[Документы, относящиеся к конфликту между грузинским и армянским правительствами с октября по декабрь 1918 года]

Литература

Գրական-գեղարվեստական բնույթի այս ժողովածուն ներկայացնում է հայ բանաստեղծության հարուստ ժառանգությունը՝ ընդգրկելով հայկական քնարերգության զարգացման տարբեր ժամանակաշրջաններին, գրական ուղղություններին և ստեղծագործական ավանդույթներին առնչվող բանաստեղծական երկեր։ Անթոլոգիայի հիմնական նպատակն է ընթերցողին ծանոթացնել հայ պոեզիայի գաղափարական, թեմատիկ և գեղարվեստական բազմազանությանը, ինչպես նաև բացահայտել ազգային բանաստեղծական մտածողության ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները։ Ժողովածուի շրջանակներում կարող են ներկայացված լինել միջնադարյան հայ քնարերգության, նոր և նորագույն շրջանի բանաստեղծության, ինչպես նաև տարբեր գրական սերունդների ստեղծագործական ժառանգության նմուշներ։ Առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում հայրենիքի, սիրո, բնության, մարդկային ապրումների, պատմական հիշողության, ազգային ինքնության և բարոյափիլիսոփայական խորհրդածությունների թեմաները։ Բանաստեղծական ստեղծագործությունների միջոցով արտացոլվում են հայ ժողովրդի պատմական ճակատագիրը, հոգևոր արժեքները, մշակութային ավանդույթները և անհատի ներաշխարհի բազմազան դրսևորումները։ Անթոլոգիան հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու հայ բանաստեղծության ժանրային առանձնահատկությունները, տաղաչափական ձևերը, պատկերավորման միջոցները, լեզվաոճական հարստությունը և տարբեր ժամանակաշրջանների գեղարվեստական մտածողության ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Կարևորվում է նաև հայ պոեզիայի դերը ազգային մշակութային ժառանգության պահպանման, գրական ավանդույթների շարունակականության և համաշխարհային գրականության հետ մշակութային երկխոսության զարգացման գործում։ Ժողովածուն կարող է օգտակար լինել հայ գրականության ուսումնասիրողներին, ուսանողներին, դասախոսներին, գրականագետներին և հայ բանաստեղծական արվեստով հետաքրքրվող ընթերցողների լայն շրջանակին։

Лингвистика

Վրացերենի ինքնուսույց — ուսումնական ձեռնարկ է, որը նախատեսված է վրացերեն լեզուն ինքնուրույն սովորելու համար և ծառայում է որպես գործնական ուղեցույց սկսնակների ու լեզվով հետաքրքրվողների համար։ Գիրքը սովորաբար ընդգրկում է վրացերենի այբուբենի և արտասանության հիմունքները, քերականության հիմնական կանոնները, բառապաշարի ձևավորման սկզբունքները և առօրյա խոսակցական արտահայտությունները, որոնք օգնում են աստիճանաբար զարգացնել ընթերցելու, գրելու և խոսելու հմտությունները։ Նյութը ներկայացվում է փուլային կառուցվածքով՝ սկսելով ամենապարզ լեզվական տարրերից և անցնելով ավելի բարդ քերականական կառուցվածքների, որպեսզի սովորողը կարողանա հեշտությամբ ընկալել նոր լեզվի տրամաբանությունը։ Հաճախ գրքում ներառված են երկխոսություններ, օրինակային նախադասություններ, բառարանային բաժիններ և վարժություններ, որոնք նպաստում են գործնական կիրառմանը և հիշողության ամրապնդմանը։ Վրացերենը ներկայացվում է իր յուրահատուկ այբուբենով և հնչյունական համակարգով, ինչը հատուկ ուշադրություն է պահանջում սկսնակների համար, ուստի ինքնուսույցը կարևոր դեր ունի ճիշտ արտասանության և լեզվական մտածողության ձևավորման մեջ։ Այս տեսակի ձեռնարկները օգտակար են ինչպես ինքնուսուցման, այնպես էլ դասընթացներին զուգահեռ ուսուցման համար՝ հատկապես նրանց համար, ովքեր հետաքրքրված են տարածաշրջանային լեզուներով, ճանապարհորդությամբ կամ մշակութային շփումներով։

