Ещё в разделе Экономика

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    История

    Ավանդականը և արդիականը հայոց մշակույթում

    Աշխատությունը նվիրված է հայոց մշակույթում ավանդական և արդիական երևույթների փոխհարաբերության, դրանց շարունակականության ու փոխակերպումների ուսումնասիրությանը։ Գրքում մշակութային զարգացումը դիտարկվում է պատմական և հասարակական փոփոխությունների համատեքստում՝ անդրադառնալով այն գործընթացներին, որոնց միջոցով ավանդույթները պահպանվում, վերաիմաստավորվում և հարմարվում են նոր ժամանակների պահանջներին։ Ուշադրության կենտրոնում են ազգային մշակութային ինքնության ձևավորման ու պահպանման խնդիրները, պատմականորեն ժառանգված արժեքների դերը հասարակական կյանքում, ինչպես նաև արդիականացման ազդեցությունը կենցաղի, սովորույթների, ծեսերի, մտածողության և մշակութային ինքնարտահայտման տարբեր ձևերի վրա։ Ավանդականն ու արդիականը ներկայացվում են ոչ թե որպես իրար բացառող հակադրություններ, այլ որպես փոխազդող և փոխադարձաբար պայմանավորող երևույթներ, որոնց հարաբերակցությունն արտահայտում է մշակույթի զարգացման ընթացքը։ Այս դիտանկյունը հնարավորություն է տալիս քննելու ազգային ժառանգության պահպանության, նոր մշակութային ձևերի առաջացման և հասարակության փոփոխվող արժեքային համակարգի հարցերը։ Հատուկ նշանակություն ունի հայոց մշակույթի առանձնահատկությունների ուսումնասիրությունը՝ համադրելով պատմական փորձը, հասարակական միջավայրը և ժամանակակից իրականության մարտահրավերները։ Գիրքը արժեքավոր նյութ է հայ մշակույթի պատմության, ազգագրության, մշակութաբանության և ազգային ինքնության արդի դրսևորումների ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու ընթերցողների համար։

    Обновлено. 2026-10-30
    Ավանդականը և արդիականը հայոց մշակույթում
    Онлайн

    Литература

    Հավատաքննության գաղտնիքը, հատոր Ա

    Ստեղծագործությունը վերնագրից ելնելով առնչվում է հավատաքննության՝ ինկվիզիցիայի պատմական երևույթին և դրա շուրջ ձևավորված գաղտնիքներին։ Հավատաքննությունը միջնադարյան և վաղ նոր ժամանակների եվրոպական պատմության կարևոր ու բարդ թեմաներից է, որը կապված է եկեղեցական իշխանության, կրոնական հայացքների վերահսկողության, հավատքի վերաբերյալ վեճերի և հասարակական կյանքի վրա կրոնական հաստատությունների ազդեցության հետ։ Այս թեման գեղարվեստական գրականության մեջ հաճախ օգտագործվել է լարված իրադարձություններ, գաղտնի գործողություններ, իշխանության և անհատի բախումներ ու բարոյական երկընտրանքներ ներկայացնելու համար։ Վերնագիրը կարող է մատնանշել հավատաքննության հաստատությունների գործունեության ոչ հրապարակային կողմերը կամ այդ միջավայրում ծավալվող մարդկային պատմությունը, սակայն առանց ստեղծագործության սյուժեի վերաբերյալ լրացուցիչ հաստատված տվյալների հնարավոր չէ որոշակիորեն ներկայացնել հերոսներին, իրադարձությունների ընթացքը կամ հեղինակի դիրքորոշումը։ Հատորի ծավալն ու առանձին հատորի ձևաչափը վկայում են ընդարձակ ընթերցողական երկի մասին, որը նախատեսված էր մանրամասն ու շարունակական ընթերցանության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում XIX դարի հայերեն գեղարվեստական գրականության, պատմական թեմաներով արձակի, կրոնական հաստատությունների պատմության և հավատաքննության՝ գրականության մեջ ունեցած արտացոլման ուսումնասիրության համար։ Այն նաև կարևոր նյութ է ժամանակաշրջանի հայ տպագիր մշակույթի և ընթերցողական հետաքրքրությունների պատմության տեսանկյունից։

