Բարդ ռելիեֆային պայմաններում շահագործվող ՋԷԿ-ի գազային արտանետումների ցրման հետազոտումը աշխատանքային փոփոխական ռեժիմներում

История

Ցեղը և ցեղային միավորումները Քրդստանում ներկայացնում են քրդական հասարակության ավանդական սոցիալական կազմակերպման ձևերից մեկը, որը ձևավորվել է պատմականորեն և երկար ժամանակ եղել է քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կյանքի հիմնական հիմքերից։ Ցեղը՝ որպես սոցիալական միավոր, սովորաբար բաղկացած է ընդհանուր ծագում ունեցող ընտանիքներից կամ տոհմերից, որոնք միավորված են արյունակցական կապերով, ընդհանուր ինքնությամբ, լեզվով, սովորույթներով և առաջնորդության համակարգով։ Քրդական հասարակությունում ցեղային կառուցվածքը հատկապես ուժեղ է եղել գյուղական և լեռնային շրջաններում, որտեղ պետական կառույցների ազդեցությունը պատմականորեն սահմանափակ է եղել։ Kurdistan-ում ցեղերը հաճախ ունեցել են իրենց առաջնորդները՝ շեյխեր կամ ագաներ, որոնք կարգավորել են ներքին հարաբերությունները, լուծել վեճերը և ներկայացրել ցեղի շահերը արտաքին աշխարհում։ Ցեղային միավորումները հաճախ կազմավորվել են մի քանի ցեղերի կամ տոհմերի դաշինքի հիման վրա՝ անվտանգության, տնտեսական համագործակցության և տարածքային վերահսկողության նպատակներով։ Այս կառուցվածքը պատմականորեն ապահովել է սոցիալական համախմբվածություն և ինքնապաշտպանություն արտաքին սպառնալիքների պայմաններում, սակայն միաժամանակ երբեմն առաջացրել է ներքին մրցակցություն և հակամարտություններ ցեղերի միջև։ Ժամանակի ընթացքում, հատկապես քաղաքայնացման, պետական ինստիտուտների ամրապնդման և քաղաքական շարժումների ազդեցությամբ, ցեղային համակարգերի դերը որոշ շրջաններում նվազել է, բայց դրանք դեռևս շարունակում են ունենալ զգալի սոցիալական և քաղաքական ազդեցություն որոշ համայնքներում։ Այսպիսով, ցեղը և ցեղային միավորումները Քրդստանում կարելի է դիտարկել որպես ավանդական հասարակական կառուցվածքի կարևոր տարր, որը ձևավորել է տարածաշրջանի պատմական զարգացման ընթացքը և մինչ այսօր որոշ չափով պահպանում է իր ազդեցությունը։

География

Լեռնային գործի և հորատման տեխնոլոգիաների բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է բարդ լեռնատեխնիկական պայմաններում հորատման աշխատանքների իրականացման համար բազմաբաղադրիչ հորատման լուծույթների մշակման և դրանց հատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լուծույթների բաղադրության ընտրության սկզբունքները, տարբեր բաղադրիչների փոխազդեցությունը և դրանց ազդեցությունը համակարգի տեխնոլոգիական ու ֆիզիկաքիմիական բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում խտությանը, մածուցիկությանը, կայունությանը, ֆիլտրացիոն հատկություններին և հորատանցքի պատերի ամրության պահպանման համար անհրաժեշտ ցուցանիշներին։ Վերլուծվում են երկրաբանական միջավայրի, ապարների հատկությունների, ջերմաստիճանի, ճնշման և այլ աշխատանքային պայմանների ազդեցությունները հորատման լուծույթի արդյունավետության վրա։ Քննարկվում են նաև հորատման ընթացքում հնարավոր բարդությունների կանխարգելման, ապարների քայքայման արգասիքների հեռացման, սարքավորումների աշխատանքի կայունության և տեխնոլոգիական գործընթացի արդյունավետության բարձրացման խնդիրները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հիմնավորելու լուծույթների օպտիմալ բաղադրության և աշխատանքային պարամետրերի ընտրությունը տարբեր բարդության հորատման պայմանների համար։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հորատման տեխնոլոգիաների, լեռնային գործի և հորատման հեղուկների մշակման ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Медицина

