Ещё в разделе Политология

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Литература

    Իրլանտայի տնակը, հատոր Ա

    «Իրլանտայի տնակը» վերնագրով գեղարվեստական ստեղծագործությունը հայերեն գրական ընթերցանության այն շրջանակի մասն է, որը հայ ընթերցողին հնարավորություն էր տալիս ծանոթանալու այլ ժողովուրդների կյանքին, կենցաղին և հասարակական միջավայրին վերաբերող պատմողական գրականությանը։ Վերնագրում տնակի պատկերը կենտրոնական նշանակություն ունի՝ ընթերցողի ուշադրությունը հրավիրելով բնակավայրի, ընտանեկան կյանքի և առօրյա գոյության պայմանների վրա։ Իռլանդական միջավայրին անդրադարձող գրականությունը կարող է դիտարկվել նաև տվյալ երկրի պատմական ու հասարակական իրականության, բնակչության կենսապայմանների, ավանդույթների և սոցիալական հարաբերությունների գեղարվեստական ներկայացման համատեքստում։ Տնակը գրական ստեղծագործություններում հաճախ հանդես է գալիս որպես ընտանիքի, տան, պատկանելության և ապահովության խորհրդանիշ, բայց կարող է նաև արտահայտել նյութական դժվարությունները, սոցիալական անհավասարությունը և հասարակական փոփոխությունների ազդեցությունը սովորական մարդկանց կյանքի վրա։ Այսպիսի միջավայրի պատկերումը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու սեփական մշակույթից տարբեր կենսակերպի և մարդկային հարաբերությունների՝ միաժամանակ խորհելով ընտանիքի, հասարակության, բարոյական ընտրության և անհատի ճակատագրի մասին։ Հրատարակության՝ առաջին հատոր լինելը ցույց է տալիս, որ այն կազմում է ավելի մեծ կառուցվածք ունեցող հրատարակչական ամբողջության սկզբնական մասը՝ ընթերցողին ներկայացնելով ստեղծագործության առաջին հատվածը։ Տասնիններորդ դարի հայերեն տպագիր գրականության մեջ արտասահմանյան երկերի թարգմանություններն ու վերապատումները կարևոր դեր ունեին գրական ճաշակի ընդլայնման, ընթերցողական հետաքրքրությունների զարգացման և համաշխարհային գրականության հետ ծանոթության խորացման գործում։ Այս հրատարակությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ թարգմանական գրականության պատմությամբ, եվրոպական գրականության հայերեն ընդունելությամբ և հին տպագիր գրքի մշակույթով զբաղվող ընթերցողների ու հետազոտողների համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու, թե ինչպես էին արտասահմանյան թեմաներն ու հասարակական միջավայրերը ներկայացվում հայալեզու ընթերցողին և ինչ տեղ էին զբաղեցնում թարգմանական երկերը հայկական գրական կյանքում։

