Ազնիվ մետաղների հանքավայրերի ստորգետնյա մշակման համակարգերի կատարելագործման ուղիների հետազոտում

Культура

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայկական ԽՍՀ մշակույթի և արվեստի բնագավառներին վերաբերող նոր լույս տեսած գրականության վերաբերյալ համակարգված մատենագիտական տեղեկատվություն և նախատեսված է համապատասխան մասնագիտական աղբյուրների ընթացիկ իրազեկման համար։ Այն ընդգրկում է տարբեր տեսակի հրատարակությունների, գիտական և գիտահանրամատչելի աշխատությունների, հոդվածների, ժողովածուների, ուսումնասիրությունների, տեղեկատուների և այլ նյութերի մատենագիտական նկարագրություններ՝ հնարավորություն տալով հետևելու տվյալ ժամանակաշրջանում մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ հրատարակվող գրականության հոսքին։ Նյութերը կարող են ընդգրկել կերպարվեստի, երաժշտության, թատրոնի, կինոյի, ճարտարապետության, կիրառական արվեստի, ժողովրդական ստեղծագործության, մշակութային հաստատությունների գործունեության և հարակից ոլորտների վերաբերյալ գրականություն։ Տեղեկատուի հիմնական նշանակությունը նոր հրատարակությունների մասին տվյալների հավաքումը, դասակարգումը և ընթերցողին հնարավորինս արագ տրամադրելն է՝ հեշտացնելով անհրաժեշտ մասնագիտական գրականության հայտնաբերումը։ Մատենագիտական գրառումների համակարգված դասավորությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրողներին կողմնորոշվել բազմաբնույթ նյութերի մեջ, բացահայտել հետաքրքրող թեմային վերաբերող աղբյուրներ և հետևել առանձին բնագավառների վերաբերյալ գրականության համալրմանը։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել գրադարանավարների, մատենագետների, արվեստաբանների, մշակութաբանների, գիտաշխատողների, դասախոսների և ուսանողների համար՝ որպես տեղեկատվական և որոնողական գործիք։ Միաժամանակ այն կարևոր նշանակություն ունի հետադարձ ուսումնասիրությունների համար, քանի որ ժամանակի ընթացքում նման ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուները վերածվում են որոշակի պատմական շրջանի հրատարակչական և գիտական գործունեությունն արտացոլող աղբյուրների։ Դրանց միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե մշակույթի և արվեստի որ ոլորտներն են առավել ակտիվորեն ներկայացվել մասնագիտական գրականության մեջ, ինչ թեմատիկ ուղղություններ են զարգացել և ինչպես է ձևավորվել համապատասխան տեղեկատվական միջավայրը։ Ընդհանուր առմամբ հրատարակությունը համադրում է ընթացիկ մատենագիտության, գրադարանային տեղեկատվության և մշակույթի ու արվեստի վերաբերյալ մասնագիտական գրականության հաշվառման գործառույթները՝ ծառայելով որպես թեմատիկ գրականության որոնման և համակարգված ուսումնասիրության օժանդակ միջոց։