Գիտաբժշկական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Էպշտեյն-Բարրի վիրուսով և ցիտոմեգալովիրուսով պայմանավորված վարակիչ մոնոնուկլեոզի կլինիկական ու լաբորատոր առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են հիվանդության զարգացման և ընթացքի հիմնական օրինաչափությունները, կլինիկական դրսևորումները, ախտանշանների արտահայտվածությունը և տարբեր վիրուսային հարուցիչների դեպքում դիտվող առանձնահատկությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հիվանդների ընդհանուր վիճակի, տենդային երևույթների, ավշային հանգույցների, լյարդի և փայծաղի փոփոխությունների, ինչպես նաև արյան լաբորատոր ցուցանիշների գնահատմանը։ Վերլուծվում են արյունաբանական, կենսաքիմիական և վիրուսաբանական հետազոտությունների արդյունքները և դրանց նշանակությունը հիվանդության ախտորոշման ու տարբերակիչ ախտորոշման գործընթացում։ Համեմատական մոտեցմամբ դիտարկվում են տարբեր հարուցիչներով պայմանավորված դեպքերի կլինիկական ընթացքի և լաբորատոր պատկերի նմանություններն ու տարբերությունները՝ նպատակ ունենալով առանձնացնել ախտորոշման համար առավել նշանակալի ցուցանիշները։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հիվանդության ծանրության գնահատման, հնարավոր բարդությունների հայտնաբերման և հիվանդների վիճակի վերահսկման համար կլինիկական ու լաբորատոր տվյալների համակցված կիրառման կարևորությանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել վարակաբանների, վիրուսաբանների, լաբորատոր ախտորոշման մասնագետների, բժշկական հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

История

Աշխատությունը նվիրված է 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ ազգային-ազատագրական ու հեղափոխական շարժումների ձևավորման, զարգացման և քաղաքական նշանակության ուսումնասիրությանը։ Այն անդրադառնում է Օսմանյան կայսրության հայաբնակ տարածքներում ստեղծված քաղաքական, սոցիալական և տնտեսական պայմաններին, որոնք նպաստեցին ազգային-քաղաքական կազմակերպությունների և հեղափոխական գաղափարների տարածմանը։ Հեղինակը փորձում է ներկայացնել այն միջավայրը, որտեղ հայ հասարակության տարբեր շրջանակներում աստիճանաբար ձևավորվեցին ինքնապաշտպանության, քաղաքական իրավունքների, ազգային ինքնորոշման և բարեփոխումների պահանջներ։ Ուսումնասիրության կարևոր հատվածներից մեկը հայկական հեղափոխական կազմակերպությունների ձևավորման և գործունեության վերլուծությունն է։ Քննության են առնվում Հնչակյան և Հայ հեղափոխական դաշնակցություն կուսակցությունների առաջացումը, նրանց գաղափարական մոտեցումները, կազմակերպչական կառուցվածքը և քաղաքական նպատակները, ինչպես նաև դրանց փոխհարաբերությունները միմյանց և օսմանյան իշխանությունների հետ։ Աշխատանքը ուշադրություն է դարձնում նաև հայ բնակչության ինքնապաշտպանական գործողություններին, ընդվզումներին, ցույցերին և զինված դիմադրության տարբեր դրսևորումներին՝ դրանք դիտարկելով ժամանակաշրջանի ընդհանուր քաղաքական գործընթացների համատեքստում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում եվրոպական տերությունների և Ռուսաստանի քաղաքականությանը Հայկական հարցի նկատմամբ, ինչպես նաև Օսմանյան կայսրության ներքին քաղաքականությանը և դրա ազդեցությանը հայ հեղափոխական շարժման զարգացման վրա։ Հեղինակը փորձում է բացահայտել նաև հեղափոխական շարժման ներքին հակասությունները՝ գաղափարական տարաձայնությունները, սոցիալական տարբեր խմբերի շահերի բախումները և քաղաքական նպատակների իրագործման շուրջ եղած բանավեճերը։ Աշխատության արժեքավոր կողմերից է այն, որ հայ հեղափոխական շարժումը ներկայացվում է ոչ միայն որպես առանձին կազմակերպությունների գործունեության պատմություն, այլև որպես ավելի լայն հասարակական գործընթաց, որում ներգրավված էին մտավորականներ, գյուղացիներ, արհեստավորներ, երիտասարդներ և ազգային համայնքի այլ խմբեր։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հայ ազգային-ազատագրական շարժումների, Օսմանյան կայսրության պատմության, Հայկական հարցի, հայկական քաղաքական կուսակցությունների ձևավորման և 19-րդ դարի վերջի միջազգային հարաբերությունների ուսումնասիրության համար։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում պատմաբանների, քաղաքագետների, հայագետների, ուսանողների և այդ ժամանակաշրջանի հայ հասարակական-քաղաքական կյանքի նկատմամբ հետաքրքրություն ունեցող ընթերցողների համար։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ հեղափոխական շարժման առաջացման պատճառների, հիմնական փուլերի, գաղափարական ուղղությունների և պատմական հետևանքների մասին՝ այն դիտարկելով իր ժամանակաշրջանի բարդ ազգային, կայսերական և միջազգային քաղաքական միջավայրում։