    Обновлено. 2026-10-29
    Հավատաքննության գաղտնիքը, հատոր Ա
    Онлайн

    Педагогика

    Գոյականի բառաքերականական կարգերի ուսուցումը միջին դպրոցում որպես սովորողների բառապաշարի հարստացման միջոց

    Աշխատությունը նվիրված է միջին դպրոցում գոյականի բառաքերականական առանձնահատկությունների ուսուցման մեթոդական հնարավորությունների ուսումնասիրությանը՝ դրանք դիտարկելով սովորողների ակտիվ և պասիվ բառապաշարի հարստացման կարևոր միջոց։ Հետազոտության առանցքում քերականական գիտելիքների և բառապաշարային աշխատանքի փոխկապակցված կազմակերպումն է, որի միջոցով սովորողները ոչ միայն յուրացնում են գոյականի ձևաբանական հատկանիշները, այլև ընդլայնում են բառերի իմաստների, գործածության ոլորտների և ոճական հնարավորությունների վերաբերյալ իրենց գիտելիքները։ Քննվում են գոյականի բառաքերականական կարգերի ուսուցման բովանդակությունը, դրանց ներկայացման հաջորդականությունը և տարիքային առանձնահատկություններին համապատասխան մեթոդների ընտրությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում գոյականների իմաստային խմբերի, հատուկ և հասարակ անունների, անձնանիշ և իրանիշ բառերի, թվի, հոլովման ու առման հետ կապված լեզվական երևույթների ուսուցմանը՝ դրանք կապելով բառապաշարի նպատակային զարգացման հետ։ Կարևորվում է այն մոտեցումը, ըստ որի քերականական նյութը չպետք է յուրացվի մեկուսացված ձևով, այլ պետք է ուսումնասիրվի կենդանի խոսքի, գեղարվեստական և տեղեկատվական տեքստերի, բառարանային աշխատանքի ու հաղորդակցական առաջադրանքների միջոցով։ Տարբեր համատեքստերում գոյականների գործածության դիտարկումը հնարավորություն է տալիս սովորողներին տարբերակել բառերի հիմնական և փոխաբերական իմաստները, հասկանալ հոմանիշային ու հականիշային հարաբերությունները, ճանաչել բազմիմաստ բառերը և գիտակցաբար ընտրել խոսքային իրավիճակին համապատասխան բառամիավորներ։ Հետազոտության մեջ կարևոր տեղ կարող են զբաղեցնել բառային վարժությունները, տեքստային առաջադրանքները, բառերի խմբավորումը, բառակազմական դիտարկումները, բառարաններից օգտվելը և ինքնուրույն խոսք կառուցելու աշխատանքները։ Ուսուցման արդյունավետության տեսանկյունից ընդգծվում է սովորողի ակտիվ մասնակցությունը, երբ քերականական կանոնի յուրացումը զուգակցվում է բառերի որոնման, համեմատության, դասակարգման և խոսքում կիրառման հետ։ Նման աշխատանքը նպաստում է ոչ միայն բառապաշարի քանակական ընդլայնմանը, այլև բառերի իմաստային նրբությունների ընկալմանը, գրավոր ու բանավոր խոսքի ճշգրտությանը և լեզվական մտածողության զարգացմանը։ Ընդհանուր առմամբ հետազոտությունը համադրում է հայոց լեզվի քերականության, բառագիտության և դասավանդման մեթոդիկայի մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով գոյականի ուսուցումը դարձնել սովորողների բառապաշարի զարգացման և խոսքային կարողությունների կատարելագործման արդյունավետ միջոց։

    Обновлено. 2026-09-23
    Գոյականի բառաքերականական կարգերի ուսուցումը միջին դպրոցում որպես սովորողների բառապաշարի հարստացման միջոց
    Онлайн

