Երաշխիքային հիմնադրամների կարգավորման հիմնախնդիրները Հայաստանի Հանրապետությունում

Химия

Աշխատությունը նվիրված է մոլիբդեն-պղինձ նանոկոմպոզիտային նյութերի ստացման գործընթացի և թթվածնավոր միացություններից այրման ռեժիմում մետաղների համատեղ վերականգնման մեխանիզմի ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է բացահայտել այն ֆիզիկաքիմիական օրինաչափությունները, որոնք պայմանավորում են մոլիբդենի և պղնձի միաժամանակյա վերականգնումը և նանոկառուցվածքային կոմպոզիտային նյութի ձևավորումը։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են ելային թթվածնավոր միացությունների հատկությունները, այրման գործընթացի առանձնահատկությունները, վերականգնման պայմանները և ստացվող նյութերի կառուցվածքային ու ֆիզիկաքիմիական բնութագրերը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այրման ռեժիմի պարամետրերին, ռեակցիայի ընթացքին, ջերմային ազդեցությանը և նյութերի բաղադրության ու կառուցվածքի ձևավորման միջև փոխկապակցվածությանը։ Հետազոտության ընթացքում կարող են կիրառվել նյութերի ֆազային, կառուցվածքային, մորֆոլոգիական և քիմիական կազմի ուսումնասիրության մեթոդներ՝ պարզելու համար նանոկոմպոզիտի ձևավորման փուլերը և մետաղների վերականգնման հաջորդականությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մոլիբդենի և պղնձի փոխազդեցության, դրանց համատեղ վերականգնման հնարավոր մեխանիզմների և վերջնական նյութում մետաղական բաղադրիչների բաշխման առանձնահատկությունների բացահայտմանը։ Նանոկառուցվածքային նյութերի ստացման գործընթացի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս կապ հաստատելու սինթեզի պայմանների և նյութի վերջնական հատկությունների միջև, ինչը կարևոր է նպատակային հատկություններով կոմպոզիտների մշակման համար։ Աշխատությունը կարող է անդրադառնալ նաև ստացված նյութերի մասնիկների չափին, միկրոկառուցվածքին, ֆազային կազմին և այլ տեխնոլոգիական նշանակություն ունեցող բնութագրերին։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել այրման սինթեզի միջոցով նանոկոմպոզիտային նյութերի ստացման գործընթացների կատարելագործմանը և մետաղների համատեղ վերականգնման վերաբերյալ տեսական պատկերացումների խորացմանը։ Ստացված արդյունքները կարող են կիրառական նշանակություն ունենալ փոշեմետալուրգիայի, էլեկտրատեխնիկական նյութերի, կատալիզի, բարձր տեխնոլոգիական կոմպոզիտների և այլ նյութագիտական ուղղությունների համար։ Աշխատանքը կարող է հետաքրքրել նյութագետներին, քիմիկոսներին, նանոտեխնոլոգիայի մասնագետներին, ֆիզիկաքիմիկոսներին, փոշեմետալուրգիայի հետազոտողներին և համապատասխան ոլորտների գիտաշխատողներին ու ուսանողներին։