Педагогика

Այս հրատարակությունը նվիրված է երեխաների պաշտպանության, դաստիարակության, կրթության, առողջության և սոցիալական բարեկեցության հիմնահարցերին՝ կազմված որպես թեմատիկ հանձնարարական գրականության ցանկ։ Այն ներկայացնում է տվյալ թեմային առնչվող գրական և տեղեկատվական աղբյուրներ, որոնք կարող են օգտակար լինել երեխաների իրավունքների, մանկության սոցիալական նշանակության, երեխայի համակողմանի զարգացման և հասարակության մեջ նրա պաշտպանության խնդիրների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակության հիմքում ընկած թեման միջազգային մակարդակով երեխաների նկատմամբ ուշադրության ուժեղացման, նրանց բարեկեցության ապահովման և մանկության հիմնախնդիրների հանրային ու պետական կարևորության ընդգծման գաղափարն է։ Գրականության ցանկը կարող է ներառել մանկավարժական, հոգեբանական, իրավական, սոցիոլոգիական և հասարակագիտական բնույթի աշխատություններ, որոնք հնարավորություն են տալիս տարբեր տեսանկյուններից ուսումնասիրել երեխայի զարգացման պայմանները, կրթության և դաստիարակության կազմակերպումը, ընտանիքի ու հասարակության դերը, ինչպես նաև երեխաների իրավունքների պաշտպանության հարցերը։ Նման մատենագիտական հրատարակությունը հատկապես արժեքավոր է թեմատիկ հետազոտություն իրականացնող ուսանողների, մանկավարժների, գրադարանավարների, սոցիալական ոլորտի մասնագետների և երեխաների հետ աշխատող այլ անձանց համար, քանի որ այն համակարգված կերպով ուղղորդում է ընթերցողին համապատասխան գրականության որոնման և ընտրության հարցում։ Նյութը կարող է ծառայել նաև որպես օժանդակ աղբյուր՝ երեխաների սոցիալական կարգավիճակի, նրանց կրթական ու մշակութային զարգացման, մանկության պաշտպանության միջազգային մոտեցումների և այդ ժամանակաշրջանում ձևավորված հասարակական նախաձեռնությունների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակության պատմական համատեքստը այն դարձնում է հետաքրքիր նաև XX դարի երկրորդ կեսի մանկության հիմնախնդիրների նկատմամբ միջազգային ուշադրության զարգացման և երեխաների պաշտպանության ոլորտում ձևավորված գաղափարների ուսումնասիրության տեսանկյունից։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է արևմտահայ բանաստեղծական խոսքի լեզվական առանձնահատկությունների, արտահայտչական միջոցների և գեղարվեստական կառուցվածքի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գրական արևմտահայերենի կիրառությունն է պոեզիայում՝ բառապաշարի, քերականական ձևերի, շարահյուսական կառուցվածքների, հնչյունական կազմակերպման և ոճական հնարների փոխկապակցված դիտարկմամբ։ Քննվում է, թե ինչպես է բանաստեղծական լեզուն տարբերվում առօրյա հաղորդակցական խոսքից և ինչպես են լեզվական միավորները գեղարվեստական համատեքստում ձեռք բերում լրացուցիչ իմաստային, պատկերային ու հուզական արժեք։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում բառընտրությանը, հոմանիշային և հականիշային հարաբերություններին, հնաբանությունների, բարբառային տարրերի, նորաբանությունների և փոխառությունների գործածությանը, ինչպես նաև դրանց դերին հեղինակային անհատական ոճի ձևավորման մեջ։ Ուսումնասիրվում են փոխաբերությունը, մակդիրը, համեմատությունը, խորհրդանիշը, անձնավորումը և պատկերավորման այլ միջոցներ, որոնց միջոցով ստեղծվում են բանաստեղծական աշխարհի իմաստային ու զգայական շերտերը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև խոսքի հնչյունային կազմակերպումը՝ հանգի, ռիթմի, կրկնությունների, բաղաձայնույթի և առձայնույթի դիտարկմամբ, քանի որ բանաստեղծական տեքստում հնչողությունը հաճախ անմիջականորեն մասնակցում է գեղարվեստական իմաստի ձևավորմանը։ Քննվում են շարադասության փոփոխությունները, կրճատ կառուցվածքները, զուգահեռ շարահյուսական ձևերը և կրկնությունները՝ որպես խոսքի արտահայտչականությունը ուժեղացնող միջոցներ։ Հետազոտությունը կարող է ընդգրկել տարբեր հեղինակների և գրական ժամանակաշրջանների ստեղծագործությունների համեմատական ուսումնասիրություն՝ բացահայտելու արևմտահայ բանաստեղծական լեզվի ընդհանուր օրինաչափություններն ու անհատական դրսևորումները։ Միաժամանակ ուշադրություն է դարձվում լեզվի և մշակութային միջավայրի հարաբերությանը, քանի որ պոեզիայում արտացոլվում են պատմական հիշողությունը, ազգային մշակութային պատկերացումները և տվյալ ժամանակաշրջանի լեզվական զարգացումները։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է լեզվաբանության, ոճագիտության, պոետիկայի և գրականագիտության մոտեցումները՝ ներկայացնելով արևմտահայ բանաստեղծական խոսքը որպես լեզվական ու գեղարվեստական բազմաշերտ համակարգ։

