Эпизоотология и терапия смешанных кишечных нематодозов свиней (аскаридоз, трихоцефалез, эзофагостомоз) в РА

Медицина

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում սուր թորշոմած կաթվածների համաճարակաբանական իրավիճակի գնահատմանը՝ պոլիոմիելիտի վերացման և դրա նկատմամբ շարունակական համաճարակաբանական հսկողության համատեքստում։ Հետազոտության կենտրոնում սուր թորշոմած կաթվածների դեպքերի հայտնաբերման, գրանցման, համաճարակաբանական հետազոտության և լաբորատոր վերահսկողության համակարգի արդյունավետությունն է, քանի որ նման դեպքերի հսկողությունը պոլիովիրուսի հնարավոր շրջանառությունը ժամանակին բացահայտելու հիմնական մեխանիզմներից է։ Քննվում են տարբեր տարիներին արձանագրված դեպքերի տարածվածության, տարիքային և տարածքային բաշխման առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց փոփոխությունների համաճարակաբանական նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում հսկողության համակարգի զգայունությանը և այն ցուցանիշներին, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել հնարավոր դեպքերի ժամանակին հայտնաբերման ու հետազոտման որակը։ Դիտարկվում է վիրուսաբանական հետազոտությունների դերը՝ պոլիովիրուսով պայմանավորված և այլ ծագման կաթվածային վիճակները տարբերակելու ու պոլիոմիելիտի բացակայությունը համաճարակաբանական տվյալներով հիմնավորելու տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում ուսումնասիրվում են նաև պատվաստումային ծրագրերի և բնակչության իմունային պաշտպանության նշանակությունը, ինչպես նաև համաճարակաբանական հսկողության շարունակականության անհրաժեշտությունը նույնիսկ այն պայմաններում, երբ հիվանդության տեղային փոխանցում չի արձանագրվում։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում տարբեր ծագման սուր թորշոմած կաթվածների համաճարակաբանական կառուցվածքի ուսումնասիրությունը, որը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հսկողության համակարգի կարողությունը՝ հայտնաբերելու կլինիկական առումով պոլիոմիելիտին նմանվող դեպքերը և ապահովելու դրանց հետագա ուսումնասիրությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև տվյալների հավաքագրման, բժշկական հաստատությունների միջև տեղեկատվության փոխանցման, դեպքերի հետագա վերահսկման և միջազգային չափանիշների հետ համադրելի ցուցանիշների կիրառման նշանակությանը։ Նման հետազոտությունը կարևոր է պոլիոմիելիտից ազատ կարգավիճակի պահպանման և հնարավոր համաճարակաբանական վտանգների վաղ հայտնաբերման տեսանկյունից։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է համաճարակաբանության, վարակաբանության, վիրուսաբանության և հանրային առողջության մոտեցումները՝ գնահատելով սուր թորշոմած կաթվածների հսկողության համակարգը որպես պոլիոմիելիտի վերացման գործընթացի կարևոր բաղադրիչ։

