Աստծո գիտություն (Աստվածճանաչողություն)

История

Գիրքը ներկայացնում է Օսմանյան կայսրության ձևավորման, ընդարձակման և զարգացման պատմությունը 1300–1650 թվականներին՝ անդրադառնալով քաղաքական, ռազմական, վարչական, տնտեսական և մշակութային գործընթացներին, որոնք նպաստել են կայսրության վերածմանը միջնադարի և վաղ նոր շրջանի ամենահզոր պետություններից մեկի։ Աշխատանքում վերլուծվում են պետական կառավարման համակարգը, սուլթանական իշխանության ձևավորումը, ռազմական կազմակերպվածությունը, վարչատարածքային կառուցվածքը, հարկային համակարգը, միջազգային հարաբերությունները և կայսրության բազմազգ ու բազմակրոն հասարակության առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սոցիալական կառուցվածքին, իրավական կարգավորումներին, տնտեսական գործունեությանը, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության և հարևան պետությունների միջև քաղաքական ու մշակութային փոխազդեցություններին։ Գիրքը հիմնված է պատմական սկզբնաղբյուրների և ժամանակակից պատմագիտական հետազոտությունների վրա՝ ընթերցողին տրամադրելով համակողմանի պատկերացում Օսմանյան կայսրության զարգացման հիմնական փուլերի և պատմական նշանակության մասին։ Աշխատանքը նախատեսված է պատմաբանների, արևելագետների, դասախոսների, ուսանողների և Օսմանյան կայսրության պատմությամբ ու Մերձավոր Արևելքի պատմական զարգացումներով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է 1895–1914 թվականներին Արևմտյան Հայաստանում ամերիկյան միսիոներների գործունեության ուսումնասիրությանը՝ այն դիտարկելով Օսմանյան կայսրության քաղաքական, հասարակական և ազգային-կրոնական բարդ իրավիճակի համատեքստում։ Հետազոտության մեջ ուսումնասիրվում են ամերիկյան միսիոներական կազմակերպությունների ձևավորման և տարածաշրջանում գործունեություն ծավալելու նախադրյալները, նրանց հիմնական նպատակները, աշխատանքի կազմակերպման ձևերը և տեղական բնակչության հետ փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում կրթական գործունեությանը, քանի որ միսիոներական կառույցները հիմնել և աջակցել են դպրոցների, ուսումնական հաստատությունների և այլ կրթական կենտրոնների գործունեությանը՝ նպաստելով բնակչության, այդ թվում՝ հայերի կրթական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Աշխատության մեջ կարող են ուսումնասիրվել նաև բժշկական և առողջապահական առաքելությունները, հիվանդանոցների ու բուժկետերի գործունեությունը, ինչպես նաև սոցիալական օգնության տարբեր ձևերը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հատկապես 1890-ականների կեսերից Օսմանյան կայսրության արևելյան նահանգներում հայ բնակչության նկատմամբ բռնությունների և կոտորածների պայմաններում միսիոներների մարդասիրական գործունեությանը։ Նրանք կարող էին աջակցել տուժածներին, որբերին և տեղահանվածներին՝ կազմակերպելով սննդի, հագուստի, կացարանի և բժշկական օգնության տրամադրում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ միսիոներների կողմից տեղի ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ տեղեկությունների հավաքագրմանն ու փոխանցմանը, ինչպես նաև ամերիկյան հասարակության մեջ Արևմտյան Հայաստանի իրավիճակի մասին իրազեկվածության ձևավորմանը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում միսիոներների և Օսմանյան իշխանությունների հարաբերություններին, նրանց գործունեության նկատմամբ կիրառվող սահմանափակումներին, թույլտվությունների, վերահսկողության և անվտանգության խնդիրներին։ Միաժամանակ ուսումնասիրվում են հայ համայնքների, տեղական հոգևորականության և միսիոներական կառույցների համագործակցության տարբեր ձևերը։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև միսիոներական գործունեության ազդեցության գնահատումը՝ կրթության, առողջապահության, կանանց կրթության, սոցիալական աջակցության և համայնքային կյանքի զարգացման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ամերիկյան միսիոներների դերը ոչ միայն որպես կրոնական քարոզիչների, այլև որպես կրթական, բժշկական և մարդասիրական գործունեություն իրականացնող կազմակերպիչների։ Միաժամանակ այն կարող է անդրադառնալ միսիոներական աշխատանքի սահմանափակումներին, տեղական հասարակության տարբեր խմբերի արձագանքներին և գործունեության կրոնական ու աշխարհիկ բաղադրիչների հարաբերակցությանը։ Ուսումնասիրության աղբյուրագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ միսիոներների հաշվետվությունները, նամակները, հուշերը և այլ փաստաթղթեր կարող են կարևոր տեղեկություններ պարունակել տվյալ ժամանակաշրջանի Արևմտյան Հայաստանի սոցիալական և քաղաքական իրավիճակի վերաբերյալ։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագետներին, Հայոց ցեղասպանության նախապատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, կրոնական առաքելությունների պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության վերջին շրջանի կրթական և մարդասիրական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Педагогика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է հիմնական դպրոցում առողջ ապրելակերպի մշակույթի ձևավորման մանկավարժական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով կրթական միջավայրի և դաստիարակության գործընթացի դերը սովորողների առողջության պահպանման ու բարելավման գործում։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են առողջ ապրելակերպի մշակույթի բովանդակությունը, դրա բաղադրիչները, ձևավորման մեխանիզմները և դպրոցական տարիքի երեխաների գիտելիքների, արժեքային համակարգի ու վարքային սովորությունների զարգացման առանձնահատկությունները։ Աշխատությունում ուսումնասիրվում են ուսուցման և դաստիարակության արդյունավետ մեթոդները, ուսուցիչների, ընտանիքի և կրթական հաստատության համագործակցության նշանակությունը, ինչպես նաև այն մանկավարժական պայմանները, որոնք նպաստում են առողջությանը նպաստող վարքագծի ձևավորմանը։ Հեղինակը ներկայացնում է առողջության պահպանման, ֆիզիկական ակտիվության, ճիշտ սննդակարգի, հիգիենայի, հոգեբանական բարեկեցության և առողջ որոշումներ ընդունելու կարողությունների զարգացման ուղիները դպրոցական կրթության շրջանակում։ Աշխատությունում ներառված են տեսական հիմնավորումներ, գործնական առաջարկություններ և մեթոդական մոտեցումներ, որոնք կարող են կիրառվել ուսումնական գործընթացի կազմակերպման ժամանակ՝ սովորողների առողջության վերաբերյալ գիտակցված վերաբերմունքի ձևավորման նպատակով։ Այն նախատեսված է մանկավարժների, դասվարների, կրթության կազմակերպիչների, առողջապահական կրթության մասնագետների, բուհերի դասախոսների և ուսանողների, ինչպես նաև բոլոր նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են դպրոցական կրթության միջոցով առողջ ապրելակերպի արժեքների տարածմամբ։

Биология

Գիրքը նվիրված է բնական իմուն պատասխանի խթանման ազդեցության ուսումնասիրությանը հակաուռուցքային իմուն պատասխանի կարգավորման և մետաստազների զարգացման գործընթացներում՝ կրծքագեղձի քաղցկեղի հետվիրահատական մոդելի պայմաններում։ Այն ներկայացնում է ուռուցքային հիվանդությունների իմունաբանական հիմքերը, օրգանիզմի պաշտպանական մեխանիզմների դերը և իմունային համակարգի հնարավորությունները քաղցկեղային բջիջների աճի ու տարածման վերահսկման գործում։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են բնական իմուն պատասխանի ակտիվացման մեխանիզմները, իմունային բջիջների փոխազդեցությունները, հակաուռուցքային պաշտպանության ձևավորման առանձնահատկությունները և մետաստազավորման վրա դրանց ազդեցությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հետվիրահատական շրջանում իմունաբանական փոփոխությունների գնահատմանը, բուժական նոր մոտեցումների մշակման հնարավորություններին և ուռուցքային գործընթացների կարգավորման ժամանակակից մեթոդներին։ Գիրքը կարևոր նշանակություն ունի քաղցկեղի իմունաբանական հետազոտությունների, փորձարարական ուռուցքաբանության և անհատականացված բուժման ռազմավարությունների զարգացման տեսանկյունից։ Աշխատանքը նախատեսված է ուռուցքաբանների, իմունաբանների, կենսաբժշկական հետազոտողների, բժիշկների, դասախոսների և բժշկական ու կենսաբանական գիտությունների ուսանողների համար։

