Ազգային ինքնության դրսևորումները բրիտանական լեզվամշակույթում

Экономика

Փողի ծագումն ու էությունը կապված են հասարակության տնտեսական զարգացման երկարատև գործընթացի հետ, երբ պարզ ապրանքափոխանակությունը աստիճանաբար փոխարինվեց ավելի բարդ և կազմակերպված փոխանակման ձևերով։ Սկզբնական շրջանում մարդիկ փոխանակում էին ապրանքները անմիջականորեն՝ ապրանք առ ապրանք սկզբունքով, սակայն այս համակարգը ուներ սահմանափակումներ, քանի որ միշտ չէր լինում փոխադարձ կարիքների համընկնում։ Տնտեսական հարաբերությունների զարգացումը հանգեցրեց համընդհանուր համարժեքի առաջացման անհրաժեշտությանը, որի միջոցով կարելի էր չափել և փոխանակել բոլոր ապրանքները։ Այդ համարժեքի դերը սկզբում կատարում էին տարբեր ապրանքներ՝ անասուններ, հացահատիկ, մորթիներ, սակայն ժամանակի ընթացքում առանձնացվեցին մետաղները՝ հատկապես ոսկին և արծաթը, որոնք իրենց հատկությունների՝ դիմացկունության, բաժանելիության և հազվադեպության շնորհիվ դարձան առավել հարմար փոխանակման միջոցներ։ Այսպիսով ձևավորվեց փողը՝ որպես համընդհանուր ապրանքային համարժեք։ Փողի էությունը կայանում է նրանում, որ այն հանդիսանում է ապրանքների և ծառայությունների արժեքի չափման, փոխանակման և կուտակման ունիվերսալ միջոց։ Այն կատարում է մի քանի հիմնական ֆունկցիաներ՝ արժեքի չափման, շրջանառության միջոցի, կուտակման, վճարման և համաշխարհային փողի ֆունկցիաներ։ Փողը նաև արտահայտում է հասարակական հարաբերություններ, քանի որ նրա միջոցով իրականացվում է արտադրողների և սպառողների միջև տնտեսական կապը։ Ժամանակակից պայմաններում փողը հիմնականում գոյություն ունի ոչ միայն կանխիկ ձևով, այլ նաև անկանխիկ՝ բանկային հաշիվների և էլեկտրոնային վճարումների տեսքով, ինչը ավելի է ընդլայնում նրա կիրառման հնարավորությունները։

Другие предметы

Աշխատությունը նվիրված է հայ ազգային մատենագիտության համակարգում պարբերական մատենագիտական հաշվառման նշանակության, կառուցվածքի և տեղեկատվական գործառույթների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում հայերեն և հայագիտական տպագիր արտադրանքի վերաբերյալ մատենագիտական տվյալների հավաքման, մշակման, դասակարգման և համակարգված ներկայացման սկզբունքներն են։ Քննվում է, թե ինչպես են առանձին մատենագիտական ցանկերը միավորվում ամբողջական տեղեկատվական ժողովածուի մեջ՝ հնարավորություն տալով արձանագրել որոշակի ժամանակահատվածում հրատարակված գրքերը, պարբերականները և տպագիր արտադրանքի այլ տեսակները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ազգային մատենագիտության հիմնական գործառույթներին՝ հրատարակչական ժառանգության հաշվառմանը, պահպանմանը, որոնելիության ապահովմանը և հետազոտողների ու գրադարանային մասնագետների համար մատենագիտական տեղեկատվության հասանելի դարձնելուն։ Ուսումնասիրվում են մատենագիտական նկարագրության կառուցվածքը, նյութերի դասակարգման սկզբունքները, թեմատիկ և անվանական բաժանումները, օժանդակ ցանկերի ու ցուցիչների նշանակությունը և տեղեկատվության որոնման հնարավորությունները։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում հրատարակության՝ որպես տարբեր բնույթի մատենագիտական ցանկերի համախմբված համակարգի դիտարկումը, որտեղ յուրաքանչյուր բաժին կատարում է առանձին տեղեկատվական գործառույթ, իսկ դրանց ամբողջությունը ներկայացնում է ազգային տպագիր արտադրանքի ընդհանուր պատկերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել տարբեր տարիների թողարկումների կառուցվածքային փոփոխությունները, մատենագիտական մշակման մեթոդների զարգացումը և գրադարանային ու տեղեկատվական պահանջների ազդեցությունը տվյալների ներկայացման ձևերի վրա։ Ուշադրություն է դարձվում նաև նման աղբյուրների պատմագիտական նշանակությանը, քանի որ դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել հրատարակչական գործունեության ծավալները, թեմատիկ ուղղությունները, հեղինակային կազմը և գիտական ու մշակութային կյանքի զարգացման միտումները։ Մատենագիտական ցանկերի ժողովածուն կարևոր աղբյուր է նաև գրքի պատմության, տպագրության աշխարհագրության, հրատարակչությունների գործունեության և ազգային գրավոր ժառանգության ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է մատենագիտության տեսության, գրադարանագիտության և հայ տպագրության պատմության մոտեցումները՝ ներկայացնելով ազգային մատենագիտական հաշվառումը որպես մշակութային հիշողության պահպանման և տեղեկատվական ժառանգության համակարգման կարևոր միջոց։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է անգլալեզու երգիծական հաղորդակցության մեջ գենդերի լեզվական և հանրամշակութային արտահայտությունների ուսումնասիրությանը՝ համադրելով լեզվաբանական, գործաբանական, դիսկուրսային և մշակութաբանական մոտեցումները։ Հետազոտության առանցքում այն հարցն է, թե ինչպես են գենդերի վերաբերյալ հասարակական պատկերացումները, դերային սպասումները և մշակութային կարծրատիպերը ձևավորվում, վերարտադրվում, վերաիմաստավորվում կամ քննադատվում հումորի ու երգիծանքի միջոցով։ Քննվում են բառապաշարային ընտրության, փոխաբերությունների, դարձվածային միավորների, հեգնանքի, բառախաղի, չափազանցության, ակնարկի և այլ արտահայտչամիջոցների գործառույթները՝ բացահայտելու համար դրանց մասնակցությունը գենդերային իմաստների ստեղծմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում խոսողի հաղորդակցական նպատակին և համատեքստին, քանի որ նույն լեզվական միջոցը տարբեր իրավիճակներում կարող է ձեռք բերել տարբեր իմաստային ու գնահատողական երանգներ։ Հետազոտվում է նաև երգիծանքի երկակի բնույթը․ այն կարող է ինչպես վերարտադրել հասարակության մեջ տարածված պատկերացումները, այնպես էլ դրանք կասկածի տակ դնել՝ հեգնական ձևով բացահայտելով դրանց պայմանական կամ հակասական բնույթը։ Հանրամշակութային դիտանկյունից ուսումնասիրվում է լեզվի և հասարակական արժեքների փոխազդեցությունը, ինչպես նաև այն, թե պատմական և սոցիալական փոփոխություններն ինչպես կարող են անդրադառնալ հումորային հաղորդակցության բովանդակության վրա։ Կարևոր տեղ է հատկացվում տարբեր հաղորդակցական միջավայրերում գենդերային ներկայացումների առանձնահատկություններին՝ հաշվի առնելով գրական, հրապարակախոսական, զանգվածային հաղորդակցության և առօրյա խոսույթի հնարավոր տարբերությունները։ Քննվում է նաև հասցեատիրոջ դերը երգիծական իմաստի մեկնաբանման գործընթացում, քանի որ հումորի ընկալումը հաճախ պայմանավորված է մշակութային գիտելիքներով, լեզվական իրազեկությամբ և հաղորդակցական իրավիճակի ըմբռնմամբ։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև սոցիալական ինքնության, իշխանական հարաբերությունների, լեզվական գնահատականի և կարծրատիպավորման փոխկապակցվածությանը՝ ցույց տալով, որ երգիծական խոսույթը ոչ միայն զվարճանքի միջոց է, այլև հասարակական հարաբերությունների ու մշակութային պատկերացումների արտացոլման տարածք։ Լեզվական նյութի վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բացահայտ և ենթադրվող իմաստները, դրանց ձևավորման մեխանիզմները և մշակութային պայմանավորվածությունը։ Այսպիսով, հետազոտությունը նպաստում է գենդերի ու լեզվի փոխհարաբերությունների առավել ամբողջական ըմբռնմանը և կարևոր նշանակություն ունի ժամանակակից դիսկուրսի վերլուծության, լեզվամշակութաբանության, հանրալեզվաբանության ու անգլերենի ուսումնասիրության համար։

Право

