Արցախի Հանրապետության անտառային դարչնագույն հողերի ագրոքիմիական և ագրոֆիզիկական հատկությունների բարելավումը պարարտանյութերի և մելիորանտների կիրառմամբ

Литература

Աշխատությունը նվիրված է Իվան Բունինի պատմվածքների հայտնի շարքի գեղարվեստական կառուցվածքի, ոճական առանձնահատկությունների և գաղափարական համակարգի ուսումնասիրությանը։ Հիմնական ուշադրությունը կենտրոնացված է սիրո, հիշողության, անցյալի, մարդկային հարաբերությունների, երջանկության անցողիկության և ժամանակի ազդեցության թեմաների գեղարվեստական մարմնավորման վրա։ Քննության է առնվում առանձին պատմվածքների ներքին կառուցվածքը և դրանց փոխադարձ կապը՝ բացահայտելու համար այն սկզբունքները, որոնց շնորհիվ ինքնուրույն ստեղծագործությունները միավորվում են գաղափարական և գեղարվեստական ամբողջության մեջ։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում սյուժեի կառուցման առանձնահատկություններին, պատմողական ժամանակի կազմակերպմանը, հիշողությունների և անցյալի իրադարձությունների ներկայացմանը, ինչպես նաև հերոսների ներաշխարհի բացահայտման եղանակներին։ Վերլուծվում է հեղինակի պատմողական տեխնիկան, որտեղ հաճախ կարևոր նշանակություն են ստանում ոչ միայն գործողությունները, այլև հոգեբանական վիճակները, զգայական տպավորությունները, բնապատկերները, առարկայական մանրամասները և կերպարների հիշողությունները։ Ուսումնասիրվում են տղամարդ և կին կերպարների հարաբերությունների գեղարվեստական տարբերակները, հանդիպման ու բաժանման մոտիվները, անձնական ընտրությունների հետևանքները և անցյալի նկատմամբ հերոսների վերաբերմունքը։ Կարևորվում է հիշողության դերը, որի միջոցով անցած իրադարձությունները վերաիմաստավորվում են և ձեռք բերում նոր հոգեբանական ու գաղափարական նշանակություն։ Անդրադարձ է կատարվում նաև գեղարվեստական տարածության և ժամանակի փոխհարաբերությանը, բնության պատկերների խորհրդանշական գործառույթին, եղանակային և լուսային մանրամասներին, ինչպես նաև դրանց միջոցով ստեղծվող հուզական մթնոլորտին։ Լեզվաոճական վերլուծության շրջանակում դիտարկվում են բառապաշարի ընտրությունը, նկարագրությունների արտահայտչականությունը, երկխոսությունների կառուցվածքը, գեղարվեստական մանրամասների կիրառումը և արձակ խոսքի ռիթմական առանձնահատկությունները։ Հատուկ նշանակություն ունի քնարական և հոգեբանական տարրերի համադրությունը, որի շնորհիվ կարճ պատմողական ձևի սահմաններում ստեղծվում են մարդկային հարաբերությունների և ներքին ապրումների բազմաշերտ պատկերներ։ Հետազոտությունը նաև հնարավորություն է տալիս բացահայտել կրկնվող մոտիվների, կերպարային զուգահեռների և թեմատիկ ընդհանրությունների դերը ամբողջ շարքի կառուցվածքում։ Ստեղծագործությունները դիտարկվում են գրողի ընդհանուր գեղարվեստական աշխարհայացքի և ռուսական արձակի զարգացման համատեքստում՝ ուշադրություն դարձնելով դասական գրական ավանդույթի և հեղինակային ինքնատիպ ոճի փոխհարաբերությանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ռուս գրականության պատմությամբ, արձակի պոետիկայով, պատմվածքի ժանրով և Իվան Բունինի ստեղծագործական ժառանգությամբ զբաղվող գրականագետների, բանասերների, դասախոսների և ուսանողների համար։

