Եվագր Պոնտացին հայ մատենագրության մեջ

Литература

Այս ուսումնասիրությունը նվիրված է Լիլիան Հելլմանի ստեղծագործություններում խղճի, բարոյական ընտրության և պատասխանատվության գաղափարների քննությանը՝ բացահայտելով դրանց դերը հեղինակի դրամատուրգիական աշխարհում և կերպարների հոգեբանական կառուցվածքում։ Հելլմանի պիեսներում մարդկային հարաբերությունները հաճախ զարգանում են բարոյական բարդ իրավիճակների պայմաններում, երբ հերոսները ստիպված են ընտրություն կատարել անձնական շահի, վախի, հավատարմության, ճշմարտության և արդարության միջև։ Այդ ընտրությունները ոչ միայն առաջ են մղում դրամատիկական գործողությունը, այլև բացահայտում են մարդու ներքին աշխարհը, նրա արժեքային համակարգը և սեփական արարքների հետևանքների նկատմամբ վերաբերմունքը։ Խղճի թեման Հելլմանի ստեղծագործություններում հանդես է գալիս որպես մարդու ներքին դատաստանի յուրահատուկ ձև։ Կերպարները կարող են փորձել արդարացնել իրենց քայլերը, թաքցնել ճշմարտությունը կամ պատասխանատվությունը փոխանցել ուրիշներին, սակայն անցյալի որոշումները շարունակում են ազդել նրանց հոգեբանական վիճակի և հարաբերությունների վրա։ Այս տեսանկյունից խիղճը ոչ միայն բարոյական չափանիշ է, այլև ներքին հակամարտության աղբյուր, որը հաճախ ավելի ուժեղ է դառնում արտաքին ճնշումներից։ Ուսումնասիրության մեջ առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում պատասխանատվության խնդրին։ Հելլմանի հերոսները գործում են այնպիսի սոցիալական և բարոյական միջավայրում, որտեղ անհատի որոշումները կարող են ազդեցություն ունենալ ոչ միայն իր, այլև շրջապատի մարդկանց կյանքի վրա։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ պատասխանատվությունից խուսափելու փորձը հաճախ հանգեցնում է նոր հակասությունների, իսկ լռությունը, անգործությունը կամ ճշմարտությունը թաքցնելը կարող են ունենալ նույնքան ծանր հետևանքներ, որքան անմիջական գործողությունը։ Այս պատճառով նրա դրամատուրգիայում բարոյական ընտրությունը հազվադեպ է ներկայացվում որպես պարզ և միանշանակ գործընթաց։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև անհատի և հասարակության փոխհարաբերությունը։ Հելլմանի ստեղծագործություններում մարդը հաճախ հայտնվում է սոցիալական ճնշումների, քաղաքական իրավիճակների, իշխանության հարաբերությունների և հասարակական կարծիքի ազդեցության ներքո։ Այդ պայմաններում սեփական խղճին հավատարիմ մնալը պահանջում է ոչ միայն ներքին համոզվածություն, այլև քաջություն։ Հեղինակը հետաքրքրված է հատկապես այն պահով, երբ անհատը պետք է որոշի՝ ենթարկվել միջավայրի պահանջներին, թե պաշտպանել իր բարոյական սկզբունքները՝ գիտակցելով հնարավոր կորուստներն ու վտանգները։ Ուսումնասիրության կարևոր ուղղություններից է լռության և մեղսակցության խնդիրը։ Հելլմանի կերպարների վարքագծում լռությունը երբեմն կարող է թվալ չեզոք դիրք, սակայն ստեղծագործությունների տրամաբանության մեջ այն հաճախ վերածվում է պատասխանատվությունից խուսափելու կամ անարդարությանն անուղղակիորեն մասնակցելու ձևի։ Այս հանգամանքը հատկապես կարևոր է հեղինակի սոցիալական և քաղաքական թեմատիկայի ուսումնասիրության համար, քանի որ բարոյական դիրքորոշումը դրսևորվում է ոչ միայն այն բանում, թե մարդն ինչ է անում, այլև այն հարցում, թե ինչի դեմ է նա պատրաստ խոսել և ինչի նկատմամբ է ընտրում լռել։ Հելլմանի դրամատուրգիայի առանձնահատկություններից է նաև կերպարների հոգեբանական երկիմաստությունը։ Նրա հերոսները սովորաբար չեն բաժանվում պարզապես «բարի» և «չար» կողմերի։ Նրանց գործողությունների հիմքում կարող են միաժամանակ լինել սերը, վախը, շահը, նախանձը, հավակնությունը, հավատարմությունը կամ ինքնապաշտպանության ցանկությունը։ Այդ բազմաշերտությունը հնարավորություն է տալիս բարոյական խնդիրները ներկայացնել ավելի իրատեսական կերպով և ցույց տալ, որ պատասխանատվության հարցը հաճախ առաջանում է հենց հակասական իրավիճակներում, երբ ճիշտ որոշումը հեշտ չէ։ Խղճի և պատասխանատվության թեմաները կապված են նաև հիշողության հետ։ Անցյալում կատարված գործողությունները Հելլմանի ստեղծագործություններում հաճախ չեն անհետանում ժամանակի հետ, այլ շարունակում են գոյություն ունենալ կերպարների գիտակցության մեջ։ Հիշողությունը կարող է վերածվել մեղքի, զղջման կամ ինքնադատաստանի աղբյուրի և ստիպել մարդուն վերադառնալ նախկին ընտրություններին։ Այսպիսով, անցյալը դառնում է ներկայի բարոյական խնդիրների անբաժանելի մասը։ Ուսումնասիրությունը ցույց է տալիս, որ Հելլմանի ստեղծագործությունների արժեքավոր կողմերից մեկը մարդու բարոյական պատասխանատվության նկատմամբ հետևողական հետաքրքրությունն է։ Նրա դրամատուրգիան ընթերցողին և հանդիսատեսին ստիպում է ոչ միայն հետևել գործողությունների զարգացմանը, այլև գնահատել կերպարների ընտրությունները, դրանց պատճառները և հետևանքները։ Խիղճը, պատասխանատվությունը, մեղավորությունը, լռությունը, ճշմարտությունը և բարոյական դիմադրությունը միավորվում են՝ ստեղծելով մարդկային վարքագծի բարդ և հակասական պատկերը։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ամերիկյան գրականությամբ, դրամատուրգիայով, բարոյափիլիսոփայական խնդիրներով և XX դարի մշակութային ու հասարակական գործընթացներով հետաքրքրվող ընթերցողներին՝ հնարավորություն տալով ավելի խորությամբ հասկանալու Լիլիան Հելլմանի ստեղծագործությունների գաղափարական բովանդակությունն ու կերպարների ներքին դրամատիզմը։

