Առևտրային բանկերի էությունն ու գործառույթները

Литература

Այս գիրքը «Էթմեքճի խաթուն» անվամբ բազմահատոր ստեղծագործության երկրորդ հատորն է։ Հատորի հրատարակումը վկայում է ստեղծագործության շարունակական ներկայացման մասին, երբ պատմողական նյութը բաժանվում է առանձին մասերի՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով հաջորդաբար ծանոթանալու երկի ամբողջական կառուցվածքին։ 19-րդ դարում բազմահատոր գեղարվեստական հրատարակությունները կարևոր տեղ ունեին ընթերցանության մշակույթում՝ ընթերցողներին տրամադրելով ծավալուն պատմություններ և նպաստելով գրական երկերի տարածմանը։ Այդ շրջանի հայերեն գրահրատարակչական միջավայրում տարբեր լեզուներով ստեղծված գործերի հրատարակումը կարևոր դեր էր կատարում գրական կապերի ընդլայնման և ընթերցողների հետաքրքրությունների բազմազանեցման գործում։ Երկրորդ հատորը կարող է դիտարկվել որպես ամբողջական ստեղծագործության մի մաս, որի բովանդակությունը պետք է ուսումնասիրել մյուս հատորների և մատենագիտական տվյալների հետ համադրությամբ։ Հրատարակությունն արժեքավոր է հայ գրքի պատմության, 19-րդ դարի բազմահատոր հրատարակությունների, ընթերցողական նախասիրությունների և գեղարվեստական գրականության տարածման ուղիների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել մատենագետներին, գրականության պատմաբաններին և հայ տպագրական ժառանգությամբ զբաղվող հետազոտողներին՝ որպես տվյալ ժամանակաշրջանի գրահրատարակչական գործունեության օրինակ։

Философия

Աշխատությունը ներկայացնում է փիլիսոփայության պատմության համառոտ ակնարկ՝ ընթերցողին ծանոթացնելով մարդկային մտքի զարգացմանը, փիլիսոփայական գաղափարների ձևավորմանն ու տարբեր ժամանակաշրջաններում դրանց փոփոխությանը։ Փիլիսոփայությունը՝ որպես իրականության, մարդու, գիտելիքի, բարոյականության և հասարակական կյանքի հիմնարար հարցերն ուսումնասիրող գիտակարգ, կարևոր դեր է ունեցել քաղաքակրթությունների մտավոր ու մշակութային զարգացման մեջ։ Դրա պատմության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են տարբեր դարաշրջանների մտածողները փորձել բացատրել աշխարհի ծագումը և կառուցվածքը, ճանաչողության սահմանները, ճշմարտության չափանիշները, մարդու էության առանձնահատկությունները, բարու և չարի հարաբերակցությունը և հասարակության կազմակերպման սկզբունքները։ Պատմական համառոտ շարադրանքի ձևաչափը նպաստում է փիլիսոփայական գիտելիքների հիմնական ուղղությունների և գաղափարական զարգացումների ընդհանուր պատկերի ձևավորմանը՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով տեսնելու տարբեր մտածողությունների միջև եղած ընդհանրություններն ու հակադրությունները։ Աշխատության ճանաչողական նշանակությունը պայմանավորված է փիլիսոփայության՝ որպես ինքնուրույն մտածողության, քննադատական վերլուծության և բանական դատողության մշակույթի ներկայացմամբ։ Այն կարող է ծառայել որպես նախնական ուսումնական նյութ փիլիսոփայության պատմությունն ուսումնասիրողների համար՝ օգնելով ձևավորել պատկերացում փիլիսոփայական հարցադրումների շարունակականության և մարդկության մտավոր ժառանգության մասին։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայերեն գիտակրթական գրականության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է փիլիսոփայական գիտելիքները հայալեզու ընթերցողին մատչելի դարձնելու և ընդհանուր կրթության շրջանակն ընդլայնելու ձգտումը։ Այն կարող է հետաքրքրել փիլիսոփայության, պատմության, մշակույթի և կրթության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև մտքի պատմությանն ու աշխարհայացքային հարցերին ծանոթանալ ցանկացող ընթերցողներին։