История

Այս աշխատանքը նվիրված է հայկական սփյուռքում էթնիկ մամուլի դերի ուսումնասիրությանը՝ էթնոսոցիոլոգիական հետազոտության տեսանկյունից, դիտարկելով այն որպես ազգային ինքնության պահպանման, մշակութային ժառանգության փոխանցման և համայնքային համախմբման կարևոր միջոց։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են սփյուռքահայ մամուլի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, դրա տեղեկատվական, կրթական և մշակութային գործառույթները, ինչպես նաև ազդեցությունը տարբեր երկրներում բնակվող հայ համայնքների սոցիալական կյանքի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում էթնիկ մամուլի դերին մայրենի լեզվի պահպանման, ազգային արժեքների տարածման, պատմական հիշողության վերարտադրման և սփյուռքյան ինքնագիտակցության ամրապնդման գործընթացներում։ Քննարկվում են նաև գլոբալացման, թվայնացման և նոր մեդիայի զարգացման պայմաններում էթնիկ մամուլի առջև ծառացած մարտահրավերները, լսարանի փոփոխվող պահանջները և ավանդական ու թվային հաղորդակցական հարթակների փոխազդեցությունը։ Աշխատությունը ներկայացնում է էթնոսոցիոլոգիական վերլուծություն՝ բացահայտելով, թե ինչպես է էթնիկ մամուլը նպաստում համայնքային կապերի պահպանմանը, ազգային պատկանելության զգացման ամրապնդմանը և սփյուռքի ու հայրենիքի միջև տեղեկատվական ու մշակութային կապերի զարգացմանը:

Технология

Այս աշխատությունը նվիրված է պորտլանդցեմենտի քիմիական ակտիվացման համար հատուկ ընդարձակող հավելանյութերի մշակմանը և դրանց ազդեցության ուսումնասիրմանը ցեմենտային համակարգերի հատկությունների վրա։ Հետազոտության կենտրոնում ցեմենտի հիդրատացման գործընթացի կառավարման և դրա արդյունքում ստացվող նյութի կառուցվածքային ու ֆիզիկամեխանիկական բնութագրերի բարելավման խնդիրն է։ Ընդարձակող հավելանյութերի կիրառումը դիտարկվում է որպես ցեմենտային նյութերի ծավալային փոփոխությունները վերահսկելու և կարծրացման ընթացքում հնարավոր անցանկալի կծկումը նվազեցնելու միջոց։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են հատուկ հավելանյութերի քիմիական բաղադրությունը, դրանց փոխազդեցությունը պորտլանդցեմենտի բաղադրիչների հետ և հիդրատացման ընթացքում առաջացող գործընթացները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն քիմիական ռեակցիաներին, որոնց արդյունքում կարող են ձևավորվել ընդարձակվող հիդրատային միացություններ, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը ցեմենտաքարի կառուցվածքի ձևավորման վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է հավելանյութերի օպտիմալ բաղադրության և դեղաչափի որոշումը՝ հաշվի առնելով ցեմենտի տեսակը, ջուր-ցեմենտ հարաբերակցությունը, կարծրացման պայմանները և նախատեսվող կիրառման ոլորտը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են գնահատվել խառնուրդների ամրությունը, ծավալային կայունությունը, ջրապահպանությունը, կարծրացման ժամանակը և այլ տեխնոլոգիական ու ֆիզիկամեխանիկական հատկություններ։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում հավելանյութերի և ցեմենտի համատեղելիությանը, քանի որ քիմիական ակտիվացման արդյունավետությունը պայմանավորված է ոչ միայն հավելանյութի ակտիվությամբ, այլև ամբողջ ցեմենտային համակարգում ընթացող գործընթացների փոխազդեցությամբ։ Աշխատությունը կարող է ներառել փորձարարական հետազոտություններ, որոնց միջոցով համեմատվում են տարբեր բաղադրություններ և որոշվում դրանց ազդեցությունը ցեմենտային նյութի կառուցվածքի ու շահագործական հատկությունների վրա։ Ստացված արդյունքները կարող են օգտագործվել ցեմենտային կապակցանյութերի արդյունավետության բարձրացման, հատուկ նշանակության շինանյութերի մշակման և բետոնային ու շաղախային համակարգերի տեխնոլոգիական բնութագրերի բարելավման համար։ Նման հավելանյութերի ճիշտ ընտրությունը կարող է նպաստել կծկումային դեֆորմացիաների նվազեցմանը, ծավալային կայունության բարձրացմանը և նյութի ծառայության ընթացքում ճաքերի առաջացման ռիսկի սահմանափակմանը։ Հետազոտության կիրառական նշանակությունը հատկապես կարևոր է այն շինարարական համակարգերի համար, որտեղ պահանջվում են բարձր ամրություն, կայունություն և երկարաժամկետ շահագործման հուսալիություն։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել շինանյութերի տեխնոլոգներին, ցեմենտի և բետոնի մասնագետներին, նյութագետներին, քիմիկոսներին, շինարարական արդյունաբերության հետազոտողներին, ինժեներներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։