Ազգային ժողովի նիստերի արձանագրություններ, չորրորդ նիստ

История

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայկական ԽՍՀ-ի (Խորհրդային Հայաստանի) մասնակցության ուսումնասիրությանը Երկրորդ համաշխարհային պատերազմի՝ խորհրդային պատմագրության մեջ հայտնի որպես Հայրենական մեծ պատերազմի (1941–1945 թթ.) համատեքստում՝ ընդգծելով հանրապետության ռազմական, տնտեսական և սոցիալական ներդրումը ընդհանուր խորհրդային հաղթանակի գործում։ Գրքում վերլուծվում է Հայաստանի արդյունաբերության վերակառուցումը պատերազմի պայմաններում, արտադրական կարողությունների ռազմականացման գործընթացը, ինչպես նաև ռազմաճակատին մատակարարվող զինամթերքի, պարենի և այլ ռազմավարական ռեսուրսների ապահովման կազմակերպումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական զորամիավորումների ձևավորմանը, հայ զինվորների մասնակցությանը տարբեր ռազմաճակատներում մղվող մարտերին և նրանց ներդրմանը կարևոր ռազմավարական գործողություններում՝ սկսած Մոսկվայի պաշտպանությունից մինչև Բեռլինի գրավումը։ Աշխատությունում քննարկվում է նաև թիկունքի դերը՝ բնակչության աշխատանքային մոբիլիզացիան, գիտական և բժշկական ներուժի օգտագործումը, ինչպես նաև հասարակական-մշակութային կյանքի վերակազմակերպումը պատերազմի տարիներին։ Վերլուծվում են ժողովրդագրական կորուստները, հետպատերազմյան վերականգնման խնդիրները և պատերազմի ազդեցությունը Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական զարգացման վրա։ Գրքի նպատակն է ներկայացնել Հայաստանի բազմակողմանի ներդրումը Հայրենական մեծ պատերազմի հաղթանակում՝ պատմական փաստերի և արխիվային նյութերի հիման վրա։

Религия

Գիրքը նվիրված է Դավիթ թագավորին վերագրվող սաղմոսներին, որոնք Հին Կտակարանի հոգևոր և բանաստեղծական ժառանգության կարևորագույն մասն են։ Դրանք արտահայտում են մարդու և Աստծո հարաբերությունների բազմազան կողմերը՝ հավատարմություն, ապաշխարություն, երախտագիտություն, փառաբանություն, վիշտ, հույս և աստվածային օգնության ակնկալիք։ Սաղմոսներում Դավիթը ներկայանում է ոչ միայն որպես թագավոր և պատմական կերպար, այլև որպես աղոթող մարդ, որն իր ուրախությունները, տագնապները, մեղավորության զգացումն ու վստահությունն անկեղծորեն ներկայացնում է Աստծուն։ Բանաստեղծական խոսքի միջոցով բացահայտվում են աստվածային արդարության, ողորմածության, իմաստության, պաշտպանության և նախախնամության գաղափարները։ Սաղմոսների պատկերավոր լեզուն, հուզական արտահայտչականությունը, կրկնություններն ու ռիթմիկ կառուցվածքը դրանք դարձնում են ընթերցանության, անգիր սովորելու և երգեցողության համար առանձնահատուկ նյութ։ Դրանք դարեր շարունակ օգտագործվել են քրիստոնեական եկեղեցական արարողություններում, ժամերգություններում և անհատական աղոթական կյանքում՝ ծառայելով որպես հոգևոր մխիթարության ու ինքնաքննության աղբյուր։ Ժողովածուն կարևոր նշանակություն ունի աստվածաշնչյան գրականության, հայ եկեղեցական սաղմոսերգության և աղոթական ավանդույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել ինչպես հավատացյալ ընթերցողներին, այնպես էլ աստվածաշնչագիտությամբ, հայերեն կրոնական գրականությամբ և քրիստոնեական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվողներին։

