Ձերբակալում

Литература

Այս աշխատությունը ուսումնասիրում է արևմտահայ պոեզիայի կարևորագույն ներկայացուցիչներից մեկի ստեղծագործական աշխարհը՝ կենտրոնանալով պատմության և ավանդության գեղարվեստական վերաիմաստավորման վրա նրա պոետիկայում։ Նյութում վերլուծվում է, թե ինչպես է բանաստեղծական խոսքում պատմական հիշողությունը վերածվում գեղարվեստական պատկերի և ինչ ձևերով են ազգային ավանդությունները, առասպելական շերտերը և ժողովրդական պատկերացումները ներթափանցում ստեղծագործական մտածողության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարին, որ պատմությունը այստեղ հանդես է գալիս ոչ միայն որպես անցյալի փաստերի շարադրանք, այլ որպես մշակութային ինքնության ձևավորման աղբյուր, որը վերաիմաստավորվում է խորհրդանշական և էպիկական մակարդակներում։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է լեզվական պատկերավորման հարստությունը, բնապաշտական և հերոսական մոտիվների համադրությունը, ինչպես նաև այն, թե ինչպես է ավանդությունը դառնում ազգային ինքնագիտակցության և գեղագիտական տեսլականի հիմք՝ ստեղծելով բազմաշերտ պոետիկ համակարգ, որտեղ անցյալը և ներկան միահյուսվում են գաղափարական ու զգայական ամբողջության մեջ։

История

Գիրքը նվիրված է Ջորջ Վաշինգտոնին՝ Ամերիկայի Միացյալ Նահանգների հիմնադիր գործիչներից մեկին և երկրի առաջին նախագահին։ Նրա կենսագրությունն առնչվում է Հյուսիսային Ամերիկայի գաղութների անկախության պայքարին, ամերիկյան հեղափոխությանը և նոր պետականության ձևավորմանը։ Վաշինգտոնը հայտնի է որպես զորահրամանատար, քաղաքական առաջնորդ և պետական գործիչ, որը կարևոր դեր է ունեցել անկախության պատերազմի ընթացքում մայրցամաքային բանակի ղեկավարման և Միացյալ Նահանգների անկախության հաստատման գործում։ Նրա գործունեությունը կապված է նաև ամերիկյան սահմանադրական կարգի ձևավորման, պետական կառավարման սկզբունքների ամրապնդման և նախագահական իշխանության ավանդույթների սկզբնավորման հետ։ Կենսագրական պատումը հնարավորություն է տալիս ծանոթանալու նրա կյանքի հիմնական իրադարձություններին, հասարակական գործունեությանը, առաջնորդական հատկանիշներին և պատմական ժամանակաշրջանին, որի պայմաններում ձևավորվեց ամերիկյան հանրապետությունը։ Վաշինգտոնի կերպարը համաշխարհային պատմության մեջ ներկայացվում է որպես անկախության, պետականաշինության և հանրային ծառայության խորհրդանիշ։ Հայերեն այս հրատարակությունը կարևոր է նաև XIX դարի հայ ընթերցողին համաշխարհային պատմության և նշանավոր օտարազգի գործիչների կենսագրությունների հետ ծանոթացնելու տեսանկյունից։ Այն հետաքրքրություն է ներկայացնում կենսագրական գրականությամբ, ամերիկյան պատմությամբ և հայ տպագիր մշակույթի պատմությամբ զբաղվողների համար։