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ավետիս Ահարոնյանի գեղարվեստական արձակի թեմատիկ, գաղափարական և ոճական առանձնահատկությունների քննությանը՝ բացահայտելով նրա տեղն ու նշանակությունը XX դարասկզբի հայ գրականության զարգացման մեջ։ Ահարոնյանի արձակում միահյուսվում են ազգային կյանքի, պատմական ճակատագրի, հասարակական հակասությունների և անհատի հոգեբանական աշխարհի խնդիրները, ինչի շնորհիվ նրա ստեղծագործությունները ձեռք են բերում ինչպես ազգային, այնպես էլ համամարդկային բովանդակություն։ Հեղինակի համար գրականությունը ոչ միայն իրականության պատկերման միջոց է, այլև մարդու հոգևոր աշխարհի, հասարակական հարաբերությունների և պատմական հիշողության ուսումնասիրության ձև։ Ուսումնասիրության կենտրոնում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունը։ Ահարոնյանի հերոսները հաճախ հայտնվում են բարդ սոցիալական և պատմական պայմաններում, որտեղ նրանց անձնական ցանկությունները բախվում են արտաքին իրականության սահմանափակումներին։ Այդ բախումը ձևավորում է նրանց ներքին դրամատիզմը և հնարավորություն տալիս բացահայտելու մարդկային բնավորության տարբեր կողմերը՝ վախը, հույսը, հավատը, հուսահատությունը, սերը, արժանապատվությունը և պայքարի պատրաստակամությունը։ Հերոսի հոգեբանական վիճակը հաճախ անմիջականորեն կապված է նրա ապրած ժամանակաշրջանի հետ, և անձնական ողբերգությունը վերածվում է ավելի լայն ազգային կամ հասարակական ողբերգության արտահայտության։ Ահարոնյանի արձակի կարևոր թեմաներից է ազգային ինքնագիտակցությունը։ Նրա ստեղծագործություններում հայ մարդու ճակատագիրը հաճախ ներկայացվում է պատմական դժվարությունների և ազգային գոյության սպառնալիքների համատեքստում։ Հայրենիքի, ժողովրդի, ազգային արժանապատվության և ազատության գաղափարները դառնում են բազմաթիվ կերպարների գործողությունների և ընտրությունների հիմքը։ Սակայն ազգային թեմատիկան հեղինակի մոտ չի սահմանափակվում միայն հայրենասիրական գաղափարների արտահայտմամբ․ այն կապվում է անհատի հոգեբանական փորձի, հիշողության, կորստի և ապագայի նկատմամբ ունեցած հույսի հետ։ Այդ պատճառով ազգային և անձնական ճակատագրերը հաճախ ներկայացվում են որպես փոխկապակցված երևույթներ։ Ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է հատկացվում պատմական իրականության գեղարվեստական արտացոլմանը։ Ահարոնյանի արձակը հաճախ արձագանքում է հայ ժողովրդի պատմական փորձին և ժամանակի հասարակական-քաղաքական իրադարձություններին։ Պատմական միջավայրը նրա ստեղծագործություններում ոչ միայն գործողությունների ֆոն է, այլև կերպարների մտածողությունը ձևավորող ուժ։ Պատմական աղետները, սոցիալական անարդարությունը, բռնությունը և քաղաքական անկայունությունը ներթափանցում են հերոսների առօրյա կյանք և ազդում նրանց հոգևոր աշխարհի վրա։ Հեղինակը պատմական իրադարձությունները ներկայացնում է մարդկային ճակատագրերի միջոցով՝ դրանով իսկ պատմությանը հաղորդելով զգացմունքային և հոգեբանական խորություն։ Ահարոնյանի գեղարվեստական արձակի առանձնահատկություններից է մարդու ներաշխարհի նկատմամբ մեծ ուշադրությունը։ Նրա հերոսների ապրումները հաճախ մանրամասնորեն բացահայտվում են ներքին խոսքի, հիշողությունների, հոգեբանական դիտարկումների և հուզական իրավիճակների միջոցով։ Ներքին և արտաքին աշխարհների փոխհարաբերությունը ստեղծում է բազմաշերտ կերպարներ, որոնց վարքագիծը հնարավոր չէ բացատրել միայն սոցիալական հանգամանքներով։ Նրանց որոշումների հիմքում հաճախ ընկած են անձնական փորձառություններ, բարոյական համոզմունքներ, վախեր և ներքին հակասություններ։ Կարևոր թեմա է նաև հայրենի հողի և մարդու կապը։ Հայրենիքը Ահարոնյանի արձակում կարող է հանդես գալ ոչ միայն որպես աշխարհագրական տարածք, այլև որպես հիշողության, ինքնության և հոգևոր պատկանելիության խորհրդանիշ։ Հայրենի միջավայրից հեռացումը կամ դրա կորուստը հաճախ առաջացնում է օտարման և հոգևոր դատարկության զգացում, իսկ հայրենիքի հետ կապի պահպանումը դառնում է ինքնության պահպանման կարևոր պայման։ Այս թեման հատկապես նշանակալի է հեղինակի այն ստեղծագործություններում, որտեղ անձնական ճակատագիրը միահյուսվում է ժողովրդի պատմական փորձին։ Ուսումնասիրության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև Ահարոնյանի լեզվաոճական առանձնահատկություններին։ Նրա արձակին բնորոշ են պատկերավոր նկարագրությունները, հուզական լարվածությունը, բնության և մարդու հոգեվիճակի փոխկապակցված ներկայացումը, երկխոսությունների