Ֆինանսների էությունն ու ծագումը, դրամաշրջանառություն, դրամի շրջապտույտի արագությունը

Педагогика

Այս գիտական աշխատությունը նվիրված է դպրոցականների շարժողական պատրաստության մարզական ուղղվածության մեթոդիկայի ուսումնասիրությանը։ Գրքում ներկայացվում են շարժողական ունակությունների զարգացման տեսական հիմքերը, տարիքային առանձնահատկությունները և ֆիզիկական պատրաստության հիմնական բաղադրիչները՝ ուժ, արագություն, դիմացկունություն, ճկունություն և կոորդինացիա։ Հեղինակը վերլուծում է մարզական ուղղվածությամբ ֆիզիկական դաստիարակության կազմակերպման սկզբունքները դպրոցական կրթական համակարգում՝ ընդգծելով ուսումնական ծրագրերի և մարզական բեռնվածության ճիշտ համադրության անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունում քննարկվում են նաև մարզման մեթոդները՝ խաղային վարժություններ, շրջանային մարզումներ, ինտերվալային բեռնվածություն և անհատականացված մոտեցումներ, որոնք նպաստում են սովորողների շարժողական կարողությունների արդյունավետ զարգացմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում առողջության պահպանմանը, գերծանրաբեռնվածության կանխարգելմանը և շարժողական ակտիվության երկարաժամկետ խթանմանը։ Գիրքը նախատեսված է ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչների, մարզիչների, մանկավարժների, սպորտային մասնագետների և ուսանողների համար՝ առաջարկելով տեսական և գործնական լուծումներ դպրոցականների մարզական պատրաստության արդյունավետ կազմակերպման համար։

Лингвистика

Այս գիրքը նախատեսված է հայոց լեզվի՝ մայրենիի ուսուցման և կիրառման հմտությունների զարգացման համար՝ ընդգրկելով լեզվի հիմնական կանոններն ու գործնական կիրառությունները։ Այն ներկայացնում է քերականության, ուղղագրության, կետադրության և խոսքի մշակույթի հիմնական սկզբունքները՝ պարզ և մատչելի ձևով։ Գրքում ներառված են վարժություններ, օրինակներ և առաջադրանքներ, որոնք նպաստում են լեզվական գիտելիքների ամրապնդմանը և ճիշտ գրավոր ու բանավոր խոսքի ձևավորմանը։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում բառապաշարի հարստացմանը և լեզվական ճիշտ արտահայտման մշակույթի զարգացմանը։ Գիրքը օգտակար է տարբեր տարիքի սովորողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են բարելավել իրենց մայրենի լեզվի իմացությունը։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է ոչխարների ստամոքսաղիքային համակարգում մակաբուծող նեմատոդների ազդեցության ուսումնասիրությանը մսի որակական ցուցանիշների և կենդանիների ընդհանուր արտադրողականության տեսանկյունից։ Հետազոտության շրջանակում դիտարկվում են մակաբուծային վարակների ազդեցությամբ կենդանու օրգանիզմում առաջացող ֆիզիոլոգիական և նյութափոխանակային փոփոխությունները, որոնք կարող են անդրադառնալ աճի տեմպի, մարմնի զանգվածի, սննդանյութերի յուրացման և վերջնական արտադրանքի բնութագրերի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ստամոքսաղիքային նեմատոդների ազդեցությանը մարսողական համակարգի բնականոն գործունեության վրա, քանի որ մակաբուծային ծանրաբեռնվածությունը կարող է խանգարել սննդանյութերի արդյունավետ օգտագործմանը և փոխել կենդանու սննդային վիճակը։ Քննության են առնվում վարակված և չվարակված կենդանիներից ստացված մսի տարբեր ցուցանիշների համեմատական գնահատման հնարավորությունները՝ ներառելով դրա ֆիզիկաքիմիական, սննդային և տեխնոլոգիական հատկությունները։ Ուսումնասիրության առարկա կարող են լինել մսի խոնավության, սպիտակուցների, ճարպերի և այլ բաղադրիչների հարաբերակցությունը, ինչպես նաև այն հատկանիշները, որոնք կարևոր են արտադրանքի սննդային արժեքի և վերամշակման համար։ Հետազոտության ընթացքում կարևոր է մակաբուծային վարակվածության աստիճանի և մսի որակի փոփոխությունների միջև հնարավոր կապերի բացահայտումը, ինչը հնարավորություն է տալիս գնահատելու հիվանդությունների ոչ միայն անասնաբուժական, այլև տնտեսական նշանակությունը։ Անդրադարձ է կատարվում նաև կենդանիների ընդհանուր առողջական վիճակին, աճի և զարգացման ցուցանիշներին ու սպանդային արտադրողականությանը՝ դրանք դիտարկելով մակաբուծային հիվանդությունների ազդեցության համալիր գնահատման շրջանակում։ Նման ուսումնասիրությունները կարող են նպաստել ոչխարաբուծական տնտեսություններում կենդանիների առողջության վերահսկման և մակաբուծային հիվանդությունների կանխարգելման ծրագրերի արդյունավետության գնահատմանը։ Հատուկ նշանակություն ունի անասնաբուժական հսկողության և կենդանիների պահվածքի պատշաճ կազմակերպման դերը՝ առողջ կենդանիներից անվտանգ և որակյալ արտադրանք ստանալու համար։ Աշխատությունն ունի գիտական և կիրառական նշանակություն անասնաբուժության, մակաբուծաբանության, ոչխարաբուծության և սննդամթերքի որակի ուսումնասիրության համար՝ նպաստելով մակաբուծային վարակների տնտեսական հետևանքների գնահատմանը և կենդանական ծագման արտադրանքի որակի պահպանմանն ուղղված միջոցառումների գիտական հիմնավորմանը։

