Ճառեր Սուրբ Ծննդյան և մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի չարչարանքների մասին՝ ըստ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի տեսիլքի (թուրքերենով)

Религия

Աշխատությունն անդրադառնում է բարեպաշտության գաղափարին և կրոնական կյանքի բնույթին՝ ներկայացնելով այդ թեմաների վերաբերյալ մի շարք համառոտ բացատրություններ։ Գրքի հիմնական ուղղվածությունը հավատքի և առօրյա վարքագծի կապի պարզաբանումն է, ինչպես նաև մարդու հոգևոր կյանքի, բարոյական սկզբունքների և կրոնական պարտավորությունների կարևորության ընդգծումը։ Բարեպաշտությունը դիտարկվում է որպես ներքին համոզմունքների ու գործնական վարքի ամբողջություն, որն արտահայտվում է Աստծո հանդեպ հավատարմությամբ, աղոթքով, խղճի մաքրությամբ, ազնվությամբ և մերձավորի նկատմամբ բարությամբ։ Հեղինակը, ըստ վերնագրում նշված թեմատիկ ուղղվածության, ընթերցողին ներկայացնում է կրոնական կյանքի բնորոշ կողմերը՝ դրանք բացատրելով համառոտ և մատչելի ձևով։ Նմանատիպ գրականությունը կարևոր դեր է ունեցել քրիստոնեական գիտելիքների տարածման, հավատացյալների բարոյական դաստիարակության և հոգևոր ինքնակրթության խթանման գործում։ Հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայ կրոնական ու բարոյախոսական գրականության, ինչպես նաև հայ համայնքներում հոգևոր կրթության և կրոնական ընթերցանության ավանդույթների ուսումնասիրության համար։

Журналистика

Նյութը լրագրողական անդրադարձ է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղում տեղի ունեցած կտրուկ քաղաքական, ռազմական և հումանիտար զարգացումներին ու դրանց անմիջական հետևանքներին։ Հոդվածի կենտրոնում ռազմական գործողությունների ավարտից հետո տարածաշրջանում ստեղծված իրավիճակն է՝ ներկայացված տեղում կատարված դիտարկումների, բնակավայրերի ու նախկին դիրքերի նկարագրությունների և հակամարտության հետևանքների մասին տեղեկությունների միջոցով։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն արագությանը, որով տարածաշրջանի նախկին քաղաքական և անվտանգության համակարգը դադարեց գործել, ինչպես նաև դրանից հետո առաջացած զանգվածային տեղահանությանը և բնակավայրերի դատարկմանը։ Լրագրողական պատումը լքված տարածքների և առօրյա կյանքի ընդհատման տեսարանների միջոցով փորձում է ցույց տալ իրադարձությունների մարդկային չափումը՝ ուշադրությունը կենտրոնացնելով ոչ միայն քաղաքական որոշումների, այլև սովորական բնակիչների կյանքի կտրուկ փոփոխության վրա։ Նյութում կարևոր տեղ ունի Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության հեռանալու թեման, որը ներկայացվում է անվտանգության վերաբերյալ մտահոգությունների, անորոշության և նոր քաղաքական պայմաններում ապագայի նկատմամբ անվստահության համատեքստում։ Միաժամանակ անդրադարձ է կատարվում Ադրբեջանի իշխանությունների դիրքորոշումներին և տարածաշրջանի նկատմամբ վերահսկողության հաստատումից հետո առաջադրված մոտեցումներին՝ դրանք ներկայացնելով որպես հակամարտող կողմերից մեկի պաշտոնական տեսակետ։ Հոդվածի կառուցվածքում ռազմական գործողությունների անմիջական հետևանքները զուգակցվում են ավելի լայն քաղաքական հարցերի հետ՝ ներառյալ երկարատև հայ-ադրբեջանական հակամարտության փոփոխված պայմանները, տարածաշրջանի կարգավիճակի շուրջ նախկին քաղաքական համակարգի ավարտը և նոր իրադրության ձևավորումը Հարավային Կովկասում։ Նյութը նաև ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է կարճ ժամանակահատվածում ռազմական և քաղաքական փոփոխությունը հանգեցնել բնակչության տեղաշարժի, կառավարման համակարգերի վերափոխման և նախկին հասարակական կյանքի խաթարման։ Լրագրողական տեսանկյունից այն առանձնանում է իրադարձությունների հետևանքները ֆիզիկական տարածության և մարդկանց առօրյա կյանքի փոփոխությունների միջոցով ներկայացնելու մոտեցմամբ։ Միաժամանակ նման նյութը կարևոր է դիտարկել տվյալ ժամանակաշրջանի լրատվական համատեքստում՝ տարբերակելով տեղում արձանագրված փաստերը, պաշտոնական կողմերի հայտարարությունները և լրագրողական մեկնաբանությունները։ Ընդհանուր առմամբ այն արժեքավոր աղբյուր է 2023 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի ճգնաժամի անմիջական հետևանքների, հայ բնակչության զանգվածային տեղահանման և տարածաշրջանում ձևավորված նոր քաղաքական ու հումանիտար իրադրության ուսումնասիրության համար։

