Բագրատ Այվազյան-Աշոտ Երկաթ

Technology

Այս աշխատանքը նվիրված է էներգիայի վերականգնվող աղբյուրների կիրառմամբ շենքերի կառուցվածքային և ջեռուցման ու հովացման համակարգերի նախագծային օպտիմալ պարամետրերի որոշման մեթոդի մշակմանը։ Ուսումնասիրության հիմնական նպատակն է գտնել այնպիսի նախագծային լուծումներ, որոնց դեպքում շենքի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և դրա ջերմային ապահովման համակարգերը փոխկապակցված կերպով ընտրվում են՝ նվազեցնելով էներգիայի սպառումը և միաժամանակ պահպանելով անհրաժեշտ ջերմային հարմարավետությունն ու համակարգի տեխնիկական արդյունավետությունը։ Աշխատության հիմքում շենքը դիտարկվում է որպես միասնական էներգետիկ համակարգ, որտեղ արտաքին պատերի, ծածկերի, պատուհանների և այլ կառուցվածքային տարրերի ջերմատեխնիկական հատկությունները անմիջականորեն ազդում են ջեռուցման և հովացման պահանջարկի վրա։ Այդ պատճառով նախագծային օպտիմալացման խնդիրը չի սահմանափակվում միայն ջեռուցման կամ հովացման սարքավորումների ընտրությամբ, այլ ներառում է շենքի ամբողջական էներգետիկ վարքի գնահատումը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառմանը, որոնք կարող են օգտագործվել շենքի ջերմային և էլեկտրական պահանջարկի մի մասը կամ ամբողջը բավարարելու համար։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել արևային էներգիայի օգտագործումը, ջերմային պոմպերը, երկրաջերմային կամ այլ վերականգնվող աղբյուրների վրա հիմնված համակարգերը։ Աշխատության կարևոր խնդիրներից է որոշել, թե տվյալ շենքի պայմաններում ինչպիսի հզորությամբ, կառուցվածքով և աշխատանքի ռեժիմով պետք է նախագծվեն ջեռուցման ու հովացման համակարգերը, որպեսզի վերականգնվող աղբյուրների օգտագործումն առավել արդյունավետ լինի։ Հաշվարկներում անհրաժեշտ է հաշվի առնել շենքի ջերմային կորուստները, արտաքին կլիմայական պայմանները, ներքին ջերմային բեռները, շենքի կողմնորոշումը, լուսավորության և արևային ճառագայթման ազդեցությունը, ջերմամեկուսացման մակարդակը, օդափոխության հետ կապված կորուստները և շահագործման ռեժիմները։ Մեթոդի մշակումը կարող է ներառել տարբեր նախագծային տարբերակների մաթեմատիկական մոդելավորում և դրանց համեմատական օպտիմալացում՝ էներգիայի սպառման, տնտեսական ծախսերի, համակարգի հզորության և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության տեսանկյուններից։ Կարևոր է նաև սեզոնային աշխատանքի գնահատումը, քանի որ ջեռուցման և հովացման պահանջարկները տարվա ընթացքում էապես տարբերվում են, իսկ վերականգնվող աղբյուրներից ստացվող էներգիայի քանակը նույնպես փոփոխական է։ Աշխատության մեջ մշակվող մեթոդը կարող է նպաստել նախագծային որոշումների ընդունման գործընթացի կատարելագործմանը՝ հնարավորություն տալով նախապես գնահատել տարբեր կառուցվածքային և ինժեներական լուծումների արդյունավետությունը և ընտրել առավել նպատակահարմար համադրությունը։ Նման մոտեցումը կարևոր է հատկապես էներգաարդյունավետ և ցածր էներգասպառմամբ շենքերի նախագծման համար, որտեղ շենքի ճարտարապետական և կառուցվածքային լուծումները պետք է սերտորեն կապված լինեն էներգետիկ համակարգերի աշխատանքի հետ։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել ճարտարապետներին, շինարարական ինժեներներին, էներգետիկ համակարգերի նախագծողներին, ջերմատեխնիկներին, էներգետիկ աուդիտորներին և վերականգնվող էներգիայի ոլորտի մասնագետներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը նպատակ ունի ստեղծել նախագծային հաշվարկների և օպտիմալացման մեթոդաբանություն, որը հնարավորություն կտա վերականգնվող էներգիայի աղբյուրների կիրառման պայմաններում միաժամանակ ընտրել շենքի կառուցվածքային և ջեռուցման ու հովացման համակարգերի արդյունավետ պարամետրերը՝ նվազեցնելով էներգետիկ ծախսերը և բարձրացնելով շենքի ընդհանուր էներգաարդյունավետությունը։