Экономика

Պատմագիտական և մամուլագիտական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է XIX դարի երկրորդ կեսի կովկասյան մամուլի նյութերում հայկական հասարակական, քաղաքական և մշակութային կյանքի ներկայացման ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հայ բնակչությանը, Հայաստանի պատմական տարածքներին, հասարակական հարաբերություններին, կրթությանը, մշակույթին, տնտեսական կյանքին և ազգային խնդիրներին վերաբերող հրապարակումները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն հարցին, թե պարբերական մամուլն ինչպես է ներկայացրել ժամանակաշրջանի հայ հասարակության առօրյան, կարևոր իրադարձությունները, մտավոր և մշակութային զարգացումները, ինչպես նաև տարածաշրջանի տարբեր ժողովուրդների փոխհարաբերությունները։ Քննարկվում են հրապարակումների թեմատիկ ուղղությունները, տեղեկատվության մատուցման առանձնահատկությունները և տարբեր ժամանակահատվածներում հայկական խնդիրների լուսաբանման փոփոխությունները։ Մամուլի նյութերը դիտարկվում են նաև որպես պատմական սկզբնաղբյուրներ, որոնք հնարավորություն են տալիս լրացնել տվյալ ժամանակաշրջանի հասարակական և մշակութային կյանքի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Աշխատանքում կարևորվում է պարբերական մամուլի աղբյուրագիտական նշանակությունը և դրա օգտագործման հնարավորությունը XIX դարի հայոց պատմության տարբեր հարցերի ուսումնասիրության համար։ Հետազոտությունը կարող է օգտակար լինել պատմաբանների, մամուլի պատմության մասնագետների, կովկասագետների, աղբյուրագետների, ուսանողների և XIX դարի հայ հասարակական ու մշակութային կյանքով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանում բուծվող կիսակոպտաբուրդ և կիսանրբագեղմ ոչխարների արյան ու մաշկի կենսաքիմիական ցուցանիշների համեմատական ուսումնասիրությանը և դրանց՝ կենդանիների ցեղային, տարիքային ու սեռային առանձնահատկությունների հետ ունեցած կապերի բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում սպիտակուցային, ածխաջրային և լիպիդային նյութափոխանակությունը բնութագրող մի շարք ցուցանիշներ են, որոնք հնարավորություն են տալիս գնահատելու տարբեր ցեղատիպերի օրգանիզմում ընթացող նյութափոխանակային գործընթացների առանձնահատկությունները։ Ուսումնասիրվում են արյան ընդհանուր սպիտակուցի և սպիտակուցային ֆրակցիաների հարաբերակցությունները, գլյուկոզի ու լակտատի պարունակությունը և նյութափոխանակային գործընթացներին մասնակցող որոշ ֆերմենտների ակտիվությունը։ Զուգահեռաբար դիտարկվում են մաշկային հյուսվածքի համապատասխան կենսաքիմիական առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով մաշկի անմիջական մասնակցությունը բրդածածկույթի ձևավորման գործընթացներին։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում տարիքային և սեռային տարբերություններին՝ պարզելու համար, թե կենդանու զարգացման ընթացքում ինչպես են փոփոխվում ուսումնասիրվող կենսաքիմիական բնութագրերը և որքանով են այդ փոփոխությունները տարբերվում առանձին ցեղային խմբերի միջև։ Կարևորվում է նաև մաշկի ֆոսֆոլիպիդային բաղադրության ուսումնասիրությունը, քանի որ լիպիդային բաղադրիչները նշանակություն ունեն մաշկային հյուսվածքի կառուցվածքային և նյութափոխանակային գործընթացներում։ Հետազոտության մյուս կարևոր ուղղությունը կենսաքիմիական ցուցանիշների և բրդի ֆիզիկատեխնիկական հատկությունների միջև հնարավոր փոխկապակցվածությունների բացահայտումն է։ Այդ համադրումը հնարավորություն է տալիս նյութափոխանակային առանձնահատկությունները դիտարկել ոչ միայն կենդանու ֆիզիոլոգիական վիճակի, այլև բրդային արտադրողականության տեսանկյունից։ Կիսակոպտաբուրդ և կիսանրբագեղմ ոչխարների տվյալների համեմատությունը նպաստում է ցեղային տարբերությունների կենսաբանական հիմքերի ավելի ամբողջական ընկալմանը և հնարավորություն է տալիս գնահատելու նյութափոխանակության որոշ ցուցանիշների նշանակությունը կենդանիների արտադրողական հատկանիշների ձևավորման ընթացքում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է կենդանիների կենսաքիմիայի, ֆիզիոլոգիայի և անասնաբուծության մոտեցումները՝ Հայաստանում բուծվող ոչխարների կենսաբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրման և դրանց արտադրողական հատկանիշների գիտական գնահատման նպատակով։

