Откройте для себя другие интересные и полезные материалы
Вот коллекция других файлов, которые могут вас заинтересовать и помочь в учебе или творческой работе. Чтобы увидеть больше, вы можете перейти в раздел материаловДругие предметы
Համաշխարհային գրականության հայերեն թարգմանությունները (1512 - 1920): Մատենագիտական ուղեցույց: Պրակ երկրորդ: Արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունները (1708-1920)
Աշխատանքը մատենագիտական բնույթի համապարփակ ուղեցույց է, որը նվիրված է արտասահմանյան գրականության հայերեն թարգմանությունների համակարգված գրանցմանը և նկարագրությանը 1708-1920 թվականների ժամանակահատվածում։ Այն արժեքավոր աղբյուր է հայերեն թարգմանական գրականության պատմությունը, հայ գրքի զարգացման ընթացքը և հայ ընթերցողական մշակույթի ձևավորումը ուսումնասիրողների համար։ Ուղեցույցի հիմնական նպատակն է մեկ ամբողջության մեջ ներկայացնել տարբեր ժամանակաշրջաններում հայերեն թարգմանված օտարալեզու գրական ստեղծագործությունները՝ հնարավորինս հստակ մատենագիտական տվյալներով։ Նման աշխատանքը կարևոր է հատկապես այն պատճառով, որ հայերեն թարգմանական գրականությունը ձևավորվել է տարբեր մշակութային միջավայրերի և լեզուների հետ երկարատև շփման արդյունքում։ Ներառված նյութերի միջոցով հնարավոր է ուսումնասիրել, թե որ երկրների և ժողովուրդների գրականությունն է թարգմանվել հայերեն, ինչ հեղինակների և ստեղծագործությունների նկատմամբ է ձևավորվել հետաքրքրություն, և ինչպես են այդ նախասիրությունները փոփոխվել ժամանակի ընթացքում։ Մատենագիտական նկարագրությունները կարող են տեղեկություններ տրամադրել թարգմանված ստեղծագործության հեղինակի, վերնագրի, թարգմանչի, հրատարակության վայրի, հրատարակչի, տարեթվի, ծավալի և այլ գրքային տվյալների վերաբերյալ։ Այդպիսի համակարգված տվյալները հնարավորություն են տալիս նույնականացնել առանձին հրատարակություններն ու տարբերակները, հետևել դրանց տարածմանը և ուսումնասիրել հայերեն թարգմանությունների հրատարակչական պատմությունը։ Աշխատանքը կարող է կարևոր նշանակություն ունենալ նաև թարգմանիչների գործունեության ուսումնասիրության համար։ Հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման մեջ թարգմանիչները հանդես են եկել որպես տարբեր մշակույթների և հայ ընթերցողի միջև կապող օղակներ՝ նպաստելով օտար գրական, գիտական, փիլիսոփայական և մշակութային գաղափարների ներթափանցմանը հայ մտավոր կյանք։ Թարգմանիչների անունների և նրանց կատարած աշխատանքների համակարգումը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրանց ներդրումը հայ գրականության և մշակույթի զարգացման գործում։ Ժամանակագրական ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու թարգմանական գործընթացի զարգացմանը մի քանի դարերի ընթացքում։ Այս ժամանակահատվածում փոփոխվել են ինչպես հայ գրքի հրատարակության կենտրոնները, այնպես էլ հայ ընթերցողի մշակութային պահանջները և արտաքին աշխարհի հետ կապերի բնույթը։ Հետևաբար մատենագիտական նյութը կարող է ծառայել ոչ միայն գրքերի հաշվառման, այլև պատմամշակութային գործընթացների ուսումնասիրության համար։ Ուղեցույցի կարևոր առանձնահատկություններից է նաև օտար գրականության լայն ընդգրկումը։ Հայերեն են թարգմանվել տարբեր ժողովուրդների և գրական ավանդույթների ներկայացուցիչների ստեղծագործություններ, և դրանց մատենագիտական համախմբումը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու հայ մշակույթի՝ եվրոպական և այլ գրականությունների հետ ունեցած փոխազդեցությունների մասին։ Այդ տեսանկյունից աշխատանքը կարող է օգտագործվել համեմատական գրականագիտության և մշակութային փոխանակումների ուսումնասիրության ժամանակ։ Մատենագիտական համակարգումը կարևոր նշանակություն ունի նաև գրադարանների և գիտական հաստատությունների համար։ Այն կարող է օգնել բացահայտելու առանձին հրատարակությունների առկայությունը տարբեր հավաքածուներում, ճշգրտելու գրքերի նկարագրությունները և համալրելու ազգային մատենագիտական ռեսուրսները։ Հատկապես արժեքավոր են այն հրատարակությունների վերաբերյալ տվյալները, որոնք հազվագյուտ են կամ պահպանվել են սահմանափակ թվով օրինակներով։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել նաև թարգմանական գրականության ժանրային և թեմատիկ պատկերը ուսումնասիրելու համար։ Մատենագիտական տվյալների վերլուծությունը հնարավորություն է տալիս առանձնացնելու գեղարվեստական գրականության, պոեզիայի, արձակի, դրամատուրգիայի և այլ գրական ուղղությունների ներկայացվածությունը, ինչպես նաև դիտարկելու դրանց հարաբերական տարածվածությունը տարբեր ժամանակաշրջաններում։ Այսպիսով, ուղեցույցը կարող է հիմք ծառայել ոչ միայն առանձին գրքերի որոնման, այլև հայերեն թարգմանական գրականության զարգացման ընդհանուր միտումների ուսումնասիրության համար։ Աշխատանքի գիտական նշանակությունը պայմանավորված է նրա՝ որպես սկզբնաղբյուրային նշանակություն ունեցող մատենագիտական նյութի արժեքով։ Այն համակարգում է մեծածավալ գրքային տեղեկատվություն և այն դարձնում հասանելի գրականագետներին, մատենագետներին, գրադարանագետներին, թարգմանության պատմությամբ զբաղվող մասնագետներին և հայ մշակույթի ուսումնասիրողներին։ Ընդհանուր առմամբ, ուղեցույցը ներկայացնում է 1708-1920 թվականների ընթացքում հայերեն թարգմանված արտասահմանյան գրականության մատենագիտական պատկերը՝ նպաստելով հայ թարգմանական մշակույթի պատմության վերականգնմանը, հայ գրքի զարգացման ընթացքի ուսումնասիրությանը և հայ մշակույթի՝ համաշխարհային գրական գործընթացների հետ փոխհարաբերությունների բացահայտմանը։
Обновлено. 2026-09-15
История
Շնորհ ի վերուստ․ առասպել, ծես և պատմություն
Աշխատությունը նվիրված է առասպելի, ծեսի և պատմության փոխհարաբերությունների ուսումնասիրությանը՝ բացահայտելով դրանց դերը հասարակությունների աշխարհընկալման, մշակութային հիշողության և ինքնության ձևավորման գործընթացներում։ Առասպելը դիտարկվում է որպես ավանդական մտածողության կարևոր արտահայտություն, որի միջոցով մարդիկ իմաստավորում են աշխարհի ծագումը, բնական ու հասարակական երևույթները, մարդկային կյանքի տարբեր փուլերը և իրենց համայնքի անցյալը։ Ծեսը ներկայացվում է որպես մշակութային հիշողության պահպանման և փոխանցման գործուն ձև, որի խորհրդանշական գործողությունները կապում են անհատին համայնքի ավանդույթների, հավատալիքների և արժեքային համակարգի հետ։ Պատմության հետ առասպելական ու ծիսական պատկերացումների կապի ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս հասկանալու, թե ինչպես են հասարակական հիշողությունը, ավանդական պատմությունները և խորհրդանշական համակարգերը մասնակցում անցյալի մեկնաբանմանը։ Աշխատության թեմատիկ շրջանակը կարևոր է նաև ժողովրդական հավատալիքների, կրոնական պատկերացումների, ծիսական վարքագծի և մշակութային ժառանգության փոխկապակցվածությունը ճանաչելու տեսանկյունից։ Առասպելի, ծեսի և պատմական գիտակցության համադրական ուսումնասիրությունը նպաստում է մշակութային երևույթների ավելի ամբողջական ընկալմանը՝ դրանք դիտարկելով իրենց սոցիալական և պատմական միջավայրում։ Հրատարակությունը կարող է օգտակար լինել առասպելագետներին, ազգագրագետներին, կրոնագետներին, պատմաբաններին, մշակութաբաններին և ավանդական մշակույթով հետաքրքրվող ուսանողներին։
Обновлено. 2026-10-31
Право
ՍԱՀՄԱՆԱԴՐԱԿԱՆ ՎԵՐԱՀՍԿՈՂՈՒԹՅՈՒՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱՕԺԱՆԴԱԿ ՁԵՌՆԱՐԿ ԲՈՒՀԵՐԻ ՈՒՍԱՆՈՂՆԵՐԻ ՀԱՄԱՐ
Սահմանադրական վերահսկողության հիմնահարցերին նվիրված ուսումնական-օժանդակ ձեռնարկ է, որը նախատեսված է բուհերի ուսանողների համար և նպատակ ունի ներկայացնել սահմանադրական արդարադատության տեսական հիմքերը և կիրառական առանձնահատկությունները։ Գրքում բացատրվում է սահմանադրական վերահսկողության էությունը՝ որպես սահմանադրության գերակայության ապահովման հիմնական մեխանիզմ, ինչպես նաև դրա դերը իրավական պետության կայացման գործընթացում։ Աշխատության մեջ մանրամասն քննարկվում են սահմանադրական դատարանի գործառույթները, նորմերի սահմանադրականության ստուգման ընթացակարգերը, իրավական ակտերի վիճարկման կարգը և իրավասու սուբյեկտների շրջանակը։ Հեղինակը անդրադառնում է նաև մարդու իրավունքների պաշտպանության և սահմանադրական վերահսկողության փոխկապակցվածությանը, ինչպես նաև սահմանադրական նախադեպերի նշանակությանը իրավական համակարգի զարգացման մեջ։ Գիրքը համադրում է տեսական մոտեցումները և գործնական օրինակները՝ օգնելով ուսանողներին ավելի խորությամբ հասկանալ սահմանադրական վերահսկողության մեխանիզմները և դրանց կիրառությունը տարբեր իրավական իրավիճակներում։