Математика

Աշխատությունը նվիրված է ցածրաչափ, շերտավոր և տարածականորեն սահմանափակված ֆիզիկական համակարգերի կինետիկական ու օպտիկական հատկությունների տեսական ուսումնասիրությանը՝ հատուկ ուշադրություն դարձնելով այն երևույթներին, որոնք պայմանավորված են մասնիկների շարժման սահմանափակմամբ և համակարգի չափայնության նվազեցմամբ։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են այնպիսի կառուցվածքներ, որոնցում էլեկտրոնների, քվազիմասնիկների կամ այլ կրիչների շարժումը մեկ կամ մի քանի ուղղություններով սահմանափակված է, ինչի հետևանքով դրանց էներգետիկ սպեկտրը, վիճակների խտությունը և փոխազդեցության մեխանիզմները կարող են էապես տարբերվել ծավալային նյութերում դիտվող հատկություններից։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում միաչափ համակարգերում և շերտավոր կառուցվածքներում լիցքակիրների տեղափոխման օրինաչափություններին, ցրման գործընթացներին, շարժունակությանը և հաղորդականությանը։ Քննվում է տարածական սահմանափակման ազդեցությունը մասնիկների քվանտային վիճակների, էներգետիկ մակարդակների և համակարգի արձագանքման բնութագրերի վրա։ Օպտիկական հատկությունների ուսումնասիրության ընթացքում կարևորվում են էլեկտրամագնիսական ճառագայթման կլանման, անդրադարձման և այլ փոխազդեցությունների առանձնահատկությունները, ինչպես նաև դրանց կախվածությունը կառուցվածքի չափերից, երկրաչափությունից և նյութական պարամետրերից։ Դիտարկվում է քվանտային չափային էֆեկտների դերը, որոնց շնորհիվ կառուցվածքի բնորոշ չափերի փոփոխությունը կարող է հանգեցնել էներգետիկ սպեկտրի և համապատասխան օպտիկական անցումների փոփոխության։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է կինետիկական և օպտիկական երևույթների միջև կապի բացահայտումը, քանի որ լիցքակիրների բաշխումը, ցրման մեխանիզմները և էներգետիկ վիճակների կառուցվածքը կարող են անմիջականորեն անդրադառնալ համակարգի օպտիկական արձագանքի վրա։ Տեսական նկարագրության համար կարող են կիրառվել քվանտային մեխանիկայի, վիճակագրական ֆիզիկայի, պինդ մարմնի տեսության և ֆիզիկական կինետիկայի մեթոդները։ Համապատասխան մաթեմատիկական մոդելների միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել ջերմաստիճանի, արտաքին էլեկտրական կամ մագնիսական դաշտերի, կառուցվածքային պարամետրերի և սահմանային պայմանների ազդեցությունը համակարգի հատկությունների վրա։ Առանձին նշանակություն ունի շերտերի կամ սահմանափակող մակերևույթների միջև փոխազդեցության ուսումնասիրությունը, քանի որ այն կարող է փոփոխել էներգետիկ վիճակների կառուցվածքը և առաջացնել նոր ֆիզիկական երևույթներ։ Ստացված տեսական արդյունքները կարող են օգտակար լինել կիսահաղորդչային նանոկառուցվածքների, քվանտային լարերի, բարակ շերտերի և այլ ցածրաչափ համակարգերի ֆիզիկական հատկությունների մեկնաբանման համար։ Նման ուսումնասիրությունները կարևոր նշանակություն ունեն նաև ժամանակակից նանոէլեկտրոնիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի զարգացման տեսանկյունից, որտեղ նյութի չափայնության և երկրաչափական սահմանափակման կառավարումը հնարավորություն է տալիս նպատակային ձևափոխելու էլեկտրոնային ու օպտիկական բնութագրերը։ Աշխատությունը կարող է հետաքրքրություն ներկայացնել խտացված միջավայրի ֆիզիկայի, կիսահաղորդիչների ֆիզիկայի, նանոֆիզիկայի, քվանտային կինետիկայի և օպտոէլեկտրոնիկայի ոլորտներում աշխատող մասնագետների, հետազոտողների ու ուսանողների համար։

Медицина

Այս գիտական և կլինիկական ուսումնասիրությունը նվիրված է հաղորդչական լսողության կորստով հիվանդների վիրաբուժական վերականգնման մեթոդների արդյունավետության գնահատմանը և բուժման ժամանակակից մոտեցումների վերլուծությանը։ Աշխատությունում դիտարկվում են միջին և արտաքին ականջի կառուցվածքային խանգարումները, որոնք հանգեցնում են ձայնային տատանումների փոխանցման խոչընդոտման, ինչպես նաև դրանց ախտորոշման և բուժման հիմնական սկզբունքները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում լսողական ոսկրիկների վերականգնման, թմբկաթաղանթի վերակառուցման, օտոսկլերոզի վիրահատական բուժման և այլ օտովիրաբուժական միջամտությունների տեխնիկական առանձնահատկություններին։ Քննարկվում են նաև նախավիրահատական գնահատման, հետվիրահատական հսկողության և լսողական ֆունկցիայի վերականգնման արդյունքների գնահատման մեթոդները՝ նպատակ ունենալով բարելավել հիվանդների կյանքի որակը և սոցիալական ադապտացիան։ Աշխատությունը ներկայացնում է ժամանակակից օտորինոլարինգոլոգիայի և վերականգնողական բժշկության ձեռքբերումները լսողական խանգարումների բուժման ոլորտում։

