Բոքսիտային խտանյութերից ալյումինի ստացման ժամանակ առաջացող արտադրական թափոնների էլեկտրաքիմիական եղանակով օգտահանման հետազոտություններ

Финансы

Աշխատանքը նվիրված է առևտրային բանկերում ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման արդյունավետության ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի նյութերի հիման վրա։ Հետազոտության կենտրոնում բանկի ֆինանսական ռեսուրսների ձևավորման, ներգրավման, բաշխման և օգտագործման գործընթացներն են, ինչպես նաև դրանց կառավարման արդյունավետության գնահատումը։ Առևտրային բանկի կայուն և շահութաբեր գործունեությունը մեծապես կախված է այն բանից, թե որքան արդյունավետ է այն կառավարում իր միջոցների աղբյուրները, ակտիվների կառուցվածքը, իրացվելիությունը, վարկային ներդրումները և դրանց հետ կապված ռիսկերը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել բանկի սեփական կապիտալի, ավանդների, ներգրավված այլ միջոցների և պարտավորությունների ձևավորման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց արժեքն ու բանկի ընդհանուր ֆինանսավորման վրա ունեցած ազդեցությունը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆինանսական ռեսուրսների և ակտիվների միջև հավասարակշռության ապահովմանը, քանի որ չափազանց բարձր իրացվելիությունը կարող է նվազեցնել միջոցների եկամտաբեր օգտագործման հնարավորությունները, մինչդեռ չափազանց ագրեսիվ վարկավորումը կարող է մեծացնել իրացվելիության և վարկային ռիսկերը։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է բանկի ակտիվների ու պարտավորությունների կառավարման փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը։ Այդ գործընթացում անհրաժեշտ է հաշվի առնել միջոցների ներգրավման ժամկետները, արժեքը և կայունությունը, ինչպես նաև ակտիվների եկամտաբերությունը և մարման ժամկետները։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել ժամկետային անհամապատասխանություններից առաջացող ռիսկերը և ապահովել բանկի վճարունակության ու իրացվելիության պատշաճ մակարդակ։ Ֆինանսական ռեսուրսների արդյունավետության գնահատման համար կարող են օգտագործվել մի շարք ցուցանիշներ՝ ակտիվների և սեփական կապիտալի եկամտաբերություն, զուտ տոկոսային մարժա, կապիտալի բավարարության մակարդակ, իրացվելիության ցուցանիշներ, ներգրավված միջոցների արժեք, վարկային պորտֆելի որակ և չաշխատող վարկերի տեսակարար կշիռ։ Այս ցուցանիշների դինամիկայի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու բանկի ֆինանսական կառավարման ուժեղ և թույլ կողմերը և գնահատելու կառավարչական որոշումների արդյունավետությունը։ Հայաստանի Հանրապետության բանկային համակարգի համատեքստում կարևոր է նաև հաշվի առնել Կենտրոնական բանկի կողմից սահմանվող կարգավորող պահանջները, քանի որ կապիտալի, իրացվելիության, ռիսկերի կառավարման և այլ նորմատիվների պահպանումը բանկերի ֆինանսական կայունության կարևոր նախապայման է։ Հետազոտությունը կարող է ներառել նաև առանձին առևտրային բանկերի ֆինանսական հաշվետվությունների համեմատական վերլուծություն՝ բացահայտելու համար տարբեր բանկերի ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման արդյունավետության տարբերությունները։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի բանկային ավանդների և վարկային պորտֆելի հարաբերակցության ուսումնասիրությունը, քանի որ ներգրավված միջոցների արդյունավետ վերափոխումը վարկային և այլ եկամտաբեր ակտիվների կարևորագույն գործառույթներից է։ Միաժամանակ անհրաժեշտ է գնահատել ռիսկերի կառավարման դերը, քանի որ ֆինանսական ռեսուրսների բարձր եկամտաբեր օգտագործումը պետք է իրականացվի ընդունելի ռիսկի սահմաններում։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ նաև ֆինանսական շուկաների փոփոխություններին, տոկոսադրույքների տատանումներին, գնաճային միջավայրին, արժութային ռիսկերին և տնտեսական ակտիվության փոփոխություններին, որոնք կարող են էական ազդեցություն ունենալ բանկերի ռեսուրսների արժեքի և օգտագործման արդյունավետության վրա։ Հետազոտության գործնական նշանակությունը կայանում է ֆինանսական ռեսուրսների կառավարման բարելավման այնպիսի ուղղությունների բացահայտման մեջ, որոնք կարող են նպաստել բանկերի շահութաբերության, իրացվելիության և ֆինանսական կայունության բարձրացմանը։ Դրանց շարքում կարող են ընդգրկվել ֆինանսավորման աղբյուրների դիվերսիֆիկացումը, ակտիվների և պարտավորությունների կառավարման կատարելագործումը, ռիսկերի գնահատման մեթոդների զարգացումը, կապիտալի արդյունավետ օգտագործումը և ֆինանսական պլանավորման ու կանխատեսման գործիքների կատարելագործումը։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը ֆինանսական ռեսուրսների կառավարումը դիտարկում է որպես առևտրային բանկի արդյունավետ գործունեության առանցքային գործոն՝ ուսումնասիրելով ռեսուրսների ձևավորման և օգտագործման փոխկապակցվածությունը, դրանց կառավարման արդյունքները և Հայաստանի բանկային համակարգում արդյունավետության բարձրացման հնարավոր ուղիները։

