Դավիթ Անհաղթի «Ներբողեան ի սուրբ խաչն աստուածընկալ» երկը և դրա մեկնությունները (պատմագիտական և աստվածաբանական վերլուծություն)

Политология

Աշխատությունը նվիրված է քաղաքական կուսակցությունների սահմանադրական-իրավական կարգավիճակի, դրանց գործունեության իրավական հիմքերի և քաղաքական մասնակցության մեխանիզմների համեմատական ուսումնասիրությանը։ Հեղինակը վերլուծում է կուսակցությունների դերը ժողովրդավարական պետության կառուցվածքում, դրանց իրավական կարգավորման սկզբունքները, ստեղծման, գործունեության և դադարեցման իրավական ընթացակարգերը, ինչպես նաև կուսակցությունների և պետական իշխանության ինստիտուտների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են ընտրական գործընթացներում, օրենսդիր և գործադիր իշխանության ձևավորման, քաղաքական ներկայացուցչության և հանրային որոշումների կայացման մեջ կուսակցությունների ներգրավվածության տարբեր մոդելները՝ համեմատելով տարբեր երկրների սահմանադրական և իրավական փորձը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բազմակուսակցական համակարգի զարգացմանը, քաղաքական մրցակցության իրավական երաշխիքներին, կուսակցությունների ֆինանսավորման, թափանցիկության և հաշվետվողականության հիմնահարցերին, ինչպես նաև քաղաքական իրավունքների և ազատությունների ապահովման մեխանիզմներին։ Հետազոտությունը համադրում է տեսական և գործնական վերլուծությունը՝ բացահայտելով տարբեր իրավական համակարգերում կիրառվող մոտեցումների առավելություններն ու առանձնահատկությունները և գնահատելով դրանց ազդեցությունը ժողովրդավարական կառավարման արդյունավետության վրա։ Աշխատությունը հետաքրքիր և օգտակար է իրավաբանների, քաղաքագետների, պետական կառավարման մասնագետների, դասախոսների, հետազոտողների, ուսանողների և սահմանադրական իրավունքի ու քաղաքական գործընթացների ուսումնասիրությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Религия

Գիրքը պատկանում է աղոթական գրականության այն տեսակին, որի անվանումը կապված է Կիպրիանոսի անվան հետ։ Կիպրիանոսի կերպարը տարբեր քրիստոնեական և ժողովրդական կրոնական ավանդույթներում հանդես է գալիս տարբեր մեկնաբանություններով, իսկ նրա անվան հետ կապվող աղոթքներն ու գրավոր նյութերը տեղ են գտել կրոնական ընթերցանության և ժողովրդական հավատալիքների շրջանակում։ Աղոթագրական գրականությունը նպատակ ունի ընթերցողին տրամադրելու Աստծուն ուղղված խոսքեր, հոգևոր խորհրդածության նյութեր և հավատքի արտահայտման ձևեր՝ նպաստելով աղոթական կյանքի կազմակերպմանը։ Նման գրքերը կարող էին օգտագործվել անհատական ընթերցանության ժամանակ՝ որպես հոգևոր մխիթարության, հույսի և հավատքի ամրապնդման միջոց։ Աղոթքների լեզուն և կառուցվածքը սովորաբար արտահայտում են մարդու՝ աստվածային օգնությանը դիմելու, պաշտպանություն հայցելու և դժվարությունների հաղթահարման համար հոգևոր զորություն որոնելու ձգտումը։ Կիպրիանոսի անվան հետ կապված կրոնական նյութերը հետաքրքրություն են ներկայացնում նաև ժողովրդական քրիստոնեության ուսումնասիրության տեսանկյունից, քանի որ ցույց են տալիս, թե ինչպես են սրբերի և կրոնական կերպարների մասին պատկերացումները փոխանցվել գրավոր ավանդությամբ և ներառվել հավատացյալների հոգևոր կյանքում։ Աշխատությունը կարևոր է հայերեն կրոնական գրքի պատմության, աղոթագրական ժառանգության և ժողովրդական կրոնական մշակույթի ուսումնասիրման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել աստվածաբաններին, կրոնի պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, հայ գրքի պատմության ուսումնասիրողներին և ժողովրդական հավատալիքների գրավոր աղբյուրներով հետաքրքրվող մասնագետներին։ Գրքի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս անդրադառնալու աղոթագրքերի տարածման ավանդույթին, կրոնական ընթերցանության մշակույթին և քրիստոնեական պատկերացումների ու ժողովրդական հոգևոր պրակտիկաների փոխհարաբերություններին։

