Աստվածաշունչ

История

Այս աշխատությունը նվիրված է աշխարհաբար լեզվով գրված և տպագրված գրքերի զարգացման պատմությանը հայ տպագրության սկզբից մինչև 1850 թվականը՝ ներկայացնելով այդ ժամանակահատվածի գրական-մշակութային գործընթացների ամբողջական պատկերը։ Այն ներառում է առաջաբան, որտեղ քննարկվում են հայ տպագրության ձևավորման պատմական պայմանները, աշխարհաբար գրականության աստիճանական ձևավորումը և դրա դերը հայ հասարակական ու կրթական կյանքի զարգացման մեջ, ինչպես նաև մատենագիտական ցանկ, որտեղ համակարգված կերպով ներկայացված են տվյալ ժամանակաշրջանում լույս տեսած հիմնական աշխատությունները, դրանց հեղինակները, տպագրության վայրերն ու տարիները։ Ուշադրություն է դարձվում այն փաստին, թե ինչպես է աշխարհաբար լեզուն աստիճանաբար սկսել փոխարինել գրաբարին որոշ գործառույթներում՝ դառնալով ավելի հասկանալի լայն ընթերցող հանրության համար և նպաստելով գրագիտության տարածմանը։ Աշխատությունը կարևոր աղբյուր է հայ գրքի պատմության, մատենագիտության և լեզվական զարգացման ուսումնասիրության համար, քանի որ այն ոչ միայն փաստագրում է տպագիր ժառանգությունը, այլ նաև բացահայտում է մշակութային և հասարակական փոփոխությունները, որոնք ազդել են հայ գրականության ձևավորման վրա։

Математика

Այս գիտամաթեմատիկական ուսումնասիրությունը նվիրված է դիսկրետ էքստրեմալ խնդիրների տեսական և կիրառական հետազոտությանը՝ կոմբինատոր օպտիմալացման և դիսկրետ մաթեմատիկայի շրջանակում։ Աշխատության մեջ ներկայացվում են էքստրեմալ կառուցվածքների հիմնական սկզբունքները, օպտիմալացման խնդիրների դասակարգումը և դրանց լուծման ալգորիթմական մոտեցումները։ Հեղինակը ուսումնասիրում է գրաֆների տեսության, կոմբինատոր բազմությունների և ամբողջ թվային ծրագրավորման խնդիրներ՝ ընդգծելով առավելագույն և նվազագույն արժեքների որոնման մեթոդները սահմանափակումներով համակարգերում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում դինամիկ ծրագրավորման, ագահ ալգորիթմների, ճյուղավորում-սահմանափակման մեթոդների և մոտարկման ալգորիթմների կիրառությանը։ Աշխատության մեջ վերլուծվում են նաև էքստրեմալ կոմբինատոր խնդիրների կառուցվածքային հատկությունները, լուծելիության պայմանները և հաշվարկային բարդության գնահատումը։ Հետազոտությունը կարևոր է կիրառական մաթեմատիկայի, ինֆորմատիկայի և օպտիմալացման տեսության ոլորտների համար՝ նպաստելով արդյունավետ ալգորիթմների մշակմանը և բարդ դիսկրետ համակարգերի լուծման մեթոդների կատարելագործմանը։