Медицина

Հայ բժշկագիտական մտքի և միջնադարյան գիտական ժառանգության ուսումնասիրությանը նվիրված արժեքավոր աշխատություն է, որտեղ Ս․ Ա․ Վարդանյանը ներկայացնում է, թե ինչպես էին հայ միջնադարյան բժիշկները պատկերացնում ուռուցքների առաջացումը, դրանց տեսակները և բուժման եղանակները։ Հեղինակը հիմնվում է Մխիթար Հերացու, Գրիգորիսի, Ամիրդովլաթ Ամասիացու և այլ հայ բժիշկների աշխատությունների վրա՝ ցույց տալով, որ ուռուցքների խնդիրը դեռ միջնադարում եղել է հայ բժշկության ուշադրության կենտրոնում։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են հիվանդության պատճառների, ախտանիշների, զարգացման փուլերի և բուժման մեթոդների մասին միջնադարյան պատկերացումները, որոնք ձևավորվել էին անտիկ և արաբական բժշկության ազդեցությամբ։ Գրքում ներկայացվում է, որ հայ բժիշկները կարևորել են ոչ միայն դեղաբուժությունը, այլ նաև սննդակարգը, կենսակերպը և հիվանդի ընդհանուր վիճակը։ Հեղինակը առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձնում այն փաստին, որ միջնադարյան հայկական բժշկական դպրոցը բավական զարգացած էր և շատ հարցերում համահունչ էր ժամանակի առաջատար բժշկական գիտելիքներին։ Ստեղծագործությունը կարևոր աղբյուր է ինչպես բժշկության պատմությամբ հետաքրքրվողների, այնպես էլ հայ միջնադարյան գիտության ուսումնասիրողների համար, քանի որ այն բացահայտում է հայկական բժշկական մտքի գիտական խորությունը և նրա կապը համաշխարհային բժշկության զարգացման հետ։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է ներառական կրթություն իրականացնող դպրոցում էրգոթերապևտիկ միջամտության համակարգված մոդելի մշակմանը և կիրառման հնարավորությունների ուսումնասիրությանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում այն մոտեցումն է, ըստ որի՝ կրթական գործընթացում յուրաքանչյուր սովորողի լիարժեք մասնակցությունը պայմանավորված է ոչ միայն նրա ակադեմիական կարողություններով, այլև ֆիզիկական, հոգեբանական, սոցիալական և գործառական հնարավորություններով, ինչպես նաև դպրոցական միջավայրի համապատասխան հարմարեցվածությամբ։ Էրգոթերապևտիկ միջամտությունը դիտարկվում է որպես երեխայի առօրյա գործունեությանը, ուսուցմանը, ինքնասպասարկմանը, հաղորդակցությանը, խաղին և սոցիալական փոխազդեցությանը մասնակցությունը խթանող համալիր գործընթաց։ Աշխատանքը կարող է անդրադառնալ սովորողների անհատական կարիքների գնահատմանը, դժվարությունների բացահայտմանը, նպատակների սահմանմանը և դրանց հիման վրա համապատասխան միջամտությունների պլանավորմանն ու իրականացմանը։ Կարևորվում է նաև դպրոցական միջավայրի ուսումնասիրությունը, քանի որ երեխայի գործունեության սահմանափակումները կարող են պայմանավորված լինել ոչ միայն անհատական առանձնահատկություններով, այլև ֆիզիկական տարածքի, ուսումնական նյութերի, դասավանդման մեթոդների կամ սոցիալական միջավայրի անհամապատասխանությամբ։ Մոդելավորումը հնարավորություն է տալիս էրգոթերապևտիկ աշխատանքը կազմակերպել փուլային և նպատակային եղանակով՝ ներառելով