Առևտրային բանկերի գործունեության տնտեսական կարգավորման արդի հիսնախնդիրները (ՀՀ օրինակով)

Культура

Գրքում ներկայացվում են մշակույթի տարբեր ձևերը՝ նյութական և հոգևոր, սոցիալական և անձնական նշանակությունը, ինչպես նաև մշակութային երևույթների ձևավորման, փոխանցման և պահպանման գործընթացները։ Անդրադառնում է մշակույթի տեսական հիմքերին, նրա դերին հասարակության մեջ, մշակութային արժեքների ստեղծմանը և զարգացումներին։ Աշխատությունը նախատեսված է ուսանողների, գիտնականների և մշակույթով հետաքրքրված անձանց համար՝ տրամադրելով համակարգված պատկերացում մշակույթի բնույթից, առանձնահատկություններից և նրա ազդեցությունից մարդկանց կյանքի և հասարակության վրա։

История

Աշխատությունը նվիրված է Անանիա Շիրակացուն՝ 7-րդ դարի հայ նշանավոր գիտնականին, մաթեմատիկոսին, տիեզերագետին և աշխարհագրական գիտելիքի զարգացման կարևոր ներկայացուցիչներից մեկին։ Նրա գործունեությունը նշանակալի տեղ ունի հայ գիտության պատմության մեջ, քանի որ նա զբաղվել է թվաբանությամբ, տոմարագիտությամբ, տիեզերագիտությամբ, աշխարհագրությամբ և բնության երևույթների ուսումնասիրությամբ։ Շիրակացու գիտական ժառանգությունը վկայում է միջնադարյան Հայաստանում գիտելիքի համակարգման, դիտարկման և տրամաբանական բացատրության նկատմամբ ձևավորված հետաքրքրության մասին։ Նրան վերաբերող աշխատությունը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու գիտնականի կյանքին, մտավոր գործունեությանը և այն պատմամշակութային միջավայրին, որտեղ ձևավորվել ու զարգացել են նրա գիտական հայացքները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում նրա ներդրումը մաթեմատիկական գիտելիքների տարածման, թվաբանական խնդիրների մշակման, օրացուցային հաշվարկների և տիեզերքի կառուցվածքի վերաբերյալ պատկերացումների զարգացման գործում։ Շիրակացու անունը կապված է նաև հայկական գիտակրթական ավանդույթի ձևավորման և անտիկ ու միջնադարյան գիտելիքի յուրացման հետ։ Այս հրատարակությունը կարևոր է հայ գիտության պատմությամբ, միջնադարյան կրթությամբ, մաթեմատիկայի և աստղագիտության պատմությամբ հետաքրքրվողների համար։ Այն նպաստում է ազգային գիտական ժառանգության ճանաչմանը և ընդգծում հայ մտավորականության դերը համաշխարհային գիտական մտքի պատմության մեջ։