Экономика

Այս թեման վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետությունում աշխատաշուկայի պետական կարգավորման համակարգի արդյունավետության և դրա կատարելագործման հիմնախնդիրներին, որտեղ ուսումնասիրվում են աշխատանքի առաջարկի և պահանջարկի հավասարակշռության ապահովման, զբաղվածության քաղաքականության ձևավորման և գործազրկության նվազեցման պետական մեխանիզմները։ Հետազոտության կենտրոնում են պետական քաղաքականության գործիքները՝ զբաղվածության ծառայությունների գործունեությունը, աշխատանքի շուկայի ակտիվ և պասիվ քաղաքականությունների կիրառումը, մասնագիտական վերապատրաստման և վերաորակավորման ծրագրերը, ինչպես նաև նվազագույն աշխատավարձի, հարկային և սոցիալական ապահովության համակարգերի ազդեցությունը աշխատաշուկայի վրա։ Միաժամանակ առանձնացվում են հիմնական հիմնախնդիրները՝ աշխատուժի որակական անհամապատասխանությունը շուկայի պահանջներին, երիտասարդների և բարձր որակավորում ունեցող մասնագետների արտագաղթը, ոչ ֆորմալ զբաղվածության բարձր մակարդակը և տարածաշրջանային զարգացման անհավասարությունները, որոնք խորացնում են աշխատաշուկայի կառուցվածքային խնդիրները։ Հետազոտությունը նաև ընդգծում է պետական և մասնավոր հատվածների համագործակցության կարևորությունը, կրթական համակարգի և աշխատաշուկայի կապի ամրապնդումը, ինչպես նաև թվային հարթակների և տվյալահենք քաղաքականության ներդրումը, որոնք կարող են բարձրացնել զբաղվածության քաղաքականության արդյունավետությունը և նպաստել կայուն տնտեսական աճին։

История

Աշխատությունը նվիրված է հայ ժողովրդի պատմության համակողմանի ներկայացմանը՝ սկսած հնագույն ժամանակներից մինչև նորագույն շրջանը՝ ընդգրկելով պետականության ձևավորման փուլերը, քաղաքական զարգացումները, սոցիալ-տնտեսական փոփոխությունները և մշակութային ժառանգության ձևավորումը։ Հեղինակը փորձում է ամբողջական պատկեր տալ հայ ժողովրդի ծագման, էթնոգենեզի և տարածաշրջանային պատմական գործընթացներում նրա դերի վերաբերյալ՝ հիմնվելով ինչպես հնագիտական, այնպես էլ գրավոր աղբյուրների վրա։ Գրքում առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հայկական պետականությունների՝ Ուրարտուից մինչև միջնադարյան թագավորություններ և հետագա քաղաքական կազմավորումների զարգացմանը, ինչպես նաև արտաքին ուժերի ազդեցությանը Հայաստանի պատմական ճակատագրի վրա։ Ներկայացվում են նաև հայ ժողովրդի սոցիալական կառուցվածքի, տնտեսական կյանքի, եկեղեցու և մշակույթի զարգացման հիմնական փուլերը՝ ընդգծելով դրանց փոխկապակցվածությունը պատմական իրադարձությունների հետ։ Հեղինակը վերլուծում է նաև պատերազմների, միգրացիաների, մշակութային փոխազդեցությունների և ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները տարբեր դարաշրջաններում։ Աշխատությունը համարվում է համադրական բնույթի ուսումնասիրություն, որը միավորում է քաղաքական պատմությունը, մշակութային վերլուծությունը և քաղաքակրթական զարգացումների դիտարկումը՝ ընթերցողին տալով հայ ժողովրդի պատմական ուղու ամբողջական և համակարգված պատկերացում։

