Երիտասարդների գերեզմանները կամ սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունները

Лингвистика

Աշխատությունը նվիրված է 19–20-րդ դարերում հայերեն երաժշտական տերմինաբանության ձևավորման, զարգացման և համակարգման գործընթացների լեզվաբանական ու պատմամշակութային ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում երաժշտության տեսությանը, կատարողական արվեստին, գործիքագիտությանը, ձայնային երևույթներին, երաժշտական ձևերին և ժանրերին վերաբերող մասնագիտական բառապաշարն է՝ դիտարկված տարբեր ժամանակաշրջանների գրավոր աղբյուրների և երաժշտագիտական գրականության համատեքստում։ Քննվում են տերմինների ծագման հիմնական ուղիները, հայերենի ներքին բառակազմական հնարավորությունների օգտագործումը, հին և միջին հայերենից ժառանգված բառերի նոր իմաստային կիրառությունները, ինչպես նաև այլ լեզուներից կատարված փոխառություններն ու պատճենումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում այն հարցին, թե եվրոպական երաժշտական մշակույթի և մասնագիտական կրթության զարգացման հետ մեկտեղ ինչպես են հայերենում ձևավորվել նոր հասկացությունների անվանումները և ինչ սկզբունքներով են դրանք հարմարեցվել լեզվի հնչյունական, ձևաբանական ու բառակազմական համակարգին։ Ուսումնասիրվում են միևնույն հասկացության համար տարբեր ժամանակներում գործածված զուգահեռ անվանումները, դրանց մրցակցությունը և աստիճանական տերմինաբանական կայունացումը։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում արևելահայ և արևմտահայ լեզվական միջավայրերում ձևավորված երաժշտական բառապաշարի համեմատությունը՝ բացահայտելով ընդհանուր հիմքերը և տերմինագործածության տարբերությունները։ Անդրադարձ է կատարվում երաժշտագիտական աշխատությունների, դասագրքերի, բառարանների, պարբերական մամուլի և թարգմանական գրականության նշանակությանը մասնագիտական բառապաշարի տարածման և նորմավորման գործում։ Տերմինները դիտարկվում են ոչ միայն որպես մասնագիտական հասկացությունների անվանումներ, այլև որպես երաժշտական մշակույթի զարգացման պատմությունը արտացոլող լեզվական միավորներ։ Նրանց փոփոխությունները հնարավորություն են տալիս հետևելու երաժշտական գիտելիքի նոր ոլորտների ներմուծմանը, ազգային երաժշտագիտական մտքի զարգացմանը և միջազգային տերմինաբանության հետ հայերենի փոխազդեցությանը։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է տերմինագիտության, պատմական բառագիտության, երաժշտագիտության և լեզվամշակութաբանության մոտեցումները՝ ներկայացնելով հայերեն երաժշտական մասնագիտական բառապաշարի զարգացման և համակարգման հիմնական օրինաչափությունները։

Медицина

Այս աշխատությունը վերաբերում է Հայաստանի Հանրապետության ֆլորայում հանդիպող վարդազգիների (Rosaceae) ընտանիքի որոշ ծառատեսակների կամեդների (խեժանման արտազատուկների) պաշարաբանական և ֆարմակոգնոստիկ ուսումնասիրությանը՝ ընդգծելով դրանց կենսաբանական ակտիվության, քիմիական կազմի և բժշկադեղագիտական կիրառման հնարավորությունները։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է ուսումնասիրել նշված ծառատեսակների կողմից արտազատվող կամեդների առաջացման կենսաբանական մեխանիզմները, դրանց հավաքման աղբյուրները, քանակական պաշարները և տարածվածությունը Հայաստանի տարբեր էկոլոգիական գոտիներում, ինչպես նաև գնահատել դրանց դեղաբանական նշանակությունը։ Ուսումնասիրվում են կամեդների ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ լուծելիություն, խտություն, պոլիսախարիդային կազմ, ֆենոլային միացությունների պարունակություն և հակաօքսիդանտ ակտիվություն, որոնք պայմանավորում են դրանց կիրառական արժեքը բժշկության և դեղագործության մեջ։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում ֆարմակոգնոստիկ վերլուծությանը՝ հումքի մորֆոլոգիական և միկրոսկոպիկ նույնականացման, որակի գնահատման և ստանդարտացման մեթոդների կիրառմամբ։ Աշխատությունը նաև դիտարկում է նշված բնական խեժերի հնարավոր կիրառությունները՝ դեղաձևերի պատրաստման օժանդակ նյութեր, հակաբորբոքային և հակամանրէային միջոցներ, ինչպես նաև կենսաբանական ակտիվ հավելումներ ստեղծելու ուղղությամբ։ Միաժամանակ վերլուծվում են պաշարների կայուն օգտագործման և բուսական ռեսուրսների պահպանության խնդիրները՝ հաշվի առնելով էկոլոգիական հավասարակշռությունը և տնտեսապես արդյունավետ շահագործումը։ Այսպիսով, ուսումնասիրությունը կարևոր ներդրում է դեղաբույսերի գիտության և ֆարմակոգնոզիայի ոլորտում՝ նպաստելով Հայաստանի բուսական ռեսուրսների արդյունավետ և գիտականորեն հիմնավորված կիրառմանը բժշկադեղագիտական բնագավառում։

