Ещё в разделе История

    Смотреть все arrow_right_alt

    Откройте для себя другие интересные и полезные материалы

    Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материалов
    Онлайн

    Лингвистика

    Անգլերենից հայերեն և թուրքերեն համառոտ բառարան, հատոր Ա

    Լեզվաբանական և բառարանագրական այս աշխատությունը նախատեսված է անգլերեն լեզվի բառապաշարը հայերեն և թուրքերեն համարժեքներով ներկայացնելու համար՝ նպաստելով երեք լեզուների միջև բառային ու իմաստային կապերի բացահայտմանը և լեզուների գործնական յուրացմանը։ Այն արտացոլում է բազմալեզու բառարանագրության այն կարևոր ավանդույթը, որի նպատակն է տարբեր լեզվական միջավայրերի ներկայացուցիչների համար ստեղծել հաղորդակցման, թարգմանության և գիտելիքների փոխանակման անհրաժեշտ գործիքներ։ Աշխատության հիմնական կառուցվածքային սկզբունքը անգլերեն բառերի ներկայացումն է՝ դրանց հայերեն և թուրքերեն համապատասխանություններով, ինչի շնորհիվ ընթերցողը հնարավորություն է ստանում համեմատելու տարբեր լեզուներում նույն հասկացության արտահայտման ձևերը, հարստացնելու սեփական բառապաշարը և զարգացնելու թարգմանական կարողությունները։ Բառարանի առանձնահատուկ նշանակությունը պայմանավորված է երեք լեզուների ընդգրկմամբ։ Անգլերենը հանդես է գալիս որպես բառացանկի ելակետային լեզու, իսկ հայերենն ու թուրքերենը՝ որպես թարգմանական համարժեքների լեզուներ։ Այսպիսի կառուցվածքը հնարավորություն է տալիս ոչ միայն յուրացնելու առանձին բառերի նշանակությունները, այլև համադրելու տարբեր լեզուների բառային համակարգերը, նկատելու իմաստային նրբերանգները և հասկանալու հասկացությունների արտահայտման լեզվական առանձնահատկությունները։ Հայերենի ընդգրկումը կարևոր է հատկապես հայ ընթերցողի համար, քանի որ հնարավորություն է տալիս օտար լեզվի բառապաշարը յուրացնելու մայրենի լեզվի միջոցով՝ պահպանելով իմաստային ճշգրտությունն ու լեզվական ընկալման բնական ընթացքը։ Թուրքերենի զուգահեռ ներկայացումն էլ ընդլայնում է բառարանի գործնական կիրառության շրջանակը՝ այն դարձնելով օգտակար տարբեր լեզվական համայնքների միջև հաղորդակցության և փոխըմբռնման համար։ Բառարանային այսպիսի հրատարակությունների կարևոր գործառույթներից է նաև թարգմանական աշխատանքի հեշտացումը։ Բառային համարժեքների միջոցով ընթերցողը կարող է կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության, ուսումնական նյութերի և գրավոր հաղորդակցության մեջ՝ անհրաժեշտ բառերը գտնելով իրեն հասկանալի լեզվով։ Միաժամանակ նման բառարանները նպաստում են լեզվական համեմատական մտածողության զարգացմանը, քանի որ տարբեր լեզուների բառապաշարների համադրությունը հնարավորություն է տալիս նկատելու ինչպես ընդհանուր հասկացությունները, այնպես էլ յուրաքանչյուր լեզվին բնորոշ իմաստային և կառուցվածքային առանձնահատկությունները։ Գրական և գիտական առումով աշխատությունը պատկանում է գործնական բառարանագրության ավանդույթին։ Դրան բնորոշ է տեղեկույթի հակիրճ, համակարգված և որոնման համար հարմար ներկայացումը, որի հիմնական նպատակը բառային միավորների արագ հայտնաբերումն ու դրանց համապատասխան իմաստների յուրացումն է։ Բառարանային նման կառուցվածքը հատկապես կարևոր է լեզուների ինքնուրույն ուսումնասիրման, թարգմանության և կրթական գործընթացի համար։ 19-րդ դարում եվրոպական լեզուների ուսումնասիրությունը և բազմալեզու բառարանների ստեղծումը մեծ նշանակություն ունեին կրթության, գիտության, միջազգային առևտրի ու մշակութային հաղորդակցության զարգացման տեսանկյունից։ Անգլերենի տարածումն աստիճանաբար մեծացնում էր այդ լեզվով բառարանների պահանջարկը, իսկ տարբեր լեզուներով թարգմանական համարժեքների ներկայացումը նպաստում էր օտար լեզուների ուսուցման մեթոդների կատարելագործմանը։ Հայ իրականության մեջ նման հրատարակությունների կարևորությունը պայմանավորված էր նաև եվրոպական կրթական և գիտական միջավայրի հետ կապերի ընդլայնման անհրաժեշտությամբ։ Վենետիկի Սուրբ Ղազար միաբանությունը հայերեն բառարանագրության և լեզվաբանական գրականության զարգացման գործում ունեցել է նշանակալի դեր։ Մխիթարյանների գործունեությունը նպաստել է հայերենի բառապաշարի ուսումնասիրությանը, լեզվական նորմերի մշակմանը, օտար լեզուների ուսուցմանն ու թարգմանական գրականության տարածմանը։ Այս աշխատությունը կարևոր տեղ ունի հայ բազմալեզու բառարանագրության պատմության մեջ՝ որպես անգլերեն, հայերեն և թուրքերեն լեզուների միջև բառային կապեր հաստատող տեղեկատու հրատարակություն։ Այն արժեքավոր է հայերեն բառարանագրության զարգացման, 19-րդ դարի լեզվական կրթության, հայ-եվրոպական և հայ-թուրքական լեզվամշակութային առնչությունների ուսումնասիրության համար։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել լեզվաբաններին, բառարանագիրներին, թարգմանիչներին, հայագետներին, անգլերեն և թուրքերեն ուսումնասիրողներին, ինչպես նաև 19-րդ դարի հայ կրթական ու հրատարակչական ժառանգությամբ հետաքրքրվող հետազոտողներին։