История

Աշխատությունը ներկայացնում է ֆրանսիական ժողովրդի և Ֆրանսիայի պետականության պատմական ձևավորման սկզբնական ընթացքը՝ անդրադառնալով երկրի բնակչության ծագմանը, տարածքի բնակեցմանը, քաղաքական միավորումների առաջացմանը և պետական իշխանության աստիճանական կազմավորմանը։ Պատմական շարադրանքը հնարավորություն է տալիս հետևելու այն իրադարձություններին, որոնց արդյունքում հին Գալիայի տարածքում ձևավորվեցին նոր քաղաքական ու հասարակական կառույցներ, իսկ հետագայում՝ ֆրանսիական թագավորությունը։ Կարևոր թեմաներից են գալլական ցեղերի կյանքը, հռոմեական նվաճումը, Գալիայի ընդգրկումը Հռոմեական կայսրության կազմում, հռոմեական մշակույթի ազդեցությունը և կայսրության անկումից հետո տեղի ունեցած փոփոխությունները։ Առանձին նշանակություն ունի ֆրանկների հաստատումը Գալիայում և Մերովինգների ու Կարոլինգների հարստությունների իշխանության շրջանը, որոնք վճռորոշ դեր են ունեցել վաղ միջնադարյան Ֆրանսիայի քաղաքական հիմքերի ձևավորման գործում։ Շարադրանքը կարող է ընդգրկել նաև քրիստոնեության տարածումը, եկեղեցական կառույցների ազդեցությունը, ֆեոդալական հարաբերությունների զարգացումը և կենտրոնական իշխանության ամրապնդման նախադրյալները։ Պատմական իրադարձությունները ներկայացվում են քաղաքական, ռազմական և հասարակական գործընթացների փոխկապակցվածության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են բնակչության տեղաշարժերը, նվաճումները, ժառանգական իշխանությունը և մշակութային փոխազդեցությունները նպաստել նոր ազգային ու պետական ինքնության ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարևոր է Ֆրանսիայի պատմության սկզբնական փուլերը համակարգված ուսումնասիրելու, ինչպես նաև հին աշխարհի և միջնադարյան Եվրոպայի միջև պատմական անցումները հասկանալու համար։ Այն հայ ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու եվրոպական կարևոր պետություններից մեկի պատմական արմատներին և նրա հետագա զարգացման հիմքերին։

Экология

Հայաստանի Հանրապետության բնության հատուկ պահպանվող տարածքները պետականորեն առանձնացված տարածքներ են, որոնք ստեղծվել են բնական էկոհամակարգերի, կենսաբազմազանության, լանդշաֆտների և հազվագյուտ կենդանական ու բուսական տեսակների պահպանության նպատակով։ Այս տարածքները ունեն կարևոր էկոլոգիական, գիտական, կրթական և երբեմն նաև ռեկրեացիոն նշանակություն, քանի որ ապահովում են բնության բնական հավասարակշռության պահպանումը և թույլ են տալիս ուսումնասիրել բնական գործընթացները մարդու նվազագույն միջամտությամբ։ Դրանց թվում են արգելոցները, ազգային պարկերը, արգելավայրերը և բնության հուշարձանները, որոնք տարբերվում են պաշտպանության խստության մակարդակով և օգտագործման ռեժիմով։ Հայաստանի հարավային հատվածում գտնվող Շիկահողի արգելոց առանձնահատուկ կարևորություն ունի երկրի բնապահպանական համակարգում՝ հանդիսանալով Հայաստանի ամենախիտ անտառածածկ և կենսաբազմազանությամբ հարուստ տարածքներից մեկը։ Շիկահողի արգելոցը ստեղծվել է նպատակ ունենալով պահպանել Կովկասյան տարածաշրջանին բնորոշ բնական անտառային էկոհամակարգերը, որտեղ աճում են բազմաթիվ հազվագյուտ և էնդեմիկ բուսատեսակներ, ինչպես նաև բնակվում են տարբեր կենդանիներ, այդ թվում՝ կաթնասուններ, թռչուններ և սողուններ, որոնց մի մասը գրանցված է Կարմիր գրքում։ Արգելոցի տարածքը բնութագրվում է խիտ լայնատերև անտառներով, գետահովիտներով, լեռնային ռելիեֆով և բարենպաստ կլիմայական պայմաններով, որոնք նպաստում են կենսաբազմազանության բարձր մակարդակի ձևավորմանը։ Շիկահողի արգելոցում մարդու տնտեսական գործունեությունը խիստ սահմանափակ է, և թույլատրվում են միայն գիտական հետազոտություններն ու վերահսկվող բնապահպանական միջոցառումները, ինչը հնարավորություն է տալիս պահպանել էկոհամակարգերի բնական զարգացումը։ Այս տարածքը կարևոր դեր ունի նաև տարածաշրջանային էկոլոգիական հավասարակշռության պահպանման գործում, քանի որ անտառները մասնակցում են օդի մաքրմանը, ջրային ռեսուրսների կարգավորմանը և հողերի էրոզիայի կանխարգելմանը։ Բացի այդ, Շիկահողի արգելոցը գիտական մեծ հետաքրքրություն է ներկայացնում, քանի որ այստեղ հնարավոր է ուսումնասիրել բնական անտառային էկոհամակարգերի զարգացումը գրեթե անխաթար վիճակում։ Հայաստանի բնության հատուկ պահպանվող տարածքների համակարգը, այդ թվում Շիկահողի արգելոցը, կարևոր դեր ունի երկրի բնապահպանական քաղաքականության մեջ՝ նպաստելով կայուն զարգացմանը, բնական ռեսուրսների պահպանմանը և էկոլոգիական անվտանգությանը։