    Литература

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու

    Այս մատենագիտական հրատարակությունը նվիրված է Հայկական Խորհրդային Սոցիալիստական Հանրապետության մշակույթի և արվեստի վերաբերյալ նոր գրականության համակարգված ներկայացմանը՝ ընթերցողներին և մասնագետներին ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատվություն տրամադրելու նպատակով։ Այն հանդես է գալիս որպես տեղեկատվական-մատենագիտական գործիք, որի միջոցով հնարավոր է հետևել մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր հրատարակությունների, հոդվածների, ժողովածուների, մենագրությունների և այլ նյութերի ընթացիկ համալրմանը։ Հրատարակության հիմնական նշանակությունը տեղեկատվության արագ որոնման, ընտրության և համակարգման հնարավորությունն է։ Մատենագիտական տեղեկությունները կարող են ընդգրկել մշակույթի տարբեր բնագավառներին՝ գրականությանը, կերպարվեստին, երաժշտությանը, թատրոնին, կինոյին, ճարտարապետությանը, ժողովրդական ստեղծագործությանը, մշակութային հաստատություններին և արվեստի պատմությանը վերաբերող նյութեր։ Այդպիսի համակարգված ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին ավելի հեշտ կողմնորոշվել տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած գրականության հոսքում և ընտրել իրեն անհրաժեշտ աղբյուրները։ Աշխատանքի կարևոր առանձնահատկությունը ընթացիկ տեղեկատվական բնույթն է։ Ի տարբերություն միայն պատմական կամ թեմատիկ մատենագիտական ցանկերի՝ ընթացիկ տեղեկատուն նպատակ ունի պարբերաբար արձանագրել նոր հրապարակումները՝ ապահովելով գիտական, մշակութային և մասնագիտական տեղեկատվության շարունակական շրջանառություն։ Այդ առումով այն կարևոր օղակ է գրադարանային և տեղեկատվական սպասարկման համակարգում։ Հրատարակության մեջ մատենագիտական գրառումների դասակարգումը և համակարգումը կարող են իրականացվել թեմատիկ, հեղինակային, ժամանակագրական կամ այլ սկզբունքներով։ Յուրաքանչյուր գրառում կարող է պարունակել հրատարակության նույնականացման և որոնման համար անհրաժեշտ հիմնական տվյալները՝ հեղինակի անունը, աշխատության վերնագիրը, հրատարակության վայրը, հրատարակչական տվյալները, տարեթիվը, էջաքանակը կամ հոդվածի դեպքում՝ համապատասխան պարբերականի մասին տեղեկությունները։ Այսպիսի միասնական ձևաչափը հեշտացնում է ինչպես գրադարանավարների, այնպես էլ հետազոտողների և ընթերցողների աշխատանքը։ Մատենագիտական տեղեկատվության կարևոր գործառույթներից է մշակույթի և արվեստի ոլորտներում գիտական հետազոտությունների տեղեկատվական ապահովումը։ Հետազոտողը կարող է օգտագործել տեղեկատուն՝ որոշակի թեմայով հրատարակված նյութերը հայտնաբերելու, գրականության շրջանակը նախնականորեն ձևավորելու և անհրաժեշտ աղբյուրների որոնման ուղղությունը ճշտելու համար։ Այն հատկապես օգտակար է այնպիսի թեմաների դեպքում, որոնց վերաբերյալ գրականության ծավալը մեծ է և անհրաժեշտ է արագ կողմնորոշվել նոր հրապարակումների մեջ։ Հրատարակությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև գրադարանների համալրման և ֆոնդերի կազմակերպման տեսանկյունից։ Նոր գրականության մասին համակարգված տեղեկատվությունը հնարավորություն է տալիս գրադարանային մասնագետներին հետևել համապատասխան հրատարակություններին, կատարել ֆոնդի համալրման նպատակային ընտրություն և ընթերցողների պահանջներին համապատասխանեցնել տեղեկատվական սպասարկումը։ Այս առումով մատենագիտական տեղեկատուն միաժամանակ կատարում է տեղեկատվական, կողմնորոշիչ և գրադարանագիտական գործառույթներ։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ: Մատենագիտական ինֆորմացիա: Գրականության ընթացիկ տեղեկատու
    Онлайн

