Բանահյուսական նյութերը 16-18-րդ դարերի ձեռագիր մատյաններում

Lեզվաբանություն

Գրաբարի դարձվածաբանություն-ը լեզվաբանական և հայերենագիտության բնույթի ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է գրաբարի՝ հին հայերենի դարձվածքային համակարգի վերլուծությանը՝ բացահայտելով կայուն արտահայտությունների, բառակապակցությունների և դարձվածքների կառուցվածքը, ծագումը և իմաստային զարգացումը, աշխատությունում ներկայացվում են գրաբարի դարձվածքների հիմնական տեսակները՝ բիբլիական, եկեղեցական, պատմական և ժողովրդական ծագում ունեցող արտահայտություններ, ինչպես նաև դրանց կիրառությունը միջնադարյան գրականության մեջ, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դարձվածքների իմաստափոխությանը ժամանակի ընթացքում և դրանց անցմանը աշխարհաբար հայերեն, միաժամանակ վերլուծվում է գրաբարի դարձվածաբանության դերը հայ գրական լեզվի ձևավորման, ոճական հարստացման և մշակութային հիշողության պահպանման գործում, աշխատությունը ցույց է տալիս, որ դարձվածքային համակարգը ոչ միայն լեզվական երևույթ է, այլ նաև պատմամշակութային տեղեկատվության կարևոր շերտ, որն արտացոլում է միջնադարյան հայ հասարակության մտածողությունը, պատկերային աշխարհը և արժեքային համակարգը։

Բժշկություն

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հղիության ընթացքում ցիտոմեգալովիրուսային ինֆեկցիայով բարդացած դեպքերում լիպիդների պերօքսիդային օքսիդացման գործընթացների և հակաօքսիդանտային համակարգի վիճակի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են օքսիդատիվ սթրեսի մեխանիզմները, որոնք ակտիվանում են վիրուսային վարակի ազդեցության ներքո և ազդում մոր ու պտղի համակարգերի վրա։ Աշխատությունում դիտարկվում է ազատ ռադիկալների առաջացման աճը, բջջային թաղանթների լիպիդային վնասման գործընթացները և դրանց կապը հղիության բարդությունների զարգացման հետ։

Lեզվաբանություն

Աշխատությունը նվիրված է այբուբենի ծագման և դրա հիմքում ընկած լեզվաբանական երևույթների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով հայերենին և հայոց գրային համակարգի ձևավորման հարցերին։ Հետազոտության առանցքում տառերի, հնչյունների և լեզվական կառուցվածքի փոխհարաբերությունն է, ինչպես նաև այն խնդիրը, թե ինչ սկզբունքներով կարող է ձևավորվել լեզվին համապատասխան գրային համակարգ։ Հեղինակը փորձում է լեզվաբանական վերլուծության միջոցով բացատրել այբուբենի առանձին տարրերի ծագումն ու նշանակությունը՝ դրանք կապելով հայերենի հնչյունական առանձնահատկությունների և բառարմատների հետ։ Աշխատության մեջ կարող են քննության առնվել տառերի անվանումները, դրանց հնչյունական արժեքները, հնարավոր պատմական կապերը և գրային նշանների ձևավորման ու զարգացման վերաբերյալ տարբեր տեսակետներ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում համեմատական դիտարկումներին, որոնց միջոցով հայոց այբուբենի առանձնահատկությունները կարող են համադրվել այլ հին գրային համակարգերի և լեզուների հետ։ Այսպիսի մոտեցումը հնարավորություն է տալիս հայոց գրերի ուսումնասիրությունը դիտարկել ոչ միայն որպես պատմական կամ մշակութային երևույթ, այլև որպես լեզվաբանական խնդիր, որի լուծման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել հնչյունաբանության, ստուգաբանության, պատմական լեզվաբանության և գրագիտության զարգացման տվյալները։ Աշխատությունը հետաքրքրական է նաև իր ժամանակաշրջանի գիտական մտածողության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է լեզվի և գրի ծագման վերաբերյալ այն մոտեցումները, որոնք կիրառվել են հայերենի ուսումնասիրության մեջ։ Այն կարող է արժեքավոր լինել հայոց լեզվի և գրի պատմությամբ, հայագիտությամբ, պատմահամեմատական լեզվաբանությամբ և հին գրային համակարգերով հետաքրքրվող հետազոտողների համար։ Միաժամանակ նյութը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել հայոց այբուբենի վերաբերյալ վաղ շրջանի գիտական ուսումնասիրությունների բնույթի, կիրառված մեթոդների և լեզվաբանական բացատրությունների փորձերի մասին։

