Դիետիկ կաթնաշոռի տեխնոլոգիայի կատարելագործում

История

Այս գիրքը ներկայացնում է Արցախյան պատերազմի առաջին փուլի՝ 1991-1994 թվականների ռազմական իրադարձությունների համապարփակ պատմական վերլուծությունը՝ կենտրոնանալով Արցախի պաշտպանության բանակի ձևավորման, զարգացման և մարտական ուղու վրա։ Այն մանրամասնորեն նկարագրում է պատերազմի քաղաքական և ռազմական նախադրյալները, հակամարտության սրացման փուլերը, ինչպես նաև ռազմաճակատներում տեղի ունեցած հիմնական մարտերը՝ ընդգծելով ինչպես կանոնավոր զորամասերի, այնպես էլ ինքնապաշտպանական ջոկատների դերակատարությունը։ Գրքում հատուկ ուշադրություն է դարձվում հրամանատարական կազմի որոշումներին, ռազմավարական պլանավորմանը և տեղային մարտական գործողությունների առանձնահատկություններին, որոնք վճռորոշ ազդեցություն են ունեցել պատերազմի ընթացքի վրա։ Ներկայացվում են նաև զինվորների և հրամանատարների անձնական պատմություններ, որոնք օգնում են ավելի մարդկային և բազմակողմանի պատկերացում կազմել այդ շրջանի ծանր իրադարձությունների մասին։ Աշխատությունը միավորում է փաստագրական նյութեր, վերլուծական մոտեցումներ և արխիվային տվյալներ՝ ստեղծելով ամբողջական պատկեր պատերազմի և պաշտպանության բանակի կայացման գործընթացի վերաբերյալ, ինչը կարևոր է ինչպես պատմաբանների, այնպես էլ ընթերցողների համար, ովքեր ցանկանում են խորությամբ հասկանալ այդ ժամանակաշրջանի իրողությունները։

Педагогика

Մ. Հոլիսթերի աշխատությունը նվիրված է աղջիկների ուսուցման և դաստիարակության հարցերին՝ դիտարկելով կրթության դերը նրանց անձնական զարգացման, գիտելիքների ձեռքբերման և հասարակական կյանքին պատրաստվելու գործում։ Վերնագրում արտացոլված են երկու փոխկապակցված ուղղություններ՝ ուսուցումը, որը վերաբերում է գիտելիքների և հմտությունների փոխանցմանը, և դաստիարակությունը, որն ընդգրկում է բարոյական արժեքների, վարքականոնների ու սոցիալական պատասխանատվության ձևավորումը։ Աղջիկների կրթության հարցը 19-րդ դարի հասարակական և մանկավարժական քննարկումների կարևոր թեմաներից էր, քանի որ առնչվում էր ընտանիքի, հասարակության և կրթական հաստատությունների դերերին, ինչպես նաև կանանց կրթական հնարավորությունների ընդլայնմանը։ Այսպիսի աշխատությունները նպաստում էին աղջիկների կրթության նշանակության քննարկմանը և դաստիարակության վերաբերյալ մանկավարժական պատկերացումների տարածմանը։ Հրատարակությունը կարևոր նյութ է կանանց կրթության պատմության, հայ իրականության մեջ մանկավարժական գաղափարների զարգացման և աղջիկների դաստիարակության վերաբերյալ ժամանակաշրջանի մոտեցումների ուսումնասիրության համար։ Այն կարող է դիտարկվել նաև որպես կրթական մտքի պատմության աղբյուր՝ հատկապես գենդերային դերերի և կրթության հասարակական նշանակության տեսանկյունից։