    Философия

    Հայ մեթոդաբանական միտքը V-VIII դարերում

    Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է V–VIII դարերում ձևավորված հայ մեթոդաբանական մտքի զարգացման առանձնահատկություններին՝ ընդգծելով նրա կապը պատմական, կրոնական և կրթական գործընթացների հետ։ Աշխատանքը դիտարկում է այն ինտելեկտուալ միջավայրը, որը ձևավորվեց Հայոց գրերի ստեղծումից հետո, երբ թարգմանական շարժումը և դպրոցական համակարգի զարգացումը նպաստեցին գիտական և փիլիսոփայական մտածողության կայացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեթոդաբանական սկզբունքներին, որոնք կիրառվում էին տեքստերի մեկնաբանության, թարգմանության և ուսուցման գործընթացներում՝ ներառյալ բառացի և ազատ թարգմանության հարաբերակցությունը, իմաստային փոխանցման ճշգրտությունը և աստվածաբանական տեքստերի մեկնաբանման կանոնները։ Նյութը վերլուծում է նաև հայ միջնադարյան մտքի ձևավորման վրա հունա-սիրիական գիտական ավանդույթների ազդեցությունը, որոնք նպաստեցին տրամաբանական և մեկնաբանական մոտեցումների զարգացմանը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև դպրոցական կենտրոնների՝ հատկապես Վաղարշապատի և այլ մշակութային օջախների դերը գիտելիքի փոխանցման և մեթոդաբանական փորձի ձևավորման գործում։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ V–VIII դարերի հայ մեթոդաբանական միտքը ոչ միայն թարգմանական գործունեության արդյունք էր, այլև ինքնուրույն զարգացող ինտելեկտուալ համակարգ, որը հիմք դրեց հետագա միջնադարյան գիտական և փիլիսոփայական մտածողությանը։

