմալացմամբ։

Право

Սահմանադրական վերահսկողության հիմնահարցերին նվիրված ուսումնական-օժանդակ ձեռնարկ է, որը նախատեսված է բուհերի ուսանողների համար և նպատակ ունի ներկայացնել սահմանադրական արդարադատության տեսական հիմքերը և կիրառական առանձնահատկությունները։ Գրքում բացատրվում է սահմանադրական վերահսկողության էությունը՝ որպես սահմանադրության գերակայության ապահովման հիմնական մեխանիզմ, ինչպես նաև դրա դերը իրավական պետության կայացման գործընթացում։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են սահմանադրական դատարանի գործառույթները, նորմերի սահմանադրականության ստուգման ընթացակարգերը, իրավական ակտերի վիճարկման կարգը և իրավասու սուբյեկտների շրջանակը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության և սահմանադրական վերահսկողության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև սահմանադրական նախադեպերի նշանակությանը իրավական համակարգի զարգացման մեջ։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգնելով ուսանողներին ավելի խորությամբ հասկանալ սահմանադրական վերահսկողության մեխանիզմները և դրանց կիրառությունը տարբեր իրավական իրավիճակներում։