    Обновлено. 2026-10-25
    Իրլանտայի տնակը, հատոր Ա
    Онлайн

    Биология

    Չորքոտանի կենդանիների կարգը

    Կենդանական աշխարհի չորքոտանի ներկայացուցիչների ուսումնասիրությանն ու համակարգված ներկայացմանը նվիրված այս աշխատությունը վերաբերում է չորս վերջույթներով շարժվող կենդանիների բազմազանությանը, նրանց բնորոշ հատկանիշներին, կենսակերպին, կառուցվածքային առանձնահատկություններին և բնության մեջ ունեցած նշանակությանը։ Աշխատության հիմնական թեման կենդանիների այս խմբի ճանաչումն ու դասակարգումն է՝ բնագիտական գիտելիքների այն ավանդույթի շրջանակում, որի նպատակն էր նկարագրել կենդանի օրգանիզմների բազմազանությունը, բացահայտել դրանց միջև առկա նմանություններն ու տարբերությունները և ներկայացնել կենդանական աշխարհի ներքին կազմակերպվածությունը։ Չորքոտանի կենդանիները մարդկության պատմության ընթացքում առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցրել մարդու կենսագործունեության, տնտեսության, մշակույթի և բնության մասին պատկերացումների ձևավորման մեջ։ Դրանք ներառում են ընտանի և վայրի կենդանիների բազմաթիվ տեսակներ, որոնք տարբերվում են իրենց արտաքին կառուցվածքով, սննդառության եղանակով, բնակության միջավայրով, շարժման առանձնահատկություններով և մարդու հետ ունեցած փոխհարաբերություններով։ Կենդանիների այս խմբի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ճանաչելու բնության մեջ գոյություն ունեցող կենսաձևերի բազմազանությունը և հասկանալու, թե ինչպես են կենդանի օրգանիզմները հարմարվում իրենց շրջապատող միջավայրին։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը ենթադրում է կենդանիների արտաքին և ներքին կառուցվածքի, մարմնի համամասնությունների, վերջույթների գործառույթների, մաշկածածկույթի, սննդառության, բազմացման և կենսակերպի վերաբերյալ բնագիտական տեղեկությունների ներկայացում։ Չորքոտանի կենդանիների դասակարգման կարևոր սկզբունքներից են մարմնի կառուցվածքը, ատամնաշարի առանձնահատկությունները, սննդային նախասիրությունները, շարժման ձևերը և բնակության միջավայրը։ Այս հատկանիշների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս տարբերակելու բուսակեր, մսակեր և ամենակեր կենդանիներին, ինչպես նաև բացահայտելու նրանց կենսաբանական առանձնահատկությունները։ Բնագիտական նկարագրության կարևոր բաղադրիչ է նաև ընտանի և վայրի կենդանիների տարբերակումը։ Ընտանի կենդանիները հազարամյակներ շարունակ ծառայել են որպես մարդու տնտեսական կյանքի կարևոր հենարան՝ ապահովելով սնունդ, հագուստի համար անհրաժեշտ հումք, փոխադրամիջոցներ և գյուղատնտեսական աշխատանքների իրականացում։ Վայրի կենդանիները, իրենց հերթին, ներկայացնում են բնական էկոհամակարգերի անբաժանելի մասը և կարևոր դեր են կատարում բնության հավասարակշռության պահպանման գործում։ Նրանց կենսակերպի և բնական միջավայրի ուսումնասիրությունը նպաստում է կենդանական աշխարհի նկատմամբ գիտական ու ճանաչողական հետաքրքրության զարգացմանը։ Գրքի կարևոր նշանակությունը պայմանավորված է կենդանիների դասակարգման և բնության համակարգված ճանաչման գաղափարով։ Կենդանական աշխարհի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն նկարագրելու առանձին կենդանիների առանձնահատկությունները, այլև բացահայտելու բնության մեջ գործող ընդհանուր օրինաչափությունները։ Կենդանիների արտաքին նմանությունները, կենսաբանական տարբերությունները և միջավայրին հարմարվելու ձևերը գիտական ճանաչողության կարևոր նյութ են, որոնց միջոցով ձևավորվում են կենդանաբանության հիմնական հասկացությունները։ Այսպիսի աշխատությունները նպաստում են բնության նկատմամբ դիտողական վերաբերմունքի զարգացմանը, կենդանիների վերաբերյալ գիտելիքների ընդլայնմանը և բնագիտական մտածողության ձևավորմանը։ Գրական և գիտաճանաչողական առանձնահատկություններով հրատարակությունը տեղավորվում է դասակարգող ու նկարագրական բնագիտական գրականության ավանդույթի մեջ։ Այդ ուղղության աշխատություններին բնորոշ են կենդանիների խմբավորումը, դրանց բնութագրական հատկանիշների ներկայացումը, կենսաբանական տեղեկությունների համակարգումը և բնական աշխարհի բազմազանության բացահայտումը։ 19-րդ դարի բնագիտական գրականության մեջ կենդանիների դասակարգման հարցը կարևոր տեղ էր զբաղեցնում, քանի որ այդ ժամանակաշրջանում զարգանում էին կենդանաբանությունը, համեմատական անատոմիան և բնական պատմության տարբեր ուղղությունները։ Եվրոպական գիտության ազդեցությամբ բնագիտական գիտելիքները աստիճանաբար տարածվում էին նաև հայերեն կրթական և գիտաճանաչողական գրականության միջոցով՝ նպաստելով բնության մասին գիտական պատկերացումների ընդլայնմանը։ Պատմական և մշակութային տեսանկյունից հրատարակությունը կարևոր է հայերեն բնագիտական գրականության զարգացման և գիտելիքների տարածման պատմության ուսումնասիրության համար։ Վենետիկի Սուրբ Ղազարի Մխիթարյան միաբանությունը նշանակալի ներդրում է ունեցել հայերեն գիտական, ուսումնական, բառարանագրական և հանրամատչելի գրականության ստեղծման ու հրատարակման գործում։ Միաբանության լուսավորական գործունեության կարևոր նպատակներից էր համաշխարհային գիտական մտքի ձեռքբերումները հայ ընթերցողին հասանելի դարձնելը և հայերենով տարբեր գիտաճյուղերի վերաբերյալ համակարգված գիտելիքներ տարածելը։ Բնագիտական թեմաներով աշխատությունների հրատարակությունը նպաստում էր կրթության բովանդակության ընդլայնմանը և գիտության տարբեր բնագավառների նկատմամբ հետաքրքրության ձևավորմանը։ Այս աշխատությունը արժեքավոր է հայերեն բնագիտական գրականության պատմության, կենդանիների դասակարգման մասին պատկերացումների, 19-րդ դարի գիտակրթական միջավայրի և Մխիթարյան միաբանության հրատարակչական գործունեության ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է հետաքրքրել կենդանաբաններին, բնագիտության պատմաբաններին, հայագետներին, մատենագետներին և հայ հին գիտաճանաչողական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։ Նրա ընթերցողական արժեքը կայանում է կենդանական աշխարհի համակարգված ճանաչման, բնության բազմազանության ընկալման և կենդանիների մասին գիտելիքների պատմական զարգացման ուսումնասիրության հնարավորության մեջ՝ միաժամանակ ներկայացնելով հայերեն բնագիտական մտքի ձևավորման ու տարածման կարևոր դրվագներից մեկը։