История

Այս տեղեկատու բնույթի հրատարակությունը ներկայացնում է Լեռնային Ղարաբաղի վերաբերյալ ընդհանուր բնութագրական և վերլուծական տեղեկատվություն՝ անդրադառնալով տարածաշրջանի աշխարհագրական դիրքին, պատմական զարգացմանը, բնակչությանը, քաղաքական իրավիճակին և սոցիալ-տնտեսական առանձնահատկություններին։ Նյութը կարող է ընթերցողին ծանոթացնել տարածաշրջանի պատմական ձևավորմանը, տարբեր ժամանակաշրջաններում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխություններին և այն գործընթացներին, որոնք հանգեցրել են երկարատև հակամարտության ձևավորմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում բնակչության կազմին, բնակավայրերին, վարչական կառուցվածքին և տարածաշրջանի սոցիալ-տնտեսական պայմաններին։ Հրատարակությունը կարող է ներկայացնել նաև հակամարտության հիմնական փուլերը, ներգրավված կողմերի դիրքորոշումները, ռազմական և քաղաքական զարգացումները, ինչպես նաև միջազգային կառույցների ու տարբեր պետությունների արձագանքը։ Կարևորվում են տարածաշրջանի պատմամշակութային ժառանգության, կրոնական և մշակութային հուշարձանների, ինչպես նաև տեղական բնակչության կյանքի հետ կապված հարցերը։ Նյութը կարող է օգտակար լինել տարածաշրջանի վերաբերյալ ընդհանուր պատկերացում կազմելու, պատմական և քաղաքական գործընթացները համատեքստում դիտարկելու և հակամարտության բազմաշերտ բնույթը հասկանալու համար։ Տեղեկատվության համադրումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել ոչ միայն տարածաշրջանի պատմական անցյալը, այլև դրա քաղաքական նշանակությունը և տարածաշրջանային հարաբերությունների վրա ունեցած ազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ, հրատարակությունը Լեռնային Ղարաբաղը ներկայացնում է որպես պատմական, աշխարհագրական և քաղաքական առանձնահատկություններով տարածաշրջան՝ ընդգրկելով դրա վերաբերյալ հիմնական տեղեկությունները և ձևավորելով ամբողջական պատկեր տարածաշրջանի զարգացման, բնակչության և հակամարտության հետ կապված գործընթացների մասին։

История

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է 1890-1908 թվականներին արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի արտացոլմանը «Դրօշակ» պարբերականի էջերում՝ ուսումնասիրելով ժամանակաշրջանի քաղաքական, հասարակական և ազգային-ազատագրական իրադարձությունների լուսաբանումն ու մեկնաբանությունը։ Աշխատության մեջ մամուլը դիտարկվում է ոչ միայն որպես պատմական իրադարձությունների մասին տեղեկությունների փոխանցման միջոց, այլև որպես ազգային-քաղաքական գաղափարների տարածման, հասարակական կարծիքի ձևավորման և ազատագրական պայքարի նպատակների ու խնդիրների ներկայացման կարևոր հարթակ։ Ուսումնասիրվում են արևմտահայության քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական դրությունը, ազգային իրավունքների պաշտպանության հարցերը, Օսմանյան կայսրության հայաբնակ տարածքներում տեղի ունեցող իրադարձությունները և դրանց արձագանքը պարբերականի հրապարակումներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային-ազատագրական շարժման գաղափարախոսությանը, պայքարի կազմակերպման ձևերին, ֆիդայական գործունեության լուսաբանմանը, քաղաքական գործիչների և ազգային կազմակերպությունների գործունեության ներկայացմանը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել նաև այն մասին, թե ինչպես էր պարբերականը մեկնաբանում Օսմանյան իշխանությունների քաղաքականությունը, բռնություններն ու հալածանքները, ինչպես նաև եվրոպական տերությունների և Ռուսաստանի դիրքորոշումները Հայկական հարցի նկատմամբ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում պարբերականի հրապարակախոսական լեզվին, թեմատիկ առաջնահերթություններին և այն գաղափարական շեշտադրումներին, որոնց միջոցով ձևավորվում էր արևմտահայ ազգային-ազատագրական պայքարի ընկալումը։ Ուսումնասիրությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ պարբերականի նյութերի միջոցով հնարավորություն է տալիս վերականգնելու ոչ միայն առանձին իրադարձությունների ընթացքն ու արձագանքը, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի ազգային-քաղաքական մտածողության, սպասումների և պայքարի ռազմավարական պատկերացումների մի շարք կարևոր կողմեր։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, մամուլի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, քաղաքական մտքի պատմաբաններին, ուսանողներին և արևմտահայ ազգային-ազատագրական շարժման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Литература