Այս աշխատությունը նվիրված է Մարդու իրավունքների պաշտպանի ինստիտուտի դերի և նշանակության ուսումնասիրությանը պետական իշխանության համակարգում՝ մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության, պետական մարմինների գործունեության նկատմամբ վերահսկողության և իրավական պետության սկզբունքների ապահովման համատեքստում։ Գրքում վերլուծվում է Պաշտպանի ինստիտուտի իրավական բնույթը, սահմանադրաիրավական կարգավիճակը, լիազորությունների շրջանակը և պետական իշխանության մյուս մարմինների հետ փոխհարաբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Պաշտպանի անկախության երաշխիքներին, նրա գործունեության կազմակերպման սկզբունքներին և այն մեխանիզմներին, որոնց միջոցով նա կարող է արձագանքել մարդու իրավունքների հնարավոր խախտումներին։ Ուսումնասիրության շրջանակում քննարկվում են քաղաքացիների դիմումների և բողոքների քննության, պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններից տեղեկատվություն ստանալու, ուսումնասիրություններ իրականացնելու, առաջարկություններ և հանձնարարականներ ներկայացնելու հետ կապված իրավական հարցերը։ Աշխատության մեջ կարևորվում է Պաշտպանի դերը որպես պետական իշխանության նկատմամբ լրացուցիչ վերահսկողական և իրավապաշտպան մեխանիզմի, որը նպաստում է պետական կառավարման թափանցիկության, հաշվետվողականության և մարդու իրավունքների նկատմամբ հարգանքի ամրապնդմանը։ Քննության են առնվում նաև Պաշտպանի և օրենսդիր, գործադիր ու դատական իշխանության մարմինների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև նրա գործունեության կապը քաղաքացիական հասարակության և միջազգային իրավապաշտպան մեխանիզմների հետ։ Աշխատությունը անդրադառնում է ինստիտուտի գործունեության ընթացքում առաջացող իրավական և գործնական խնդիրներին, Պաշտպանի որոշումների և առաջարկությունների արդյունավետության, դրանց իրականացման ապահովման և ինստիտուցիոնալ անկախության պահպանման հարցերին։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատել Պաշտպանի ինստիտուտի նշանակությունը ժողովրդավարական և իրավական պետության պայմաններում, բացահայտել դրա զարգացման հիմնական խնդիրները և դիտարկել մարդու իրավունքների պաշտպանության համակարգի կատարելագործման հնարավոր ուղղությունները։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել սահմանադրական իրավունքի և մարդու իրավունքների մասնագետների, իրավաբանների, պետական ծառայողների, իրավապաշտպանների, իրավագիտության ուսանողների, գիտաշխատողների և հանրային իշխանության գործունեության նկատմամբ իրավական վերահսկողության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պտուղբանջարեղենի պահածոների արտադրության և իրացման ոլորտում առկա հիմնախնդիրների համակողմանի ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է ոլորտի զարգացման տնտեսական նախադրյալները, հումքային բազայի առանձնահատկությունները, արտադրական կարողությունների օգտագործման մակարդակը և վերամշակող ձեռնարկությունների արդյունավետությունը։ Գրքում դիտարկվում են արտադրության կազմակերպման խնդիրները, տեխնոլոգիական հագեցվածության մակարդակը, որակի վերահսկման համակարգերը և մրցունակության վրա ազդող գործոնները ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին շուկաներում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում իրացման գործընթացներին՝ ներառյալ մարքեթինգային ռազմավարությունները, արտահանման հնարավորությունները, լոգիստիկ շղթաների արդյունավետությունը և գնագոյացման քաղաքականությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է նաև պետական աջակցության ծրագրերի, հարկային քաղաքականության և ներդրումային միջավայրի ազդեցությունը ոլորտի զարգացման վրա։ Աշխատությունը ներկայացնում է խնդիրների լուծման հնարավոր ուղղություններ՝ ուղղված արտադրության արդիականացմանը, ապրանքների մրցունակության բարձրացմանը և միջազգային շուկաներում դիրքերի ամրապնդմանը։ Այն արժեքավոր է տնտեսագետների, ագրոբիզնեսի մասնագետների, արտադրության կազմակերպիչների և շուկայագիտության ոլորտի հետազոտողների համար։

Литература

