Eine härtere Gangart, um Schlimmeres zu verhindern

Литература

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է հետհեղափոխական շրջանի պարսից արձակում պատմավեպ ժանրի դերը և առանձնահատկությունները՝ առանձնացնելով սոցիալ-քաղաքական, մշակութային և գրական ազդեցությունները՝ Իսլամական հեղափոխությունից հետո ստեղծված գրականությունում։ Նյութում վերլուծվում են պատմավեպի թեմատիկ ընտրանքները՝ ազգային ինքնության, սոցիալական փոփոխությունների, սոցիալական ճգնաժամերի և բարոյական խնդիրների շուրջ, ինչպես նաև կերպարների և սյուժետային կառուցվածքի առանձնահատկությունները։ Աշխատությունը դիտարկում է, թե ինչպես հեղափոխական և հետհեղափոխական գաղափարներն ու իրողությունները ձևավորում են պատմավեպի լեզուն, նարատիվի դինամիկան և հուզական ազդեցությունը ընթերցողի վրա։ Վերլուծվում է նաև պարսից գրականության ավանդույթների և ժամանակակից արձակ ստեղծագործությունների փոխհարաբերությունը, գրական ոճերի և ստեղծագործական միջոցների ներդաշնակումը՝ ցուցադրելով պատմավեպի առաքելությունը ժամանակակից մշակութային և սոցիալական քննարկումներում։ Աշխատությունը կարևոր է գրականագիտության, համաշխարհային գրականության և մշակութաբանության ոլորտների մասնագետների համար, ովքեր ուսումնասիրում են հետհեղափոխական գրական զարգացումները և ժանրային նորարարությունները պարսկական արձակում։

