Աշխատավարձի ձևերի և համակարգերի արդյունավետ կիրառման պայմանները

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է հայ լեզվաբանական մտքի պատմության կարևոր փուլերից մեկի ուսումնասիրությանը՝ կենտրոնանալով Մխիթարյան գիտական ավանդույթի սկզբնավորման շրջանում ձևավորված լեզվաբանական հայացքների, սկզբունքների և գործնական成果ների վրա։ Հետազոտության առանցքում են հայերենի քերականական կառուցվածքի նկարագրությունը, բառապաշարի համակարգումը, լեզվական նորմավորման խնդիրները և լեզվի ուսուցման համար մշակված մոտեցումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում քերականագիտական աշխատություններին՝ պարզելու, թե ինչպես են ներկայացվել խոսքի մասերը, բառերի ձևափոխությունները, հոլովման ու խոնարհման համակարգերը, շարահյուսական կապերը և հայերենի կառուցվածքային այլ առանձնահատկություններ։ Դրանք դիտարկվում են ինչպես հայկական նախորդ քերականական ավանդույթի, այնպես էլ ժամանակի եվրոպական լեզվաբանական ու կրթական մտքի հետ հնարավոր առնչությունների համատեքստում։ Կարևոր ուղղություն է բառարանագրական գործունեության ուսումնասիրությունը, քանի որ բառապաշարի հավաքագրումը, իմաստների բացատրությունը, բառային տարբերակների համադրումը և օտար լեզուների հետ համապատասխանությունների ներկայացումը նշանակալի դեր են ունեցել հայ բառարանագրության հետագա զարգացման համար։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նաև գրաբարի նկատմամբ հեղինակի վերաբերմունքը, լեզվական կանոնների համակարգման սկզբունքները և գրավոր լեզվի միասնականության պահպանման ձգտումը։ Միաժամանակ քննվում են կենդանի խոսքի և գրական ավանդույթի փոխհարաբերությունները՝ ցույց տալով, թե լեզվական նյութի ընտրությունն ինչպես էր պայմանավորված կրթական, գիտական և մշակութային նպատակներով։ Լեզվաբանական գործունեությունը դիտարկվում է ավելի լայն կրթական ծրագրի շրջանակում, որտեղ լեզվի ուսումնասիրությունը կապված էր դասագրքերի ստեղծման, թարգմանական աշխատանքի, գրական ժառանգության պահպանման և գիտելիքի տարածման հետ։ Աղբյուրագիտական և պատմալեզվաբանական քննությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու այդ ժառանգության տեղը հայ քերականագիտության, բառարանագրության և լեզվի ուսուցման մեթոդաբանության զարգացման պատմության մեջ։ Կարևորվում է նաև հետագա Մխիթարյան հեղինակների վրա ունեցած ազդեցության ուսումնասիրությունը՝ բացահայտելով գիտական ավանդույթի շարունակականությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը ներկայացնում է լեզվաբանական գործունեության բազմակողմանի բնույթը և դրա նշանակությունը հայերենի գիտական նկարագրության, համակարգման ու ուսումնասիրման պատմության համար։

История

Գրքում ներկայացվում է Օսմանյան Կոստանդնուպոլիսի ճարտարապետության զարգացումը և քաղաքի հիմնական ճարտարապետական լուծումների ստեղծման հետևողականությունը, վերլուծվում են հայտնի ճարտարապետների՝ ներառյալ Սինանի և նրա հետևորդների դերը քաղաքային ու կրոնական կառույցների նախագծման մեջ, քննարկվում են մզկիթների, պալատների, հրշեջ-դրամատիկական և քաղաքային կառույցների կառուցվածքային ու ֆունկցիոնալ առանձնահատկությունները, ուսումնասիրվում են ճարտարապետական ժանրերի, ձևերի, ձևավորման մեթոդների և տեխնոլոգիական լուծումների պատմական զարգացման փուլերը, դիտարկվում է օսմանյան քաղաքաշինության սոցիալ-քաղաքական և մշակութային ազդակների ազդեցությունը, ներկայացվում է ճարտարապետների դերը քաղաքային տեսքի, մշակութային ինքնության և արքայական հեղինակության ձևավորման մեջ, աշխատանքը համադրում է տեսական վերլուծությունը, պատմական փաստաթղթերը և ճարտարապետական վերլուծությունները՝ նպատակ ունենալով պատկերել Օսմանյան Կոստանդնուպոլիսի ճարտարապետության հիմնական դերին և դրա ստեղծագործողներին։

