Ձեռնարկության ֆինանսական վիճակի վերլուծություն

Математика

«Жесткие» и «мягкие» математические модели աշխատությունը կիրառական մաթեմատիկայի և համակարգային վերլուծության ոլորտի ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է մաթեմատիկական մոդելավորման երկու հիմնական մոտեցումները՝ «կոշտ» (hard) և «փափուկ» (soft) մոդելներ, այն բացատրում է, որ կոշտ մոդելները հիմնված են ճշգրիտ մաթեմատիկական օրենքների, ֆորմալ հավասարումների և հստակ չափելի պարամետրերի վրա, մինչդեռ փափուկ մոդելները օգտագործվում են այն համակարգերի համար, որտեղ անորոշությունը, մարդկային գործոնը և ոչ ֆորմալ հարաբերությունները կարևոր դեր ունեն, գիրքը անդրադառնում է այդ երկու մոտեցումների կիրառությանը տնտեսագիտության, սոցիալական համակարգերի, կառավարման և տեխնիկական գործընթացների մոդելավորման մեջ, միաժամանակ ընդգծելով հիբրիդային մոդելների անհրաժեշտությունը բարդ իրական համակարգերի նկարագրության համար, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր համակարգային վերլուծության, մաթեմատիկական մոդելավորման և կիրառական գիտությունների ուսանողների համար։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում ապահովագրական շուկայի կարգավորման հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ առանձնահատուկ ուշադրություն դարձնելով բանկային համակարգում ավանդների ապահովագրման մեխանիզմներին և դրանց դերին ֆինանսական կայունության ապահովման գործում։ Հետազոտության կենտրոնում այն հարցն է, թե ինչպես կարող են պետության կողմից սահմանված իրավական, տնտեսական և ինստիտուցիոնալ կարգավորման գործիքները նպաստել ապահովագրական համակարգի արդյունավետ գործունեությանը, ֆինանսական ռիսկերի նվազեցմանը և քաղաքացիների ու կազմակերպությունների շահերի պաշտպանությանը։ Ավանդների ապահովագրությունը դիտարկվում է որպես ֆինանսական համակարգի նկատմամբ վստահության պահպանման կարևոր մեխանիզմ, որը կարող է սահմանափակել բանկային համակարգում խնդիրների առաջացման դեպքում ավանդատուների հնարավոր կորուստները և նվազեցնել խուճապային վարքագծի ու զանգվածային միջոցների դուրսբերման ռիսկը։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել ապահովագրական շուկայի ձևավորման և զարգացման առանձնահատկությունները, դրա մասնակիցների փոխհարաբերությունները, պետական վերահսկողության և կարգավորման սկզբունքները, ինչպես նաև բանկային ավանդների ապահովագրման համակարգի կառուցվածքն ու գործառույթները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում ավանդների ապահովագրման պայմաններին, փոխհատուցման մեխանիզմներին, ապահովագրական հիմնադրամի ֆինանսական կայունությանը և համակարգի նկատմամբ հասարակության վստահության ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ նաև կարգավորման առկա մեխանիզմների արդյունավետությանը, հնարավոր բացերին և այն խնդիրներին, որոնք կարող են առաջանալ ֆինանսական շուկաների փոփոխությունների, տնտեսական անկայունության կամ բանկային ռիսկերի աճի պայմաններում։ Առանձնահատուկ հետաքրքրություն է ներկայացնում ապահովագրական և բանկային ոլորտների փոխկապակցվածության ուսումնասիրությունը, քանի որ ավանդների պաշտպանության արդյունավետ համակարգը պետք է միաժամանակ ապահովի ավանդատուների շահերի պաշտպանությունը և չստեղծի ֆինանսական կազմակերպությունների կողմից չափազանց ռիսկային վարքագծի խթաններ։ Այս տեսանկյունից աշխատանքը կարող է քննարկել նաև կարգավորման հավասարակշռված մոտեցումների անհրաժեշտությունը, վերահսկողության արդյունավետության բարձրացման և ռիսկերի կառավարման կատարելագործման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսիստների, բանկային և ապահովագրական ոլորտների մասնագետների, պետական կարգավորող մարմինների գործունեությամբ հետաքրքրվող հետազոտողների, ինչպես նաև ֆինանսական համակարգի կայունության և ավանդատուների պաշտպանության հիմնախնդիրներն ուսումնասիրող ուսանողների համար։