գնահատման, պլանավորման, միջամտության, արդյունքների մշտադիտարկման և անհրաժեշտության դեպքում մոտեցումների վերանայման գործընթացները։ Հատուկ նշանակություն կարող է ունենալ մասնագետների համագործակցությունը, քանի որ ներառական կրթության պայմաններում երեխայի արդյունավետ աջակցությունը պահանջում է ուսուցիչների, էրգոթերապևտների, հոգեբանների, հատուկ մանկավարժների, ծնողների և այլ մասնագետների համատեղ աշխատանք։ Այս համատեքստում էրգոթերապիան նպաստում է ոչ միայն առանձին հմտությունների զարգացմանը, այլև երեխայի անկախության, ինքնավստահության և դպրոցական կյանքում ակտիվ մասնակցության ընդլայնմանը։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել ներառական դպրոցներում աշխատող մասնագետների, մանկավարժների, էրգոթերապևտների, հատուկ մանկավարժության և վերականգնողական ոլորտների ուսանողների ու հետազոտողների համար՝ որպես գործնական և տեսական հիմք դպրոցական միջավայրում երեխայակենտրոն աջակցության արդյունավետ համակարգի ձևավորման համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է սեդալիական նյարդի վնասվածքի կամ ճնշման պայմաններում Nucleo CMP և ուրցի (Thyme) հիմքով բուժական մոտեցումների արդյունավետության գնահատմանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել նշված միջոցների հնարավոր ազդեցությունը ծայրամասային նյարդային հյուսվածքի վերականգնման, նյարդային հաղորդականության և վնասվածքից հետո ֆունկցիոնալ վերականգնման գործընթացների վրա։ Սեդալիական նյարդի վնասվածքը հաճախ կիրառվում է որպես փորձարարական մոդել, քանի որ այն հնարավորություն է տալիս գնահատելու նյարդային հյուսվածքի կառուցվածքային և ֆունկցիոնալ փոփոխությունները, ինչպես նաև տարբեր բուժական միջամտությունների ազդեցությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակում կարող են համեմատվել բուժման տարբեր խմբերի արդյունքները՝ գնահատելով շարժողական ակտիվությունը, ցավային և զգայական արձագանքները, նյարդի ֆունկցիոնալ վերականգնումը և հյուսվածաբանական փոփոխությունները։ Nucleo CMP-ի դեպքում հետազոտական հետաքրքրությունը կարող է կապված լինել դրա նուկլեոտիդային բաղադրիչների և նյարդային հյուսվածքի վերականգնման գործընթացների հնարավոր փոխազդեցության հետ, մինչդեռ ուրցի կիրառումը կարող է դիտարկվել որպես բուսական ծագման նյութի ազդեցության ուսումնասիրության ուղղություն։ Աշխատանքը կարող է ներառել նաև վնասված նյարդի կառուցվածքային փոփոխությունների համեմատական գնահատում՝ բուժումից առաջ և հետո, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել տարբեր միջամտությունների արդյունավետության մասին։ Հետազոտությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում ծայրամասային նյարդերի վնասվածքների, նյարդային հյուսվածքի վերականգնման և վերականգնողական բուժման նոր մոտեցումների ուսումնասիրման տեսանկյունից և կարող է օգտակար լինել նյարդաբանների, նեյրոֆիզիոլոգների, դեղագետների, կենսաբժշկական հետազոտողների և վերականգնողական բժշկության մասնագետների համար։