բնականությունը և կերպարների խոսքի անհատականացումը։ Բնությունը հաճախ հանդես է գալիս որպես հերոսի ներաշխարհի արտացոլող ուժ․ արտաքին միջավայրի փոփոխությունները կարող են ընդգծել կերպարի ուրախությունը, տագնապը, տխրությունը կամ հույսը։ Այսպիսով, նկարագրությունը դառնում է ոչ միայն միջավայրի ստեղծման, այլև հոգեբանական բնութագրման միջոց։ Ահարոնյանի արձակի կարևոր կողմերից է նաև բարոյական խնդիրների նկատմամբ հետաքրքրությունը։ Նրա կերպարները հաճախ կանգնում են ընտրության առաջ, երբ անհրաժեշտ է որոշել անձնական երջանկության և պարտքի, անվտանգության և պայքարի, անհատական շահի և ընդհանուր նպատակի միջև։ Այդ իրավիճակներում բացահայտվում է մարդու բարոյական նկարագիրը։ Հեղինակը միաժամանակ ցույց է տալիս, որ պատմական ծանր պայմաններում բարոյական ընտրությունը կարող է ունենալ բարձր գին, սակայն հենց այդ ընտրությունն է մարդուն տալիս արժանապատվության և ներքին ամբողջականության զգացում։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Ավետիս Ահարոնյանի գեղարվեստական արձակը կարևոր տեղ է զբաղեցնում հայ գրականության մեջ՝ իր մեջ միավորելով ազգային պատմական հիշողությունը, հասարակական խնդիրները, հոգեբանական խորությունը և գեղարվեստական արտահայտչականությունը։ Նրա ստեղծագործություններում հայ մարդու անհատական ճակատագիրը հաճախ դառնում է ժողովրդի պատմական փորձի արտահայտություն, իսկ ազգային թեմաները ձեռք են բերում համամարդկային հնչեղություն։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել հայ գրականությամբ, ազգային գրականության պատմությամբ, XX դարասկզբի արձակով և հոգեբանական կերպարակերտման առանձնահատկություններով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել Ահարոնյանի գեղարվեստական ժառանգության և հայ արձակի զարգացման մեջ նրա ունեցած դերի մասին։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է միջուկային էներգետիկայում թորիում պարունակող վառելիքային համակարգերի կիրառման տեսական և հաշվարկային ուսումնասիրությանը՝ ջրաջրային էներգետիկ ռեակտորների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում վառելիքային ցիկլի նեյտրոնաֆիզիկական առանձնահատկություններն են, թորիումի ներգրավման ազդեցությունը ռեակտորի հիմնական ֆիզիկական բնութագրերի, վառելիքի օգտագործման արդյունավետության և իզոտոպային կազմի փոփոխությունների վրա։ Քննվում է թորիումային վառելիքային ցիկլի առանձնահատկությունը, որի դեպքում սկզբնական նյութի միջուկային փոխակերպումները կարող են հանգեցնել էներգետիկ նշանակություն ունեցող նոր ճեղքվող նյութի առաջացմանը։ Այդ գործընթացները դիտարկվում են ռեակտորային ֆիզիկայի ընդհանուր օրինաչափությունների, նեյտրոնների բազմացման, կլանման և վառելիքի այրման տեսանկյունից։ Աշխատությունում կարող են համեմատվել վառելիքային տարբեր հայեցակարգեր՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը էներգետիկ արդյունավետության, վառելիքային պաշարների օգտագործման և միջուկային թափոնների բնութագրերի վրա։ Պլուտոնիումի և բարձր հարստացված ուրանի ներգրավումը դիտարկվում է բացառապես միջուկային վառելիքային ցիկլի գիտական վերլուծության շրջանակում՝ առանց դրանց ստացման կամ գործնական մշակման տեխնոլոգիական ընթացակարգերի ներկայացման։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռեակտորի անվտանգության հետ կապված ընդհանուր նեյտրոնաֆիզիկական պարամետրերին, վառելիքի բաղադրության փոփոխության հնարավոր հետևանքներին և գործող էներգետիկ ռեակտորների համար այլընտրանքային վառելիքային ցիկլերի գնահատման խնդիրներին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև միջուկային նյութերի արդյունավետ օգտագործման, երկարաժամկետ ռադիոտոքսիկության նվազեցման և վառելիքային ցիկլի կայունության վերաբերյալ մոտեցումների քննարկումը։ Նման ուսումնասիրությունները սովորաբար հիմնվում են ռեակտորային ֆիզիկայի մաթեմատիկական մոդելների և հաշվարկային մեթոդների վրա, որոնց միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր վառելիքային համակարգերի ընդհանուր վարքը՝ առանց իրական ռեակտորային փորձարկումների։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջուկային ֆիզիկայի, ռեակտորային ֆիզիկայի և միջուկային էներգետիկայի մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով թորիումային վառելիքային ցիկլերի գիտական հնարավորություններն ու սահմանափակումները էներգետիկ ռեակտորների զարգացման համատեքստում։