Медицина

Այս ուսումնասիրությունը վերաբերում է մի շարք արտադրական գործոնների ազդեցության գնահատմանը աշխատողների կենսաբանական տարիքի, աշխատունակության և ծերացման տեմպի վրա՝ Հայաստանի որոշ արդյունաբերական ձեռնարկությունների օրինակով, ընդգծելով աշխատանքի հիգիենայի, արդյունաբերական բժշկության և կենսաբանական հարմարվողականության փոխկապակցված խնդիրները։ Նյութում վերլուծվում են արտադրական միջավայրի հիմնական վնասակար գործոնները՝ ֆիզիկական (աղմուկ, թրթռում, ջերմաստիճանային տատանումներ), քիմիական (թունավոր նյութեր, գազեր, փոշի) և հոգեֆիզիոլոգիական ծանրաբեռնվածություն, և դրանց երկարաժամկետ ազդեցությունը օրգանիզմի ֆունկցիոնալ վիճակի վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում կենսաբանական տարիքի գնահատման մեթոդներին՝ կլինիկական ցուցանիշների, ֆունկցիոնալ թեստերի և կենսաքիմիական մարկերների հիման վրա, ինչպես նաև աշխատունակության փոփոխությունների դինամիկային։ Աշխատությունը նաև ընդգծում է աշխատանքային պայմանների բարելավման, ռիսկերի նվազեցման և առողջապահական կանխարգելիչ միջոցառումների դերը՝ նպատակ ունենալով նվազեցնել վաղաժամ ծերացման և մասնագիտական հիվանդությունների զարգացման հավանականությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են արդյունաբերական անվտանգության համակարգերի կատարելագործման և աշխատողների առողջության մոնիթորինգի ժամանակակից մոտեցումները։

Экономика

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության աշխատանքի շուկայի և զբաղվածության ոլորտում առկա գենդերային հիմնախնդիրների ուսումնասիրությանը՝ սոցիալ-տնտեսական, ժողովրդագրական և ինստիտուցիոնալ տեսանկյուններից։ Ուսումնասիրության շրջանակում վերլուծվում են կանանց և տղամարդկանց մասնակցությունը աշխատանքի շուկայում, զբաղվածության և գործազրկության առանձնահատկությունները, մասնագիտական և ոլորտային բաշխվածությունը, աշխատանքի վարձատրության տարբերությունները, կարիերայի զարգացման հնարավորությունները և աշխատանքային ռեսուրսների օգտագործման արդյունավետությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գործոններին, որոնք պայմանավորում են աշխատաշուկայում գենդերային անհավասարությունը, այդ թվում՝ կրթության և մասնագիտության ընտրությունը, ընտանիքի և աշխատանքի համատեղման դժվարությունները, խնամքի պարտականությունների անհավասար բաշխումը, կարծրատիպերը, աշխատանքի պայմանները և սոցիալական պաշտպանության մեխանիզմները։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է նաև կանանց տնտեսական ակտիվության և զբաղվածության ընդլայնման խոչընդոտների բացահայտումը, ինչպես նաև աշխատաշուկայում հավասար հնարավորությունների ապահովման անհրաժեշտության հիմնավորումը։ Քննարկվում են գենդերային հավասարության խթանման հնարավոր քաղաքականությունները, զբաղվածության պետական կարգավորման գործիքները, աշխատանքային օրենսդրության դերը և սոցիալ-տնտեսական միջոցառումները, որոնք կարող են նպաստել կանանց և տղամարդկանց համար առավել հավասար ու ներառական աշխատանքային միջավայրի ձևավորմանը։ Ուսումնասիրությունը կարող է օգտակար լինել տնտեսագիտության, սոցիոլոգիայի, աշխատանքի և զբաղվածության, հանրային կառավարման ու գենդերային հետազոտությունների ոլորտների ուսանողների, մասնագետների, հետազոտողների և քաղաքականություն մշակողների համար՝ հնարավորություն տալով ավելի ամբողջական պատկերացում կազմելու ՀՀ աշխատաշուկայում գենդերային անհավասարության դրսևորումների, դրանց պատճառների և հաղթահարման հնարավոր ուղիների վերաբերյալ։