Химия

Այս աշխատությունը վերաբերում է օրգանական քիմիայի և դեղագործական քիմիայի ոլորտին՝ կենտրոնանալով ալիցիկլո և հետերոցիկլո [c]պիրիդինների նոր ֆունկցիոնալացված և կոնյուգացված (համակցված) ածանցյալների սինթեզի, կառուցվածքային ուսումնասիրության և կենսաբանական ակտիվության գնահատման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել նոր սինթետիկ ուղիներ, որոնք թույլ են տալիս ստանալ պիրիդինային համակարգի վրա հիմնված բարդ կառուցվածքով միացություններ՝ բարձր ռեակտիվությամբ և պոտենցիալ կենսաբանական ակտիվությամբ։ Ուսումնասիրվում են տարբեր ֆունկցիոնալ խմբերի ներմուծման մեթոդները, ցիկլացման և կոնդենսացման ռեակցիաները, ինչպես նաև ստացված միացությունների ստերեոքիմիական և էլեկտրոնային հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կառուցվածք–ակտիվություն կապին (SAR analysis), որի միջոցով գնահատվում է, թե մոլեկուլային կառուցվածքի փոփոխությունները ինչպես են ազդում հակամանրէային, հակաուռուցքային կամ հակաբորբոքային ակտիվության վրա։ Աշխատության շրջանակում իրականացվում են նաև կենսաբանական փորձարկումներ տարբեր միկրոօրգանիզմների և բջջային մոդելների վրա՝ պարզելու համար սինթեզված միացությունների դեղաբանական պոտենցիալը։ Միաժամանակ վերլուծվում են այդ միացությունների հնարավոր կիրառությունները նոր դեղամիջոցների ստեղծման մեջ՝ հատկապես այն դեպքերում, երբ անհրաժեշտ է բարձր ընտրողականությամբ և ցածր թունավորությամբ ակտիվ նյութերի մշակում։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է ժամանակակից օրգանական սինթեզի և բժշկական քիմիայի զարգացման մեջ՝ նպաստելով նոր կենսաակտիվ միացությունների հայտնաբերմանը և դեղագործական հետազոտությունների առաջխաղացմանը։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է միջուկային էներգետիկայում թորիում պարունակող վառելիքային համակարգերի կիրառման տեսական և հաշվարկային ուսումնասիրությանը՝ ջրաջրային էներգետիկ ռեակտորների համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում վառելիքային ցիկլի նեյտրոնաֆիզիկական առանձնահատկություններն են, թորիումի ներգրավման ազդեցությունը ռեակտորի հիմնական ֆիզիկական բնութագրերի, վառելիքի օգտագործման արդյունավետության և իզոտոպային կազմի փոփոխությունների վրա։ Քննվում է թորիումային վառելիքային ցիկլի առանձնահատկությունը, որի դեպքում սկզբնական նյութի միջուկային փոխակերպումները կարող են հանգեցնել էներգետիկ նշանակություն ունեցող նոր ճեղքվող նյութի առաջացմանը։ Այդ գործընթացները դիտարկվում են ռեակտորային ֆիզիկայի ընդհանուր օրինաչափությունների, նեյտրոնների բազմացման, կլանման և վառելիքի այրման տեսանկյունից։ Աշխատությունում կարող են համեմատվել վառելիքային տարբեր հայեցակարգեր՝ գնահատելով դրանց ազդեցությունը էներգետիկ արդյունավետության, վառելիքային պաշարների օգտագործման և միջուկային թափոնների բնութագրերի վրա։ Պլուտոնիումի և բարձր հարստացված ուրանի ներգրավումը դիտարկվում է բացառապես միջուկային վառելիքային ցիկլի գիտական վերլուծության շրջանակում՝ առանց դրանց ստացման կամ գործնական մշակման տեխնոլոգիական ընթացակարգերի ներկայացման։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում ռեակտորի անվտանգության հետ կապված ընդհանուր նեյտրոնաֆիզիկական պարամետրերին, վառելիքի բաղադրության փոփոխության հնարավոր հետևանքներին և գործող էներգետիկ ռեակտորների համար այլընտրանքային վառելիքային ցիկլերի գնահատման խնդիրներին։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև միջուկային նյութերի արդյունավետ օգտագործման, երկարաժամկետ ռադիոտոքսիկության նվազեցման և վառելիքային ցիկլի կայունության վերաբերյալ մոտեցումների քննարկումը։ Նման ուսումնասիրությունները սովորաբար հիմնվում են ռեակտորային ֆիզիկայի մաթեմատիկական մոդելների և հաշվարկային մեթոդների վրա, որոնց միջոցով հնարավոր է համեմատել տարբեր վառելիքային համակարգերի ընդհանուր վարքը՝ առանց իրական ռեակտորային փորձարկումների։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է միջուկային ֆիզիկայի, ռեակտորային ֆիզիկայի և միջուկային էներգետիկայի մոտեցումները՝ ուսումնասիրելով թորիումային վառելիքային ցիկլերի գիտական հնարավորություններն ու սահմանափակումները էներգետիկ ռեակտորների զարգացման համատեքստում։