Другие предметы

Այս մատենագիտական աշխատությունը ներկայացնում է 1879 թվականի հրատարակված «Մշակ» պարբերականի նյութերի համակարգված ցանկը՝ ծառայելով որպես արժեքավոր տեղեկատվական աղբյուր հայ մամուլի, գրականության, հասարակական մտքի և մշակութային կյանքի ուսումնասիրության համար։ Գրքում ամփոփված են տվյալ տարվա հրապարակումների մատենագիտական տվյալները՝ ներառելով հոդվածների, հրապարակախոսական նյութերի, գրախոսությունների, գրական ստեղծագործությունների, պաշտոնական հաղորդագրությունների և այլ հրապարակումների մասին տեղեկություններ։ Նյութերը դասակարգված են ըստ մատենագիտական սկզբունքների, ինչը հնարավորություն է տալիս հեշտությամբ որոնել և ուսումնասիրել առանձին հեղինակների, թեմաների, հրապարակումների և ժամանակաշրջանի կարևոր իրադարձությունների վերաբերյալ տեղեկությունները։ Աշխատությունը կարևոր սկզբնաղբյուր է XIX դարի հայ մամուլի պատմության, հասարակական-քաղաքական գործընթացների, մշակութային կյանքի և ազգային մտավոր ժառանգության ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով գիտական հետազոտությունների, արխիվային աշխատանքի և պատմամշակութային ուսումնասիրությունների իրականացմանը։ Գիրքը նախատեսված է պատմաբանների, բանասերների, մատենագետների, գրադարանավարների, արխիվագետների, գիտաշխատողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են հայկական պարբերական մամուլի պատմությամբ և մատենագիտական ուսումնասիրություններով։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է կաթնաթթվային բակտերիաների տեխնոլոգիական հատկությունների բարելավման նոր գենետիկական մոտեցումների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմքում ընկած է կաթնաթթվային բակտերիաների կարևոր դերը սննդային և կենսատեխնոլոգիական արտադրություններում, որտեղ դրանց աճի, թթվագոյացման, ֆերմենտացման, կայունության և այլ հատկությունները էական նշանակություն ունեն վերջնական արտադրանքի որակի ու արտադրական գործընթացների արդյունավետության համար։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են այդ միկրոօրգանիզմների ժառանգական և մոլեկուլային առանձնահատկությունները, տեխնոլոգիական արժեքավոր հատկանիշների ձևավորման գենետիկական հիմքերը և դրանց նպատակային փոփոխության հնարավորությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գենետիկական մեխանիզմներին, որոնք կարող են օգտագործվել օգտակար հատկությունների ուժեղացման, անցանկալի հատկանիշների սահմանափակման և արտադրական պայմաններին բակտերիաների հարմարվողականության բարձրացման համար։ Քննարկվում են մանրէների գենետիկական բազմազանության ուսումնասիրման, ընտրության և նպատակային բարելավման ժամանակակից մոտեցումները, ինչպես նաև դրանց կիրառման հնարավորությունները տարբեր տեխնոլոգիական խնդիրների լուծման համար։ Հետազոտության կարևոր ուղղություն է գենետիկական փոփոխությունների և բակտերիաների ֆիզիոլոգիական ու կենսաքիմիական հատկությունների միջև կապի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս ավելի հիմնավորված ընտրել բարձր տեխնոլոգիական արժեք ունեցող շտամներ։ Աշխատության մեջ կարևորվում է նաև բարելավված շտամների հատկությունների գնահատումը՝ հաշվի առնելով դրանց աճի բնույթը, ֆերմենտացման արդյունավետությունը, միջավայրի նկատմամբ կայունությունը և տեխնոլոգիական գործընթացներում կանխատեսելի վարքագիծը։ Նոր գենետիկական մոտեցումների կիրառումը դիտարկվում է որպես ավանդական սելեկցիոն մեթոդները լրացնող հնարավորություն, որը կարող է արագացնել նպատակային հատկություններով միկրոօրգանիզմների ստացումը և ընդլայնել դրանց կիրառական ներուժը։ Ուսումնասիրության արդյունքները կարող են նպաստել կաթնաթթվային բակտերիաների հիմքով նոր կենսատեխնոլոգիական գործընթացների զարգացմանը, ֆերմենտացված սննդամթերքի արտադրության կատարելագործմանը և բարձր արդյունավետությամբ մանրէային մշակույթների ստեղծմանը։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանրէաբանների, գենետիկների, կենսատեխնոլոգների, սննդի տեխնոլոգների, մոլեկուլային կենսաբանների, հետազոտողների, դասախոսների, ասպիրանտների և կենսատեխնոլոգիական ու կենսաբանական ուղղությունների ուսանողների համար։