Другие предметы

Գործնական ձեռնարկը նվիրված է մասսայական գրադարաններում կատալոգների կազմակերպման, ձևավորման և արդյունավետ օգտագործման հիմնական սկզբունքներին ու մեթոդներին։ Ներկայացվում են գրադարանային կատալոգի նշանակությունը, հիմնական գործառույթները և դերը գրադարանային ֆոնդի բովանդակության բացահայտման ու ընթերցողներին անհրաժեշտ գրականության որոնման գործում։ Քննության են առնվում այբբենական, կարգային և թեմատիկ կատալոգների կառուցման առանձնահատկությունները, դրանց միջև կապերի ապահովման և տեղեկությունների համակարգման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում գրքերի և այլ հրատարակությունների մատենագիտական նկարագրության կազմմանը, հեղինակային և վերնագրային տվյալների ներկայացմանը, դասակարգման ցուցիչների որոշմանը և կատալոգային քարտերի ձևավորմանը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում նոր ստացված գրականության արտացոլմանը կատալոգներում, գրառումների ճիշտ դասավորմանը, խմբագրմանը և կատալոգների շարունակական համալրմանն ու արդիականացմանը։ Քննարկվում են նաև հնացած կամ փոփոխված գրառումների վերանայման, կատալոգային համակարգի ստուգման և տարբեր բաժինների միջև հղումների կազմակերպման գործնական հարցերը։ Կարևորվում է միասնական մեթոդական սկզբունքների պահպանումը, որպեսզի կատալոգը լինի պարզ, հետևողական և մատչելի ինչպես գրադարանավարների, այնպես էլ ընթերցողների համար։ Ձեռնարկում կարող են ներկայացվել գործնական օրինակներ և մեթոդական ցուցումներ, որոնք նպաստում են գրադարանային ֆոնդի առավել ամբողջական բացահայտմանը և տեղեկատու-մատենագիտական սպասարկման բարելավմանը։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանավարների, մատենագետների, գրադարանային գործի կազմակերպիչների և մասնագիտական կրթություն ստացող ուսանողների համար և կարող է օգտագործվել որպես առօրյա աշխատանքի կազմակերպման ու մասնագիտական հմտությունների կատարելագործման օժանդակ նյութ։

Другие предметы

Բանբեր Հայաստանի գրադարանների 2023 թվականի №2 համարը գիտական-մեթոդական հանդեսի հերթական թողարկումն է, որը հրատարակվում է Հայաստանի ազգային գրադարանի կողմից և նվիրված է գրադարանագիտության, տեղեկատվական գիտությունների և գրադարանային գործի արդի խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Հանդեսում ներկայացված հոդվածները անդրադառնում են գրադարանային համակարգի զարգացման ժամանակակից միտումներին, օրենսդրական և կառավարման հիմնահարցերին, տեղեկատվական ծառայությունների կազմակերպման նոր մոտեցումներին, ինչպես նաև գրադարանների դերին կրթության, գիտության և մշակութային կյանքի զարգացման մեջ։ Թողարկման նյութերում քննարկվում են նաև միջազգային փորձի կիրառման հնարավորությունները, թվային գրադարանների ձևավորման գործընթացները, տեղեկատվական ռեսուրսների հասանելիության ընդլայնումը և ընթերցողական միջավայրի բարելավման խնդիրները։ Հանդեսը ծառայում է որպես գիտական հարթակ գրադարանավարների, տեղեկատվագետների, մշակութային ոլորտի մասնագետների և հետազոտողների համար՝ նպաստելով ոլորտի տեսական և գործնական հարցերի քննարկմանը և զարգացմանը։