Biology

Աշխատանքը նվիրված է գլիկոսֆինգոլիպիդների և սֆինգոզինի նյութափոխանակության ու բաշխման ուսումնասիրությանը սպիտակ առնետների լյարդում և սրտում՝ ալոքսանային շաքարային դիաբետի պայմաններում և դրա բուժման ընթացքում։ Հետազոտության հիմքում ընկած է լիպիդային նյութափոխանակության փոփոխությունների և դիաբետիկ վիճակի միջև փոխկապակցվածության բացահայտումը՝ հաշվի առնելով այն կարևոր դերը, որը սֆինգոլիպիդային միացությունները կարող են ունենալ բջջային թաղանթների կառուցվածքի, ազդանշանային գործընթացների և հյուսվածքների ֆունկցիոնալ վիճակի պահպանման գործում։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում են ալոքսանի ազդեցությամբ առաջացած նյութափոխանակային խանգարումները և դրանց հնարավոր արտահայտությունը լյարդի ու սրտի հյուսվածքներում՝ ուշադրություն դարձնելով գլիկոսֆինգոլիպիդների և սֆինգոզինի քանակական կամ որակական փոփոխություններին։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բուժման ընթացքում այդ ցուցանիշների դինամիկայի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու բուժական ազդեցության պայմաններում լիպիդային փոխանակության հնարավոր վերականգնման աստիճանը։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև դիաբետի զարգացման հետևանքով առաջացող կենսաքիմիական փոփոխությունների համեմատական վերլուծություն տարբեր հյուսվածքներում՝ բացահայտելով օրգանիզմի տարբեր օրգանների արձագանքի առանձնահատկությունները։ Ստացված տվյալները կարևոր են շաքարային դիաբետի դեպքում լիպիդային նյութափոխանակության խանգարումների մեխանիզմների ավելի խորքային ընկալման, ինչպես նաև սֆինգոլիպիդային համակարգի հնարավոր կենսաբանական նշանակության գնահատման տեսանկյունից։ Հետազոտությունը կարող է արժեքավոր լինել փորձարարական կենսաքիմիայի, կենսաբժշկության, էնդոկրինոլոգիայի և ախտաֆիզիոլոգիայի ոլորտներում՝ նպաստելով դիաբետիկ նյութափոխանակային փոփոխությունների ուսումնասիրմանը և հնարավոր բուժական ազդեցությունների գնահատմանը։

Culture

Հրատարակությունը նվիրված է Սայաթ-Նովայի կյանքին, ստեղծագործական ժառանգությանը և նրա մասին տարբեր տարիներին ստեղծված գրականության համակարգված ներկայացմանը։ Որպես կենսամատենագիտական աշխատանք՝ այն միավորում է բանաստեղծ-աշուղի կենսագրական տվյալները և նրա կյանքի ու գործունեության վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկությունները՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով կողմնորոշվել Սայաթ-Նովային վերաբերող բազմազան աղբյուրների և ուսումնասիրությունների մեջ։ Նյութը կարող է ընդգրկել նրա ստեղծագործությունների առանձին հրատարակությունները, ժողովածուները, գրականագիտական և երաժշտագիտական ուսումնասիրությունները, հոդվածները, հուշագրությունները, ինչպես նաև նրան նվիրված այլ աշխատություններ։ Կարևոր տեղ է հատկացվում Սայաթ-Նովայի ստեղծագործական ժառանգության բազմալեզու բնույթին, քանի որ նրա երգերը կապված են հայերեն, վրացերեն և ադրբեջաներեն ստեղծագործական ավանդույթների հետ։ Մատենագիտական համակարգումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել նրա ստեղծագործության տարբեր մեկնաբանությունները, լեզվական ու գեղարվեստական առանձնահատկությունները, ինչպես նաև նրա ազդեցությունը հայ և տարածաշրջանային մշակույթի զարգացման վրա։ Կենսագրական հատվածը կարող է անդրադառնալ նրա կյանքի հիմնական փուլերին, ստեղծագործական գործունեությանը, ժամանակաշրջանի մշակութային միջավայրին և պատմական իրադարձություններին, որոնց համատեքստում ձևավորվել է նրա աշխարհայացքն ու արվեստը։ Հրատարակությունը հատկապես օգտակար է որպես տեղեկատու աղբյուր՝ Սայաթ-Նովայի մասին հետազոտություն սկսելու, անհրաժեշտ գրականությունը հայտնաբերելու և նրա ստեղծագործական ժառանգության վերաբերյալ առկա ուսումնասիրությունների շրջանակը հասկանալու համար։ Այն կարող է արժեքավոր լինել գրականագետների, երաժշտագետների, բանասերների, մատենագետների, ուսանողների և հայ մշակույթի պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Informatics