Экономика

Գիրքը ներկայացնում է ծառայությունների առևտրի հիմնական սկզբունքները և ժամանակակից տնտեսության մեջ դրա աճող դերը՝ անդրադառնալով այն ոլորտներին, որտեղ նյութական ապրանքների փոխարեն կենտրոնական տեղ են զբաղեցնում ոչ նյութական ծառայությունները, ինչպիսիք են ֆինանսական, խորհրդատվական, լոգիստիկ, կրթական և այլ մասնագիտական ծառայությունները։ Հեղինակը բացատրում է ծառայությունների շուկայի առանձնահատկությունները՝ ընդգծելով դրանց որակի գնահատման բարդությունը, հաճախորդի փորձի կարևորությունը և վստահության գործոնի առանցքային նշանակությունը բիզնես հարաբերություններում։ Ներկայացվում են նաև միջազգային առևտրի շրջանակում ծառայությունների արտահանման և ներմուծման մեխանիզմները, գլոբալ շուկաների ազդեցությունը տեղական տնտեսությունների վրա, ինչպես նաև մրցունակության բարձրացման գործիքները՝ թվայնացում, նորարարություն և կառավարման արդյունավետ համակարգեր։ Գրքում քննարկվում է նաև ծառայությունների ոլորտում կազմակերպությունների զարգացման ռազմավարությունը՝ շեշտադրելով հաճախորդակենտրոն մոտեցումը և երկարաժամկետ արժեք ստեղծելու անհրաժեշտությունը ժամանակակից գլոբալ տնտեսական միջավայրում։

Журналистика

Այս բառարանը նվիրված է «Մշակ» պարբերականի էջերում օգտագործված ծածկանունների հավաքագրմանը, նույնականացմանը և համակարգված ներկայացմանը։ Հրատարակությունը կարևոր աղբյուրագիտական նշանակություն ունի, քանի որ 19-րդ դարի վերջի և 20-րդ դարի սկզբի հայ մամուլում հեղինակները տարբեր պատճառներով հաճախ իրենց անունները փոխարինում էին ծածկանուններով, սկզբնատառերով, կրճատումներով կամ այլ պայմանական նշումներով։ Այդպիսի ծածկանունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ճշգրտել մամուլում հրապարակված նյութերի հեղինակային պատկանելությունը և ավելի ամբողջական պատկերացում կազմել պարբերականի խմբագրական ու հեղինակային կազմի մասին։ Բառարանում նյութը ներկայացվում է տեղեկատու բնույթի սկզբունքով՝ յուրաքանչյուր ծածկանուն կապելով համապատասխան հեղինակի հետ, ինչի շնորհիվ ընթերցողը կամ հետազոտողը կարող է արագ պարզել, թե տվյալ պայմանական ստորագրության տակ ով է հանդես եկել։ Նման աշխատանքը պահանջում է մեծածավալ մամուլի նյութի ուսումնասիրություն, տարբեր հրապարակումների համադրում և հնարավոր նույնականացումների աղբյուրագիտական ստուգում, քանի որ նույն հեղինակը կարող էր տարբեր ժամանակներում հանդես գալ մեկից ավելի ծածկանուններով, իսկ նույնանման պայմանական նշումները երբեմն կարող էին պատկանել տարբեր անձանց։ Հատուկ արժեք ունի նաև «Մշակ»-ի՝ որպես հայ հասարակական, քաղաքական և մշակութային մտքի պատմության կարևոր պարբերականի ուսումնասիրության համատեքստը։ Ծածկանունների բացահայտումը հնարավորություն է տալիս ավելի հստակ ուսումնասիրել թերթի հեղինակային շրջանակը, տարբեր թեմաների շուրջ հրապարակումների իրական հեղինակներին և տվյալ ժամանակաշրջանի մտավորականների ու լրագրողների գործունեությունը։ Բառարանը կարող է օգտակար լինել հայ մամուլի պատմությամբ, գրականագիտությամբ, հայագիտությամբ, լրագրության պատմությամբ և 19-րդ դարի ու 20-րդ դարի սկզբի հասարակական-քաղաքական մտքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող հետազոտողների համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է մատենագիտական և աղբյուրագիտական աշխատանքների ժամանակ, երբ անհրաժեշտ է ճիշտ վերագրել պարբերական մամուլում տպագրված հոդվածները, գրական ստեղծագործությունները, հրապարակախոսական նյութերը կամ քննադատական գրությունները։ Հրատարակության տեղեկատու բնույթը այն դարձնում է նաև գործնական գործիք գրադարանավարների, մատենագետների և մամուլի թվայնացված կամ տպագիր հավաքածուներով աշխատող մասնագետների համար։ Ընդհանուր առմամբ, բառարանը նպաստում է «Մշակ»-ի հրապարակումների հեղինակային կազմի բացահայտմանը և հայ պարբերական մամուլի ժառանգության առավել ճշգրիտ ուսումնասիրությանը՝ ծածկանունների և իրական հեղինակների միջև կապը համակարգված կերպով ներկայացնելու միջոցով։