Մշակույթ

Այս գիրքը ներկայացնում է հայկական մանրանկարչության հարուստ և բազմաշերտ ավանդույթը՝ սկսած միջնադարից մինչև ուշ շրջաններ՝ ընդգծելով դրա գեղարվեստական, հոգևոր և մշակութային նշանակությունը։ Այն ուսումնասիրում է ձեռագիր մատյանների զարդարանքները, պատկերագրական համակարգը, գունային լուծումները և կոմպոզիցիոն առանձնահատկությունները, որոնք բնորոշ են հայկական մանրանկարչական դպրոցներին։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում տարբեր կենտրոններին՝ ինչպես Անիի, Կիլիկիայի, Վասպուրականի և այլ գեղարվեստական դպրոցներին, որոնք յուրահատուկ կերպով զարգացրել են մանրանկարչության ոճը։ Հեղինակը վերլուծում է նաև եկեղեցական և աստվածաբանական թեմաների պատկերումը, ձեռագրերի պատրաստման տեխնիկան, ինչպես նաև արվեստի և գրավոր մշակույթի փոխկապակցվածությունը։ Նյութը հարստացված է օրինակներով և արվեստագիտական մեկնաբանություններով, որոնք օգնում են խորությամբ հասկանալ հայկական միջնադարյան արվեստի ինքնատիպությունը և համաշխարհային մշակույթի մեջ նրա տեղը։ Գիրքը արժեքավոր է արվեստաբանների, պատմաբանների, ուսանողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական մշակութային ժառանգության ուսումնասիրությամբ։

Փիլիսոփայություն

Քաղաքական-հասարակագիտական և ազգային գաղափարախոսության ուղղվածությամբ աշխատություն է, որտեղ հեղինակը փորձում է սահմանել «ով է հայը» հարցի տարբեր շերտերը՝ պատմական, մշակութային, լեզվական, հոգևոր և քաղաքական տեսանկյուններից։ Արմեն Այվազյանը կենտրոնանում է հայ ազգային ինքնության ձևավորման հիմքերի վրա՝ քննարկելով պետականության գաղափարը, պատմական հիշողության դերը, մշակութային շարունակականությունը և ազգային արժեքների պահպանման անհրաժեշտությունը ժամանակակից աշխարհաքաղաքական պայմաններում։ Գրքում վերլուծվում են նաև այն գործոնները, որոնք կարող են ազդել ազգային ինքնության պահպանման կամ խաթարման վրա՝ ներառյալ արտագաղթը, գլոբալիզացիան, կրթական համակարգը և հասարակական արժեքների փոփոխությունը։ Հեղինակը փորձում է ձևակերպել գաղափարական շրջանակ, որը, ըստ նրա, կարող է ծառայել որպես ազգային համախմբման հիմք և ինքնության ամրապնդման ուղի։ Աշխատությունը ունի ինչպես տեսական, այնպես էլ գաղափարախոսական բնույթ և հաճախ դիտարկվում է որպես բանավեճային տեքստ ազգային ինքնության վերաբերյալ քննարկումների մեջ։

Քաղաքագիտություն

Աշխատությունը նվիրված է չեզոքության ինստիտուտի տեսական և գործնական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը աշխարհաքաղաքական գործընթացների փոփոխվող պայմաններում։ Հեղինակը վերլուծում է չեզոքության գաղափարի ձևավորման պատմական զարգացումը, դրա իրավաքաղաքական բնույթը և միջազգային հարաբերությունների համակարգում ունեցած նշանակությունը։ Քննարկվում են չեզոք պետությունների կարգավիճակի իրավական հիմքերը, միջազգային իրավունքում ամրագրված սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր ժամանակաշրջաններում չեզոքության կիրառման առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գլոբալ ուժային կենտրոնների մրցակցության, տարածաշրջանային հակամարտությունների, անվտանգության նոր սպառնալիքների և միջազգային կազմակերպությունների դերի ազդեցությանը չեզոքության քաղաքականության վրա։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են տարբեր երկրների փորձը, չեզոքության պահպանման առավելություններն ու սահմանափակումները, ինչպես նաև դրա արդյունավետությունը ժամանակակից աշխարհաքաղաքական միջավայրում։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես է չեզոքության ինստիտուտը փոխակերպվում միջազգային համակարգի փոփոխությունների պայմաններում և ինչ դեր կարող է ունենալ պետությունների անվտանգության, ինքնիշխանության և արտաքին քաղաքականության ձևավորման գործընթացներում։ Աշխատությունը նախատեսված է քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, իրավաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և աշխարհաքաղաքական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։