История

Այս թեման վերաբերում է միջնադարյան հայ պատմագրության և գիտության կարևոր ներկայացուցիչներից մեկին՝ Վարդան Արևելցուն, ով XIII դարում ապրած նշանավոր պատմիչ, աշխարհագիր, թարգմանիչ և գիտնական էր։ Նա ծնվել է մոտ 1198 թվականին և ստացել է բարձր կրթություն՝ խորապես ուսումնասիրելով աստվածաբանություն, պատմություն, լեզուներ և ժամանակի գիտական գիտելիքները։ Վարդան Արևելցին իր գործունեությամբ կապված էր Վարդանյան մշակութային և կրթական շարժման հետ և մեծ դեր է ունեցել հայկական գիտական մտքի զարգացման մեջ։ Նրա ամենանշանավոր աշխատություններից է «Հավաքած պատմություն» կամ «Աշխարհացույց» բնույթի երկերը, որոնցում նա ներկայացրել է ոչ միայն Հայաստանի, այլև հարևան երկրների պատմությունը, աշխարհագրությունը և քաղաքական իրադարձությունները։ Նրա աշխատություններում զգալի է նաև քրոնիկոնային մոտեցումը, որտեղ համադրվում են պատմական փաստերը, եկեղեցական ավանդույթները և ժամանակի քաղաքական զարգացումները։ Վարդան Արևելցին մեծ ուշադրություն է դարձրել լեզվական հարցերին և համարվում է հայերեն քերականության և թարգմանական դպրոցի զարգացման կարևոր դեմքերից մեկը։ Նա բազմաթիվ գիտական և կրոնական տեքստեր է թարգմանել, նպաստելով հայ մշակույթի կապին բյուզանդական և արևելյան գիտական ավանդույթների հետ։ Նրա գործունեությունը հատկապես կարևոր է այն պատճառով, որ տեղի է ունեցել մոնղոլական արշավանքների և քաղաքական անկայունության ժամանակաշրջանում, երբ հայ մշակույթի պահպանությունը պահանջում էր մեծ ջանքեր և գիտական կազմակերպվածություն։ Վարդան Արևելցին նաև ուսուցիչ էր և իր շուրջը ձևավորել էր աշակերտների դպրոց, որոնք շարունակեցին նրա գիտական ավանդույթները։