Литература

Գրականագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է 1960-ական թվականների հայ բանաստեղծության տիպաբանական առանձնահատկությունների, գեղարվեստական միտումների և բանաստեղծական մտածողության զարգացման ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում տվյալ ժամանակաշրջանի պոեզիայում ձևավորված հիմնական ուղղությունները, թեմատիկ ու ժանրային առանձնահատկությունները, ինչպես նաև տարբեր հեղինակների ստեղծագործություններին բնորոշ ընդհանրություններն ու տարբերությունները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում բանաստեղծական լեզվի, պատկերային համակարգի, քնարական հերոսի, կառուցվածքի, ոճի և արտահայտչամիջոցների փոփոխություններին։ Վերլուծվում են ավանդույթի և նորարարության փոխհարաբերությունները, նախորդ գրական փորձի վերաիմաստավորումը և նոր գեղագիտական սկզբունքների դրսևորումները։ Քննարկվում են նաև անհատական և հասարակական թեմաների արտացոլումը, ազգային մշակութային ժառանգության ընկալումը և ժամանակաշրջանի գրական միջավայրի ազդեցությունը բանաստեղծական ստեղծագործության վրա։ Տիպաբանական մոտեցումը հնարավորություն է տալիս համակարգելու տարբեր հեղինակների ու ստեղծագործական ուղղությունների միջև առկա կապերը և բացահայտելու ժամանակաշրջանի հայ պոեզիայի զարգացման ընդհանուր օրինաչափությունները։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել հայ գրականության պատմությամբ, պոեզիայի տեսությամբ և գրական տիպաբանությամբ զբաղվող գրականագետների, բանասերների ու համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։

География

Աշխատությունը տարածաշրջանային տնտեսագիտության և տնտեսական աշխարհագրության ուսումնական բնույթի գիրք է, որը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության և Լեռնային Ղարաբաղի Հանրապետության տարածքային զարգացման, տնտեսական կառուցվածքի և սոցիալական գործընթացների համակողմանի ուսումնասիրությանը՝ նախատեսված աշխարհագրության, տնտեսագիտության, տարածաշրջանային պլանավորման և սոցիալական գիտությունների ոլորտներում սովորող ուսանողների ու մասնագետների համար, գրքում ներկայացվում են երկու տարածքների տնտեսական-աշխարհագրական դիրքի առանձնահատկությունները, բնական ռեսուրսների բաշխվածությունը և դրանց ազդեցությունը տնտեսական զարգացման վրա, ինչպես նաև արտադրական ուժերի տեղաբաշխման հիմնական օրինաչափությունները, բացատրվում են արդյունաբերության և գյուղատնտեսության զարգացման տարածքային տարբերությունները, ենթակառուցվածքների, էներգետիկայի և տրանսպորտային համակարգերի դերը տնտեսական կապերի ձևավորման մեջ, մանրամասն քննարկվում են բնակչության բաշխման և ժողովրդագրական գործընթացների առանձնահատկությունները՝ ներառյալ քաղաքների զարգացումը, գյուղական բնակավայրերի կառուցվածքը և միգրացիոն շարժերը, աշխատությունը անդրադառնում է նաև սոցիալական ոլորտի զարգացման խնդիրներին՝ կրթություն, առողջապահություն և զբաղվածության կառուցվածք, ինչպես նաև տարածաշրջանային զարգացման անհամաչափությունների պատճառներին և դրանց հաղթահարման հնարավոր ուղիներին, ներկայացվում են տնտեսական պլանավորման և տարածքային քաղաքականության հիմնական մոտեցումները, գրքում ընդգծվում է տնտեսական և սոցիալական գործոնների փոխկապակցվածությունը տարածքային զարգացման գործընթացներում, աշխատությունը համադրում է աշխարհագրական, տնտեսական և սոցիոլոգիական վերլուծությունները՝ ձևավորելով տարածաշրջանի տնտեսական և սոցիալական կառուցվածքի ամբողջական պատկերացում։