Политология

Այս գիրքը նվիրված է 19-20-րդ դարերում Երուսաղեմում հայկական տպագրության պատմության, զարգացման փուլերի և մշակութային նշանակության ուսումնասիրությանը։ Աշխատանքում ներկայացվում է Սրբոց Հակոբյանց վանքի տպարանի գործունեությունը, որը կարևոր դեր է ունեցել հայկական գրահրատարակչության պահպանման և զարգացման գործում, ինչպես նաև ուսումնասիրվում են այնտեղ տպագրված գրքերի, պարբերականների և այլ հրատարակությունների առանձնահատկությունները։ Գրքում վերլուծվում են Երուսաղեմի հայկական համայնքի դերը հայ գրքի տարածման, հոգևոր և գիտամշակութային կյանքի պահպանման գործում, ինչպես նաև տպագրական ավանդույթների կապը սփյուռքահայ մշակույթի հետ։ Աշխատանքը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմել հայկական տպագրության միջազգային կենտրոններից մեկի պատմական նշանակության մասին և ուսումնասիրել գրքի միջոցով ազգային ինքնության պահպանման գործընթացները։ Այն կարող է օգտակար լինել հայագետների, մատենագետների, պատմաբանների, գրականագետների, մշակույթի ուսումնասիրողների, ուսանողների և հայկական տպագրության պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Другие предметы