Экономика

Տնտեսագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է տնտեսական ճգնաժամերի հաղթահարմանն ուղղված հակաճգնաժամային միջոցառումների և մակրոտնտեսական հիմնական ցուցանիշների փոփոխության միտումների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տնտեսական ճգնաժամերի առաջացման պատճառները, դրանց ազդեցությունը ազգային տնտեսության տարբեր հատվածների վրա, ինչպես նաև պետական տնտեսական քաղաքականության դերը ճգնաժամային երևույթների մեղմման և տնտեսական կայունության վերականգնման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում համախառն ներքին արդյունքի, տնտեսական աճի, գնաճի, գործազրկության, պետական բյուջեի եկամուտների ու ծախսերի, ներդրումների և արտաքին առևտրի ցուցանիշների փոփոխությունների վերլուծությանը։ Դիտարկվում են հարկաբյուջետային և դրամավարկային քաղաքականության հակաճգնաժամային գործիքները, պետական աջակցության ծրագրերը, ֆինանսական համակարգի կայունացման մեխանիզմները և տնտեսական ակտիվության խթանման հնարավորությունները։ Քննարկվում են նաև պետական ծախսերի արդյունավետության բարձրացման, գործարար միջավայրի բարելավման, զբաղվածության պահպանման և բնակչության սոցիալական պաշտպանության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են կիրառվել մակրոտնտեսական ցուցանիշների վիճակագրական վերլուծության, ժամանակային շարքերի համեմատության, տնտեսական միտումների գնահատման և կանխատեսման մեթոդներ։ Անդրադարձ է կատարվում հակաճգնաժամային քաղաքականության կարճաժամկետ և երկարաժամկետ ազդեցություններին, տնտեսական վերականգնման նախադրյալներին, կառուցվածքային բարեփոխումների անհրաժեշտությանը և կայուն տնտեսական զարգացման ապահովման հնարավոր ուղղություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մակրոտնտեսագիտության, պետական տնտեսական քաղաքականության, ֆինանսական կառավարման և տնտեսական ճգնաժամերի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների ու հետազոտողների համար։