Лингвистика

Գիտական աշխատանքը նվիրված է բառիմաստի ներլեզվական զարգացման ուսումնասիրությանը՝ անգլերենից և հայերենից փոխառված բառերի օրինակների հիման վրա։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել, թե ինչպես են լեզվում արդեն գործածության մեջ մտնող փոխառյալ բառերը ժամանակի ընթացքում ենթարկվում իմաստային փոփոխությունների, ինչպես են ձևավորվում դրանց նոր նշանակությունները և ինչպիսի ներլեզվական ու արտալեզվական գործոններ են պայմանավորում այդ փոփոխությունները։ Փոխառությունը սովորաբար չի սահմանափակվում միայն բառի՝ մեկ լեզվից մյուսը անցնելու գործընթացով․ նոր լեզվական միջավայրում հայտնվելով՝ բառը կարող է աստիճանաբար ձեռք բերել նոր իմաստներ, կորցնել սկզբնական նշանակության որոշ կողմեր, նեղացնել կամ ընդլայնել իր իմաստային ծավալը, ստանալ փոխաբերական կամ դարձվածային կիրառություններ և ներառվել տվյալ լեզվի բառապաշարային համակարգի մեջ։ Աշխատության շրջանակում կարևոր է փոխառյալ բառի սկզբնական նշանակության և ընդունող լեզվում ձևավորված իմաստների համեմատական քննությունը։ Նման մոտեցումը հնարավորություն է տալիս պարզելու, թե արդյոք փոխառված միավորը պահպանել է սկզբնաղբյուր լեզվի իմաստը, թե ենթարկվել է մասնագիտացման, ընդհանրացման, իմաստային տեղաշարժի կամ այլ փոփոխության։ Անգլերենի և հայերենի նյութի համադրությունը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրել տարբեր լեզվական համակարգերում ընթացող իմաստային զարգացման ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից մեկը իմաստային փոփոխությունների դասակարգումն է։ Կարող են ուսումնասիրվել իմաստի ընդլայնման և նեղացման, իմաստի բարելավման կամ վատթարացման, փոխաբերականացման, իմաստային տեղափոխության և այլ գործընթացներ։ Յուրաքանչյուր փոփոխություն կարելի է դիտարկել կոնկրետ բառի պատմական կիրառության օրինակներով՝ պարզելու համար, թե ինչպես է փոխվել դրա իմաստային կառուցվածքը տարբեր ժամանակաշրջաններում և տարբեր հաղորդակցական միջավայրերում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի փոխառությունների հարմարեցումը ընդունող լեզվի բառապաշարային համակարգին։ Փոխառված բառը գործածության մեջ մտնելով՝ կարող է ստանալ նոր բառակապակցություններ, մասնակցել նոր բառակազմական շղթաների ձևավորմանը և փոխհարաբերությունների մեջ մտնել տվյալ լեզվի արդեն գոյություն ունեցող բառերի հետ։ Այդ գործընթացը կարող է հանգեցնել նաև իմաստային նոր կապերի ձևավորմանը, որոնց արդյունքում փոխառությունը աստիճանաբար դառնում է լեզվի բնական և ակտիվ բառապաշարային միավոր։ Աշխատանքի մեջ կարող է կարևորվել նաև համատեքստի դերը։ Բառի իմաստը հաճախ պայմանավորված է ոչ միայն բառարանի սահմանմամբ, այլև այն միջավայրով, որտեղ այն գործածվում է։ Տարբեր ոլորտներում՝ տեխնոլոգիա, տնտեսություն, քաղաքականություն, գիտություն, մշակույթ կամ առօրյա հաղորդակցություն, նույն փոխառյալ բառը կարող է ստանալ տարբեր մասնավոր նշանակություններ։ Այս երևույթը հատկապես նկատելի է ժամանակակից լեզուներում, որտեղ միջազգային հաղորդակցությունը արագացնում է նոր բառերի և հասկացությունների ներթափանցումը։ Ուսումնասիրության մեջ կարող է դիտարկվել նաև լեզվական և հասարակական փոփոխությունների փոխկապակցվածությունը։ Նոր տեխնոլոգիաների, սոցիալական հարաբերությունների, մշակութային երևույթների և միջազգային շփումների զարգացումը ստեղծում է նոր հասկացությունների անվանման անհրաժեշտություն։ Անգլերենը ժամանակակից միջազգային հաղորդակցության մեջ ունեցած իր մեծ դերակատարության շնորհիվ բազմաթիվ ոլորտների համար դարձել է նոր բառապաշարի կարևոր աղբյուր, և այդ բառերի՝ հայերենում գործածության ընթացքում կարող են առաջանալ իմաստային յուրահատուկ փոփոխություններ։ Միաժամանակ հայերենից այլ լեզուներ անցած բառերի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկել հակառակ ուղղությամբ ընթացող գործընթացները և պարզել, թե ինչպես է սկզբնաղբյուր լեզվի բառային միավորը փոխակերպվում օտար լեզվական միջավայրում։ Համեմատական վերլուծությունը կարող է բացահայտել, որ նույն բառը տարբեր լեզուներում կարող է զարգացնել տարբեր իմաստային շերտեր։ Դա պայմանավորված է տվյալ լեզվի ներքին համակարգով, խոսողների մշակութային փորձով, բառի գործածության հաճախականությամբ և այլ բառերի հետ ունեցած հարաբերություններով։ Հետևաբար փոխառության հետագա իմաստային զարգացումը պետք է դիտարկել ոչ միայն որպես օտար բառի մեխանիկական ներմուծում, այլ որպես նոր լեզվական միջավայրում դրա վերաիմաստավորման և համակարգայնացման գործընթաց։ Հետազոտության կարևոր աղբյուրներ կարող են լինել տարբեր ժամանակաշրջանների բառարանները, գրական և հրապարակախոսական տեքստերը, մամուլի նյութերը, մասնագիտական գրականությունը և ժամանակակից էլեկտրոնային հաղորդակցության լեզվական օրինակները։ Դրանց համադրումը հնարավորություն է տալիս հետևելու բառի իմաստային փոփոխությանը ժամանակի ընթացքում և տարբերակելու կայուն, անցողիկ ու համատեքստային նշանակությունները։ Աշխատանքի արդյունքները կարող են օգտակար լինել ինչպես հայերենի և անգլերենի բառապաշարի ուսումնասիրության, այնպես էլ փոխառությունների տեսության և լեզվական շփումների հետազոտության համար։ Ընդհանուր առմամբ, ուսումնասիրությունը փոխառյալ բառը դիտարկում է որպես լեզվական համակարգում շարունակաբար զարգացող միավոր։ Այն ցույց է տալիս, որ բառի՝ նոր լեզու անցնելուց հետո նրա պատմությունը չի ավարտվում․ հակառակը, նոր լեզվական միջավայրը կարող է առաջացնել իմաստային վերակազմավորումներ, նոր նշանակությունների ձևավորում և գործածական նոր ոլորտների ընդլայնում։ Այդ գործընթացների ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու լեզուների փոխազդեցությունը, բառապաշարի փոփոխության ներքին մեխանիզմները և բառիմաստի պատմական զարգացումը։