Педагогика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հիմնական դպրոցում առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով կրթական միջավայրի և դաստիարակության գործընթացի դերը սովորողների առողջության պահպանման ու բարելավման գործում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են առողջ ապրելակերպի մշակույթի բովանդակությունը, դրա բաղադրիչները, ձևավորման մեխանիզմները և դպրոցական տարիքի երեխաների գիտելիքների, արժեքային համակարգի ու վարքային սովորությունների զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ուսուցման և դաստիարակության արդյունավետ մեթոդները, ուսուցիչների, ընտանիքի և կրթական հաստատության համագործակցության նշանակությունը, ինչպես նաև այն մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են առողջությանը նպաստող վարքագծի ձևավորմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է առողջության պահպանման, ֆիզիկական ակտիվության, ճիշտ սննդակարգի, հիգիենայի, հոգեբանական բարեկեցության և առողջ որոշումներ ընդունելու կարողությունների զարգացման ուղիները դպրոցական կրթության շրջանակում։ Աշխատությունում ներառված են տեսական հիմնավորումներ, գործնական առաջարկություններ և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք կարող են կիրառվել ուսումնական գործընթացի կազմակերպման ժամանակ՝ սովորողների առողջության վերաբերյալ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորման նպատակով։ Այն նախատեսված է մանկավարժների, դասվարների, կրթության կազմակերպիչների, առողջապահական կրթության մասնագետների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են դպրոցական կրթության միջոցով առողջ ապրելակերպի արժեքների տարածմամբ։

Математика

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է քվանտային Հոլի էֆեկտի առանձին ասպեկտների ուսումնասիրությանը՝ խտացված նյութի ֆիզիկայի և քվանտային համակարգերի տեսական ու փորձարարական առանձնահատկությունների համատեքստում։ Աշխատության հիմքում գտնվում է այն երևույթի ուսումնասիրությունը, որը դրսևորվում է երկչափ էլեկտրոնային համակարգերում ուժեղ մագնիսական դաշտի և ցածր ջերմաստիճանների պայմաններում, երբ էլեկտրական հաղորդականությունը ձեռք է բերում քվանտացված բնույթ։ Քննության են առնվում քվանտային Հոլի էֆեկտի առաջացման ֆիզիկական հիմքերը, էլեկտրոնների շարժման առանձնահատկությունները, էներգետիկ մակարդակների քվանտացումը և հաղորդականության հարթակների ձևավորման մեխանիզմները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Հոլի դիմադրության և հաղորդականության քանակական բնութագրերին, ինչպես նաև այն պայմաններին, որոնց դեպքում համակարգում դիտվում են քվանտային էֆեկտներ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են դիտարկվել ինչպես ամբողջական, այնպես էլ կոտորակային քվանտային Հոլի էֆեկտի հետ կապված երևույթները, դրանց տարբերությունները և համապատասխան տեսական մոդելները։ Աշխատության մեջ կարևորվում է նաև եզրային վիճակների, տեղայնացված և տարածված էլեկտրոնային վիճակների, ինչպես նաև համակարգի տոպոլոգիական հատկությունների դերը քվանտային հաղորդականության ձևավորման գործում։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու քվանտային Հոլի էֆեկտի հիմնարար ֆիզիկական օրինաչափությունները և դրանց կապը ժամանակակից տոպոլոգիական նյութերի ու ցածրաչափ համակարգերի ֆիզիկայի հետ։ Աշխատանքը կարող է արժեքավոր լինել քվանտային ֆիզիկայի, խտացված նյութի ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի և նյութագիտության ոլորտների հետազոտողների, ասպիրանտների, մագիստրանտների և համապատասխան թեմաներով հետաքրքրվող ուսանողների համար։