«Երկինք և երկիր» վերնագրով հրատարակությունը առնչվում է աշխարհի, բնության և մարդու շրջապատող իրականության վերաբերյալ պատկերացումներին։ Երկինքը և երկիրը տարբեր մշակույթներում ու մտավոր ավանդույթներում ունեն ինչպես բնագիտական, այնպես էլ խորհրդանշական նշանակություն՝ ներկայացնելով տիեզերքի ամբողջությունը, վերին ու ստորին աշխարհների հարաբերությունը և մարդու տեղը բնության մեջ։ Այս թեման կարող է դիտարկվել բնության ճանաչողության, աշխարհայացքի ձևավորման և մարդու՝ շրջակա միջավայրի մասին պատկերացումների պատմության համատեքստում։ 19-րդ դարում հայերեն տպագիր գրականության մեջ աստիճանաբար տարածվում էին տարբեր բնույթի գիտելիքներ ու գաղափարներ, որոնք նպաստում էին ընթերցողների մտահորիզոնի ընդլայնմանը և աշխարհի վերաբերյալ հարցերի քննարկմանը։ Նման վերնագրով փոքրածավալ հրատարակությունը կարող է հետաքրքրել բնության մասին պատկերացումների, փիլիսոփայական մտածողության և հայերեն գրավոր մշակույթի պատմությամբ զբաղվող ընթերցողներին։ Այն նաև մատենագիտական նշանակություն ունի՝ որպես 19-րդ դարի հայերեն տպագիր ժառանգության միավոր, որն ընդգրկվում է ժամանակաշրջանի մտավոր ու մշակութային հրատարակությունների ընդհանուր շրջանակում։ Գիրքը կարող է օգտագործվել հին հայերեն գրքերի թեմատիկ դասակարգման և այդ շրջանի ընթերցողական հետաքրքրությունների ուսումնասիրության ընթացքում։

Культура

Այս աշխատանքը նվիրված է XVI դարի երկու արծաթե կովշերի (խմելու կամ ծիսական օգտագործման համար նախատեսված անոթների) ուսումնասիրությանը, որոնք առանձնահատուկ արժեք ունեն իրենց վրա պահպանված հայկական և հունական գրություններով՝ որպես միջմշակութային շփումների և արհեստագործական ավանդույթների կարևոր վկայություն։ Հեղինակը վերլուծում է այդ իրերի ձևաբանական, գեղարվեստական և տեխնոլոգիական առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց պատրաստման բարձր վարպետությունը, զարդանախշերի բարդ համակարգը և գրությունների տեղադրումը որպես դեկորատիվ և տեղեկատվական տարրերի համադրություն։ Աշխատության մեջ դիտարկվում է, որ նման արծաթագործական իրերը հաճախ ստեղծվել են արհեստավորական կենտրոններում, որտեղ միաժամանակ գործել են տարբեր էթնիկ և կրոնական համայնքներ, ինչը նպաստել է լեզվական և մշակութային փոխազդեցություններին։ Հայերեն և հունարեն արձանագրությունները վկայում են պատվիրատուների սոցիալական կարգավիճակի, նվիրատվական կամ հիշատակի բնույթի մասին, ինչպես նաև կարող են պարունակել կրոնական կամ բարերարական բովանդակություն, ինչը բնորոշ է միջնադարյան կիրառական արվեստին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում էպիգրաֆիկ վերլուծությանը՝ գրերի ձևերի, լեզվական առանձնահատկությունների և հնարավոր թարգմանական շերտերի ուսումնասիրությանը, ինչը թույլ է տալիս ավելի հստակ պատկերացում կազմել այդ իրերի ստեղծման ժամանակի և մշակութային միջավայրի մասին։ Բացի այդ, քննարկվում է առարկաների արվեստաբանական արժեքը՝ դրանց տեղադրությունը կիրառական արվեստի և ծիսական մշակույթի համատեքստում, ինչպես նաև դրանց կապը ժամանակի առևտրային և մշակութային ցանցերի հետ։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը ներկայացնում է երկու արծաթե կովշերը որպես եզակի պատմամշակութային հուշարձաններ, որոնք արտացոլում են XVI դարի բազմալեզու և բազմամշակութային միջավայրի բնույթը և կարևոր աղբյուր են կիրառական արվեստի ու էպիգրաֆիկայի ուսումնասիրության համար։