Литература

Հայագիտական և գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է միջնադարյան հայ հոգևոր-մշակութային միջավայրում ձևավորված Նարեկյան դպրոցի պատմության, գաղափարական ուղղությունների և գրական ժառանգության ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում դպրոցի ձևավորման պատմամշակութային նախադրյալները, նրա գործունեության առանձնահատկությունները և հայ միջնադարյան մտքի զարգացման մեջ ունեցած նշանակությունը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում Նարեկավանքի հոգևոր և կրթական միջավայրին, այնտեղ ձևավորված մատենագրական ավանդույթներին, աստվածաբանական մտածողությանը և գրական ստեղծագործության առանձնահատկություններին։ Վերլուծվում են դպրոցի ներկայացուցիչների երկերը, դրանց գաղափարական ու գեղարվեստական բնույթը, լեզվաոճական հատկանիշները և փոխառնչությունները ժամանակաշրջանի հայ մատենագրության հետ։ Քննարկվում են նաև հոգևոր կրթության, մեկնողական ավանդույթի, բանաստեղծական մտածողության և քրիստոնեական աշխարհընկալման դրսևորումները։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ամբողջական պատկերացում կազմելու այս դպրոցի տեղին հայ միջնադարյան մշակույթի, գրականության և աստվածաբանական մտքի պատմության մեջ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության, միջնադարագիտության, հայ եկեղեցու պատմության և հոգևոր մշակույթի ուսումնասիրությամբ զբաղվող մասնագետների ու հետազոտողների համար։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է մշակման համակարգերի կայունության բարձրացման տեսական և տեխնոլոգիական հիմքերի ուսումնասիրությանը՝ ուլտրաձայնային ազդեցության կիրառմամբ։ Հետազոտության կենտրոնում մեխանիկական մշակման գործընթացների արդյունավետության, ճշգրտության և կայունության բարձրացման խնդիրն է, երբ սովորական մշակման տեխնոլոգիական սխեման լրացվում է բարձր հաճախականությամբ մեխանիկական տատանումներով։ Ուլտրաձայնի կիրառումը դիտարկվում է որպես տեխնոլոգիական գործիք, որը կարող է ազդել կտրող գործընթացի դինամիկայի, գործիքի և մշակվող նյութի փոխազդեցության, շփման պայմանների և առաջացող ուժերի վրա։ Աշխատանքում ուսումնասիրվում են մշակման համակարգերի կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները՝ տեխնոլոգիական համակարգի կոշտությունը, տատանողական գործընթացները, կտրող ուժերի փոփոխությունը, գործիքի մաշվածությունը, մշակման ռեժիմները և նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն մեխանիզմների բացահայտմանը, որոնց միջոցով ուլտրաձայնային տատանումները կարող են նվազեցնել անցանկալի թրթռումները, փոփոխել կտրող գոտում ընթացող գործընթացների բնույթը և բարձրացնել մշակման գործընթացի կայունությունը։ Ուսումնասիրության կարևոր բաղադրիչ է մշակման համակարգի դինամիկական վարքի մաթեմատիկական և տեսական վերլուծությունը, որի միջոցով հնարավոր է որոշել կայունության պայմանները և գնահատել տարբեր տեխնոլոգիական պարամետրերի ազդեցությունը։ Միաժամանակ դիտարկվում են ուլտրաձայնային ազդեցության հիմնական պարամետրերը՝ տատանումների հաճախականությունը, ամպլիտուդը, ազդեցության ուղղությունը և դրանց համապատասխանեցումը մշակման ռեժիմներին։ Աշխատանքում կարող են ուսումնասիրվել նաև ուլտրաձայնային սարքավորումների և տեխնոլոգիական համակարգերի կառուցվածքային առանձնահատկությունները, դրանց ինտեգրման եղանակները և աշխատանքի արդյունավետության գնահատման չափանիշները։ Կարևոր նշանակություն ունի փորձարարական ուսումնասիրությունների իրականացումը, որի միջոցով հնարավոր է համեմատել սովորական և ուլտրաձայնային ազդեցությամբ մշակման արդյունքները՝ գնահատելով մակերևույթի որակը, չափային ճշգրտությունը, գործիքի երկարակեցությունը, արտադրողականությունը և գործընթացի կայունությունը։ Ուլտրաձայնային տեխնոլոգիաների կիրառումը հատկապես հետաքրքրական է դժվարամշակվող, բարձր ամրությամբ կամ հատուկ ֆիզիկամեխանիկական հատկություններով նյութերի մշակման ժամանակ, որտեղ ավանդական մեթոդները կարող են առաջացնել բարձր կտրող ուժեր, գործիքի արագ մաշում կամ անցանկալի թրթռումներ։ Աշխատանքի գործնական նշանակությունը կայանում է այնպիսի տեխնոլոգիական լուծումների մշակման հնարավորության մեջ, որոնք թույլ կտան բարձրացնել մշակման գործընթացների հուսալիությունն ու արտադրողականությունը, բարելավել պատրաստվող դետալների որակը և նվազեցնել գործիքների ու սարքավորումների շահագործման հետ կապված կորուստները։ Ուսումնասիրությունը կարող է հետաքրքրել մեքենաշինության, նյութերի մշակման, արտադրական տեխնոլոգիաների, հաստոցաշինության և ավտոմատացման ոլորտների մասնագետներին, ինժեներներին, հետազոտողներին և տեխնիկական բուհերի ուսանողներին։ Ընդհանուր առմամբ, աշխատանքը համադրում է տեխնոլոգիական գործընթացների տեսական վերլուծությունը, դինամիկական կայունության ուսումնասիրությունը և ուլտրաձայնային ազդեցության գործնական կիրառումը՝ մշակման համակարգերի արդյունավետությունը, ճշգրտությունը և կայունությունը բարձրացնելու նպատակով։