География

Աշխատությունը նվիրված է հրաբխային տարածքների երկրաբանական և հիդրոերկրաբանական պայմանների ուսումնասիրությանը՝ ստորերկրյա ջրային պաշարների ձևավորման, շարժման, խոցելիության և պահպանության խնդիրների տեսանկյունից՝ Հայաստանի Հանրապետության տարածքում կատարված հետազոտությունների օրինակով։ Հետազոտության կենտրոնում հրաբխային ապարների կառուցվածքային և ֆիլտրացիոն առանձնահատկություններն են, որոնք էական նշանակություն ունեն մթնոլորտային տեղումների ներթափանցման, ստորերկրյա ջրերի կուտակման և ջրատար հորիզոնների ձևավորման համար։ Քննվում են լավային հոսքերի, ճեղքավորված հրաբխային ապարների, հրաբխածին-նստվածքային գոյացությունների և դրանց միջև ձևավորված երկրաբանական սահմանների դերը ջրի տեղաշարժի ու բնական ելքերի առաջացման գործընթացներում։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում երկրաբանական կառուցվածքի անհամասեռությանը, ճեղքավորվածության աստիճանին և տարբեր ապարաշերտերի ջրաթափանցելիությանը, քանի որ այդ գործոնները կարող են պայմանավորել ինչպես ստորերկրյա ջրերի պաշարների ձևավորումը, այնպես էլ դրանց զգայունությունը մակերևույթից ներթափանցող աղտոտիչների նկատմամբ։ Ուսումնասիրվում են ստորերկրյա ջրերի սնման և բեռնաթափման տարածքները, հոսքի հիմնական ուղղությունները, աղբյուրների ձևավորման պայմանները և ջրատար համակարգերի փոխկապակցվածությունը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում ստորերկրյա ջրերի բնական պաշտպանվածության գնահատումը՝ հաշվի առնելով վերադիր շերտերի կառուցվածքը, ապարների ֆիլտրացիոն հատկությունները, ռելիեֆը և մարդածին ծանրաբեռնվածությունը։ Դիտարկվում է նաև հողօգտագործման, բնակավայրերի, արդյունաբերական և գյուղատնտեսական գործունեության հնարավոր ազդեցությունը ջրային ռեսուրսների որակի վրա։ Հետազոտության շրջանակում երկրաբանական, հիդրոերկրաբանական և ջրաքիմիական տվյալների համադրումը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու առավել խոցելի տարածքները և հիմնավորելու ստորերկրյա ջրերի պահպանության համար անհրաժեշտ տարածքային մոտեցումները։ Հայաստանի հրաբխային շրջանների ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև խմելու և տնտեսական նշանակություն ունեցող ջրային ռեսուրսների երկարաժամկետ կառավարման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է երկրաբանության, հիդրոերկրաբանության, ջրային ռեսուրսների կառավարման և շրջակա միջավայրի պահպանության մոտեցումները՝ հրաբխային միջավայրերում ստորերկրյա ջրերի ձևավորման ու պաշտպանության առանձնահատկությունները բացահայտելու նպատակով։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է միջազգային կազմակերպությունների կողմից օտարերկրյա