Религия

Աշխատությունը նվիրված է Հայ Առաքելական եկեղեցու մկրտության խորհրդի աստվածաբանական, ծիսական, պատմական և եկեղեցական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են մկրտության քրիստոնեական ընկալման հիմքերը, դրա նշանակությունը հավատացյալի հոգևոր կյանքի և եկեղեցական համայնքին անդամագրվելու գործընթացում, ինչպես նաև խորհրդի հաստատման աստվածաշնչյան նախադրյալները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մկրտության խորհրդի մեկնաբանությանը Հայ եկեղեցու դավանաբանական ավանդության շրջանակում, ջրի խորհրդանշական նշանակությանը, հոգևոր վերածննդի գաղափարին և մեղքերից մաքրվելու քրիստոնեական պատկերացումներին։ Ուսումնասիրվում են մկրտության ծեսի կառուցվածքը, աղոթքների և օրհնությունների նշանակությունը, հոգևորականի կատարած արարողությունները, ինչպես նաև մկրտության, դրոշմի և հաղորդության խորհուրդների փոխկապակցվածությունը հայկական եկեղեցական ավանդության մեջ։ Անդրադարձ է կատարվում վաղ քրիստոնեական շրջանից ձևավորված ծիսական սովորույթներին, դրանց պատմական զարգացմանը և հայկական եկեղեցական մատենագրության մեջ պահպանված մեկնություններին։ Կարևորվում են Հայ եկեղեցու հայրերի աստվածաբանական ուսմունքները, ծիսական կանոնների ձևավորումը և մկրտության խորհրդի վերաբերյալ դավանաբանական պատկերացումների փոխանցումը սերունդներին։ Դիտարկվում են նաև կնքահոր հոգևոր պարտականությունները, մկրտվողի քրիստոնեական դաստիարակության նշանակությունը, եկեղեցական համայնքի մասնակցությունը և ընտանեկան ու հասարակական կյանքում մկրտության ավանդական դերը։ Հետազոտության շրջանակում կարող են համադրվել հայկական և քրիստոնեական այլ եկեղեցիների մկրտության ծիսակարգերը՝ բացահայտելու դրանց ընդհանրություններն ու առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում նաև եկեղեցական արարողությունների խորհրդաբանության, կրոնական ինքնության ձևավորման և հայկական հոգևոր մշակույթի պատմության ուսումնասիրության տեսանկյունից։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբանների, եկեղեցու պատմության մասնագետների, կրոնագետների, հոգևորականների, հայ եկեղեցական ավանդույթների հետազոտողների և կրոնական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Литература

Սա գիտամեթոդական և վերլուծական բնույթի աշխատություն է, որը նվիրված է Հայաստանի ԳԿՀ-երի (գիտակրթական կամ գիտամշակութային հաստատությունների) գործունեության արդյունքների ուսումնասիրմանը 1987 թվականի ընթացքում, որտեղ ներկայացվում է իրականացված աշխատանքների համապարփակ վերլուծությունը, գնահատվում են ձեռքբերումները, բացահայտվում են առկա խնդիրներն ու զարգացման միտումները, ինչպես նաև քննարկվում են կազմակերպչական և մեթոդական հարցերը, որոնք առնչվում են տվյալ հաստատությունների արդյունավետ գործունեությանը։ Աշխատությունը ներառում է տարբեր ծրագրերի, նախաձեռնությունների և գործնական աշխատանքների արդյունքների ամփոփում, դրանց արդյունավետության գնահատում և փորձի ընդհանրացում, միաժամանակ առաջարկելով մեթոդական հանձնարարականներ և գործնական ուղեցույցներ՝ հետագա գործունեության բարելավման, աշխատանքների համակարգման և մասնագիտական որակի բարձրացման նպատակով։ Նյութը կարող է օգտակար լինել ոլորտի ղեկավարների, մասնագետների, մեթոդիստների և հետազոտողների համար, ովքեր զբաղվում են ծրագրերի գնահատմամբ և կազմակերպչական զարգացման հարցերով։