Աշխատությունը նվիրված է պարբերական գործակիցներով գծային ոչ ինքնավար դինամիկական համակարգերի բնութագրերի հաշվարկման արդյունավետ մեթոդների մշակմանը և համապատասխան հաշվողական գործընթացների ավտոմատացմանը։ Հետազոտության կենտրոնում ժամանակից կախված պարամետրերով համակարգերի վարքագծի մաթեմատիկական նկարագրությունն է, երբ համակարգի գործակիցները որոշակի ժամանակահատվածից հետո կրկնվում են և ձևավորում պարբերական կառուցվածք։ Քննվում են նման համակարգերի շարժման, կայունության, անցումային և հաստատված ռեժիմների, ինչպես նաև արտաքին ազդեցությունների նկատմամբ արձագանքի գնահատման խնդիրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում պարբերական գործակիցների ազդեցությանը համակարգի ընդհանուր դինամիկայի վրա, քանի որ նույնիսկ գծային կառուցվածքի դեպքում ժամանակային պարբերականությունը կարող է առաջացնել բարդ վարքագիծ և պահանջել հատուկ վերլուծական ու թվային մոտեցումներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են դիտարկվել հիմնարար լուծումների մատրիցների կառուցումը, վիճակի փոփոխության գնահատումը, բնութագրական ցուցանիշների որոշումը և կայունության պայմանների վերլուծությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում Ֆլոկեի տեսության և գծային դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության համապատասխան մեթոդների կիրառումը, որոնք հնարավորություն են տալիս պարբերական համակարգերի երկարաժամկետ վարքագիծը կապել մեկ պարբերության ընթացքում ստացվող բնութագրերի հետ։ Հաշվարկային մեթոդների մշակման ընթացքում ուսումնասիրվում են թվային ճշտության, ալգորիթմների կայունության, հաշվարկների արագության և ստացված արդյունքների հուսալիության խնդիրները։ Առանձին ուղղություն է կազմում հաշվողական ընթացակարգերի ավտոմատացումը, որի նպատակն է նվազեցնել բազմակի ձեռքով հաշվարկների անհրաժեշտությունը և ստեղծել համակարգված միջոցներ տարբեր պարամետրերով մոդելների արագ վերլուծության համար։ Այդպիսի ավտոմատացումը կարող է ընդգրկել սկզբնական տվյալների մշակումը, համակարգի պարամետրերի փոփոխումը, թվային լուծումների ստացումը, բնութագրերի հաշվարկը և արդյունքների համեմատական ներկայացումը։ Մշակվող մոտեցումները կիրառական նշանակություն կարող են ունենալ ավտոմատ կառավարման, մեխանիկական և էլեկտրատեխնիկական համակարգերի, տատանողական գործընթացների ու ժամանակից կախված այլ դինամիկական մոդելների ուսումնասիրության համար։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է դիֆերենցիալ հավասարումների տեսության, դինամիկական համակարգերի, թվային մեթոդների և հաշվողական ավտոմատացման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել պարբերական պարամետրերով ոչ ինքնավար համակարգերի վերլուծության արդյունավետությունն ու ճշգրտությունը։