Другие предметы

Գյուղատնտեսական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է պլաստիկ նյութերից պատրաստված խոռոչիկներում պոմիդորի սածիլների աճեցման առանձնահատկությունների և արդյունավետության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում սածիլների աճի ու զարգացման համար անհրաժեշտ պայմանները, օգտագործվող տարաների կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրանց ազդեցությունը բույսերի ձևավորման վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սերմերի ծլունակությանը, արմատային համակարգի զարգացմանը, սածիլների աճի ինտենսիվությանը և դաշտ տեղափոխելու համար դրանց պատրաստվածությանը։ Վերլուծվում են մշակության տարբեր պայմանների, սնուցման, ոռոգման, խնամքի և տնկանյութի տեղաբաշխման ազդեցությունները ստացվող սածիլների որակի վրա։ Քննարկվում են նաև պլաստիկ խոռոչիկների կիրառման տնտեսական և ագրոտեխնիկական առավելությունները, արտադրական տարածքի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները և աշխատանքային գործընթացների կազմակերպման առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու տվյալ եղանակի կիրառելիությունը բարձրորակ տնկանյութ ստանալու և պոմիդորի մշակության արդյունավետությունը բարձրացնելու տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել բանջարաբուծության, ջերմատնային տնտեսության, բուսաբուծության և գյուղատնտեսական տեխնոլոգիաների ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Информатика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է ոչ գծային դինամիկական համակարգերի ուսումնասիրության մեջ թվային մեթոդների կիրառմանը։ Գրքում ներկայացվում են բարդ մաթեմատիկական մոդելների վերլուծության, լուծման և համակարգչային մոդելավորման ժամանակակից մոտեցումները՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այն համակարգերին, որոնց վարքագիծը չի կարող ամբողջությամբ նկարագրվել պարզ գծային կախվածություններով։ Քննարկվում են դիֆերենցիալ հավասարումների թվային լուծման եղանակները, կայունության և քաոսային երևույթների ուսումնասիրությունը, ինչպես նաև տարբեր ֆիզիկական, տեխնիկական և ինժեներական գործընթացների մոդելավորման խնդիրները։ Հեղինակը ներկայացնում է տեսական հիմնավորումներ, հաշվարկային ալգորիթմներ և կիրառական օրինակներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել համակարգերի դինամիկան, կանխատեսել դրանց զարգացումը և բացահայտել բարդ վարքագծային օրինաչափությունները։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել մաթեմատիկոսների, ֆիզիկոսների, ինժեներների, ծրագրավորողների, հետազոտողների և կիրառական մաթեմատիկայի ոլորտում սովորող ուսանողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է բարձրադիր գոտու բնական և ֆիզիոլոգիական պայմաններում օրգանիզմի վեգետատիվ գործառույթների կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը՝ վերահսկվող շնչառության և հակաօքսիդանտային միջոցների կիրառման համատեքստում։ Քննարկվում են բարձրության ազդեցությամբ առաջացող ֆիզիոլոգիական փոփոխությունները, մթնոլորտային ճնշման և թթվածնի մասնակի ճնշման նվազման հետևանքները, ինչպես նաև օրգանիզմի հարմարվողական մեխանիզմների ձևավորման օրինաչափությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում վեգետատիվ նյարդային համակարգի գործունեությանը, սրտանոթային և շնչառական համակարգերի փոխկապակցվածությանը, սրտի հաճախության, զարկերակային ճնշման և շնչառության ռիթմի կարգավորման առանձնահատկություններին։ Ուսումնասիրվում են վերահսկվող շնչառության տարբեր եղանակների հնարավոր ազդեցությունները օրգանիզմի թթվածնային ապահովման, վեգետատիվ հավասարակշռության, սրտանոթային ցուցանիշների և ֆիզիոլոգիական հարմարվողականության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում բարձրադիր պայմաններում օքսիդատիվ սթրեսի առաջացման մեխանիզմներին, ազատ ռադիկալային գործընթացների ակտիվացմանը և հակաօքսիդանտային պաշտպանական համակարգի նշանակությանը։ Կարևորվում են հակաօքսիդանտների հնարավոր ազդեցությունները բջջային նյութափոխանակության, օքսիդավերականգնման հավասարակշռության և օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման գործընթացներում։ Դիտարկվում են նաև վերահսկվող շնչառության և հակաօքսիդանտների համակցված կիրառման հնարավորությունները, դրանց ազդեցության գնահատման ֆիզիոլոգիական ցուցանիշները և տարբեր բարձրությունների պայմաններում օրգանիզմի արձագանքման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են կիրառվել շնչառական, սրտանոթային և կենսաքիմիական ցուցանիշների գրանցման ու համեմատական վերլուծության մեթոդներ՝ վեգետատիվ կարգավորման փոփոխությունների օրինաչափությունները բացահայտելու նպատակով։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի բարձրադիր ֆիզիոլոգիայի, օրգանիզմի հարմարվողականության մեխանիզմների, շնչառության կարգավորման և հակաօքսիդանտային պաշտպանության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ֆիզիոլոգների, կենսաբանների, բժշկագիտության մասնագետների, սպորտային ֆիզիոլոգների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական համակարգի ինստիտուտների և ազգային անվտանգության կառավարման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պետության քաղաքական համակարգը կազմող հիմնական ինստիտուտների գործառույթները, դրանց փոխհարաբերությունները և ազդեցությունը ազգային անվտանգության ապահովման գործընթացների վրա։ Ուսումնասիրվում են պետական իշխանության մարմինների, քաղաքական կառույցների և հասարակական ինստիտուտների դերը անվտանգության քաղաքականության ձևավորման, իրականացման և վերահսկման գործում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազգային անվտանգության կառավարման կազմակերպական և ինստիտուցիոնալ մեխանիզմներին, որոշումների ընդունման գործընթացին, տարբեր կառույցների միջև համագործակցությանը և անվտանգության սպառնալիքներին արձագանքելու կարողություններին։ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով քննարկվում են ազգային անվտանգության ներքին և արտաքին գործոնները, քաղաքական համակարգի կայունության նշանակությունը, պետական կառավարման արդյունավետության և անվտանգության քաղաքականության փոխկապակցվածությունը։ Աշխատության մեջ անդրադարձ է կատարվում նաև ազգային անվտանգության ոլորտում առկա կառավարչական խնդիրներին, ինստիտուցիոնալ կարողությունների զարգացման անհրաժեշտությանը և անվտանգության քաղաքականության արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղություններին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել ազգային անվտանգությունը ոչ միայն ռազմական, այլև քաղաքական, տնտեսական, սոցիալական և ինստիտուցիոնալ գործոնների ամբողջության մեջ՝ ընդգծելով պետական կառավարման համակարգված և փոխհամաձայնեցված մոտեցման կարևորությունը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել քաղաքագետների, պետական կառավարման և ազգային անվտանգության մասնագետների, իրավաբանների, քաղաքականության վերլուծաբանների, հետազոտողների, ինչպես նաև համապատասխան ոլորտներում սովորող ուսանողների համար։