Այս նյութը ներկայացնում է հայկական ճարտարապետությանը նվիրված հանձնարարական գրականության համակարգված ցանկ, որը նախատեսված է մշակույթի և արվեստի ժողովրդական համալսարանի ունկնդիրների համար՝ որպես ուսումնական և ճանաչողական ուղեցույց։ Այն ընդգրկում է այնպիսի աշխատություններ, որոնք լուսաբանում են հայկական ճարտարապետության պատմական զարգացման հիմնական փուլերը՝ սկսած վաղ քրիստոնեական շրջանից մինչև միջնադարյան վանական համալիրների ձևավորումը և հետագա դարերի քաղաքաշինական ու եկեղեցաշինական ավանդույթները։ Ցանկում ընդգրկված գրականությունը անդրադառնում է ճարտարապետական հուշարձանների կառուցվածքային առանձնահատկություններին, գեղարվեստական լուծումներին, տարածաշրջանային դպրոցների ձևավորմանը և ազգային ճարտարապետական ոճի զարգացման օրինաչափություններին։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հետազոտություններին, որոնք վերլուծում են հայկական ճարտարապետության կապը պատմական միջավայրի, կրոնական պատկերացումների և հասարակական կյանքի կազմակերպման հետ։ Նյութը ծառայում է որպես կրթական գործիք՝ նպաստելով հայկական ճարտարապետական ժառանգության ավելի խորքային ընկալմանը և դրա արժեքի գիտակցմանը։

Другие предметы

Գիրքը «Հոգեֆիզիոլոգիա»՝ Գրիգորյան Վ.-ի, ուսումնասիրում է մարդու հոգեբանական պրոցեսների և նյարդաբանական համակարգի ֆիզիոլոգիական հիմքերը: Այն ներկայացնում է, թե ինչպես նյարդային և հորմոնալ մեխանիզմները ներգործում են մարդու վարքի, զգացումների, հիշողության և ինտելեկտուալ գործունեության վրա: Հիմնական թեմաները ներառում են՝ Նյարդային համակարգի ֆունկցիաներ – կենտրոնական և կողմնային նյարդային համակարգի գործունեություն, սինապտիկ փոխանցումներ։ Հոգեբանական պրոցեսների ֆիզիոլոգիա – զգայունություն, ընկալում, ուշադրություն, հիշողություն և սովորեցում։ Հորմոնների և նյարդանվիճակների ազդեցությունը – հույզեր, էմոցիաներ, դրդապատճառներ, սթրեսային արձագանքներ։ Գիրքը նախատեսված է հոգեբանության, բժշկության, կենսաբանության և նյարդաբանության ոլորտների ուսանողների և մասնագետների համար, ովքեր ցանկանում են հասկանալ մարդու հոգեբանական և ֆիզիոլոգիական համակարգերի փոխհարաբերությունը:

История

Այս թեման վերաբերում է Եվրոպայի հյուսիս-արևմուտքում գտնվող ամենաազդեցիկ և պատմականորեն կարևոր պետություններից մեկին՝ Մեծ Բրիտանիային, որը հանդիսանում է զարգացած արդյունաբերական, քաղաքական և մշակութային կենտրոն համաշխարհային մակարդակով։ Միացյալ Թագավորությունը կազմված է չորս պատմական մասերից՝ Անգլիա, Շոտլանդիա, Ուելս և Հյուսիսային Իռլանդիա, որոնք միասին ձևավորում են միասնական պետական համակարգ՝ սահմանադրական միապետության ձևով, որտեղ պետության գլուխը թագավորն է, իսկ իրական գործադիր իշխանությունը իրականացնում է խորհրդարանը և վարչապետը։ Երկիրը հայտնի է իր երկար պատմությամբ, որը ներառում է հին կելտական և հռոմեական ժամանակաշրջաններ, միջնադարյան թագավորությունների ձևավորում, ինչպես նաև Բրիտանական կայսրության վերելք, որը XIX դարում դարձել էր աշխարհի ամենամեծ կայսրությունը և մեծ ազդեցություն ուներ տարբեր մայրցամաքների քաղաքական, տնտեսական և մշակութային զարգացման վրա։ Մեծ Բրիտանիան համարվում է արդյունաբերական հեղափոխության ծննդավայրը, որտեղ XVIII–XIX դարերում սկսված տեխնոլոգիական և տնտեսական փոփոխությունները խորապես փոխեցին ամբողջ աշխարհի արտադրական համակարգերը, քաղաքային կյանքի կառուցվածքը և սոցիալական հարաբերությունները։ Երկրի մայրաքաղաք Լոնդոնը հանդիսանում է համաշխարհային ֆինանսական, մշակութային և քաղաքական կարևոր կենտրոններից մեկը, որտեղ գտնվում են միջազգային կազմակերպություններ, բանկեր և խոշոր ընկերություններ։ Մեծ Բրիտանիայի մշակույթը մեծ ազդեցություն է ունեցել համաշխարհային գրականության, երաժշտության և արվեստի վրա՝ տալով այնպիսի մեծ գրողներ և մտածողներ, ինչպիսիք են Ուիլյամ Շեքսպիրը և Չարլզ Դիքենսը, ինչպես նաև երաժշտական և գիտական կարևոր ներդրումներ։ Երկրի կրթական համակարգը հայտնի է իր բարձր որակով՝ ներառելով այնպիսի համալսարաններ, ինչպիսիք են Օքսֆորդը և Քեմբրիջը, որոնք համարվում են աշխարհի ամենահեղինակավոր ուսումնական կենտրոններից։ Մեծ Բրիտանիան նաև կարևոր դեր ունի միջազգային քաղաքականության մեջ՝ լինելով բազմաթիվ միջազգային կազմակերպությունների անդամ և ունենալով մեծ ազդեցություն համաշխարհային դիվանագիտության և տնտեսության վրա։ Այս պետության պատմությունը, մշակույթը և քաղաքական համակարգը միասին ձևավորում են այն որպես ժամանակակից աշխարհի ամենաազդեցիկ երկրներից մեկը, որը շարունակում է պահպանել իր գլոբալ նշանակությունը և զարգացած պետական կառույցները։

Технология

Աշխատությունը նվիրված է գրունտային պատվարների և բնական ու արհեստական լանջերի անվտանգության գնահատման մեթոդների մշակմանը՝ հաշվի առնելով սեյսմիկ ազդեցությունները։ Ուսումնասիրվում են այդ կառույցների և գրունտային զանգվածների կայունության վրա ազդող հիմնական գործոնները, դրանց մեխանիկական հատկությունները, երկրաբանական պայմանները և երկրաշարժերի ժամանակ առաջացող դինամիկ բեռնվածքները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում սեյսմիկ տատանումների հետևանքով գրունտում առաջացող լարումների և դեֆորմացիաների գնահատմանը, լանջերի կայունության փոփոխությանը և հնարավոր սահքային գործընթացների ձևավորման պայմաններին։ Քննարկվում են գրունտային պատվարների կառուցվածքային առանձնահատկությունները, հիմքի և պատվարային մարմնի փոխազդեցությունը, ջրահագեցվածության ազդեցությունը և տարբեր ուժգնության սեյսմիկ բեռնվածքների դեպքում կառույցի վարքագիծը։ Վերլուծվում են հաշվարկային և մոդելավորման մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատել կայունության պաշարը, բացահայտել առավել վտանգավոր հատվածները և կանխատեսել հնարավոր վնասումների զարգացման ընթացքը։ Անդրադարձ է կատարվում անվտանգության չափանիշների սահմանմանը, դիտարկումների և տեխնիկական վերահսկողության տվյալների օգտագործմանը, ինչպես նաև ռիսկերի նվազեցման համար համապատասխան ինժեներական միջոցառումների ընտրությանը։ Կարևորվում է երկրաբանական, հիդրոերկրաբանական և սեյսմոլոգիական տվյալների համալիր կիրառումը՝ առավել հիմնավորված գնահատականներ ստանալու նպատակով։ Մշակվող մոտեցումները կարող են կիրառվել ինչպես գործող կառույցների տեխնիկական վիճակի գնահատման, այնպես էլ նոր պատվարների և լանջային համակարգերի նախագծման ժամանակ։ Աշխատությունը կարող է օգտակար լինել հիդրոտեխնիկների, երկրատեխնիկների, շինարարական ճարտարագետների, սեյսմակայուն շինարարության մասնագետների, հետազոտողների, դասախոսների և ուսանողների համար։