Արցախ: Քարտեզագիրք

Biology

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության Լոռու մարզի Գուգարքի տարածաշրջանի մերձալպյան գոտու ռելիկտային դենդրոցենոզների (անտառային բուսական համայնքների) ուսումնասիրությանը և դրանց պահպանության ու վերարտադրության հիմնախնդիրների վերլուծությանը։ Հետազոտության շրջանակում ներկայացվում են տվյալ գոտուն բնորոշ ծառատեսակների և թփուտների կազմը, տարածվածությունը, էկոլոգիական առանձնահատկությունները և կենսաբազմազանության արժեքը։ Աշխատությունում վերլուծվում են ռելիկտային անտառային համայնքների ձևավորման պատմական և բնական գործոնները, ինչպես նաև դրանց ներկայիս վիճակի վրա ազդող մարդածին և կլիմայական ազդեցությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էկոհամակարգերի խոցելիությանը, հողային և կլիմայական պայմանների փոփոխություններին, անտառահատումների և անասնապահական ճնշման ազդեցությանը։ Քննարկվում են նաև դենդրոցենոզների պահպանության ռազմավարությունները՝ ներառյալ հատուկ պահպանվող տարածքների ընդլայնումը, վերարտադրության բնական և արհեստական մեթոդները, սերմնաբուծական և տնկարանային աշխատանքների կազմակերպումը, ինչպես նաև էկոլոգիական մոնիթորինգի համակարգերի ներդրումը։ Աշխատությունը ընդգծում է այս ռելիկտային անտառային համակարգերի կարևորությունը կենսաբազմազանության պահպանման, էկոլոգիական հավասարակշռության ապահովման և տարածաշրջանի բնապահպանական կայունության համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել էկոլոգների, բուսաբանների, անտառագետների, բնապահպանների, ինչպես նաև բնության պահպանության և տարածքային զարգացման ոլորտների մասնագետների համար։

Political Science

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի խորհրդայնացմանը հաջորդած առաջին տարիներին ձևավորված արտաքին առևտրատնտեսական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով 1920-1922 թվականների բարդ և անցումային ժամանակաշրջանի վրա։ Ուսումնասիրության շրջանակում ներկայացվում են Հայաստանի տնտեսական վիճակը, արտաքին առևտրի կազմակերպման սկզբնական գործընթացները, հարևան պետությունների և այլ երկրների հետ առևտրատնտեսական կապերի ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև այդ հարաբերությունների վրա քաղաքական, տնտեսական և տարածաշրջանային գործոնների ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արտահանման և ներմուծման գործընթացներին, ապրանքաշրջանառության հիմնական ուղղություններին, տնտեսական ռեսուրսների օգտագործմանը, ֆինանսական ու նյութական սահմանափակումներին և արտաքին տնտեսական կապերի կարգավորման մեխանիզմներին։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն պայմանների մասին, որոնցում ձևավորվում էր նորաստեղծ խորհրդային տնտեսական համակարգը, ինչպես նաև հասկանալու արտաքին առևտրատնտեսական հարաբերությունների նշանակությունը երկրի տնտեսական վերականգնման և հետագա զարգացման համար։ Ուսումնասիրության մեջ համադրվում են պատմական և տնտեսական մոտեցումները՝ բացահայտելու տվյալ ժամանակաշրջանի արտաքին տնտեսական քաղաքականության նպատակները, գործնական դրսևորումները և արդյունքները։ Այն կարող է օգտակար լինել Հայաստանի նորագույն պատմությամբ, տնտեսական պատմությամբ, արտաքին առևտրի զարգացմամբ և տարածաշրջանային տնտեսական հարաբերություններով հետաքրքրվող պատմաբանների, տնտեսագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիներին Օսմանյան կայսրության և Գերմանական կայսրության քաղաքական, ռազմական և ռազմավարական համագործակցության պատմության ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով այդ դաշինքի ձևավորման նախադրյալներին, աշխարհաքաղաքական նպատակներին և միջազգային հարաբերությունների վրա ունեցած ազդեցությանը։ Գրքում լուսաբանվում են 20-րդ դարի սկզբի եվրոպական և մերձավորարևելյան քաղաքական զարգացումները, մեծ տերությունների միջև հակասությունների խորացումը, ռազմական դաշինքների ձևավորումը և Օսմանյան կայսրության ներգրավումը համաշխարհային պատերազմի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում գերմանա-օսմանյան հարաբերությունների զարգացմանը, ռազմական խորհրդատուների գործունեությանը, զինված ուժերի վերակազմակերպմանը, ռազմավարական ծրագրերի մշակմանը և երկու կայսրությունների շահերի փոխկապակցվածությանը։ Քննարկվում են Օսմանյան կայսրության ներքաղաքական իրավիճակը, երիտթուրքական իշխանությունների քաղաքականությունը, Գերմանիայի ազդեցության ընդլայնումը Մերձավոր Արևելքում և տարածաշրջանի նկատմամբ եվրոպական տերությունների տնտեսական ու ռազմական հետաքրքրությունները։ Անդրադարձ է կատարվում պատերազմի ընթացքում իրականացված ռազմական գործողություններին, Կովկասյան և Մերձավորարևելյան ռազմաճակատների նշանակությանը, ինչպես նաև պատերազմի հետևանքով տարածաշրջանի ժողովուրդների առջև ծառացած քաղաքական, սոցիալական և հումանիտար հիմնախնդիրներին։ Կարևոր տեղ են զբաղեցնում Օսմանյան կայսրության քրիստոնյա բնակչության նկատմամբ իրականացված քաղաքականության, ազգային և կրոնական հակասությունների, հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի և Հայոց ցեղասպանության հետ առնչվող հարցերը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են գերմանական քաղաքական և ռազմական շրջանակների տեղեկացվածության, պատասխանատվության և օսմանյան իշխանությունների գործողությունների նկատմամբ նրանց վերաբերմունքի պատմական խնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու, թե ինչպես էին ռազմական դաշինքները, կայսերական հավակնությունները, կրոնական գործոնները և աշխարհաքաղաքական շահերը փոխազդում պատերազմի ընթացքում՝ ազդելով միջազգային քաղաքականության և տարածաշրջանային իրադարձությունների ընթացքի վրա։ Կարևորվում են նաև դիվանագիտական հարաբերությունների, ռազմական համագործակցության, քաղաքական որոշումների և պատերազմի հետևանքների պատմական գնահատման հարցերը։ Գրքի թեմատիկան ընդգրկում է Առաջին համաշխարհային պատերազմի պատմության, գերմանա-օսմանյան հարաբերությունների, Մերձավոր Արևելքի քաղաքական վերափոխումների և միջազգային պատասխանատվության փոխկապակցված հիմնախնդիրները։ Այն նպաստում է 20-րդ դարի սկզբի միջազգային հարաբերությունների, ռազմական դաշինքների և Օսմանյան կայսրության պատմության առավել խորքային ընկալմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, միջազգայնագետների, քաղաքագետների, ռազմական պատմության մասնագետների, ցեղասպանագիտության հետազոտողների, դասախոսների, ուսանողների և համաշխարհային պատմության ու հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