История

Գիրքը ներկայացնում է Արդահանի հետ կապված պատմական, աշխարհագրական և հասարակական իրականությունը՝ ընթերցողին տեղափոխելով մի տարածք, որը տարբեր ժամանակաշրջաններում գտնվել է քաղաքական, մշակութային և քաղաքակրթական տարբեր ազդեցությունների հատման կետում։ Աշխատության մեջ նկարագրվում են Արդահանի բնակավայրը, շրջակա տարածքները, բնակչության կենցաղը, տեղական սովորույթները և հասարակական հարաբերությունները՝ միաժամանակ անդրադառնալով տարածաշրջանի պատմական իրադարձություններին ու քաղաքական փոփոխություններին։ Հեղինակը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու տարածաշրջանի բնության, աշխարհագրական դիրքի և ռազմավարական նշանակության մասին, ինչպես նաև այն պայմանների վերաբերյալ, որոնք ձևավորել են տեղի բնակչության կենսակերպն ու մշակութային միջավայրը։ Նկարագրությունների և պատմական տեղեկությունների միջոցով ներկայացվում են տարբեր համայնքների փոխհարաբերությունները, տեղական ավանդույթները, տնտեսական գործունեությունը և առօրյա կյանքի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը արժեքավոր է նաև այն տեսանկյունից, որ Արդահանի պատմությունն ու հասարակական կյանքը դիտարկվում են ավելի լայն տարածաշրջանային գործընթացների համատեքստում՝ հնարավորություն տալով հասկանալու տարածքի փոփոխվող քաղաքական կարգավիճակի և արտաքին ազդեցությունների հետևանքները։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել պատմությամբ, տեղագրությամբ, ազգագրությամբ և տարածաշրջանային մշակույթով զբաղվող հետազոտողներին, ինչպես նաև այն ընթերցողներին, ովքեր ցանկանում են ավելի լավ պատկերացում կազմել Արդահանի և նրա պատմական միջավայրի մասին։

Лингвистика

Այս աշխատությունը նախատեսված է թուրքերենի և հայերենի միջև հաղորդակցությունը հեշտացնելու և երկու լեզուներով առօրյա զրույց վարելու հմտությունները զարգացնելու համար։ Զրուցարանները լեզուների ուսուցման գործնական ձեռնարկներ են, որոնք սովորողներին ծանոթացնում են առօրյա իրավիճակներում կիրառվող արտահայտություններին, հարց ու պատասխանների ձևերին և հաղորդակցական հիմնական կառուցվածքներին։ Թուրքերենից հայերեն զրուցարանի նպատակը կարող էր լինել թուրքերեն խոսքի ըմբռնումը և հայերեն համարժեքների միջոցով իմաստի փոխանցումը դյուրացնելը՝ օգտակար լինելով տարբեր լեզվական միջավայրերում շփվող մարդկանց համար։ Նման ձեռնարկները կարևոր նշանակություն ունեին առևտրական, հասարակական, կրթական և կենցաղային հարաբերություններում, երբ տարբեր լեզուներով խոսող մարդիկ կարիք ունեին փոխըմբռնման և գործնական հաղորդակցության։ Դրանք նպաստում էին նաև լեզվական գիտելիքների տարածմանը՝ տրամադրելով սովորողին ոչ միայն առանձին բառեր, այլև խոսքային իրավիճակներում կիրառելի լեզվական օրինակներ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայերեն և թուրքերեն լեզուների ուսուցման պատմության, երկլեզու բառարանային ու զրուցարանային գրականության զարգացման և 19-րդ դարի հայ կրթական հրատարակությունների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, հայ-թուրքական լեզվական շփումների պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին և հին լեզվաուսումնական ձեռնարկներով հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում պետական սեփականության կառավարման համակարգի տնտեսական արդյունավետության գնահատմանը, դրա վրա ազդող գործոնների ուսումնասիրությանը և կառավարման մեխանիզմների կատարելագործման հնարավորությունների բացահայտմանը։ Քննարկվում են պետական սեփականության տնտեսական էությունը, դրա դերը ազգային տնտեսության զարգացման գործընթացում, ինչպես նաև պետական գույքի և ակտիվների կառավարման տեսական ու մեթոդաբանական հիմքերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պետական սեփականություն հանդիսացող գույքի, ձեռնարկությունների և այլ ակտիվների օգտագործման արդյունավետությանը, դրանց եկամտաբերությանը, պահպանման ծախսերին և պետական բյուջեի վրա ունեցած ազդեցությանը։ Ուսումնասիրվում են պետական սեփականության կառավարման կազմակերպական և իրավական առանձնահատկությունները, պետական մարմինների լիազորությունները, վերահսկողության մեխանիզմները և հաշվետվողականության ապահովման խնդիրները։ Դիտարկվում են տնտեսական արդյունավետության գնահատման հիմնական ցուցանիշները, մասնավորապես՝ ակտիվների օգտագործման մակարդակը, ֆինանսական արդյունքները, շահութաբերությունը, ներդրումային հնարավորությունները և հանրային միջոցների օգտագործման նպատակահարմարությունը։ Կարևորվում են պետական գույքի հաշվառման, գնահատման, վարձակալության, մասնավորեցման և կառավարման այլ ձևերի տնտեսական հետևանքները։ Հետազոտության շրջանակում կարող են վերլուծվել Հայաստանի պետական սեփականության կառավարման համակարգում առկա կառուցվածքային և ինստիտուցիոնալ խնդիրները, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը տնտեսական աճի, մրցակցային միջավայրի և հանրային ֆինանսների կայունության վրա։ Անդրադարձ է կատարվում միջազգային փորձին, պետական ակտիվների կառավարման ժամանակակից մոտեցումներին և դրանց կիրառելիությանը Հայաստանի տնտեսական պայմաններում։ Առանձնացվում են կառավարման թափանցիկության բարձրացման, ֆինանսական վերահսկողության ուժեղացման, ոչ արդյունավետ օգտագործվող ակտիվների բացահայտման և պետական ռեսուրսների առավել նպատակային բաշխման հնարավորությունները։ Կարևորվում է նաև պետական սեփականության կառավարման տնտեսական և սոցիալական նպատակների հավասարակշռումը՝ հաշվի առնելով հանրային շահը, պետական ծառայությունների մատչելիությունը և երկարաժամկետ զարգացման առաջնահերթությունները։ Աշխատությունը կարող է ներառել պետական սեփականության կառավարման արդյունավետության գնահատման մեթոդական մոտեցումներ և գործնական առաջարկություններ՝ ուղղված կառավարման համակարգի բարելավմանը, պետական ակտիվների արժեքի պահպանմանը և տնտեսական արդյունքների բարձրացմանը։ Հետազոտությունը օգտակար է տնտեսագետների, պետական կառավարման մասնագետների, ֆինանսական վերլուծաբանների, հանրային քաղաքականության հետազոտողների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