Другие предметы

Ժողովածուն ներկայացնում է պետական մասսայական գրադարանների ցանցի կենտրոնացված կազմակերպման, կառավարման և գործունեության կարգավորման համար նախատեսված ղեկավար ու մեթոդական փաստաթղթերի համակարգված ամբողջություն։ Նյութերի հիմնական ուղղվածությունը կապված է առանձին գրադարանների միասնական կազմակերպական համակարգում միավորման, կենտրոնական և մասնաճյուղային գրադարանների միջև գործառույթների բաշխման, աշխատանքի համակարգման և բնակչության գրադարանային սպասարկման արդյունավետ կազմակերպման հետ։ Կենտրոնացումը դիտարկվում է որպես գրադարանային ռեսուրսների, գրքային ֆոնդերի, մասնագիտական ներուժի և տեղեկատվական հնարավորությունների համատեղ օգտագործման միջոց, որը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել առանձին հաստատությունների աշխատանքի կրկնությունները և ձևավորել միասնական սպասարկման համակարգ։ Ներկայացվող փաստաթղթերը կարող են սահմանել կենտրոնացված գրադարանային համակարգերի կառուցվածքը, կառավարման մարմինների իրավասությունները, կենտրոնական գրադարանի և մասնաճյուղերի պարտականությունները, ինչպես նաև աշխատանքի պլանավորման, հաշվառման և վերահսկման ընդհանուր սկզբունքները։ Առանձին ուշադրություն է հատկացվում գրքային ֆոնդերի կենտրոնացված համալրմանը, մշակմանը, հաշվառմանը և բաշխմանը։ Նման կազմակերպման պայմաններում գրականության ձեռքբերումը և գրադարանային մշակումը կարող են իրականացվել միասնական սկզբունքներով՝ ապահովելով ֆոնդերի առավել նպատակային ձևավորում և տարբեր մասնաճյուղերի ընթերցողական պահանջների հաշվառում։ Կարևորվում է միասնական տեղեկատու-մատենագիտական ապարատի ստեղծումը, կատալոգների կազմակերպումը և գրադարանների միջև տեղեկատվության փոխանակումը։ Ընթերցողների սպասարկման ոլորտում դիտարկվում են բնակչության տարբեր խմբերի պահանջների ուսումնասիրության, գրականության հասանելիության ընդլայնման և մասնաճյուղերի միջև գրքային ռեսուրսների փոխօգտագործման կազմակերպական հնարավորությունները։ Կենտրոնացված համակարգը հնարավորություն է տալիս առանձին գրադարանների ֆոնդերը դիտարկել որպես ընդհանուր տեղեկատվական ռեսուրս և անհրաժեշտության դեպքում ընթերցողներին տրամադրել այլ մասնաճյուղերում առկա գրականությունը։ Ժողովածուում ընդգրկված ղեկավար փաստաթղթերի կարևոր ուղղություններից է աշխատակիցների գործառույթների և պատասխանատվության սահմանումը։ Դիտարկվում են կենտրոնական գրադարանի ղեկավարության, մեթոդական և մատենագիտական ստորաբաժանումների, համալրման ու մշակման ծառայությունների, ինչպես նաև մասնաճյուղերի աշխատակիցների գործունեության հիմնական սկզբունքները։ Կարևորվում է մեթոդական ղեկավարումը, որի միջոցով կենտրոնական գրադարանը կարող է աջակցել մասնաճյուղերին աշխատանքի կազմակերպման, ընթերցողների սպասարկման, զանգվածային միջոցառումների իրականացման և մասնագիտական խնդիրների լուծման հարցերում։ Առանձին նշանակություն է տրվում աշխատանքի պլանավորմանն ու հաշվետվողականությանը՝ միասնական ցուցանիշների և չափանիշների կիրառմամբ։ Վիճակագրական տվյալների հավաքագրումը և գործունեության արդյունքների պարբերական վերլուծությունը հնարավորություն են տալիս գնահատել գրադարանային ցանցի աշխատանքի արդյունավետությունը, բացահայտել առանձին ստորաբաժանումների խնդիրները և կատարելագործել սպասարկման կազմակերպումը։ Ներկայացվում են նաև նյութատեխնիկական ապահովման, աշխատատեղերի կազմակերպման և գրադարանային գույքի օգտագործման հետ կապված կառավարչական մոտեցումներ։ Կենտրոնացման գործընթացը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վարչական վերակազմավորում, այլև որպես գրադարանային աշխատանքի բովանդակության և մեթոդների միասնականացման միջոց։ Այն ենթադրում է մասնաճյուղերի միջև համագործակցության խորացում, մասնագիտական աշխատանքի համակարգում և կենտրոնական գրադարանի մեթոդական ու կազմակերպական դերի ուժեղացում։ Փաստաթղթերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել այն նորմատիվ և կազմակերպական սկզբունքների մասին, որոնց հիման վրա իրականացվել է պետական մասսայական գրադարանների կենտրոնացված համակարգերի ձևավորումն ու գործունեությունը։ Ժողովածուն ունի նաև պատմական աղբյուրագիտական նշանակություն, քանի որ արտացոլում է որոշակի ժամանակաշրջանի գրադարանային քաղաքականությունը, կառավարման մոդելները, մասնագիտական չափանիշները և բնակչության մշակութային ու տեղեկատվական սպասարկման կազմակերպման պատկերացումները։ Այն հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել, թե ինչպես էր գրադարանային ցանցի կառուցվածքային վերափոխումը կապվում ֆոնդերի արդյունավետ օգտագործման, ծառայությունների ընդլայնման և գրադարանային աշխատանքի միասնական մեթոդաբանության ձևավորման հետ։ Նյութերը կարող էին ծառայել որպես գործնական և մեթոդական ուղեցույց կենտրոնացված համակարգերի ղեկավարների ու աշխատակիցների համար՝ օգնելով կազմակերպել կառավարման, համալրման, մատենագիտական, մեթոդական և ընթերցողների սպասարկման աշխատանքները միասնական պահանջների համաձայն։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանագիտության, գրադարանային գործի պատմության, մշակութային հաստատությունների կառավարման և տեղեկատվական սպասարկման զարգացման ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների, գրադարանավարների, դասախոսների և ուսանողների համար։