History

Աշխատությունը նվիրված է XIX–XX դարերի ռուսական պատմագրության և հասարակական-քաղաքական մտքի շրջանակում հայ ժողովրդի պատմության կարևորագույն հիմնահարցերի լուսաբանման, մեկնաբանման և գնահատման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ռուս պատմաբանների, հրապարակախոսների, հասարակական գործիչների և քաղաքական մտածողների մոտեցումները Հայաստանի պատմական անցյալի, հայ ժողովրդի ազգային ինքնության, պետականության, մշակութային ժառանգության և հասարակական զարգացման վերաբերյալ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայ-ռուսական պատմական հարաբերությունների ուսումնասիրությանը, Արևելյան Հայաստանի՝ Ռուսական կայսրության կազմի մեջ ընդգրկման գործընթացի մեկնաբանություններին, ինչպես նաև տարածաշրջանում ռուսական քաղաքականության վերաբերյալ պատմագիտական տարբեր գնահատականներին։ Ուսումնասիրվում են Հայկական հարցի ծագման և զարգացման, Օսմանյան կայսրությունում հայ բնակչության դրության, ազգային-ազատագրական շարժումների և միջազգային դիվանագիտական հարաբերությունների արտացոլումները ռուսական պատմագիտական ու հրապարակախոսական գրականության մեջ։ Անդրադարձ է կատարվում Հայոց ցեղասպանության, Հայաստանի Առաջին Հանրապետության, խորհրդային ժամանակաշրջանի և հայ ժողովրդի պատմական ճակատագրի վերաբերյալ ռուս հեղինակների ներկայացրած տեսակետներին։ Կարևորվում են պատմագիտական աշխատությունների, դիվանագիտական փաստաթղթերի, պարբերական մամուլի հրապարակումների, հուշագրությունների և հասարակական-քաղաքական բնույթի այլ աղբյուրների համեմատական ուսումնասիրությունը։ Դիտարկվում են նաև ռուսական պատմագրության զարգացման տարբեր փուլերում ձևավորված գաղափարական մոտեցումները, կայսերական և խորհրդային պատմագիտական ավանդույթների ազդեցությունը, ինչպես նաև պատմական իրադարձությունների մեկնաբանության քաղաքական ու մշակութային նախադրյալները։ Հետազոտության թեման կարևոր նշանակություն ունի հայոց պատմության պատմագրական ուսումնասիրության, հայ-ռուսական հարաբերությունների պատմական ընկալումների և հասարակական-քաղաքական գաղափարների զարգացման օրինաչափությունների բացահայտման համար։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, պատմագրագետների, հայագետների, ռուսագետների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Religion