    Обновлено. 2026-11-12
    Անգլերենից հայերեն և թուրքերեն համառոտ բառարան, հատոր Ա
    Онлайн

    История

    Начало критического изучения "Истории Армении" Моисея Хоренского

    Աշխատությունը նվիրված է Մովսես Խորենացու պատմագրական ժառանգության գիտական և քննադատական ուսումնասիրության սկզբնական փուլերին՝ ուշադրության կենտրոնում պահելով աղբյուրների, պատմական տեղեկությունների, ժամանակագրության և հեղինակային մոտեցումների վերլուծությունը։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են պատմագրական երկի կառուցվածքը, բովանդակային առանձնահատկությունները, ներկայացված իրադարձությունների պատմական հիմքերը և այն աղբյուրները, որոնցից կարող էր օգտվել հեղինակը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարբեր պատմական վկայությունների համադրմանը, հին հեղինակների հաղորդած տեղեկությունների հետ հնարավոր առնչություններին, ինչպես նաև հայկական բանավոր ու գրավոր ավանդությունների օգտագործման խնդրին։ Քննադատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու պատմական նյութի հավաստիության, ժամանակագրական համապատասխանությունների, անձանց և իրադարձությունների ներկայացման, ինչպես նաև առանձին հատվածների ծագման վերաբերյալ առաջացած գիտական հարցերը։ Քննարկվում են պատմագրական սկզբնաղբյուրի ստեղծման ժամանակաշրջանի, հեղինակության և տեքստային շերտերի վերաբերյալ գիտական տեսակետները՝ դրանք դիտարկելով հայագիտության և պատմագիտության զարգացման համատեքստում։ Կարևորվում է նաև պատմական փաստի և ավանդական պատումի փոխհարաբերության խնդիրը, քանի որ աշխատության մեջ պահպանված նյութերը միաժամանակ արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում Հայաստանի հնագույն անցյալի, ազգային ավանդությունների, տոհմական հիշողության և պատմական ինքնագիտակցության վերաբերյալ։ Ուսումնասիրության ընթացքում ուշադրություն է դարձվում պատմական քննադատության մեթոդների կիրառմանը, որոնց օգնությամբ հնարավոր է համադրել տարբեր աղբյուրներ, բացահայտել դրանց միջև եղած ընդհանրություններն ու հակասությունները և գնահատել առանձին հաղորդումների պատմագիտական արժեքը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև հայ պատմագրության ձևավորման առանձնահատկություններին և այն նշանակությանը, որն ունեցել է Խորենացու ժառանգությունը հետագա դարերի պատմական մտածողության ու ազգային պատմության ընկալման համար։ Աշխատությունը կարևոր է նաև հայագիտության պատմության տեսանկյունից, քանի որ արտացոլում է պատմական սկզբնաղբյուրների նկատմամբ գիտաքննական վերաբերմունքի ձևավորումը և ավանդական պատկերացումների վերանայման գործընթացը։ Նյութը հնարավորություն է տալիս հետևելու, թե ինչպես են պատմագիտական մեթոդների զարգացմամբ առաջադրվել նոր հարցադրումներ աղբյուրների ծագման, ժամանակագրության, փոխառությունների և պատմական տեղեկությունների հավաստիության վերաբերյալ։ Հետազոտությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել հայոց պատմության, հայ պատմագրության, աղբյուրագիտության, բանասիրության և Մովսես Խորենացու ժառանգության ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-22
    Начало критического изучения "Истории Армении" Моисея Хоренского
    Онлайн