Право

Իրավագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է անշարժ գույքի՝ որպես քաղաքացիական իրավահարաբերությունների ինքնուրույն օբյեկտի իրավական բնույթի և կարգավորման առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում անշարժ գույքի հասկացությունը, դրա հիմնական տեսակները, իրավական հատկանիշները և քաղաքացիական իրավունքի այլ օբյեկտներից տարբերակման չափանիշները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում անշարժ գույքի նկատմամբ սեփականության և այլ գույքային իրավունքների ծագման, իրականացման, փոխանցման, սահմանափակման և դադարման իրավական հիմքերին։ Վերլուծվում են անշարժ գույքի հետ կապված քաղաքացիաիրավական գործարքների առանձնահատկությունները, պայմանագրային հարաբերությունները, պետական գրանցման նշանակությունը և մասնակիցների իրավունքների պաշտպանության մեխանիզմները։ Քննարկվում են նաև հողամասերի, շենքերի, շինությունների և անշարժ գույքի այլ տեսակների իրավական կարգավիճակի հետ կապված տեսական ու գործնական խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս համակարգված պատկերացում կազմելու անշարժ գույքի շրջանառության իրավական հիմքերի և համապատասխան քաղաքացիական իրավահարաբերությունների կառուցվածքի վերաբերյալ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել քաղաքացիական իրավունքի, գույքային իրավունքի և անշարժ գույքի իրավական կարգավորման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Экономика

Այս աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում զբոսաշրջության ռազմավարական կառավարման արդյունավետության բարձրացման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ հաշվի առնելով ոլորտի տնտեսական, սոցիալական և տարածքային զարգացման նշանակությունը։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են զբոսաշրջության կառավարման ռազմավարական մոտեցումները, ոլորտի զարգացման վրա ազդող ներքին և արտաքին գործոնները, զբոսաշրջային պահանջարկի և առաջարկի առանձնահատկությունները, ինչպես նաև Հայաստանի զբոսաշրջային ներուժի արդյունավետ օգտագործման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում զբոսաշրջության պետական կառավարման համակարգին, ռազմավարական պլանավորմանը, ոլորտի զարգացման ծրագրերին և տարբեր կառույցների միջև համագործակցության արդյունավետությանը։ Ուսումնասիրության ընթացքում կարող են վերլուծվել զբոսաշրջային հոսքերի փոփոխությունները, զբոսաշրջային ծառայությունների որակը, ենթակառուցվածքների զարգացվածությունը, մարդկային ռեսուրսների ներուժը և Հայաստանի՝ որպես զբոսաշրջային ուղղության միջազգային մրցունակությունը։ Կարևորվում է նաև զբոսաշրջային արդյունքի բազմազանեցումը՝ մշակութային, պատմական, բնապահպանական, գյուղական, արկածային և այլ ուղղությունների զարգացման միջոցով, ինչը կարող է նպաստել զբոսաշրջային սեզոնայնության նվազեցմանը և տարբեր տարածաշրջանների տնտեսական ակտիվության բարձրացմանը։ Աշխատությունը անդրադառնում է նաև ոլորտի թվայնացման, ժամանակակից մարքեթինգային գործիքների կիրառման, Հայաստանի զբոսաշրջային բրենդի ամրապնդման և միջազգային շուկաներում երկրի ճանաչելիության բարձրացման խնդիրներին։ Առանձին կարևորություն ունի զբոսաշրջության կայուն զարգացման սկզբունքների ներդրումը, որի շրջանակում անհրաժեշտ է համատեղել տնտեսական արդյունքները բնական և մշակութային ժառանգության պահպանության, համայնքների զարգացման և զբոսաշրջային տարածքների հավասարակշռված օգտագործման հետ։ Աշխատության մեջ կարող են բացահայտվել ռազմավարական կառավարման արդյունավետությունը սահմանափակող հիմնական խնդիրները՝ կառավարման համակարգի համակարգման դժվարությունները, ենթակառուցվածքների անհավասար զարգացումը, տեղեկատվական և վիճակագրական տվյալների օգտագործման սահմանափակումները, ծառայությունների որակի տարբերությունները և զբոսաշրջային ներուժի ոչ լիարժեք իրացումը։ Միաժամանակ ներկայացվում են ոլորտի կառավարման արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղղություններ՝ ռազմավարական պլանավորման կատարելագործում, պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության խորացում, ներդրումների խթանում, մարդկային կապիտալի զարգացում, ենթակառուցվածքների բարելավում և զբոսաշրջային ծառայությունների մրցունակության բարձրացում։ Նյութը կարող է օգտակար լինել զբոսաշրջության և հյուրընկալության ոլորտի մասնագետների, տնտեսագետների, պետական կառավարման ներկայացուցիչների, զբոսաշրջային կազմակերպությունների աշխատակիցների, հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտություններով սովորող ուսանողների համար։