    Обновлено. 2026-09-03
    Հայ մեթոդաբանական միտքը V-VIII դարերում
    Онлайн

    Литература

    Հայնրիխ Բյոլի փոքր արձակը

    Աշխատությունը նվիրված է XX դարի գերմանական գրականության նշանավոր ներկայացուցիչ, Նոբելյան մրցանակի դափնեկիր Հայնրիխ Բյոլի փոքրածավալ արձակ ստեղծագործությունների գրականագիտական ուսումնասիրությանը՝ դրանց գաղափարական, գեղարվեստական, կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկությունների բացահայտման տեսանկյունից։ Հետազոտության առանցքում են գրողի պատմվածքներն ու կարճ արձակ ստեղծագործությունները, որոնցում արտացոլվում են հետպատերազմյան գերմանական հասարակության սոցիալական, բարոյական և հոգեբանական հիմնախնդիրները, անհատի ներաշխարհի հակասությունները, մարդկային հարաբերությունների բարդությունները և հասարակական արժեքների վերաիմաստավորման գործընթացները։ Անդրադարձ է կատարվում Բյոլի ստեղծագործական աշխարհայացքի ձևավորմանը, նրա գրական ժառանգության զարգացման հիմնական ուղղություններին և գերմանական հետպատերազմյան գրականության մեջ ունեցած նշանակությանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի և դրա հետևանքների գեղարվեստական արտացոլմանը, պատերազմի պայմաններում մարդկային արժանապատվության պահպանման, բարոյական պատասխանատվության, խղճի, կարեկցանքի և մարդասիրության գաղափարներին։ Քննարկվում են գրողի փոքր արձակին բնորոշ թեմատիկ առանձնահատկությունները, մասնավորապես հասարակ մարդու առօրյա կյանքը, սոցիալական անարդարությունը, նյութական և հոգևոր արժեքների հակադրությունը, անհատի օտարացումը, հասարակական անտարբերությունը և բարոյական ընտրության հիմնախնդիրները։ Կարևորվում է Բյոլի ստեղծագործություններում ներկայացվող մարդու և հասարակության փոխհարաբերությունների բազմակողմանի պատկերումը, սոցիալական պայմանների ազդեցությունը անհատականության ձևավորման վրա և հասարակական համակարգերի նկատմամբ գրողի քննադատական վերաբերմունքը։ Ուսումնասիրվում են փոքրածավալ արձակի ժանրային առանձնահատկությունները, պատմվածքի կառուցվածքային կազմակերպումը, սյուժեի զարգացման սկզբունքները, կերպարների համակարգը, ժամանակի և տարածության գեղարվեստական ընկալումը, ինչպես նաև պատումի ձևավորման լեզվաոճական միջոցները։ Հատուկ ուշադրություն է հատկացվում Բյոլի արձակին բնորոշ հակիրճությանը, արտահայտչական զսպվածությանը, առօրյա մանրամասների խորհրդանշական նշանակությանը, երկխոսությունների կառուցման առանձնահատկություններին և ենթատեքստի միջոցով գաղափարական բովանդակության բացահայտմանը։ Դիտարկվում են հեգնանքի, երգիծանքի, հակադրության, խորհրդանշական պատկերների և հոգեբանական մանրամասների կիրառման եղանակները, որոնց միջոցով գրողը ներկայացնում է հասարակական հակասությունները և մարդկային վարքագծի բարոյական կողմերը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև Բյոլի ստեղծագործություններում քրիստոնեական բարոյականության, կրոնական մտածողության, անհատի ազատության և սոցիալական պատասխանատվության գաղափարների արտահայտմանը՝ հաշվի առնելով գրողի քննադատական վերաբերմունքը հասարակական կեղծավորության և ձևական բարեպաշտության նկատմամբ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել «Ճամփորդ, երբ դու Սպա գաս...», «Իմ թանկարժեք ոտքը», «Ծիծաղողը», «Կամուրջի մոտ» և այլ պատմվածքներ, որոնցում առանձնահատուկ արտահայտչականությամբ ներկայացվում են պատերազմի հետևանքները, մարդկային ճակատագրերը, հասարակության բարոյական հակասությունները և անհատի ներքին ապրումները։ Կարևորվում է նաև գրողի փոքր արձակի կապը նրա վիպական ստեղծագործության հետ, թեմատիկ և գաղափարական շարունակականությունը, ինչպես նաև կարճ պատմողական ձևերի դերը նրա գեղարվեստական մտածողության զարգացման գործընթացում։ Ուսումնասիրվում են Բյոլի ստեղծագործությունների տեղն ու նշանակությունը «փլատակների գրականության» ձևավորման և զարգացման համատեքստում, հետպատերազմյան գերմանական գրականության գեղագիտական որոնումները և գրողի արձակի ազդեցությունը ժամանակակից եվրոպական գրական մտածողության վրա։ Աշխատության թեմատիկան հնարավորություն է տալիս խորությամբ հասկանալու Բյոլի փոքր արձակի գաղափարական բազմաշերտությունը, գեղարվեստական ինքնատիպությունը, հոգեբանական խորությունը և մարդասիրական ուղղվածությունը։ Այն կարևոր նշանակություն ունի գերմանական գրականության պատմության, համեմատական գրականագիտության, արձակի պոետիկայի և գրական ժանրերի ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել գրականագետների, բանասերների, գերմանագիտության մասնագետների, թարգմանիչների, ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև XX դարի եվրոպական գրականությամբ, հետպատերազմյան արձակով և համաշխարհային գրականության զարգացման հիմնախնդիրներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար:

    Обновлено. 2026-10-10
    Հայնրիխ Բյոլի փոքր արձակը