Литература

Ստեղծագործությունը սոցիալական-բարոյական ուղղվածությամբ արձակ գործ է, որտեղ հեղինակը ներկայացնում է մարդկային կարեկցանքի, բարեգործության և ինքնազոհության գաղափարները՝ կենտրոնանալով հիվանդների ու կարիքավորների խնամքով զբաղվող «գթության քույրերի» կերպարի վրա։ Գործում կարևորվում է այն հակադրությունը, որը գոյություն ունի իրական մարդասիրության և արտաքին ձևական բարեգործության միջև՝ ընդգծելով, որ իսկական բարությունը պետք է լինի անկեղծ, անձնազոհ և ներշնչված ներքին համոզմունքից, այլ ոչ թե հասարակական ճանաչում ստանալու ցանկությունից։ Մուրացանը ստեղծում է հոգեբանական խորությամբ կերպարներ, որոնց միջոցով բացահայտում է կարեկցանքի, պարտքի զգացման և մարդկային ցավի նկատմամբ վերաբերմունքի տարբեր դրսևորումներ։ Ստեղծագործության մեջ առանձնանում է նաև հասարակական շերտը՝ ցույց տալով, թե ինչպես են սոցիալական պայմանները ազդում մարդկանց ճակատագրերի և արժեքային համակարգի վրա։ Լեզուն պարզ է, հուզական և միաժամանակ գաղափարապես հագեցած, ինչը թույլ է տալիս ընդգծել բարոյական ուղերձը։ Ընդհանուր առմամբ «Գթության քույրեր»-ը կարելի է դիտարկել որպես բարոյական և սոցիալական արձակ, որտեղ Մուրացանը բարձրացնում է մարդասիրության և հոգևոր արժեքների կարևորության գաղափարը։

Религия

Գիրքը ներառում է քրիստոնեական Սուրբ Գրքի Նոր Կտակարանի երկու կարևոր բաղադրիչ՝ Հիսուս Քրիստոսի Ավետարանը և Առաքյալների գործերը։ Ավետարանական պատմությունները ներկայացնում են Հիսուս Քրիստոսի կյանքը, քարոզչությունը, ուսմունքը, հրաշքները, խաչելությունն ու հարությունը՝ բացահայտելով քրիստոնեական հավատքի հիմնարար գաղափարները։ Դրանցում առանձնահատուկ տեղ ունեն Աստծո արքայության մասին քարոզը, սիրո և ներողամտության պատվիրանները, ապաշխարության կոչը, հավատքի նշանակությունը և մարդու հոգևոր վերափոխման գաղափարը։ Հիսուսի խոսքերն ու գործերը քրիստոնեական բարոյականության և հոգևոր կյանքի հիմնական աղբյուրներից են, իսկ ավետարանական պատումները կարևոր նշանակություն ունեն եկեղեցական ծիսակարգի, քարոզչության և անհատական աղոթական կյանքի համար։ Առաքյալների գործերը շարունակում են Նոր Կտակարանի պատմողական ավանդույթը՝ անդրադառնալով Քրիստոսի համբարձումից հետո առաքյալների գործունեությանը, Սուրբ Հոգու հայտնությանը, առաջին քրիստոնեական համայնքների ձևավորմանը և քրիստոնեության տարածմանը։ Գրքում ներկայացվող նյութը հնարավորություն է տալիս հետևելու վաղ եկեղեցու զարգացմանը, առաքելական քարոզչության տարածմանը և նոր հավատքի համայնքային կյանքի կազմակերպմանը։ Ավետարանների և Առաքյալների գործերի համատեղ ընդգրկումը ընթերցողին ներկայացնում է քրիստոնեական ուսմունքի ու դրա պատմական տարածման փոխկապակցված պատկերը։ Հրատարակությունը կարևոր նշանակություն ունի հայ քրիստոնեական գրավոր մշակույթի, աստվածաշնչյան ընթերցանության և եկեղեցական ավանդույթի ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է ծառայել ինչպես հավատացյալ ընթերցողների հոգևոր ընթերցանությանը, այնպես էլ Նոր Կտակարանի բովանդակությամբ և վաղ քրիստոնեության պատմությամբ հետաքրքրվող ուսումնասիրողներին։