պորտֆելային ներդրումների կարգավորման մեխանիզմների ուսումնասիրությանը՝ Հայաստանի Հանրապետության օրինակով։ Գրքում օտարերկրյա պորտֆելային ներդրումները դիտարկվում են որպես միջազգային կապիտալի շարժի կարևոր բաղադրիչ և ազգային ֆինանսական համակարգի զարգացման վրա ազդող գործոն։ Ներկայացվում են պորտֆելային ներդրումների էությունը, տեսակները, տնտեսական նշանակությունը և դրանց տարբերությունները օտարերկրյա ուղղակի ներդրումներից, ինչպես նաև միջազգային կապիտալի ներգրավման հետ կապված հնարավոր տնտեսական օգուտներն ու ռիսկերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային կազմակերպությունների դերակատարությանը՝ ֆինանսական շուկաների կայունության, ներդրումային միջավայրի բարելավման, կապիտալի շարժի թափանցիկության և ներդրողների իրավունքների պաշտպանության ուղղություններով։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են օտարերկրյա պորտֆելային ներդրումների կարգավորման հիմնական միջազգային սկզբունքներն ու մոտեցումները, ինչպես նաև ազգային օրենսդրության և միջազգային չափանիշների փոխհարաբերությունը։ Հեղինակը վերլուծում է Հայաստանի ներդրումային միջավայրի առանձնահատկությունները, ֆինանսական շուկայի կառուցվածքը և այն պայմանները, որոնք կարող են նպաստել օտարերկրյա պորտֆելային կապիտալի ներգրավման ընդլայնմանը։ Քննարկվում են ներդրումների կարգավորման այնպիսի ուղղություններ, ինչպիսիք են արժեթղթերի շուկայի զարգացումը, տեղեկատվության հրապարակայնությունը, ներդրումային ռիսկերի նվազեցումը, ֆինանսական վերահսկողությունը և շուկայի մասնակիցների գործունեության կանոնակարգումը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև պորտֆելային ներդրումների անկայունության և կապիտալի արագ արտահոսքի հետ կապված ռիսկերին, որոնք կարող են ազդեցություն ունենալ ազգային ֆինանսական համակարգի և մակրոտնտեսական կայունության վրա։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու միջազգային կարգավորման մեխանիզմների կիրառելիությունը Հայաստանի պայմաններում և բացահայտելու այն ուղղությունները, որոնց կատարելագործումը կարող է նպաստել ավելի կանխատեսելի, թափանցիկ և մրցունակ ներդրումային միջավայրի ձևավորմանը։ Ներկայացված մոտեցումները կարող են օգտակար լինել նաև պետական ներդրումային քաղաքականության մշակման, ֆինանսական շուկայի կարգավորման և օտարերկրյա կապիտալի ներգրավման ռազմավարությունների կատարելագործման համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել տնտեսագետներին, ֆինանսիստներին, ներդրումային և բանկային ոլորտի մասնագետներին, պետական կառավարման ներկայացուցիչներին, միջազգային տնտեսական հարաբերությունների մասնագետներին, հետազոտողներին, դասախոսներին և ուսանողներին։