    Обновлено. 2026-11-12
    Չորքոտանի կենդանիների կարգը
    Онлайн

    Другие предметы

    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1980, Ապրիլ, թիվ 4)

    Այս հրատարակությունը ներկայացնում է Հայաստանի ՍՍՀ մշակույթի և արվեստի ոլորտներին վերաբերող նոր գրականության համակարգված մատենագիտական ամփոփում, որի նպատակն է ապահովել ընթացիկ տեղեկատվություն տվյալ ժամանակահատվածում հրապարակված գիտական, քննադատական և մշակութային բնույթի նյութերի վերաբերյալ։ Այն ծառայում է որպես տեղեկատու գործիք գրադարանավարների, հետազոտողների, արվեստաբանների և մշակութային ոլորտի մասնագետների համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել նոր հրապարակումների հոսքում և ընտրել անհրաժեշտ աղբյուրները գիտական աշխատանքի համար։ Նյութերը սովորաբար դասակարգվում են ըստ թեմատիկ բաժինների՝ ընդգրկելով թատրոն, երաժշտություն, կերպարվեստ, գրականագիտություն, ինչպես նաև մշակութային քաղաքականության և արվեստի պատմության վերաբերյալ ուսումնասիրություններ, ինչը թույլ է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմել տվյալ ժամանակաշրջանի գիտական հետաքրքրությունների և մշակութային զարգացումների մասին։ Այսպիսի ընթացիկ մատենագիտական տեղեկատուները կարևոր դեր ունեն տեղեկատվության համակարգման, գիտական հետազոտությունների արդյունավետության բարձրացման և մշակութային հիշողության պահպանման գործընթացում՝ ապահովելով նոր հրատարակությունների մատչելիությունն ու հետևելիությունը։