Религия

Աշխատությունը ներկայացնում է XVIII դարի սկզբի հայկական հմայիլներից մեկի գիտական ուսումնասիրությունը՝ համադրելով պատմամշակութային ներածությունը, բնագրի վերարտադրությունը, տառադարձումը, անգլերեն թարգմանությունը և մանրամասն ծանոթագրությունները։ Ուսումնասիրության առարկան 1727 թվականին Կոստանդնուպոլսում տպագրված հայկական աղոթական փաթեթագիրն է, որը ներառում է աղոթքներ, սաղմոսներ, ավետարանական հատվածներ, հոգևոր երգեր, պահպանական բնույթի տեքստեր և պատկերազարդումներ։ Հրատարակությունը հնարավորություն է տալիս հմայիլը դիտարկել միաժամանակ որպես հայ գրավոր մշակույթի հուշարձան, քրիստոնեական ավանդույթի կրող և վաղ նոր շրջանի ժողովրդական կրոնական մշակույթի արտահայտություն։ Ֆաքսիմիլային վերարտադրության շնորհիվ պահպանվում է սկզբնաղբյուրի տեսողական կառուցվածքը՝ հնարավորություն տալով ուսումնասիրել ոչ միայն տեքստային բովանդակությունը, այլև գրքի կամ փաթեթագրի նյութական ու պատկերագրական առանձնահատկությունները։ Բնագրի տառադարձումը կարևոր նշանակություն ունի գրաբարի և պատմական հայերեն տեքստերի ուսումնասիրության համար, իսկ ծանոթագրված թարգմանությունը հնարավորություն է տալիս նյութը հասանելի դարձնել նաև այն ընթերցողներին, որոնք չեն տիրապետում բնագրի լեզվին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տեքստերում առկա աստվածաշնչյան և աստվածաբանական հիմքերին, ինչպես նաև դրանց ժողովրդական ու ավանդական տարրերին։ Հրատարակության հավելվածները ևս նպաստում են հուշարձանի կառուցվածքի, պատկերազարդումների և հայկական այլ հմայիլների հետ ունեցած առնչությունների ուսումնասիրությանը։ Հմայիլների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև հայերի առօրյա կրոնական մշակույթի ըմբռնման համար, քանի որ նման փաթեթագրերը վաղ նոր շրջանում տարածված էին որպես անձնական պահպանության հետ կապված կրոնական առարկաներ և կարող էին կրվել մարդու մոտ։ Այս նյութի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել պաշտոնական քրիստոնեական ավանդույթի, ժողովրդական հավատալիքների, ձեռագրային ու տպագիր մշակույթի և պատկերագրության փոխազդեցությունը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատությունը արժեքավոր սկզբնաղբյուրագիտական և բանասիրական ուսումնասիրություն է, որը մեկ ամբողջության մեջ միավորում է բնագրագիտական աշխատանքը, թարգմանությունը, պատմամշակութային մեկնաբանությունը և նյութական ժառանգության ներկայացումը՝ նպաստելով XVIII դարի հայկական կրոնական ու գրավոր մշակույթի առավել ամբողջական ճանաչմանը։