Աշխատանքը նախատեսված է Հայ առաքելական եկեղեցու մանուկ հավատացյալների համար և նպատակ ունի երեխաներին ծանոթացնել քրիստոնեական աղոթքի ավանդույթին՝ ձևավորելով նրանց հոգևոր կյանքի և եկեղեցական մասնակցության նախնական հիմքերը։ Այն կարելի է դիտարկել որպես գործնական աղոթագիրք, որի հիմնական բովանդակությունը, ըստ վերնագրի, կազմված է մանկական տարիքին համապատասխան աղոթքներից և հոգևոր ընթերցումներից։ Նման ձեռնարկներում սովորաբար տեղ են գտնում առօրյա աղոթքներ, առավոտյան և երեկոյան դիմումներ առ Աստված, ուտելուց առաջ և հետո ասվող աղոթքներ, ինչպես նաև եկեղեցական կյանքի կարևոր պահերին կիրառվող աղոթական խոսքեր։ Նյութի պարզ և մատչելի շարադրանքը հնարավորություն է տալիս երեխաներին աստիճանաբար սովորել աղոթքների բառապաշարը, հասկանալ դրանց իմաստը և յուրացնել քրիստոնեական հավատքի հիմնական արժեքները՝ սերը, երախտագիտությունը, խոնարհությունը, ներողամտությունը, բարությունը և մերձավորի հանդեպ հոգատարությունը։ Գործնական նշանակություն ունենալով՝ այն կարող էր կիրառվել ինչպես ընտանիքում՝ ծնողների կամ հոգևորականների առաջնորդությամբ, այնպես էլ եկեղեցական և կրթական միջավայրում՝ երեխաների կրոնական դաստիարակության ընթացքում։ Ձեռնարկի կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ աղոթքը ներկայացվում է ոչ միայն որպես եկեղեցական արարողության մաս, այլև որպես անձնական հոգևոր հաղորդակցության և առօրյա կյանքի բարոյական կողմնորոշման միջոց։ Պատմամշակութային առումով նման հրատարակությունները նպաստել են Հայ առաքելական եկեղեցու աղոթական ժառանգության փոխանցմանը նոր սերնդին, ազգային եկեղեցական ավանդույթների պահպանմանը և մանկական կրոնական կրթության զարգացմանը։

Religion

Գիրքը նվիրված է Դավթին վերագրվող սաղմոսներին՝ Հին կտակարանի այն հոգևոր և բանաստեղծական երկերին, որոնք քրիստոնեական ավանդության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն։ Սաղմոսները ներկայացնում են Աստծուն ուղղված աղոթքների, փառաբանությունների, գոհաբանության և ապաշխարության խոսքերի բազմազանություն։ Դրանց միջոցով արտահայտվում են մարդու հավատը, աստվածային ողորմությանն ու պաշտպանությանը ապավինելը, կյանքի դժվարությունների ժամանակ մխիթարություն գտնելու ձգտումը, ինչպես նաև սեփական սխալների գիտակցումն ու զղջումը։ Ժողովածուի առանցքային թեմաներն են Աստծո մեծությունն ու արդարությունը, արարչագործության փառքը, մարդկային կյանքի անկայունությունը, բարության և ճշմարտության արժեքը, հոգևոր մաքրության ու փրկության որոնումը։ Սաղմոսների լեզուն առանձնանում է պատկերավորությամբ, հուզական արտահայտչականությամբ և աղոթական խորությամբ։ Դրանք դարեր շարունակ օգտագործվել են եկեղեցական ժամերգություններում, պաշտամունքային արարողություններում և անհատական աղոթքի ընթացքում՝ դառնալով քրիստոնեական հոգևոր կյանքի կարևոր բաղադրիչ։ Ժողովածուն արժեքավոր է աստվածաշնչյան գրականության, սաղմոսերգության և քրիստոնեական աստվածաբանության ուսումնասիրության համար, ինչպես նաև ներկայացնում է աղոթքի և հոգևոր ինքնարտահայտման ավանդույթը։