    История

    Апаранская греческая надпись царя Тиридата

    Աշխատությունը նվիրված է Ապարանի շրջանում հայտնաբերված հունական արձանագրությանը, որը վերաբերում է թագավոր Տիրիդատին։ Գրքում ներկայացվում է արձանագրության թարգմանությունը, վերլուծություն՝ լեզվական, պատմական և մշակութային առումներով, ինչպես նաև ուսումնասիրվում է նրա ստեղծման ժամանակաշրջանը, հեղինակությունը և պատմական համատեքստը։ Հեղինակը վերլուծում է գրության այբուբենային ու ոճաբանական առանձնահատկությունները, արձանագրության դերը տեղի իշխանությունների և շրջակա բնակչության միջև հարաբերություններում, ինչպես նաև նրա նշանակությունը Հայաստանի պատմական ուսումնասիրություններում։ Աշխատությունում ընդգրկվում է նաև համեմատական վերլուծություն հարևան տարածաշրջաններում պահպանված սերտ կապված արձանագրությունների հետ, ինչպես նաև փաստագրության և պալեոգրաֆիական հետազոտությունների մեթոդներ։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է պատմաբանների, հնագետների, պալեոգրաֆների և լեզվաբանների համար՝ նպաստելով հին Հայաստանի և հարակից տարածաշրջանների քաղաքական և մշակութային պատմության խորքային ուսումնասիրությանը։

    Обновлено. 2026-09-16
    Апаранская греческая надпись царя Тиридата
    Онлайн

    Политология

    Политология

    Политология աշխատությունը քաղաքագիտության հիմնարար ուսումնական ձեռնարկ է, որը ներկայացնում է քաղաքական գիտության հիմնական հասկացությունները, տեսությունները և վերլուծական մոտեցումները, այն բացատրում է քաղաքական համակարգերի կառուցվածքը, պետության և իշխանության էությունը, քաղաքական ինստիտուտների գործառույթները, կուսակցական համակարգերը և ընտրական գործընթացները, գիրքը անդրադառնում է նաև քաղաքական գաղափարախոսություններին, ժողովրդավարության ձևերին և պետական կառավարման մոդելներին, միաժամանակ ընդգրկելով քաղաքական վարքագծի, հասարակական կարծիքի և միջազգային հարաբերությունների հիմնական սկզբունքները, ինչը այն դարձնում է կարևոր աղբյուր քաղաքագիտության, պետական կառավարման և հասարակական գիտությունների ուսանողների համար։

    Обновлено. 2026-09-19
    Политология
    Онлайн

    Психология

    Երիտասարդի առողջ կենսակերպի արժեքային կողմնորոշման ձևավորման հոգեբանական գործոնները

    Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է երիտասարդների շրջանում առողջ կենսակերպի նկատմամբ արժեքային կողմնորոշումների ձևավորման հոգեբանական գործոնների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում գտնվում է այն հարցը, թե ինչպիսի ներքին և արտաքին պայմաններ են ազդում երիտասարդի կողմից առողջությունը որպես կարևոր անձնական և սոցիալական արժեք ընկալելու, համապատասխան վարքագիծ ձևավորելու և առողջությանը նպաստող կենսակերպ ընտրելու գործընթացի վրա։ Աշխատության շրջանակում դիտարկվում են անձի արժեքային համակարգի, մոտիվացիայի, ինքնագիտակցության, ինքնագնահատականի, պատասխանատվության զգացման և ապագայի վերաբերյալ պատկերացումների դերը առողջ վարքագծի ձևավորման գործում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հանգամանքին, որ առողջ կենսակերպը պայմանավորված չէ միայն առողջության մասին գիտելիքների առկայությամբ․ կարևոր նշանակություն ունեն նաև այդ գիտելիքները գործնական վարքագծի վերածելու պատրաստակամությունը, անձնական համոզմունքները և սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը։ Հեղինակը ուսումնասիրում է ընտանիքի, հասակակիցների, կրթական միջավայրի, հասարակական նորմերի և տեղեկատվական միջավայրի ազդեցությունը երիտասարդի արժեքային կողմնորոշումների զարգացման վրա։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև առողջության պահպանման հետ կապված մոտիվացիոն գործոններին, ռիսկային վարքագծի ձևավորմանը, ֆիզիկական ակտիվության, սննդակարգի, քնի և առօրյա ռեժիմի նկատմամբ վերաբերմունքին։ Կարևոր տեղ է հատկացվում անձի հոգեբանական հասունությանը և ինքնակարգավորման կարողություններին, քանի որ երիտասարդության շրջանում ձևավորվող սովորություններն ու արժեքները կարող են նշանակալի ազդեցություն ունենալ հետագա կյանքի վարքագծային ընտրությունների վրա։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու այն հոգեբանական պայմանները, որոնք նպաստում են առողջության նկատմամբ գիտակցված և կայուն վերաբերմունքի ձևավորմանը, ինչպես նաև այն գործոնները, որոնք կարող են խոչընդոտել առողջ կենսակերպի ընտրությանը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ կրթական և կանխարգելիչ ծրագրերի մշակման համար՝ հատկապես երիտասարդների առողջապահական գրագիտության, ինքնակարգավորման և առողջ վարքագծի խթանման ուղղություններով։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրել հոգեբաններին, մանկավարժներին, սոցիալական աշխատողներին, առողջապահության ոլորտի մասնագետներին, երիտասարդության հետ աշխատող կազմակերպություններին, հետազոտողներին և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, գիրքը ներկայացնում է երիտասարդի առողջ կենսակերպի ձևավորման գործընթացը որպես բազմագործոն հոգեբանական երևույթ՝ ընդգծելով արժեքային համակարգի, անձնական մոտիվացիայի, ինքնագիտակցության և սոցիալական միջավայրի փոխազդեցության կարևորությունը առողջությանը միտված կայուն վարքագծի ձևավորման գործում։

    Обновлено. 2026-09-20
    Երիտասարդի առողջ կենսակերպի արժեքային կողմնորոշման ձևավորման հոգեբանական գործոնները
    Онлайн

    История

    Устав Кавказскаго oбщества писателей-армян

    Այս փաստաթուղթը ներկայացնում է գրական-մշակութային կազմակերպության կանոնադրական հիմքերը, որոնք սահմանում են գրողների միավորման կառուցվածքը, գործունեության նպատակները և ներքին ինքնակառավարման սկզբունքները։ Այն արտացոլում է հայ գրական մտավորականության համախմբման փորձերը Կովկասի տարածաշրջանում՝ նպատակ ունենալով զարգացնել գրական կյանքը, խթանել ստեղծագործական համագործակցությունը, աջակցել նոր հեղինակների առաջխաղացմանը և ամրապնդել ազգային մշակութային ինքնությունը։ Փաստաթղթում մանրամասն նկարագրվում են անդամակցության կարգը, ղեկավար մարմինների ընտրության սկզբունքները, ֆինանսավորման և կազմակերպչական գործունեության ձևերը, ինչպես նաև գրական միջոցառումների, հրապարակումների և հասարակական նախաձեռնությունների իրականացման մեխանիզմները։ Այն կարևոր դեր ունի տարածաշրջանային գրական կյանքի պատմության ուսումնասիրության մեջ՝ ցույց տալով, թե ինչպես են ձևավորվել մասնագիտական միավորումները և մշակութային ինքնակազմակերպման ձևերը տվյալ ժամանակաշրջանում։

    Обновлено. 2026-08-29
    Устав Кавказскаго oбщества писателей-армян