Литература

Այս գիրքը ներկայացնում է Ֆրիտյոֆ Նանսենի կյանքն ու գործունեությունը՝ որպես բևեռախույզ, գիտնական, հումանիստ և միջազգային դիվանագետ։ Գրքում ընդգծվում են նրա կարևոր արկտիկական արշավները, գիտական ուսումնասիրությունները օվկիանոսագիտության և աշխարհագրության ոլորտում, ինչպես նաև նրա դերը Լիգայի Ազգերի շրջանակում հումանիտար նախաձեռնություններում։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում Նանսենի մասնակցությանը Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո փախստականների խնդրի լուծմանը և Նանսենի անձնագրի ստեղծմանը, որը օգնել է հազարավոր մարդկանց։ Նյութում ներկայացվում է նաև նրա կապը հայ ժողովրդի հետ՝ հատկապես Հայոց ցեղասպանությունից հետո փախստականների օգնության կազմակերպման գործում ունեցած դերակատարմամբ։ Գիրքը համադրում է կենսագրական, պատմական և հումանիտար վերլուծությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով գնահատել Նանսենի բազմակողմանի գործունեությունը և նրա միջազգային հեղինակությունը։

История

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում տեղի ունեցած հումանիտար ճգնաժամերի պատճառների, ընթացքի և հետևանքների ուսումնասիրությանը՝ դիտարկելով դրանք պատմական, սոցիալական, քաղաքական և միջազգային հարաբերությունների համատեքստում։ Ներկայացվում են բնակչության տեղաշարժերի, սոցիալ-տնտեսական դժվարությունների, անվտանգության խնդիրների և մարդասիրական աջակցության կազմակերպման հետ կապված գործընթացները։ Վերլուծվում են ճգնաժամային իրավիճակների առաջացման գործոնները, պետական և միջազգային կառույցների արձագանքման մեխանիզմները, ինչպես նաև հասարակության դիմակայունության և վերականգնման հնարավոր ուղիները։ Աշխատությունում անդրադարձ է կատարվում նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության, փախստականների և տեղահանված անձանց խնդիրների, ինչպես նաև երկարաժամկետ զարգացման վրա հումանիտար ճգնաժամերի ազդեցության հարցերին։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, քաղաքագետների, միջազգային հարաբերությունների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և տարածաշրջանային խնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Математика