Лингвистика

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Ղազարոս Աղայանի լեզվագիտական հայացքների վերլուծությանը՝ դիտարկելով նրա ներդրումը հայ լեզվի, գրական լեզվի ձևավորման և լեզվամշակութային մտածողության զարգացման գործընթացում։ Աշխատությունում ներկայացվում են Ղազարոս Աղայան-ի լեզվի վերաբերյալ ունեցած պատկերացումները, նրա մոտեցումները գրական հայերենի պարզեցման, ժողովրդական խոսքի արժեքավորման և լեզվի ժողովրդավարացման հարցերում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում նրա այն տեսակետներին, ըստ որոնց գրական լեզուն պետք է հիմնվի կենդանի խոսակցական հիմքի վրա՝ պահպանելով միաժամանակ նորմատիվ կայունություն և արտահայտչական ճկունություն։ Քննարկվում են նաև Աղայանի մանկավարժական գործունեության և լեզվական հայացքների փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև նրա դերը հայ լեզվամտածողության ազգային ուղղության ձևավորման մեջ։ Աշխատությունում ընդգծվում է, որ նրա լեզվագիտական մոտեցումները միավորում են կրթական, գրական և հասարակական գործառույթներ՝ նպաստելով հայ լեզվի զարգացման նոր փուլերի ձևավորմանը։

История

Գիրքը նվիրված է Հայկական լեռնաշխարհի տարածքների, բնակավայրերի, բնության, պատմամշակութային հուշարձանների և բնակչության կենցաղի նկարագրությանը՝ ճանապարհորդական դիտարկումների և աշխարհագրական տեղեկությունների համադրությամբ։ Ներկայացվում են լեռնաշխարհի բնական պայմանները, լեռնային համակարգերը, գետերն ու հովիտները, ճանապարհները, քաղաքներն ու գյուղական բնակավայրերը, ինչպես նաև տարբեր շրջանների բնորոշ առանձնահատկությունները։ Հեղինակի ուշադրության կենտրոնում են ճանապարհորդության ընթացքում հանդիպող պատմական վայրերը, ճարտարապետական կառույցները, եկեղեցիներն ու վանքերը, հնագիտական հուշարձանները և տարածաշրջանի անցյալի հետ կապված հիշարժան տեղանքները։ Անդրադարձ է կատարվում բնակչության առօրյա կյանքին, ավանդույթներին, զբաղմունքներին, բնակավայրերի կառուցվածքին, տնտեսության ձևերին և տեղական մշակութային առանձնահատկություններին։ Ճանապարհորդական նկարագրությունները հնարավորություն են տալիս պատկերացում կազմելու ոչ միայն աշխարհագրական միջավայրի, այլև տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական ու տնտեսական կյանքի մասին։ Բնական տեսարանների և պատմական տեղեկությունների համադրումը ստեղծում է Հայկական լեռնաշխարհի տարբեր շրջանների ամբողջական պատկեր՝ ընդգծելով դրանց աշխարհագրական ու մշակութային բազմազանությունը։ Միաժամանակ նման բնույթի նյութերը կարևոր սկզբնաղբյուրային նշանակություն կարող են ունենալ պատմական աշխարհագրության և ազգագրության ուսումնասիրության համար՝ պայմանով, որ հեղինակի անձնական դիտարկումներն ու ժամանակաշրջանին բնորոշ մեկնաբանությունները գնահատվեն քննադատաբար և համադրվեն այլ աղբյուրների հետ։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել Հայաստանի և Հայկական լեռնաշխարհի պատմությամբ, աշխարհագրությամբ, ազգագրությամբ, մշակութային ժառանգությամբ և ճանապարհորդական գրականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Литература