Литература

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 20-րդ դարասկզբի հայ գրական մտածողության մեջ արդիապաշտ ուղղությունների ընկալման, մեկնաբանման և գնահատման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում ժամանակաշրջանի գրական-գեղագիտական հայացքները, նոր գեղարվեստական սկզբունքների շուրջ ձևավորված մոտեցումները և դրանց հարաբերակցությունը նախորդ գրական ավանդույթների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արդիապաշտ գեղագիտության վերաբերյալ քննադատական արձագանքներին, գրական նորարարության ընկալմանը, ինչպես նաև տարբեր ուղղությունների գաղափարական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունների մեկնաբանմանը։ Վերլուծվում են գրական քննադատության մեջ արտահայտված տեսակետները, նոր ձևերի ու արտահայտչամիջոցների գնահատման չափանիշները և ազգային գրականության զարգացման վերաբերյալ պատկերացումները։ Քննարկվում են նաև եվրոպական գրական շարժումների ազդեցության, ազգային մշակութային միջավայրում դրանց յուրացման և հայ գրական գործընթացի նորացման հետ կապված հարցերը։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու դարասկզբի հայ գրական-քննադատական մտքի զարգացման և արդիապաշտության նկատմամբ ձևավորված վերաբերմունքների մասին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմության, գրական քննադատության, գրականության տեսության և արդիապաշտության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Биология

Հետերոգեն կենսապոլիմերներում կոնֆորմացիոն անցումները վերաբերում են մոլեկուլային շղթաների տարածական կառուցվածքի փոփոխություններին, որոնք պայմանավորված են արտաքին կամ ներքին գործոնների ազդեցությամբ՝ ջերմաստիճան, pH, իոնային ուժ, լուծիչի բնույթ կամ մեխանիկական լարվածություն։ Հետերոգեն կառուցվածք ունեցող կենսապոլիմերները, ինչպիսիք են սպիտակուցները, նուկլեինաթթուների համալիրները կամ բազմաբաղադրիչ պոլիսախարիդային համակարգերը, առանձնանում են կառուցվածքային անհամասեռությամբ, ինչը հանգեցնում է նրանց կոնֆորմացիոն վարքի բարդության և բազմաստիճան անցումների։ Այս անցումները կարող են արտահայտվել երկրորդային և երրորդային կառուցվածքների վերակազմավորմամբ՝ α-պարույրների և β-թերթիկների ձևափոխությամբ, շղթայական ծալքավորման կամ ապածալքավորման գործընթացներով, ինչպես նաև մակրոմոլեկուլային ագրեգատների ձևավորմամբ կամ քայքայմամբ։ Տեսական մոտեցումների շրջանակում կոնֆորմացիոն անցումները նկարագրվում են էներգետիկ լանդշաֆտների մոդելներով, որտեղ տարբեր վիճակները համապատասխանում են ազատ էներգիայի տեղական նվազագույններին, իսկ անցումները՝ էներգետիկ արգելքների հաղթահարմանը։ Հետերոգեն համակարգերում այս գործընթացը ավելի բարդ է, քանի որ տարբեր մոնոմերային հատվածներ կարող են ունենալ տարբեր կոնֆորմացիոն նախապատվություններ և փոխազդեցություններ, ինչը առաջացնում է ոչ միատեսակ դինամիկա և համատեղելիության խնդիրներ։ Կենսաբանական տեսանկյունից կոնֆորմացիոն անցումները ունեն հիմնարար նշանակություն, քանի որ դրանք պայմանավորում են սպիտակուցների ֆունկցիոնալ ակտիվությունը, ֆերմենտային կատալիզը, լիգանդների կապումը և բջջային ազդանշանային մեխանիզմները։ Բացի այդ, նման գործընթացները կարևոր են կենսանյութերի նախագծման, դեղամիջոցների մշակման և նանոկենսատեխնոլոգիաների զարգացման համար, որտեղ կառավարվող կոնֆորմացիոն փոփոխությունները կարող են օգտագործվել նպատակային ֆունկցիոնալ հատկություններ ստանալու համար։ Ընդհանուր առմամբ, հետերոգեն կենսապոլիմերներում կոնֆորմացիոն անցումները ներկայացնում են բարդ բազմամակարդակ երևույթ, որը միավորում է ֆիզիկաքիմիական, կառուցվածքային և կենսաբանական գործոնները։