Գիտական աշխատությունը նվիրված է մաթեմատիկական վերլուծության և մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության կարևոր հիմնախնդիրներից երկուսի՝ խոչընդոտի խնդրի և Բեռնուլիի տիպի ազատ սահմանով պարաբոլական խնդրի տեսական ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում դիտարկվում են անհայտ ֆունկցիայի վարքը որոշակի սահմանափակումների պայմաններում նկարագրող մաթեմատիկական մոդելները, դրանց լուծումների գոյության, միակության, կանոնավորության և որակական հատկությունների բացահայտման հետ կապված հարցերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խոչընդոտի խնդրի մաթեմատիկական ձևակերպմանը, որի դեպքում որոնվող ֆունկցիան պետք է բավարարի ոչ միայն համապատասխան դիֆերենցիալ հավասարմանը կամ անհավասարմանը, այլև նախապես սահմանված խոչընդոտով պայմանավորված սահմանափակումներին։ Ուսումնասիրվում են նման խնդիրների կապերը վարիացիոն անհավասարությունների, օպտիմալացման մեթոդների, ֆունկցիոնալ վերլուծության և էլիպտական ու պարաբոլական հավասարումների տեսության հետ։ Քննարկվում են լուծման տիրույթի այն հատվածների առանձնացման հարցերը, որտեղ ֆունկցիան համընկնում է խոչընդոտի հետ, ինչպես նաև այն տիրույթների հատկությունները, որտեղ համապատասխան դիֆերենցիալ հարաբերությունները կատարվում են առանց ակտիվ սահմանափակման։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը Բեռնուլիի տիպի ազատ սահմանով պարաբոլական խնդիրների ուսումնասիրությունն է, որոնց առանձնահատկությունն այն է, որ լուծման հետ միաժամանակ անհրաժեշտ է որոշել նաև անհայտ սահմանի դիրքը և ժամանակի ընթացքում դրա հնարավոր փոփոխությունը։ Դիտարկվում են ազատ սահմանի առաջացման մաթեմատիկական պայմանները, սահմանային հարաբերությունների կառուցվածքը, լուծումների ժամանակային զարգացումը և դրանց տարածական հատկությունները։ Կարևորվում են պարաբոլական դիֆերենցիալ հավասարումների կիրառությունը փոփոխվող տիրույթներում ընթացող գործընթացների նկարագրման համար, ինչպես նաև ազատ սահմանի վրա սահմանվող լրացուցիչ պայմանների դերը խնդրի մաթեմատիկական որոշակիության ապահովման գործում։ Անդրադարձ է կատարվում թույլ և դասական լուծումների հասկացություններին, համապատասխան ֆունկցիոնալ տարածությունների ընտրությանը, ապրիորի գնահատականների ստացմանը և լուծումների կանոնավորության հետազոտման մեթոդներին։ Քննության են առնվում խոչընդոտի և ազատ սահմանի խնդիրների միջև գոյություն ունեցող տեսական ընդհանրությունները, դրանց վարիացիոն կառուցվածքները և մաթեմատիկական հետազոտության ընթացքում կիրառվող վերլուծական մոտեցումները։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում ազատ սահմանի երկրաչափական և որակական հատկություններին, դրա հարթության, շարունակականության և հնարավոր առանձնահատուկ կետերի ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև սկզբնական ու սահմանային պայմանների ազդեցությանը լուծումների վարքի վրա։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակում կարևորվում են ոչ գծային մաթեմատիկական խնդիրների լուծման մեթոդները, համեմատության սկզբունքները, առավելագույնի սկզբունքի կիրառման հնարավորությունները և դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության ժամանակակից վերլուծական գործիքները։ Ուսումնասիրվող խնդիրներն ունեն նշանակություն նաև կիրառական մաթեմատիկայի համար, քանի որ նմանատիպ մոդելներ հանդիպում են ջերմահաղորդականության, դիֆուզիայի, ֆազային անցումների, հեղուկների շարժման, առաձգականության տեսության և փոփոխվող սահմաններով ֆիզիկական գործընթացների մաթեմատիկական նկարագրության մեջ։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել ազատ սահմաններով խնդիրների տեսության զարգացմանը, դրանց լուծումների հատկությունների առավել խորքային ըմբռնմանը և բարդ մաթեմատիկական մոդելների վերլուծության մեթոդների կատարելագործմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, մասնակի ածանցյալներով դիֆերենցիալ հավասարումների մասնագետների, ֆունկցիոնալ վերլուծության և մաթեմատիկական ֆիզիկայի հետազոտողների, ասպիրանտների ու մաթեմատիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Медицина

Այս աշխատությունը վերաբերում է առնետների ուղեղիկից կախված վարքային ռեակցիաների, ուղեղիկում լիպիդային գերօքսիդացման ակտիվության և բջջակառուցվածքային փոփոխությունների ուսումնասիրությանը սակավաշարժության պայմաններում՝ ընդգծելով նեյրոֆիզիոլոգիայի, կենսաքիմիայի և փորձարարական պաթոլոգիայի փոխկապակցվածությունը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է պարզել ֆիզիկական անակտիվության (սակավաշարժություն) ազդեցությունը կենտրոնական նյարդային համակարգի, մասնավորապես ուղեղիկի ֆունկցիոնալ և կառուցվածքային փոփոխությունների վրա, ինչպես նաև գնահատել օքսիդատիվ սթրեսի դերը այդ գործընթացներում։ Ուսումնասիրվում են վարքային ռեակցիաների փոփոխությունները՝ շարժողական կոորդինացիայի, հավասարակշռության և ռեֆլեքսային պատասխանների մակարդակում, ինչպես նաև դրանց կապը նյարդաբջջային մակարդակի փոփոխությունների հետ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լիպիդային գերօքսիդացման ակտիվության բարձրացմանը որպես օքսիդատիվ սթրեսի հիմնական ցուցանիշի, հակաօքսիդանտային համակարգի ճնշմանը և նեյրոնների ու գլիալ բջիջների կառուցվածքային դեգեներատիվ փոփոխություններին։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է սակավաշարժության պայմաններում ուղեղիկի սինապտիկ կապերի, բջջային օրգանելների և էներգետիկ նյութափոխանակության փոփոխությունները՝ դրանց ֆունկցիոնալ հետևանքներով։ Միաժամանակ վերլուծվում են փորձարարական տվյալները՝ վարքային թեստերի և կենսաքիմիական հետազոտությունների համադրությամբ։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է նեյրոգիտության և փորձարարական բժշկության ոլորտում՝ նպաստելով սակավաշարժության ազդեցության ավելի խորքային հասկացմանը կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա։