Другие предметы

Այս նյութը վերաբերում է 2023 թվականի հոկտեմբերին հրապարակված այն իրադարձությանը, երբ վերջին կազմակերպված ավտոբուսը, տեղափոխելով փախստականների, դուրս է եկել Լեռնային Ղարաբաղից՝ նշանավորելով հայ բնակչության զանգվածային արտագաղթի վերջին փուլը տարածաշրջանից։ Նկարագրված իրադարձությունը կապված է 2023 թվականի սեպտեմբերին տեղի ունեցած ռազմական էսկալացիայի հետ, երբ Ադրբեջանի զինված գործողություններից հետո տարածաշրջանի նախկին դե ֆակտո իշխանությունները ընդունեցին զինաթափման և կառավարման լուծարման որոշում, ինչի հետևանքով տեղի հայ բնակչության մեծ մասը սկսեց լքել իր բնակավայրերը և տեղափոխվել Հայաստան։ Ըստ տարբեր գնահատականների՝ այդ օրերին ավելի քան 100,000 մարդ ստիպված է եղել լքել տարածաշրջանը՝ ստեղծելով խորը հումանիտար ճգնաժամ և փախստականների մեծ հոսք դեպի Հայաստանի սահմանային շրջաններ։ Իրադարձությունը լայնորեն դիտարկվում է որպես պատմական շրջադարձային պահ՝ կապված տարածաշրջանի ժողովրդագրական կառուցվածքի կտրուկ փոփոխության և երկարամյա հակամարտության նոր փուլի ավարտի հետ, որտեղ անվտանգության, քաղաքական կարգավիճակի և գոյատևման հարցերը դարձել էին վճռորոշ բնակչության տեղաշարժի համար։ Ընդհանուր առմամբ, նկարագրված երևույթը ներկայացնում է ոչ միայն մեկ կոնկրետ տրանսպորտային գործողություն, այլ ամբողջական զանգվածային տեղահանության վերջին խորհրդանշական փուլը, որը միջազգային մամուլում դիտարկվել է որպես խորը տարածաշրջանային ճգնաժամի հետևանք։

История

Հրատարակությունը ներկայացնում է Ազգային ժողովի տասներկուերորդ նիստի արձանագրությունը՝ փաստագրելով ժողովական աշխատանքի ընթացքը, քննարկված հարցերը և պաշտոնական գրառումները։ Այն կարևոր սկզբնաղբյուր է 19-րդ դարի հայ հասարակական ու քաղաքական կյանքի և ազգային հաստատությունների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Արձանագրությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու ժողովի աշխատանքային կազմակերպման, օրակարգի ձևավորման, մասնակիցների արտահայտած տեսակետների և որոշումների կայացման ընթացակարգերի մասին։ Նման փաստաթղթերում արտացոլվում են հայ համայնքի կառավարմանն ու հասարակական կազմակերպմանը վերաբերող խնդիրները, ինչպես նաև դրանց լուծման նպատակով կիրառվող քննարկման և որոշումների ընդունման ձևերը։ Դրանք արժեքավոր են ոչ միայն առանձին նիստի պատմությունը վերականգնելու, այլև ազգային ներկայացուցչական մարմնի գործունեության ընդհանուր բնույթը հասկանալու համար։ Արձանագրության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու ժամանակաշրջանի հասարակական առաջնահերթությունները, համայնքային կառավարման առանձնահատկությունները և ազգային ինքնակազմակերպման դրսևորումները։ Այն կարևոր նյութ է հայ քաղաքական ու վարչական պատմության, ազգային հաստատությունների և 19-րդ դարի հայ համայնքային կյանքի հետազոտության համար։