Экономика

Այս աշխատությունը տնտեսագիտական ուսումնասիրություն է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսության մեջ դոլարացման երևույթի ձևավորման, տարածման և դրա ազդեցությունների վերլուծությանը։ Աշխատության հիմնական ուշադրության կենտրոնում ազգային արժույթից՝ դրամից, դեպի արտարժույթ, մասնավորապես ԱՄՆ դոլար, ֆինանսական հարաբերությունների և խնայողությունների տեղաշարժի պատճառներն ու դրա հետևանքներն են։ Ուսումնասիրությունը վերաբերում է այնպիսի կարևոր խնդիրների, ինչպիսիք են բնակչության և տնտեսավարող սուբյեկտների կողմից արտարժույթի նկատմամբ նախապատվության ձևավորումը, դրամի նկատմամբ վստահության մակարդակը, գնաճային սպասումները, ֆինանսական շուկայի առանձնահատկությունները, արտաքին տնտեսական կապերը և մակրոտնտեսական միջավայրի ազդեցությունը դոլարացման գործընթացի վրա։ Աշխատանքի թեման հատկապես կարևոր է Հայաստանի նման փոքր և բաց տնտեսության համար, որտեղ արտաքին առևտուրը, դրամական փոխանցումները, միջազգային ֆինանսական հոսքերը և արտարժութային գործառնությունները կարող են էական ազդեցություն ունենալ ներքին ֆինանսական համակարգի վրա։ Դոլարացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես արտարժույթի օգտագործման փաստ, այլև որպես ավելի լայն տնտեսական երևույթ, որն առնչվում է խնայողությունների, վարկավորման, գնագոյացման և ֆինանսական միջնորդության գործընթացներին։ Աշխատության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում դոլարացման պատճառների բացահայտումը։ Դրանց շարքում կարող են դիտարկվել ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության փոփոխությունները, նախկինում արձանագրված բարձր գնաճային երևույթները, փոխարժեքի տատանումների նկատմամբ սպասումները, արտարժույթով եկամուտների և դրամական փոխանցումների առկայությունը, միջազգային տնտեսական կապերի ընդլայնումը, ինչպես նաև ֆինանսական համակարգում արտարժութային գործառնությունների հասանելիությունը։ Այս գործոնների համադրությունը կարող է հանգեցնել նրան, որ տնտեսական գործակալները իրենց խնայողությունների կամ ֆինանսական պարտավորությունների մի մասը պահեն արտարժույթով՝ այն ընկալելով որպես արժեքի պահպանման կամ հնարավոր արժեզրկումից պաշտպանության միջոց։ Աշխատության կարևոր բաղադրիչներից է նաև դոլարացման հետևանքների ուսումնասիրությունը։ Բարձր դոլարացումը կարող է սահմանափակել ազգային արժույթի դերը տնտեսության մեջ և բարդացնել դրամավարկային քաղաքականության իրականացումը, քանի որ Կենտրոնական բանկի կողմից կիրառվող գործիքների ազդեցությունը տնտեսության վրա կարող է ավելի թույլ կամ բարդ կանխատեսելի դառնալ։ Այն կարող է նաև մեծացնել ֆինանսական համակարգի որոշակի ռիսկերը, հատկապես այն դեպքերում, երբ տնտեսավարող սուբյեկտների եկամուտներն ու պարտավորությունները տարբեր արժույթներով են ձևավորվում։ Փոխարժեքի զգալի փոփոխության դեպքում արտարժույթով պարտավորություններ ունեցող, բայց դրամով եկամուտ ստացող վարկառուների ֆինանսական բեռը կարող է աճել։ Միաժամանակ դոլարացման բարձր մակարդակը կարող է ազդել բանկային համակարգի վարկային և ավանդային կառուցվածքի, ֆինանսական կայունության և տնտեսության մեջ դրամավարկային ազդակների փոխանցման արդյունավետության վրա։ Հեղինակի ուսումնասիրության շրջանակում կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև դոլարացման հաղթահարման կամ նվազեցման հնարավոր ուղիների հարցը։ Այստեղ առանցքային նշանակություն ունի ազգային արժույթի նկատմամբ վստահության ամրապնդումը, որը, իր հերթին, պայմանավորված է մակրոտնտեսական կայունությամբ, կանխատեսելի դրամավարկային քաղաքականությամբ, գնաճի վերահսկմամբ և ֆինանսական համակարգի նկատմամբ վստահության բարձրացմամբ։ Դոլարացման նվազեցումը չի կարող սահմանափակվել միայն վարչական սահմանափակումներով․ անհրաժեշտ է ստեղծել այնպիսի տնտեսական միջավայր, որտեղ ազգային արժույթով խնայողությունը, վարկավորումը և ներդրումը տնտեսավարող սուբյեկտների համար լինեն առավել գրավիչ և կանխատեսելի։ Այդ նպատակով կարևոր են նաև ֆինանսական շուկաների զարգացումը, դրամով երկարաժամկետ ֆինանսական գործիքների ընդլայնումը, ռիսկերի կառավարման մեխանիզմների կատարելագործումը և բնակչության ֆինանսական գրագիտության բարձրացումը։ Աշխատության արժեքն այն է, որ խնդիրը դիտարկվում է պատճառահետևանքային կապերի համատեքստում՝ փորձելով ոչ միայն արձանագրել դոլարացման առկայությունը, այլև բացահայտել դրա ձևավորման նախադրյալները և առաջարկել համապատասխան քաղաքականության ուղղություններ։ Այն կարող է օգտակար լինել տնտեսագետների, ֆինանսական համակարգի մասնագետների, ուսանողների, հետազոտողների և Հայաստանի մակրոտնտեսական քաղաքականությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Մատենագիտական տվյալների համաձայն՝ աշխատությունը Վարդան Գալստյանի հեղինակած տնտեսագիտական գիտությունների թեկնածուի գիտական աստիճանի հայցման աշխատանք է՝ «Ը.00.03» մասնագիտությամբ, հրատարակված Երևանում 2005 թվականին Կառավարման և տնտեսական բարեփոխումների ինստիտուտի և ՀՀ կառավարությանն առընթեր պետական գույքի կառավարման վարչության շրջանակում․ այն ունի 30 էջ և ներառում է մատենագիտական ցանկ ու տողատակի ծանոթագրություններ։