История

Իրան-ի սոցիալ-տնտեսական և քաղաքական զարգացումները 1954–1979 թվականներին խորապես պայմանավորված էին նավթային ռեսուրսների վերահսկմամբ, արտահանման եկամուտների աճով և պետության արագացված արդիականացման քաղաքականությամբ, որը ձևավորվեց հատկապես 1953 թվականի պետական հեղաշրջումից հետո և նավթային հատվածի վերակառուցման գործընթացում։ Այդ ժամանակաշրջանում նավթը դարձավ երկրի հիմնական տնտեսական հենասյունը՝ ապահովելով պետական բյուջեի մեծ մասը և թույլ տալով իրականացնել լայնածավալ արդյունաբերականացման և ենթակառուցվածքային ծրագրեր, որոնք նախաձեռնվում էին շահական վարչակարգի կողմից՝ Մոհամմադ Ռեզա Փահլավի-ի ղեկավարությամբ։ 1954 թվականի նավթային կոնսորցիումի համաձայնագրից հետո արևմտյան ընկերությունները պահպանեցին զգալի ազդեցություն արդյունահանման և արտահանման ոլորտներում, սակայն պետությունը աստիճանաբար մեծացրեց իր վերահսկողությունը, ինչը հատկապես ընդգծվեց 1970-ականներին նավթային եկամուտների կտրուկ աճի ժամանակ։ «Սպիտակ հեղափոխություն» կոչվող բարեփոխումների ծրագիրը նպատակ ուներ արդիականացնել գյուղատնտեսությունը, ընդլայնել կրթությունը և թուլացնել ավանդական ֆեոդալական հարաբերությունները, սակայն միաժամանակ խորացրեց սոցիալական անհավասարությունը և արագացրեց ուրբանիզացիան, ինչը ստեղծեց նոր սոցիալական լարվածություններ։ Նավթային հարստության կենտրոնացումը պետության և էլիտայի ձեռքում հանգեցրեց տնտեսական կախվածության կառուցվածքի ձևավորմանը, որտեղ ոչ նավթային ոլորտները զարգանում էին անհամաչափ, իսկ գյուղական բնակչության մի մասը տեղափոխվում էր քաղաքներ՝ առաջացնելով սոցիալական անհամապատասխանություններ։ Քաղաքական տեսանկյունից շահական իշխանությունը գնալով ավելի ավտորիտար բնույթ ստացավ՝ հենվելով անվտանգության ծառայությունների վրա և սահմանափակելով ընդդիմադիր շարժումները, ինչը, զուգորդվելով սոցիալական անհավասարության և մշակութային հակասությունների հետ, դարձավ 1979 թվականի իրանական հեղափոխության նախադրյալներից մեկը։ Ընդհանուր առմամբ, այս փուլը բնութագրվում է որպես նավթային եկամուտներով խթանված արագ արդիականացման և խորացող սոցիալական-քաղաքական ճգնաժամերի համադրություն, որը ձևավորեց ժամանակակից Իրանի պատմական շրջադարձը։