Սույն ստեղծագործությունը հայ դրամատուրգիայի վաղ շրջանի կատակերգական երկերից է, որը կառուցված է չորս գործողությամբ և իր բովանդակային ու գեղարվեստական ուղղվածությամբ առնչվում է մարդկային կյանքի դժվարությունների, հասարակական հարաբերությունների, կենցաղային հակասությունների և դրանց հաղթահարման թեմաներին։ Կատակերգության հիմքում ընկած է մարդկային վարքի, հասարակական փոխհարաբերությունների և առօրյա կյանքի այնպիսի իրավիճակների գեղարվեստական ներկայացումը, որոնցում դժվարությունները, թյուրիմացությունները, հակասություններն ու անհաջողությունները դառնում են հումորի և երգիծանքի աղբյուր։ Գործողությունների դրամատիկական զարգացումը հնարավորություն է տալիս աստիճանաբար բացահայտելու ներկայացվող հարաբերությունների բնույթը, կերպարների վարքագծի առանձնահատկությունները և այն հանգամանքները, որոնց հետևանքով առաջանում են բախումներ ու զավեշտալի իրավիճակներ։ Ստեղծագործության վերնագրում արտահայտված դժվարությունների գաղափարը կարող է դիտարկվել որպես մարդու առօրյա կյանքի փորձությունների, հասարակական միջավայրում ծագող խնդիրների և դրանց հաղթահարման ձգտման ընդհանրական գեղարվեստական արտահայտություն։ Կատակերգական ժանրի ընտրությունը հնարավորություն է տալիս մարդկային թերություններն ու հակասությունները ներկայացնելու ոչ թե ողբերգական կամ խրատական ծանր պատումի, այլ հումորի, երկխոսությունների, իրավիճակային զավեշտի և կերպարների բախումների միջոցով։ Այս ժանրային մոտեցման շնորհիվ ստեղծագործությունը կարող է միաժամանակ ծառայել որպես ժամանցային թատերական երկ և հասարակական կյանքի քննադատական դիտարկում։ Կատակերգության կարևոր գաղափարական ուղղություններից է մարդու վարքի և իրական կյանքի միջև առաջացող հակասությունների բացահայտումը։ Մարդկային ինքնահավանությունը, անհիմն հավակնությունները, թյուր դատողությունները, շտապողականությունը և փոխըմբռնման պակասը հաճախ դառնում են հասարակական ու անձնական դժվարությունների պատճառ, իսկ դրանց գեղարվեստական ներկայացումը հնարավորություն է տալիս ընթերցողին կամ հանդիսատեսին ճանաչելու սեփական միջավայրին բնորոշ երևույթները։ Հումորը այս պարագայում հանդես է գալիս ոչ միայն որպես զվարճանքի միջոց, այլև որպես քննադատական հայացք, որի միջոցով բացահայտվում են մարդկային բնավորության թերությունները և հասարակական հարաբերությունների խոցելի կողմերը։ Չորս գործողությամբ կառուցվածքը բնորոշ է դասական թատերական կազմակերպման այն ձևերին, որոնցում գործողությունների հաջորդական զարգացումը նպաստում է հիմնական հակասությունների բացահայտմանը, դրանց սրմանը և հանգուցալուծմանը։ Դրամատիկական երկխոսությունները, իրավիճակային բախումները և կերպարների փոխհարաբերությունները կատակերգության հիմնական արտահայտչամիջոցներն են, իսկ գործողությունների բաժանումը հնարավորություն է տալիս ստեղծելու իրադարձությունների հստակ հաջորդականություն և պահպանելու բեմական պատումի ներքին ամբողջականությունը։ Գրական տեսանկյունից ստեղծագործությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ կատակերգության և դրամատուրգիական մտածողության զարգացման պատմության ուսումնասիրության համար։ Կատակերգությունը հայ գրականության մեջ կարևոր դեր է ունեցել հասարակական կյանքի, կենցաղային սովորույթների, մարդկային փոխհարաբերությունների և բարոյական խնդիրների գեղարվեստական ներկայացման գործում։ Այն հնարավորություն է տվել անդրադառնալու առօրյա կյանքի հակասություններին՝ օգտագործելով հումորի, երգիծանքի, խոսքային խաղի և բեմական իրավիճակների արտահայտչական հնարավորությունները։ Այսպիսի երկերը նպաստել են թատերական գրականության ժանրային բազմազանության ձևավորմանը և հայերեն դրամատիկական խոսքի զարգացմանը։ Պատմական և մշակութային առումով առանձնահատուկ ուշադրության է արժանի ստեղծագործության հրատարակությունը Կալկաթայում, որը XIX դարի սկզբին հայ մտավոր, կրթական և տպագրական կյանքի կարևոր կենտրոններից էր։ Հնդկաստանի հայկական համայնքները նշանակալի դեր են ունեցել հայ մամուլի, գրականության, կրթության և տպագրության զարգացման գործում։ Կալկաթայի հայ տպագրական միջավայրը նպաստել է ոչ միայն կրոնական ու կրթական գրականության, այլև գեղարվեստական և դրամատիկական երկերի տարածմանը։ Այս հրատարակությունը վկայում է, որ հայ գրական կյանքը զարգանում էր ոչ միայն պատմական հայրենիքում և եվրոպական մշակութային կենտրոններում, այլև հայկական գաղթօջախներում, որտեղ ձևավորվել էին ազգային կրթության, գրականության և մշակույթի պահպանման ու զարգացման ինքնուրույն կենտրոններ։ Այն կարևոր նյութ է հայ հին տպագրության, գաղթօջախների գրական կյանքի, հայ դրամատուրգիայի և XIX դարի սկզբի թատերական մտածողության ուսումնասիրության համար։ Գիրքը հետաքրքրություն է ներկայացնում հայ գրականության պատմաբանների, դրամատուրգիայի ուսումնասիրողների, թատերական մշակույթի հետազոտողների և հայ գաղթօջախների պատմությամբ զբաղվող մասնագետների համար։ Ընթերցողական առումով այն հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու հայ կատակերգական գրականության վաղ տպագիր ժառանգությանը, ուսումնասիրելու թատերական երկի կառուցվածքային առանձնահատկությունները և բացահայտելու հումորի ու երգիծանքի դերը մարդկային ու հասարակական հակասությունների ներկայացման գործում։ Ստեղծագործության արժեքը պայմանավորված է ոչ միայն նրա ժանրային բնույթով, այլև հայ գրականության պատմության մեջ ունեցած տեղով՝ որպես չորս գործողությամբ կառուցված կատակերգական երկ, որն առնչվում է հայ դրամատուրգիայի ձևավորման, թատերական գրականության զարգացման և հայկական մշակութային կյանքի աշխարհագրական ընդլայնման գործընթացներին։