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է եղանակավորության և քերականական եղանակի համեմատական ուսումնասիրությանը հայերեն և անգլերեն լեզուներում։ Հետազոտության կենտրոնում խոսողի վերաբերմունքի, գնահատականի, համոզվածության, հնարավորության, անհրաժեշտության, ցանկության և այլ իմաստային հարաբերությունների լեզվական արտահայտման առանձնահատկություններն են։ Ուսումնասիրության շրջանակում դիտարկվում է, թե ինչպես են երկու լեզուներում ձևավորվում և արտահայտվում իրականության, հնարավորության, ենթադրության, անհրաժեշտության, ցանկության կամ հրամանի հետ կապված տարբեր իմաստներ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում եղանակի քերականական կարգին, դրա ձևերին և գործառույթներին, ինչպես նաև այն միջոցներին, որոնց միջոցով եղանակավորության իմաստները կարող են արտահայտվել ոչ միայն բայական ձևերով, այլև բառային, շարահյուսական և համատեքստային միջոցներով։ Համեմատական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս բացահայտել հայերենի և անգլերենի միջև եղած ընդհանրություններն ու տարբերությունները և ցույց տալ, թե նույն կամ մոտ իմաստները ինչպիսի լեզվական կառուցվածքներով են փոխանցվում յուրաքանչյուր լեզվում։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև թարգմանության տեսության և պրակտիկայի տեսանկյունից, քանի որ եղանակավորության նրբերանգների ճիշտ փոխանցումը հաճախ պահանջում է ոչ թե բառացի, այլ տվյալ լեզվի քերականական և իմաստաբանական առանձնահատկություններին համապատասխան լուծումներ։ Աշխատության մեջ կարող են վերլուծվել խոսքային տարբեր իրավիճակներ, որոնցում եղանակավորության դրսևորումները պայմանավորված են հաղորդակցական նպատակներով և խոսողի վերաբերմունքով։ Այս տեսանկյունից ուսումնասիրությունը կապում է ձևաբանությունը, շարահյուսությունը, իմաստաբանությունը և գործաբանությունը՝ եղանակավորությունը ներկայացնելով որպես բազմաշերտ լեզվական երևույթ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հայերեն և անգլերեն լեզուների մասնագետների, լեզվաբանների, թարգմանիչների, դասախոսների, ուսուցիչների, հետազոտողների և լեզուներ ուսումնասիրող ուսանողների համար։ Այն կարող է ծառայել նաև երկու լեզուների համեմատական քերականության, միջլեզվական տարբերությունների և թարգմանական համարժեքության հետագա ուսումնասիրությունների տեսական հիմք՝ նպաստելով հայերենում և անգլերենում եղանակավորության արտահայտման միջոցների առավել ամբողջական ընկալմանը։

Литература

Գիրքը ներկայացնում է հայ գրականության դասավանդման մեթոդները, ուսուցման ծրագրերի կառուցվածքը և ուսումնական նյութերի ընտրության սկզբունքները։ Այն նպատակ ունի ապահովել ուսուցիչներին արդյունավետ գործիքներ և մոտեցումներ՝ գրականությունը մատուցելու և գնահատելու համար դպրոցներում և բուհերում։ Հիմնական թեմաները․ Գրականության դասավանդման տեսական հիմունքներ Դասագրքերի և ուսումնական նյութերի ընտրություն Դասավանդման մեթոդներ և պրակտիկ մոտեցումներ Ուսանողների քննադատական և վերլուծական կարողությունների զարգացում Գրականության դասավանդումը ժամանակակից կրթական համակարգում Գրքի առանձնահատկությունները․ Մատչելի և հստակ ներկայացված մեթոդիկա Գործնական խորհուրդներ ուսուցիչների համար Ամբողջական մոտեցում՝ դասավանդման տեսական և պրակտիկ բաղադրիչներով Հարմար է դպրոցների և բուհերի ուսուցչական կազմի, ինչպես նաև գրականագիտության ուսանողների համար