Other Subjects

Աշխատությունը հայ տպագրության պատմությանը վերաբերող մատենագիտական բնույթի համապարփակ ցանկ է, որի հիմնական նպատակն է համակարգել, նկարագրել և հետազոտողին հասանելի դարձնել հայերեն և հայ տպագրական մշակույթին առնչվող հրատարակությունների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Այն արժեքավոր է որպես տեղեկատու և աղբյուրագիտական գործիք, որը հնարավորություն է տալիս հետևելու հայ գրքի և տպագրության զարգացման ընթացքին, տարբեր ժամանակաշրջաններում ստեղծված հրատարակությունների տարածմանը և մատենագիտական ժառանգության պահպանման գործընթացին։ Մատենագիտական ցանկում ընդգրկված նյութերը կարող են ներկայացվել ժամանակագրական, թեմատիկ կամ այլ համակարգված սկզբունքներով՝ ընթերցողին հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել անհրաժեշտ հրատարակությունների, դրանց հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակման վայրերի և ժամանակի վերաբերյալ տվյալների մեջ։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունն այն է, որ այն միավորում է հայ տպագրական ժառանգության վերաբերյալ բազմաբնույթ մատենագիտական տեղեկություններ և դրանով նպաստում ինչպես առանձին գրքերի ու պարբերականների նույնականացմանը, այնպես էլ հայ գրքի պատմության ամբողջական պատկերի վերականգնմանը։ Նման աղբյուրագիտական աշխատանքը հատկապես կարևոր է այն պատճառով, որ հայ տպագրության պատմությունը ձևավորվել է տարբեր երկրներում և մշակութային միջավայրերում՝ ընդգրկելով բազմաթիվ տպագրական կենտրոններ, հրատարակիչներ, տպարաններ և հեղինակներ։ Դրանց վերաբերյալ տվյալների միասնական համակարգումը մեծ նշանակություն ունի հայագիտության, գրքի պատմության, մատենագիտության և մշակութաբանության հետագա ուսումնասիրությունների համար։ Աշխատությունը կարող է օգտագործվել նաև որպես որոնման և համեմատական ուսումնասիրության գործիք՝ հնարավորություն տալով հետազոտողներին պարզել հրատարակությունների ժամանակագրական հաջորդականությունը, բացահայտել առանձին հեղինակների կամ տպարանների գործունեությունը և ուսումնասիրել հայ տպագրության աշխարհագրական տարածման առանձնահատկությունները։ Այն արժեքավոր է նաև գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքի համար, քանի որ նման ցանկերը նպաստում են հավաքածուների նկարագրմանը, մատենագիտական գրառումների ճշգրտմանը և հազվագյուտ կամ պատմական նշանակություն ունեցող հրատարակությունների հայտնաբերմանը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը կարելի է դիտարկել որպես հայ տպագրական ժառանգության վերաբերյալ համակարգված մատենագիտական հենք, որը կարևոր տեղեկատու նշանակություն ունի հայ գրքի պատմությամբ, տպագրության պատմությամբ, մատենագիտությամբ, գրադարանագիտությամբ և մշակութային ժառանգությամբ զբաղվող մասնագետների, ուսանողների և հետազոտողների համար։