Литература

Գիրքը ներկայացնում է Վազգեն Օվյանի վիպակների ժողովածուն, որտեղ կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում մարդու կյանքի սոցիալական, հոգեբանական և բարոյական կողմերը՝ բացահայտված փոքր ծավալի, բայց խորքային պատմողական կառուցվածքների միջոցով։ Վիպակներում հեղինակը հաճախ անդրադառնում է մարդկային ճակատագրերի բախումներին, ընտրության դժվարություններին և հասարակական միջավայրի ազդեցությանը անհատի վրա՝ ստեղծելով կերպարներ, որոնք կանգնած են կյանքի շրջադարձային իրավիճակների առաջ։ Պատմությունները կառուցված են իրականության և ներքին ապրումների համադրությամբ, որտեղ կարևոր դեր ունեն հոգեբանական մանրամասները, միջավայրի նկարագրությունը և գործողությունների շարժառիթների բացահայտումը։ Գիրքը նաև ընդգծում է բարոյական արժեքների, պատասխանատվության և մարդկային արժանապատվության թեմաները՝ ցույց տալով, թե ինչպես են դրանք փորձության ենթարկվում տարբեր սոցիալական պայմաններում։ Ընդհանուր առմամբ, ժողովածուն ներկայացնում է մարդու ներաշխարհի և հասարակական իրականության փոխազդեցության վրա հիմնված պատմություններ, որոնք ընթերցողին ստիպում են վերաիմաստավորել մարդկային հարաբերությունների և կյանքի ընտրությունների նշանակությունը։