    Обновлено. 2026-11-02
    Նոր գրականություն ՀՍՍՀ կուլտուրայի և արվեստի վերաբերյալ : Մատենագիտական ինֆորմացիա : Գրականության ընթացիկ տեղեկատու (1980, Ապրիլ, թիվ 4)
    Онлайн

    История

    Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ

    «Հայ տպագրության տարեգիրք․ մատենագիտական ցանկը» հայ գրքի և տպագրության պատմությանը վերաբերող կարևոր մատենագիտական բնույթի հրատարակություն է, որի հիմնական նպատակն է համակարգված կերպով ներկայացնել որոշակի ժամանակահատվածում հայերեն տպագիր արտադրանքի վերաբերյալ մատենագիտական տեղեկությունները։ Այն ունի ոչ թե գեղարվեստական կամ զուտ պատմագիտական շարադրանքի, այլ տեղեկատու-մատենագիտական բնույթ և նախատեսված է այն ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են ուսումնասիրել հայերեն գրքերի, պարբերականների և այլ տպագիր նյութերի հրատարակման պատմությունը։ Նման տարեգրքի արժեքը հատկապես մեծ է հայ գրքի պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ հայ տպագրությունը ձևավորվել և զարգացել է ոչ միայն Հայաստանի տարածքում, այլև աշխարհի բազմաթիվ քաղաքներում գործող հայկական տպարանների միջոցով։ Մատենագիտական ցանկը հնարավորություն է տալիս այդ բազմազան տպագրական ժառանգությունը ներկայացնել համակարգված ձևով՝ ըստ հրատարակությունների, հեղինակների, վերնագրերի, հրատարակության վայրերի և ժամանակագրական տվյալների։ Աշխատության կարևոր առանձնահատկությունը մատենագիտական նկարագրությունների միջոցով հայ տպագիր ժառանգության փաստագրումն է։ Յուրաքանչյուր գրառման նպատակն է հնարավորինս հստակ ներկայացնել համապատասխան հրատարակության նույնականացման համար անհրաժեշտ տվյալները՝ ստեղծելով հետազոտողների համար վստահելի կողմնորոշիչ։ Նման համակարգված նյութը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հին հայերեն գրքերի վերաբերյալ տեղեկությունները կարող են պահպանված լինել տարբեր գրադարաններում, մատենագիտական շտեմարաններում և մասնագիտացված հավաքածուներում։ Տարեգրքային սկզբունքը նաև հնարավորություն է տալիս հետևել հայ տպագրության զարգացման ժամանակագրական ընթացքին՝ տեսնելու, թե տարբեր ժամանակաշրջաններում ինչպիսի գրականություն է հրատարակվել, ինչ թեմաներ են գերակշռել, որ քաղաքներում են գործել հայկական տպարաններ և ինչպես է փոխվել տպագրական արտադրության բնույթը։ Հրատարակությունը արժեքավոր է նաև հայկական մշակութային ժառանգության պահպանության տեսանկյունից, քանի որ մատենագիտական գրանցումը թույլ է տալիս ոչ միայն տեղեկություն ստանալ առանձին գրքերի մասին, այլև ամբողջական պատկերացում կազմել հայ տպագիր մշակույթի ծավալի և բազմազանության վերաբերյալ։ Այն կարող է օգտագործվել գրադարանային և մատենագիտական աշխատանքներում, գրքային հավաքածուների համալրման ու նկարագրման ժամանակ, ինչպես նաև գիտական հետազոտությունների ընթացքում։ Հատկապես կարևոր է դրա նշանակությունը հայագիտության, գրականագիտության, պատմության, մշակութաբանության և գրադարանագիտության մասնագետների համար, քանի որ մատենագիտական ցանկը հետազոտողին հնարավորություն է տալիս արագ գտնել անհրաժեշտ հրատարակության մասին սկզբնական տվյալները և դրանց հիման վրա շարունակել ավելի խոր ուսումնասիրություն։ Ընդհանուր առմամբ, այս հրատարակությունը կարելի է դիտարկել որպես հայ տպագիր ժառանգության փաստագրման և համակարգման կարևոր աղբյուր, որը միավորում է բազմաթիվ հրատարակությունների մասին տեղեկությունները և նպաստում հայ գրքի պատմության պահպանմանը, ուսումնասիրմանը և հետագա գիտական շրջանառությանը։