Այս գրականագիտական ուսումնասիրությունը նվիրված է գերմանացի գրող Վոլֆգանգ Քյոփենի վեպերի քննությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով նրա ստեղծագործությունների գաղափարական, թեմատիկ, կառուցվածքային և ոճական առանձնահատկություններին։ Քյոփենը 20-րդ դարի գերմանական գրականության կարևոր ներկայացուցիչներից է, որի արձակը ձևավորվել է Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի, նացիզմի, հետպատերազմյան հասարակության, բարոյական ճգնաժամերի և մարդու օտարման փորձառությունների ազդեցությամբ։ Նրա վեպերում պատմական իրականությունը հաճախ ներկայացվում է ոչ թե ավանդական, հաջորդական պատմողականությամբ, այլ հիշողությունների, ներքին մենախոսությունների, տարբեր տեսանկյունների, մտքերի և ժամանակային անցումների միջոցով։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից մեկը հեղինակի վեպերի պատմական և հասարակական համատեքստի բացահայտումն է։ Քյոփենի ստեղծագործություններում հատկապես նշանակալի են պատերազմից հետո Գերմանիայի հասարակական ու բարոյական վիճակի, անցյալի հետ առերեսվելու դժվարության, նացիստական ժամանակաշրջանի ժառանգության և անհատի հոգեբանական մեկուսացման թեմաները։ Նրա արձակը ցույց է տալիս, որ քաղաքական ու պատմական իրադարձությունները չեն ավարտվում դրանց անմիջական ավարտով, այլ շարունակում են ապրել մարդկանց հիշողության, վարքագծի և աշխարհընկալման մեջ։ Վեպերի ուսումնասիրության մեջ կարևոր տեղ է զբաղեցնում հիշողության և ժամանակի խնդիրը։ Հեղինակը հաճախ խախտում է ժամանակագրական հաջորդականությունը՝ անցյալն ու ներկան միավորելով հերոսների գիտակցության հոսքի մեջ։ Այսպիսի կառուցվածքը թույլ է տալիս ցույց տալ, թե ինչպես են անցյալի իրադարձությունները ներթափանցում ներկա իրականություն և ինչպես է անհատի ինքնությունը ձևավորվում անձնական ու հավաքական հիշողությունների ազդեցությամբ։ Ժամանակի ոչ գծային կազմակերպումը միաժամանակ դառնում է գեղարվեստական միջոց, որի օգնությամբ ստեղծագործությունների ներքին կառուցվածքը մոտենում է հիշողության և մարդկային գիտակցության բնական ընթացքին։ Քյոփենի վեպերին բնորոշ է նաև բազմաձայնությունը։ Տարբեր կերպարների ձայները, մտքերը և ընկալումները կարող են միավորվել մեկ ընդհանուր պատումի մեջ՝ ստեղծելով հասարակության բազմաշերտ պատկերը։ Հեղինակը հաճախ խուսափում է իրադարձությունների միակողմանի մեկնաբանությունից և ընթերցողին հնարավորություն է տալիս նույն երևույթը դիտարկել տարբեր կերպարների տեսանկյուններից։ Այս եղանակով ձևավորվում է բարդ և երբեմն հակասական աշխարհ, որտեղ պատմական իրադարձությունների նշանակությունը կախված է դրանց նկատմամբ անհատի վերաբերմունքից։ Առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի կերպարների հոգեբանական կառուցվածքը։ Նրա վեպերի հերոսները հաճախ հայտնվում են օտարման, անորոշության, միայնության և ներքին հակասությունների պայմաններում։ Նրանք դժվարությամբ են հարմարվում սոցիալական իրականությանը և հաճախ չեն կարողանում լիարժեք կապ հաստատել շրջապատող աշխարհի հետ։ Այդ հոգեբանական վիճակները հեղինակը ներկայացնում է ոչ միայն գործողությունների և երկխոսությունների, այլև ներքին խոսքի, հիշողությունների և գիտակցության շարժումների միջոցով։ Այսպիսով, կերպարի արտաքին վարքը և ներքին աշխարհը մշտապես գտնվում են փոխազդեցության մեջ։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է Քյոփենի գեղարվեստական լեզվի և ոճի վերլուծությունը։ Նրա արձակը բնորոշվում է պատկերավորությամբ, ասոցիատիվ կապերի առատությամբ, երկար ու ռիթմիկ նախադասություններով, ներքին մենախոսության տարրերով և տարբեր խոսքային մակարդակների համադրմամբ։ Լեզուն հաճախ ոչ միայն նկարագրում է իրականությունը, այլև վերարտադրում կերպարի գիտակցության ընթացքը։ Պատկերների, կրկնությունների, հիշողությունների և հանկարծակի անցումների միջոցով ստեղծվում է յուրահատուկ մթնոլորտ, որը ընթերցողին ներգրավում է հերոսի ներաշխարհի մեջ։ Քյոփենի ստեղծագործությունների առանձնահատկություններից է նաև