Математика

Գիտական աշխատությունը նվիրված է մակերևութային պլազմոնների սպեկտրային հատկությունների, էլեկտրամագնիսական փոխազդեցությունների ուշացման և ճառագայթային մարման երևույթների տեսական ու ֆիզիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակներում քննության են առնվում մետաղական և դիէլեկտրական միջավայրերի սահմանային մակերևույթներում առաջացող կոլեկտիվ էլեկտրոնային տատանումների բնույթը, դրանց փոխազդեցությունը էլեկտրամագնիսական դաշտի հետ, ինչպես նաև պլազմոնային գրգռումների հաճախականային և դիսպերսիոն բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մակերևութային պլազմոնների առաջացման ֆիզիկական մեխանիզմներին, էլեկտրոնային գազի կոլեկտիվ շարժման առանձնահատկություններին, մակերևույթի երկրաչափական կառուցվածքի ազդեցությանը և էլեկտրամագնիսական ալիքների տարածման պայմաններին։ Ուսումնասիրվում են պլազմոնային համակարգերում ուշացման երևույթները, որոնք կապված են էլեկտրամագնիսական փոխազդեցության տարածման վերջավոր արագության և դաշտի ժամանակային փոփոխությունների հաշվառման անհրաժեշտության հետ։ Քննության են առնվում էլեկտրաստատիկ մոտավորության կիրառելիության սահմանները, էլեկտրադինամիկական նկարագրության առանձնահատկությունները և ուշացման ազդեցությունը մակերևութային պլազմոնների դիսպերսիոն հարաբերությունների, ռեզոնանսային հաճախականությունների և սպեկտրային կառուցվածքի վրա։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է ճառագայթային մարման մեխանիզմների ուսումնասիրությունը, մասնավորապես՝ պլազմոնային տատանումների էներգիայի էլեկտրամագնիսական ճառագայթման միջոցով փոխանցման հնարավորությունները և դրանց ազդեցությունը պլազմոնային գրգռումների կյանքի տևողության ու ռեզոնանսային գծերի լայնության վրա։ Դիտարկվում են ճառագայթային և ոչ ճառագայթային կորուստների ֆիզիկական տարբերությունները, դրանց փոխկապակցվածությունը և պլազմոնային համակարգերի օպտիկական արձագանքի ձևավորման մեջ ունեցած նշանակությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում մետաղների դիէլեկտրական թափանցելիության հաճախականային կախվածությանը, էլեկտրոնների ազատ և կապված շարժման ներդրմանը, ինչպես նաև նյութերի օպտիկական հատկությունների ազդեցությանը մակերևութային պլազմոնների սպեկտրի վրա։ Անդրադարձ է կատարվում Մաքսվելի հավասարումների հիման վրա պլազմոնային երևույթների նկարագրման հնարավորություններին, սահմանային պայմանների կիրառմանը և էլեկտրամագնիսական դաշտի տարածական բաշխման առանձնահատկությունների վերլուծությանը։ Հետազոտության թեմատիկ շրջանակում կարող են դիտարկվել հարթ մակերևույթների, բարակ մետաղական թաղանթների և սահմանափակ չափեր ունեցող կառուցվածքների պլազմոնային հատկությունները՝ հաշվի առնելով երկրաչափական չափերի, նյութական պարամետրերի և շրջապատող միջավայրի ազդեցությունը։ Կարևորվում է այն հանգամանքը, որ պլազմոնային համակարգերի չափերի և էլեկտրամագնիսական ճառագայթման ալիքի երկարության հարաբերակցությունը կարող է էական նշանակություն ունենալ ուշացման երևույթների և ճառագայթային կորուստների դրսևորման համար։ Ուսումնասիրվում են պլազմոնային ռեզոնանսների հաճախականային տեղաշարժերի, սպեկտրային գծերի լայնացման, տատանումների մարման և դաշտի տեղայնացման միջև հնարավոր կապերը։ Քննարկվում են նաև մակերևութային պլազմոնների գրգռման և գրանցման ֆիզիկական սկզբունքները, օպտիկական չափումների նշանակությունը և տեսական հաշվարկների ու փորձարարական տվյալների համադրման հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն են ներկայացնում պլազմոնային գրգռումների և լույսի փոխազդեցության ուժգնության, էներգիայի փոխանցման արդյունավետության և ռեզոնանսային երևույթների կառավարման հիմնախնդիրները։ Աշխատության շրջանակներում կարևորվում են դասական էլեկտրադինամիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, օպտիկայի և նանոֆիզիկայի տեսական մոտեցումների համադրումը, ինչպես նաև պլազմոնային համակարգերի սպեկտրային բնութագրերի մաթեմատիկական մոդելավորման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է նպաստել մակերևութային պլազմոնների ֆիզիկական հատկությունների առավել խոր ըմբռնմանը, էլեկտրամագնիսական դաշտի և նյութի փոխազդեցության օրինաչափությունների բացահայտմանը և պլազմոնային ռեզոնանսների կառավարման տեսական հիմքերի զարգացմանը։ Ստացված գիտելիքները կարող են կարևոր նշանակություն ունենալ նանոօպտիկայի, պլազմոնիկայի, օպտիկական սենսորների, ֆոտոնային կառուցվածքների, մակերևութային սպեկտրոսկոպիայի և լույսի տեղայնացման վրա հիմնված տեխնոլոգիաների հետագա զարգացման համար։ Աշխատությունն ունի տեսական և կիրառական նշանակություն և կարող է օգտակար լինել տեսական ֆիզիկայի, պինդ մարմնի ֆիզիկայի, օպտիկայի, նանոֆիզիկայի և նյութագիտության մասնագետների, գիտաշխատողների, ասպիրանտների և ֆիզիկամաթեմատիկական ու տեխնիկական բարձրագույն ուսումնական հաստատությունների ուսանողների համար։