Литература

Հրատարակության վերնագիրը, ըստ ներկայացված տառադարձության, հավանաբար վերաբերում է Մաթիլդե անունով հերոսուհու և ոսկե վզնոցի կամ ոսկե զարդի հետ կապված պատմության։ Վերնագրի այս ընթերցումը դեռևս վերջնական չէ, քանի որ սկզբնաղբյուրում օգտագործված տառադարձությունը կարող է տարբեր կերպ վերականգնվել, և առանց գրքի տիտղոսաթերթի կամ բնագրի լրացուցիչ տվյալների հնարավոր չէ վստահորեն որոշել դրա ճշգրիտ իմաստը։ Եթե վերնագրում իսկապես հիշատակվում է Մաթիլդե անունով հերոսուհին և ոսկե զարդը, ապա ստեղծագործության կենտրոնական թեման կարող է առնչվել հերոսուհու անձնական պատմությանը, նրա կյանքի հանգամանքներին և զարդի շուրջ ձևավորվող իրադարձություններին։ Ոսկե զարդերը գեղարվեստական գրականության մեջ հաճախ ունենում են ոչ միայն նյութական արժեք, այլև խորհրդանշական նշանակություն՝ կապված ընտանեկան հիշողությունների, հասարակական դիրքի, անձնական հարաբերությունների, հարստության, պատվի կամ մարդկային ցանկությունների հետ։ Այդպիսի առարկան կարող է դառնալ պատմության իրադարձությունները կապող կարևոր հանգույց, ազդել հերոսների փոխհարաբերությունների վրա կամ բացահայտել նրանց բնավորության առանձնահատկությունները։ Մաթիլդե անունով կերպարի առկայությունը կարող է հուշել, որ պատմությունը կառուցված է անհատական ճակատագրի շուրջ, սակայն միայն վերնագրի հիման վրա հնարավոր չէ հաստատել հերոսուհու բնավորությունը, նրա ապրումները, գործողությունների ընթացքը կամ ստեղծագործության ավարտը։ Եթե գիրքը պատկանում է բարոյախրատական կամ ընտանեկան վիպագրության շրջանակին, այն կարող է անդրադառնալ անձնական ընտրությունների, նյութական արժեքների և մարդկային հարաբերությունների փոխազդեցությանը, ինչպես նաև հասարակական միջավայրի ազդեցությանը անհատի կյանքի վրա։ XIX դարի գեղարվեստական գրականության մեջ հաճախ հանդիպում էին ստեղծագործություններ, որոնց միջոցով ընթերցողին ներկայացվում էին ընտանեկան կյանքին, հասարակական վարքագծին, բարոյական սկզբունքներին և անձնական պատասխանատվությանը վերաբերող հարցեր։ Այդպիսի երկերը կարող էին միաժամանակ ծառայել որպես ժամանցային ընթերցանություն և որպես հասարակական ու բարոյական պատկերացումների փոխանցման միջոց։ Հրատարակության հայերեն լինելը կարևոր է նաև հայ գրատպության և ընթերցողական մշակույթի պատմության տեսանկյունից, քանի որ նման գրքերը նպաստել են գեղարվեստական արձակի տարածմանը և ընթերցողների շրջանակի ընդլայնմանը։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրականության պատմությամբ, հին հայերեն հրատարակություններով և XIX դարի ընթերցանության մշակույթով զբաղվող ուսումնասիրողներին։ Այնուամենայնիվ, ստեղծագործության ժանրը, սկզբնաղբյուրը, հեղինակությունը և սյուժեն այս փուլում հաստատված չեն։ Հետևաբար, վերնագրի և հնարավոր թեմատիկ ուղղվածության մասին այս նկարագրությունը պետք է դիտարկել որպես նախնական մատենագիտական մեկնաբանություն, այլ ոչ թե գրքի բովանդակության ստույգ ամփոփում։