Другие предметы

Նվիրված է սննդամթերքի փաթեթավորման ոլորտում պոլիմերային նյութերի կիրառության տեսական հիմքերին և գործնական տեխնոլոգիաներին՝ ընդգրկելով ինչպես նյութագիտության, այնպես էլ սննդի անվտանգության պահանջների համադրությունը, գրքում մանրամասն ներկայացվում են փաթեթավորման պոլիմերների հիմնական տեսակները՝ պոլիէթիլեն, պոլիպրոպիլեն, պոլիէթիլեն տերեֆտալատ և այլ սինթետիկ ու համակցված նյութեր, բացատրվում են դրանց ֆիզիկաքիմիական հատկությունները՝ մեխանիկական ամրություն, թափանցելիություն գազերի և խոնավության նկատմամբ, ջերմակայունություն և քիմիական կայունություն, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը սննդամթերքի պահպանման ժամկետի և որակի վրա, աշխատությունը անդրադառնում է փաթեթավորման տեխնոլոգիական գործընթացներին՝ ձևավորում, եռակցում, լամինացում և ստերիլ փաթեթավորում, ինչպես նաև ժամանակակից ավտոմատացված արտադրական գծերի կիրառությանը, առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սննդամթերքի և փաթեթավորման նյութերի փոխազդեցությանը՝ միգրացիայի երևույթներին, հնարավոր քիմիական ռեակցիաներին և առողջապահական անվտանգության գնահատմանը, ներկայացվում են նաև էկոլոգիական խնդիրները՝ պոլիմերային թափոնների ազդեցությունը շրջակա միջավայրի վրա, վերամշակման և վերօգտագործման տեխնոլոգիաները, ինչպես նաև կենսաքայքայվող նյութերի կիրառման հեռանկարները, գրքում քննարկվում են նաև միջազգային ստանդարտները և որակի վերահսկման պահանջները սննդի փաթեթավորման ոլորտում, ինչը թույլ է տալիս ապահովել արտադրանքի անվտանգությունն ու մրցունակությունը, աշխատությունը համադրում է տեսական գիտելիքները և արդյունաբերական կիրառական մոտեցումները՝ հանդիսանալով կարևոր աղբյուր սննդի տեխնոլոգիայի, քիմիական տեխնոլոգիայի և փաթեթավորման ինժեներիայի ոլորտների համար։

Педагогика

Աշխատությունը նվիրված է հանրակրթական դպրոցում առաջացող կոնֆլիկտային իրավիճակների պատճառների, զարգացման առանձնահատկությունների և դրանց հաղթահարման մանկավարժահոգեբանական մեխանիզմների ուսումնասիրությանը։ Քննարկվում են ներդպրոցական դաստիարակության համակարգի կառուցվածքը, կրթական գործընթացի մասնակիցների փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև աշակերտների, ուսուցիչների, ծնողների և դպրոցի վարչակազմի միջև ծագող տարաձայնությունների հիմնական աղբյուրները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սովորողների տարիքային և անհատական հոգեբանական առանձնահատկություններին, միջանձնային հաղորդակցության դժվարություններին, արժեքային կողմնորոշումների տարբերություններին և դպրոցական միջավայրում սոցիալական հարաբերությունների ձևավորման գործընթացներին։ Ուսումնասիրվում են կոնֆլիկտների առաջացման և զարգացման փուլերը, դրանց տեսակները, կանխարգելման հնարավորությունները և դաստիարակչական աշխատանքի արդյունավետ կազմակերպման սկզբունքները։ Անդրադարձ է կատարվում կառուցողական երկխոսության, փոխադարձ հարգանքի, համագործակցության, հուզական ինքնակարգավորման և հաղորդակցական հմտությունների զարգացման նշանակությանը։ Կարևորվում են դասղեկի, ուսուցչի, դպրոցական հոգեբանի և ծնողների համագործակցությունը, միջնորդության մեթոդների կիրառումը, ինչպես նաև աշակերտների միջև փոխըմբռնման և հանդուրժողականության մթնոլորտի ձևավորումը։ Դիտարկվում են նաև խմբային աշխատանքների, դաստիարակչական զրույցների, իրավիճակային քննարկումների, դերային խաղերի և սոցիալ-հոգեբանական վարժությունների կիրառման հնարավորությունները կոնֆլիկտների կանխարգելման ու կարգավորման գործընթացում։ Հետազոտության շրջանակում ուշադրություն է դարձվում դպրոցական կոլեկտիվի հոգեբանական մթնոլորտին, սովորողների սոցիալական հարմարմանը, վարքային դժվարությունների հաղթահարմանը և անվտանգ ու աջակցող կրթական միջավայրի ձևավորմանը։ Աշխատությունը կարևոր նշանակություն ունի ներդպրոցական հարաբերությունների բարելավման, դաստիարակչական աշխատանքի արդյունավետության բարձրացման և սովորողների սոցիալական ու հուզական զարգացման համար։ Այն կարող է օգտակար լինել մանկավարժների, դպրոցական հոգեբանների, դասղեկների, կրթության կազմակերպիչների, սոցիալական մանկավարժների և համապատասխան մասնագիտությունների ուսանողների համար։