История

Հայ Հեղափոխական Դաշնակցության պատմություն-ը քաղաքական պատմագիտության և կուսակցությունների ուսումնասիրության աշխատություն է, որը ներկայացնում է Հայ Հեղափոխական Դաշնակցության ձևավորման, գաղափարական հիմքերի, կազմակերպական կառուցվածքի և գործունեության հիմնական փուլերը՝ սկսած 19-րդ դարի վերջի ազգային-ազատագրական շարժումների պայմաններում նրա ստեղծումից մինչև նորագույն շրջանի քաղաքական զարգացումները, աշխատությունում վերլուծվում են կուսակցության գաղափարախոսության առանցքային բաղադրիչները՝ ազգային ազատագրություն, ինքնորոշում, սոցիալական արդարության ընկալումներ և կազմակերպված քաղաքական պայքարի մեխանիզմները, ինչպես նաև նրա դերը Օսմանյան կայսրության վերջին տարիների հայկական քաղաքական շարժումներում, Առաջին Հանրապետության պետականաշինության գործընթացում, սփյուռքահայ համայնքներում կազմակերպչական գործունեության մեջ և խորհրդային ու անկախության շրջանի քաղաքական կյանքում, միաժամանակ քննարկվում են կուսակցության ներսում տեղի ունեցած գաղափարական և ռազմավարական փոփոխությունները, արտաքին քաղաքական պայմանների ազդեցությունը և պատմական տարբեր փուլերում առաջացած գնահատականների բազմազանությունը, աշխատությունը նպատակ ունի ցույց տալու Դաշնակցության պատմությունը որպես երկարաժամկետ քաղաքական շարժման զարգացում, որը ձևավորվել է ազգային պայքարի, գաղափարական շարունակականության և փոփոխվող քաղաքական իրականությունների փոխազդեցությամբ։