    Обновлено. 2026-11-02
    Հայ տպագրության տարեգիրք: Մատենագիտական ցանկ
    Онлайн

    Религия

    Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Ավետարանը

    Քրիստոնեական սուրբ գրականության հիմնարար երկերից մեկը՝ նվիրված Հիսուս Քրիստոսի երկրային կյանքին, քարոզչությանը, ուսմունքին, հրաշքներին, չարչարանքներին, խաչելությանը և հարությանը։ Ավետարանը ներկայացնում է քրիստոնեական հավատքի առանցքային գաղափարները՝ Աստծո սերը, փրկությունը, ապաշխարությունը, հավատը, ողորմությունը, ներումը և հավիտենական կյանքի հույսը։ Այն ընթերցողին հաղորդակից է դարձնում Հիսուս Քրիստոսի պատգամներին, առակներին և հոգևոր խրատներին՝ բացահայտելով նրա ուսմունքի բարոյական ու աստվածաբանական նշանակությունը։ Գիրքը կարևոր տեղ է զբաղեցնում Հայ Առաքելական եկեղեցու հոգևոր և ծիսական կյանքում՝ ծառայելով որպես հավատքի ուսուցման, եկեղեցական ընթերցանության, քարոզչության և անձնական աղոթական խորհրդածության հիմնական աղբյուր։ Այն արժեքավոր է ոչ միայն կրոնական, այլև պատմամշակութային տեսանկյունից՝ որպես քրիստոնեական աշխարհայացքի, հոգևոր ավանդույթի և հայ գրավոր մշակույթի կարևոր բաղադրիչ։ Գրքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս խորությամբ ծանոթանալու Ավետարանի բովանդակությանը, քրիստոնեական վարդապետության հիմնադրույթներին և այն բարոյական արժեքներին, որոնք դարեր շարունակ ձևավորել են հայ ժողովրդի հոգևոր ինքնությունը։

    Обновлено. 2026-11-16
    Մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի Ավետարանը
    Онлайн

    Литература

    Բարեկամ բոլորին կամ ճանապարհորդների ընկերը

    Հակոբոս Ճ. Կիրակոսյանի աշխատությունն իր վերնագրով մատնանշում է ճանապարհորդներին օգտակար լինելու նպատակ ունեցող ճանաչողական կամ ուղեցուցային բնույթի երկ։ Ճանապարհորդությունը ենթադրում է նոր վայրերի, մարդկանց, սովորույթների և կենսակերպերի հետ ծանոթություն, ինչպես նաև տարբեր իրավիճակներում կողմնորոշվելու անհրաժեշտություն։ Այս տեսանկյունից գիրքը կարելի է դիտարկել որպես ճանապարհորդական փորձառությանը և ուղևորության ընթացքում առաջացող գործնական ու ճանաչողական հարցերին առնչվող հրատարակություն։ «Բարեկամ բոլորին» ձևակերպումը շեշտադրում է ընթերցողին աջակցելու և օգտակար տեղեկություններ տրամադրելու գաղափարը՝ ճանապարհորդին ներկայացնելով որպես ստեղծագործության հիմնական հասցեատեր։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում 19-րդ դարի հայերեն ճանաչողական գրականության, ճանապարհորդական մշակույթի և հայ ընթերցողների աշխարհագրական ու հասարակական պատկերացումների ուսումնասիրության համար։ Այն նաև հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու այն գրական ավանդույթին, որի շրջանակում հայերենով ստեղծվում կամ ներկայացվում էին տարբեր ոլորտներում ընթերցողին գործնականորեն օգտակար լինելու նպատակ ունեցող աշխատություններ։

    Обновлено. 2026-10-31
    Բարեկամ բոլորին կամ ճանապարհորդների ընկերը