Психология

Աշխատությունը նվիրված է կրտսեր դեռահասների ագրեսիվության ոչ ադեկվատ ինքնագնահատականի և դրա դրսևորումների միջև փոխկապակցվածության ուսումնասիրությանը, ինչպես նաև համապատասխան հոգեբանական հաղթահարման ուղիների բացահայտմանը։ Հետազոտության կենտրոնում դեռահասության սկզբնական շրջանն է, երբ անձի ինքնագիտակցությունը, ինքնագնահատականը, սոցիալական դիրքի ընկալումը և հասակակիցների հետ հարաբերությունները գտնվում են ակտիվ ձևավորման փուլում։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում է, թե ինչպես կարող է սեփական ագրեսիվ վարքի ոչ ճիշտ կամ խեղաթյուրված գնահատումը կապված լինել դեռահասի հուզական վիճակի, վարքային արձագանքների և միջանձնային հարաբերությունների հետ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ինքնագնահատականի և իրական վարքային դրսևորումների հնարավոր անհամապատասխանությանը, ինչպես նաև այն հոգեբանական գործոններին, որոնք կարող են նպաստել ագրեսիվ արձագանքների առաջացմանը կամ պահպանմանը։ Հետազոտությունը կարող է ներառել դեռահասների ինքնագնահատականի, ագրեսիվության մակարդակի, հուզական ինքնակարգավորման և հաղորդակցական առանձնահատկությունների գնահատում՝ նպատակ ունենալով բացահայտել դրանց միջև առկա օրինաչափությունները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում նաև հոգեբանական միջամտությունների և կանխարգելիչ աշխատանքի հնարավորություններին։ Դրանց թվում կարող են դիտարկվել ինքնաճանաչման և ինքնագնահատականի շտկման, հույզերի կառավարման, հաղորդակցական հմտությունների զարգացման, կոնֆլիկտների խաղաղ կարգավորման և վարքի ինքնակարգավորման մեթոդները։ Աշխատությունը շեշտադրում է դեռահասների ագրեսիվ վարքը միայն որպես անցանկալի վարքային դրսևորում չդիտարկելու կարևորությունը և այն հասկանալու անհրաժեշտությունը՝ հաշվի առնելով անձի ինքնընկալումը, սոցիալական միջավայրը և տարիքային զարգացման առանձնահատկությունները։ Հետազոտության արդյունքները կարող են օգտակար լինել դպրոցական հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիալական աշխատողների, ծնողների և դեռահասների հետ աշխատող մասնագետների համար՝ ագրեսիվ վարքի կանխարգելման և հոգեբանական աջակցության արդյունավետ մոտեցումներ մշակելիս։