Политология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետությունում քաղաքական ինստիտուտների ձևավորման, փոխակերպման և զարգացման գործընթացների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում քաղաքական ինստիտուտները դիտարկվում են որպես պետության և հասարակության փոխհարաբերությունները կազմակերպող առանցքային կառույցներ, որոնց գործունեությունն անմիջականորեն կապված է քաղաքական համակարգի կայունության, ժողովրդավարական կառավարման, իշխանության լեգիտիմության և հասարակական մասնակցության հետ։ Աշխատության մեջ ուսումնասիրվում են Հայաստանի անկախ պետականության ձևավորումից հետո քաղաքական համակարգի զարգացման հիմնական փուլերը, ինստիտուցիոնալ փոփոխությունների պատճառներն ու ուղղությունները, ինչպես նաև քաղաքական միջավայրի վերափոխման ազդեցությունը պետական կառավարման մեխանիզմների վրա։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում օրենսդիր, գործադիր և դատական իշխանությունների փոխհարաբերություններին, կուսակցական համակարգին, ընտրական ինստիտուտներին, քաղաքացիական հասարակության դերակատարությանը և քաղաքական մասնակցության ձևերին։ Հեղինակը փորձում է բացահայտել այն գործոնները, որոնք նպաստում են քաղաքական ինստիտուտների կայացմանը կամ, հակառակը, սահմանափակում դրանց արդյունավետությունը՝ դիտարկելով իրավական, սոցիալական, տնտեսական և քաղաքական պայմանների փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է նաև ինստիտուցիոնալ բարեփոխումների և ժողովրդավարական զարգացման կապը։ Քննարկվում են իշխանության հաշվետվողականության, քաղաքական մրցակցության, հանրային վերահսկողության, ընտրական գործընթացների, պետական կառավարման արդյունավետության և քաղաքացիների քաղաքական ներգրավվածության հետ կապված հիմնախնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են Հայաստանի քաղաքական ինստիտուտները փոփոխվել տարբեր ժամանակաշրջաններում, ինչպիսի մարտահրավերներ են առաջացել դրանց զարգացման ընթացքում և ինչ նշանակություն ունեն ինստիտուցիոնալ կայունությունն ու արդյունավետությունը երկրի քաղաքական համակարգի հետագա զարգացման համար։ Այն կարող է հետաքրքրել քաղաքագետներին, իրավաբաններին, պետական կառավարման մասնագետներին, սոցիոլոգներին, հետազոտողներին, բուհերի դասախոսներին և ուսանողներին, ինչպես նաև Հայաստանի քաղաքական համակարգի և պետական ինստիտուտների զարգացմամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։

Педагогика

Աշխատությունը ուսումնասիրում է սեռական դաստիարակության գաղափարների ձևավորումն ու զարգացումը արևմտահայ կրթական միջավայրում՝ 19-րդ դարի սկզբից մինչև 20-րդ դարի 50–60-ական թվականները։ Հեղինակը վերլուծում է, թե ինչպես են տարբեր պատմական ժամանակաշրջաններում մանկավարժները, հասարակական գործիչները և կրթական հաստատությունները մեկնաբանել սեռական դաստիարակության նպատակները, բովանդակությունն ու դերը երեխայի և պատանու համակողմանի զարգացման գործընթացում։ Գրքում ներկայացվում են այդ թեմայի շուրջ ձևավորված մանկավարժական հայեցակարգերը, բարոյադաստիարակչական մոտեցումները, ընտանեկան և դպրոցական դաստիարակության փոխկապակցվածությունը, ինչպես նաև հասարակական, մշակութային և կրոնական գործոնների ազդեցությունը կրթական քաղաքականության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում արևմտահայ մանկավարժական մտքի նշանավոր ներկայացուցիչների գաղափարներին, դասագրքերին, կրթական ծրագրերին և ժամանակի մամուլում արտահայտված տեսակետներին՝ բացահայտելով դրանց ներդրումը երեխաների և երիտասարդների առողջ, պատասխանատու և բարոյական դաստիարակության վերաբերյալ պատկերացումների ձևավորման գործում։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է կրթական համակարգի փոփոխություններին, հասարակական արժեքների վերափոխմանը և պատմական իրադարձությունների ազդեցությանը մանկավարժական մտքի զարգացման վրա՝ ներկայացնելով սեռական դաստիարակության հիմնահարցը որպես կրթության պատմության կարևոր բաղադրիչ։ Գիրքը նախատեսված է մանկավարժության, կրթության պատմության, հայագիտության, սոցիոլոգիայի և պատմության ոլորտների ուսանողների, դասախոսների, հետազոտողների, ինչպես նաև կրթական գործընթացների պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։