Биология

Կենսաբանական, հիդրոկենսաբանական և էկոլոգիական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Սևանա լճում և նրա վտակներում բնակվող գամարիդների կենսաբանական առանձնահատկությունների և ջրային կենդանական համակեցություններում նրանց էկոլոգիական դերի ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում գամարիդների կարգաբանական պատկանելությունը, ձևաբանական առանձնահատկությունները, կենսական ցիկլը, բազմացման գործընթացները և ջրային միջավայրի տարբեր պայմաններին հարմարվելու հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Սևանա լճի և նրա վտակների հիդրոլոգիական, ջերմաստիճանային, թթվածնային ու էկոլոգիական պայմաններին, ինչպես նաև դրանց ազդեցությանը գամարիդների տարածվածության, քանակական ցուցանիշների և կենսագործունեության վրա։ Վերլուծվում են գամարիդների բնակավայրային նախասիրությունները, սննդառության առանձնահատկությունները, օրգանական նյութերի քայքայման գործընթացներին նրանց մասնակցությունը և դիրքը ջրային սննդային շղթաներում։ Քննարկվում են գամարիդների փոխհարաբերությունները հատակային անողնաշարավորների, ձկների և ջրային այլ օրգանիզմների հետ՝ լճի ու գետային էկոհամակարգերի կենդանական համակեցությունների կառուցվածքի համատեքստում։ Ուսումնասիրության շրջանակներում կարող են դիտարկվել գամարիդների տեսակային կազմի, տարածական բաշխվածության, պոպուլյացիաների խտության և սեզոնային փոփոխությունների գնահատման մոտեցումները։ Անդրադարձ է կատարվում նրանց նշանակությանը ջրային էկոհամակարգերի կենսաբազմազանության պահպանման, նյութերի շրջանառության, ձկների կերային բազայի ձևավորման և շրջակա միջավայրի էկոլոգիական վիճակի գնահատման տեսանկյունից։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հիդրոկենսաբանության, կենդանաբանության, լիմնոլոգիայի, ջրային էկոլոգիայի և Սևանա լճի կենսաբազմազանության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Религия

Գիրքը նախատեսված է տարվա յուրաքանչյուր օրվա համար առանձին խորհրդածությունների միջոցով ընթերցողին հոգևոր մտորումների և ինքնաքննության մղելու համար։ Վերնագրի իմաստից ելնելով՝ այն կարելի է դասել ամենօրյա ընթերցանության և հոգևոր խրատի գրականության շարքին, որտեղ օրական ընթերցվող մտքերը կարող են ծառայել հավատքի ամրապնդմանը, բարոյական արժեքների գիտակցմանը և անձնական վարքի վերանայմանը։ Նման աշխատությունները սովորաբար կառուցվում են օրացուցային սկզբունքով՝ յուրաքանչյուր օրվա համար առաջարկելով առանձին միտք, խրատ կամ թեմա, որը ընթերցողին հնարավորություն է տալիս պարբերաբար անդրադառնալու հոգևոր կյանքի տարբեր կողմերին։ Դրանց նշանակությունը պայմանավորված է ոչ միայն տեղեկատվական բովանդակությամբ, այլև ընթերցանությունը շարունակական սովորույթի վերածելու և առօրյա կյանքում բարոյական սկզբունքների կիրառումը խրախուսելու նպատակով։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել կրոնական մտքի պատմությամբ, հոգևոր ինքնակրթության ավանդույթներով, ամենօրյա խորհրդածությունների գրական ժանրով և հայատառ տպագիր ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։ Այն նաև մատենագիտական հետաքրքրություն ունի՝ որպես օրական ընթերցանության համար նախատեսված ծավալուն աշխատություն, որի կառուցվածքը ենթադրում է տարվա ընթացքում պարբերաբար վերադառնալ գրքին և դրա մտորումները կապել անձնական կյանքի ու բարոյական ընտրությունների հետ։