Political Science

Հրատարակությունը ներկայացնում է Հայ Յեղափոխական Դաշնակցության՝ Հ.Յ.Դ.-ի Ամերիկայի շրջանի 22-րդ պատգամավորական ժողովի որոշումները և վերաբերում է կուսակցության կազմակերպական գործունեության ու ժողովի ընթացքում քննարկված հարցերի արձանագրմանը։ Նմանատիպ փաստաթղթային հրատարակությունները կարևոր աղբյուրներ են քաղաքական կազմակերպությունների պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում են դրանց ներքին կառավարման սկզբունքները, ժողովների կազմակերպման կարգը, ներկայացուցիչների մասնակցությունը որոշումների ընդունմանը և կազմակերպության գործունեության ուղղությունները։ Պատգամավորական ժողովը կուսակցական կառավարման ձևերից է, որի ընթացքում տարբեր կառույցներ ներկայացնող պատվիրակները քննարկում են կազմակերպության առջև ծառացած խնդիրները, գնահատում նախորդ շրջանի աշխատանքները և ընդունում հետագա գործունեության համար նշանակություն ունեցող որոշումներ։ Ժողովի որոշումները կարող են վերաբերել կազմակերպության ներքին կառուցվածքին, տեղական մասնաճյուղերի աշխատանքին, անդամակցության հարցերին, ֆինանսական և վարչական կազմակերպմանը, քարոզչական ու հրատարակչական գործունեությանը, ինչպես նաև համայնքային կյանքին առնչվող նախաձեռնություններին։ Սակայն այս կոնկրետ հրատարակության մեջ ընդգրկված որոշումների բովանդակությունը հնարավոր չէ ամբողջությամբ հաստատել միայն վերնագրի հիման վրա։ Հրատարակության պատմական նշանակությունը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն կապված է ՀՅԴ-ի գործունեության հետ Ամերիկայի հայկական համայնքներում։ Հայկական սփյուռքի պատմության մեջ կուսակցական և հասարակական կազմակերպությունները կարևոր դեր են ունեցել համայնքային կյանքի կազմակերպման, հայերեն մամուլի ու գրականության տարածման, կրթական և մշակութային նախաձեռնությունների իրականացման և տարբեր երկրներում բնակվող հայերի միջև կապերի պահպանման գործում։ Ամերիկայի հայ համայնքներում գործող կազմակերպական կառույցները ձևավորվել են ներգաղթի, հասարակական ինքնակազմակերպման և ազգային հարցերի շուրջ ծավալվող քննարկումների պատմական պայմաններում։ Այդ կառույցների ժողովների արձանագրություններն ու որոշումների ժողովածուները հնարավորություն են տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին կազմակերպությունները սահմանում իրենց առաջնահերթությունները, բաշխում պարտականությունները և համակարգում տարբեր բնակավայրերում գործող խմբերի աշխատանքը։ Այսպիսի փաստաթղթերը կարող են պարունակել տեղեկություններ ժողովի ընթացակարգի, ընդունված բանաձևերի, կազմակերպական փոփոխությունների, հանձնարարականների և հետագա աշխատանքի ծրագրերի մասին։ Դրանք կարող են նաև արտացոլել տվյալ ժամանակաշրջանի քաղաքական ու հասարակական օրակարգը, հայկական համայնքների մտահոգությունները և սփյուռքյան կազմակերպությունների՝ իրենց գործունեությունը համակարգելու եղանակները։ 1916 թվականը կարևոր պատմական համատեքստ է այս հրատարակության ուսումնասիրության համար, քանի որ այդ ժամանակաշրջանը համընկնում էր Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների և հայ ժողովրդի համար ծանրագույն իրադարձությունների հետ։ Այդ ընդհանուր իրադրությունը նշանակալի ազդեցություն ուներ հայկական սփյուռքի հասարակական ու քաղաքական կյանքի վրա, սակայն առանց գրքի բովանդակությունն ուսումնասիրելու հնարավոր չէ պնդել, թե ժողովի որոշումներն անմիջականորեն ինչ չափով էին անդրադառնում պատերազմի իրադարձություններին կամ հայ ժողովրդի վիճակին։ Փաստաթղթային հրատարակությունների արժեքը հատկապես մեծ է այն պատճառով, որ դրանք թույլ են տալիս պատմական կազմակերպությունների գործունեությունն ուսումնասիրել ոչ միայն հետագա մեկնաբանությունների, այլև հենց իրենց ժամանակաշրջանում կազմված նյութերի միջոցով։ Որոշումների ժողովածուն կարող է օգտագործվել կուսակցական պատմության, հայկական քաղաքական մտքի, սփյուռքի կազմակերպական կառուցվածքների և հայ համայնքների հասարակական կյանքի ուսումնասիրության ընթացքում։ Այն կարող է հետաքրքրել պատմաբաններին, հայագիտությամբ զբաղվող մասնագետներին, քաղաքական կազմակերպությունների պատմությունն ուսումնասիրող հետազոտողներին և հայկական սփյուռքի ձևավորման ու զարգացման գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Հրատարակությունը կարևոր է նաև հայերեն տպագիր փաստաթղթերի պատմության տեսանկյունից, քանի որ կուսակցական որոշումների տպագրումը հնարավորություն էր տալիս պահպանելու ընդունված դրույթները, դրանք հասանելի դարձնելու կազմակերպության անդամներին և ապահովելու տարբեր կառույցների միջև տեղեկատվության տարածումը։ Բոստոնում գործող հայկական մամուլի և տպագրության միջավայրը նշանակալի տեղ ուներ ամերիկահայ համայնքի հասարակական կյանքում, իսկ նման նյութերը կարող էին ծառայել որպես կազմակերպական հաղորդակցության և պատմական հիշողության պահպանման միջոց։ Հետազոտական տեսանկյունից այսպիսի հրատարակությունների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս վերլուծելու քաղաքական բառապաշարը, պաշտոնական ձևակերպումները, որոշումների կառուցվածքը և կազմակերպության ներքին հաղորդակցության առանձնահատկությունները։ Միաժամանակ, վերնագրում նշված «22-րդ պատգամավորական ժողով» ձևակերպումը ցույց է տալիս, որ խոսքը ժողովների որոշակի հաջորդականության մաս կազմող հավաքի մասին է, սակայն առանց լրացուցիչ աղբյուրների հնարավոր չէ հաստատել ժողովի ճշգրիտ անցկացման ամսաթիվը, մասնակիցների կազմը, քննարկված բոլոր հարցերը կամ ընդունված առանձին որոշումները։ Հետևաբար, նկարագրությունը հիմնված է հրատարակության վերնագրի, փաստաթղթային բնույթի և ժամանակաշրջանի ընդհանուր պատմական համատեքստի վրա՝ չվերագրելով գրքին չստուգված քաղաքական դիրքորոշումներ կամ կոնկրետ որոշումներ։