կինեմատոգրաֆիական մտածողությանը մոտ պատկերային կառուցվածքը։ Տարբեր տեսարաններ կարող են արագ փոխարինել միմյանց, իսկ հեղինակը միաժամանակ ներկայացնում է տարածության տարբեր հատվածներ, մարդկանց և իրադարձություններ։ Այդ տեխնիկան ստեղծում է շարժուն և երբեմն մասնատված պատում, որն արտացոլում է ժամանակակից քաղաքային կյանքի արագությունը և մարդու ընկալման մասնատված բնույթը։ Քաղաքը նրա արձակում հաճախ դառնում է ինքնուրույն գեղարվեստական տարածք, որտեղ խաչվում են տարբեր սոցիալական խմբերի, հիշողությունների և ճակատագրերի պատմություններ։ Պատերազմի թեման ուսումնասիրության առանցքային խնդիրներից է։ Քյոփենի վեպերում պատերազմը ներկայանում է ոչ միայն որպես պատմական իրադարձություն, այլև որպես մարդկային և բարոյական աղետի աղբյուր։ Դրա հետևանքները տարածվում են անհատի հոգեբանության, ընտանեկան հարաբերությունների, հասարակական արժեքների և ազգային ինքնագիտակցության վրա։ Հեղինակը հետաքրքրված է նաև այն հարցով, թե ինչպես է հետպատերազմյան հասարակությունը վերաբերվում սեփական անցյալին և ինչպիսի մեխանիզմներով է փորձում մոռանալ կամ վերաիմաստավորել այն։ Այդ տեսանկյունից նրա արձակը կարող է դիտարկվել որպես Գերմանիայի պատմական հիշողության և մեղավորության խնդրի գրական արտահայտություններից մեկը։ Կարևոր է նաև օտարման թեման։ Հերոսների և հասարակության միջև հեռավորությունը հաճախ պայմանավորված է ոչ միայն անձնական հոգեբանական խնդիրներով, այլև այնպիսի աշխարհում ապրելու հանգամանքով, որտեղ նախկին արժեքները կորցրել են իրենց ուժը։ Մարդը կարող է իրեն օտարված զգալ քաղաքում, ընտանիքում, հասարակության մեջ կամ նույնիսկ սեփական անցյալից։ Այս թեման Քյոփենի արձակը կապում է 20-րդ դարի եվրոպական մոդեռնիստական և հետպատերազմյան գրականության ընդհանուր միտումների հետ։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող է կարևոր տեղ զբաղեցնել նաև միջտեքստայնության խնդիրը։ Քյոփենի ստեղծագործություններում առկա են մշակութային, գրական, երաժշտական և պատմական բազմաթիվ հղումներ, որոնք ընդլայնում են վեպերի իմաստային տարածությունը։ Այդ հղումները կարող են ընթերցվել որպես կերպարների ներաշխարհի արտահայտություն կամ որպես հեղինակի կողմից ստեղծված լայն մշակութային համատեքստի բաղադրիչ։ Այսպիսով, վեպերի ամբողջական ընկալման համար անհրաժեշտ է հաշվի առնել ոչ միայն դրանց սյուժետային մակարդակը, այլև մշակութային ու գաղափարական ենթաշերտերը։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև հեղինակի ստեղծագործությունների տեղին գերմանական գրականության պատմության մեջ։ Նրա արձակը կապված է 20-րդ դարի գերմանական մոդեռնիզմի և հետպատերազմյան գրականության զարգացման հետ, սակայն միաժամանակ առանձնանում է իր յուրահատուկ կառուցվածքով և լեզվական ինքնատիպությամբ։ Քյոփենի վեպերը կարևոր են հատկապես այն պատճառով, որ պատմական թեմաները ներկայացնում են անհատի սուբյեկտիվ փորձառության միջոցով՝ միավորելով պատմությունը, հոգեբանությունը և գեղարվեստական փորձարարությունը։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը Քյոփենի վեպերը դիտարկում է որպես բարդ գեղարվեստական համակարգ, որտեղ պատմական հիշողությունը, պատերազմը, հասարակական օտարացումը, անհատի հոգեբանական ճգնաժամը, ժամանակի և հիշողության փոխհարաբերությունը, բազմաձայնությունը և լեզվական նորարարությունը փոխկապակցված են։ Այն հնարավորություն է տալիս բացահայտելու գրողի արձակի հիմնական գաղափարական և գեղարվեստական սկզբունքները և հասկանալու նրա նշանակությունը ժամանակակից գերմանական գրականության զարգացման մեջ։ Թեման կարող է հետաքրքրել գրականագետներին, գերմանագետներին, համեմատական գրականության մասնագետներին, թարգմանիչներին, 20-րդ դարի եվրոպական գրականությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին, ինչպես նաև գրականության և մշակույթի ոլորտի ուսանողներին։