География

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի տարածքում՝ Փոքր Կովկասի երկրաբանական կառուցվածքի շրջանակում, պալեոօվկիանոսային երկրակեղևի բեկորների և օֆիոլիտային ասոցիացիայի ապարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում այն երկրաբանական համալիրներն են, որոնք պահպանվել են որպես հնագույն օվկիանոսային լիթոսֆերայի մնացորդներ և կարևոր տեղեկություններ են պարունակում տարածաշրջանի երկրաբանական զարգացման, օվկիանոսային ավազանների ձևավորման և հետագա փակման գործընթացների վերաբերյալ։ Օֆիոլիտային համալիրները սովորաբար ներառում են օվկիանոսային երկրակեղևին և վերին մանտիային բնորոշ ապարների հաջորդականություններ՝ տարբեր կազմի մագմատիկ և ուլտրամաֆիկ ապարներով, որոնք հնարավորություն են տալիս վերականգնելու հնագույն երկրաբանական միջավայրերի պայմանները։ Հայաստանի տարածքում դրանց ուսումնասիրությունը հատկապես կարևոր է, քանի որ Փոքր Կովկասը գտնվում է բարդ տեկտոնական գոտում, որտեղ անցյալում տեղի են ունեցել օվկիանոսային ավազանների բացման, սուբդուկցիայի, կոլիզիայի և մայրցամաքային բլոկների միավորման գործընթացներ։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել օֆիոլիտային համալիրների տարածական տարածվածությունը, կառուցվածքը, ապարների փոխհարաբերությունները և դրանց միներալային ու պետրոքիմիական կազմը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն կարող է դարձվել բազալտներին, գաբրոներին, պերիդոտիտներին, դունիտներին, պիրոքսենիտներին և այլ ապարներին, որոնց համակցությունը հնարավորություն է տալիս պարզելու օվկիանոսային երկրակեղևի ձևավորման և հետագա փոփոխությունների բնույթը։ Ապարների մանրադիտակային, քիմիական և միներալոգիական ուսումնասիրությունը կարող է բացահայտել դրանց ծագման պայմանները, մագմատիկ գործընթացների առանձնահատկությունները և հետմագմատիկ վերափոխումները։ Կարևոր ուղղություն է նաև մետամորֆիզմի և հիդրոթերմալ փոփոխությունների ուսումնասիրությունը, քանի որ օվկիանոսային երկրակեղևի ապարները ձևավորվելուց հետո կարող էին ենթարկվել ծովաջրերի, ջերմահիդրոթերմալ համակարգերի և հետագա տեկտոնական գործընթացների ազդեցությանը։ Ստացված տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե տվյալ ապարային համալիրները ինչպիսի տեկտոնական միջավայրում են առաջացել՝ օրինակ՝ օվկիանոսային միջին լեռնաշղթաների, աղեղային համակարգերի կամ սուբդուկցիոն գոտիների պայմաններում։ Հետազոտությունը կարող է անդրադառնալ նաև Հայաստանի տարածքում օֆիոլիտների առաջացման և տեղադրման ժամանակագրությանը՝ կապելով դրանք Փոքր Կովկասի տարածաշրջանի պալեոտեկտոնական զարգացման ավելի լայն գործընթացների հետ։ Այդ տեսանկյունից օֆիոլիտային ապարները դիտարկվում են որպես երկրաբանական «վկայություններ», որոնց ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս վերականգնել այն օվկիանոսային միջավայրերի պատմությունը, որոնք ներկայում այլևս գոյություն չունեն։ Աշխատության արդյունքները կարող են նպաստել Փոքր Կովկասի երկրադինամիկ էվոլյուցիայի, հնագույն օվկիանոսային ավազանների փակման և տարածաշրջանի ժամանակակից լեռնակազմական կառուցվածքի ձևավորման վերաբերյալ պատկերացումների կատարելագործմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է ունենալ նաև կիրառական նշանակություն, քանի որ օֆիոլիտային համալիրների որոշ ապարներ կապված են մետաղական հանքայնացման գործընթացների հետ, իսկ դրանց երկրաբանական կառուցվածքի և ծագման ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել հանքավայրերի որոնման և երկրաբանական քարտեզագրման աշխատանքներում։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել երկրաբաններին, պետրոլոգներին, միներալոգներին, երկրաքիմիկոսներին, տեկտոնիկայի և երկրադինամիկայի մասնագետներին, հանքաբաններին, երկրաբանական քարտեզագրման մասնագետներին, հետազոտողներին, ասպիրանտներին և համապատասխան բնագիտական մասնագիտությունների ուսանողներին։

Финансы

Ֆինանսների ընդհանուր տեսություն աշխատությունը տնտեսագիտական հիմնարար դասագիրք է, որը նվիրված է ֆինանսների տեսության ընդհանուր հիմքերին, ֆինանսական հարաբերությունների էությանը և դրանց դերին ժամանակակից տնտեսության կառուցվածքում՝ նախատեսված տնտեսագիտության, ֆինանսների, բանկային գործի և պետական կառավարման ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են ֆինանսների հիմնական կատեգորիաները՝ ֆինանսական հարաբերությունների ձևավորում, դրամական շրջանառության դերը, կապիտալի շարժը և ֆինանսական համակարգի կառուցվածքային բաղադրիչները, բացատրվում են ֆինանսական ռեսուրսների բաշխման և վերաբաշխման մեխանիզմները ինչպես պետական, այնպես էլ մասնավոր հատվածներում, մանրամասն քննարկվում են ֆինանսական համակարգի հիմնական օղակները՝ բյուջետային համակարգ, հարկային հարաբերություններ, բանկային և վարկային համակարգեր, ինչպես նաև ֆինանսական շուկաները և դրանց գործառույթները, աշխատությունը անդրադառնում է ֆինանսների տեսության զարգացման հիմնական դպրոցներին և մոտեցումներին, ֆինանսական քաղաքականության սկզբունքներին և պետության տնտեսական կարգավորման գործիքներին, ներկայացվում են նաև ֆինանսական հարաբերությունների արդյունավետության և կայունության ապահովման գործոնները, ինչպես նաև ֆինանսական ռիսկերի և ճգնաժամերի ընդհանուր բնույթը, գրքում ընդգծվում է ֆինանսների դերը տնտեսական աճի, սոցիալական զարգացման և պետական կառավարման համակարգի կայունության ապահովման գործում, աշխատությունը համադրում է տեսական հիմքերը և ընդհանուր տնտեսագիտական վերլուծությունները՝ ձևավորելով ֆինանսական համակարգի ամբողջական և համակարգված պատկերացում։