Обновлено. 2026-10-23
Биология
Արփի լճի և նրա ջրահավաք ավազանի էկոլոգիական գնահատականը և տարածքի կառավարումը
Բնապահպանական և աշխարհագրական բնույթի այս աշխատանքը նվիրված է Արփի լճի և նրա ջրահավաք ավազանի էկոլոգիական վիճակի համալիր գնահատմանը, բնական ռեսուրսների պահպանության հիմնախնդիրներին և տարածքի արդյունավետ կառավարման ուղիների ուսումնասիրությանը։ Քննության են առնվում լճի ու ջրահավաք ավազանի ֆիզիկաաշխարհագրական առանձնահատկությունները, կլիմայական պայմանները, ջրագրական ցանցը, հողային ծածկույթը և բնական էկոհամակարգերի կառուցվածքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ջրային ռեսուրսների որակական և քանակական բնութագրերին, լճի հիդրոլոգիական ռեժիմին, կենսաբազմազանությանը և էկոհամակարգերի վրա բնական ու մարդածին գործոնների ազդեցությանը։ Վերլուծվում են ջրահավաք ավազանում իրականացվող գյուղատնտեսական գործունեության, արոտավայրերի օգտագործման, հողերի էրոզիայի և հնարավոր աղտոտման աղբյուրների ազդեցությունները լճի էկոլոգիական հավասարակշռության վրա։ Քննարկվում են նաև ջրային և ցամաքային էկոհամակարգերի փոխկապակցվածությունը, հազվագյուտ ու պահպանության կարիք ունեցող տեսակների կենսամիջավայրերի պահպանությունը և տարածքի բնապահպանական նշանակությունը։ Ուսումնասիրության շրջանակներում դիտարկվում են էկոլոգիական մշտադիտարկման, ջրի որակի գնահատման, աշխարհագրական տեղեկատվական համակարգերի կիրառման և տարածքային կառավարման մեթոդները։ Անդրադարձ է կատարվում բնության հատուկ պահպանվող տարածքների կառավարման, բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման, էկոլոգիական ռիսկերի նվազեցման և բնապահպանական միջոցառումների մշակման հնարավորություններին։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել էկոլոգիայի, ջրաբանության, բնապահպանական կառավարման, ֆիզիկական աշխարհագրության և բնական ռեսուրսների պահպանության ոլորտների մասնագետների ու հետազոտողների համար։
Обновлено. 2026-10-08
Сельское хозяйство
Նոր գրքեր: Գյուղատնտեսություն: Ինֆորմացիոն ցանկ = Новые книги. Сельское хозяйство. Информационный указатель (1975, №5)
Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է գյուղատնտեսության ոլորտում նոր ստացված և նոր լույս տեսած գրքերի մատենագիտական համակարգված հավաքածուն՝ նախատեսված գիտնականների, մասնագետների, ուսանողների և գյուղատնտեսության բնագավառով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։ Այն ընդգրկում է բուսաբուծության, անասնաբուծության, ագրոնոմիայի, հողագիտության, ագրոէկոլոգիայի, գյուղատնտեսական տեխնիկայի, սննդամթերքի արտադրության, գյուղատնտեսական տնտեսագիտության և ոլորտի այլ կարևոր ուղղությունների վերաբերյալ հրատարակություններ՝ արտացոլելով ժամանակակից գիտական հետազոտությունները, տեխնոլոգիական առաջընթացը և գործնական նորարարությունները։ Ցանկը հնարավորություն է տալիս արագ ծանոթանալ ոլորտի արդիական գրականությանը, ստանալ անհրաժեշտ մատենագիտական տվյալներ և ընտրել համապատասխան աղբյուրներ մասնագիտական, ուսումնական կամ գիտահետազոտական նպատակների համար։ Այն կարևոր տեղեկատվական ռեսուրս է, որը նպաստում է գյուղատնտեսական գիտելիքների տարածմանը, մասնագիտական իրազեկվածության բարձրացմանը և ոլորտի շարունակական զարգացմանը։
Обновлено. 2026-11-02Другие предметы
Ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի ստեղծագործական ժառանգությունը
Ուսումնասիրությունը նվիրված է հայ ճարտարապետ Ջիմ Թորոսյանի ստեղծագործական ժառանգության համակողմանի ներկայացմանն ու մասնագիտական գնահատմանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են ճարտարապետի ստեղծագործական ուղին, նրա նախագծային մտածողության առանձնահատկությունները, գեղարվեստական և մասնագիտական սկզբունքները, ինչպես նաև տարբեր տարիներին իրականացված նախագծերն ու կառույցները։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում այն գաղափարներին, որոնց միջոցով Թորոսյանը ձգտել է ժամանակակից ճարտարապետությունը կապել հայկական ազգային ճարտարապետական ավանդույթների, պատմական հիշողության և տեղական մշակութային միջավայրի հետ։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս բացահայտելու նրա աշխատանքներում ձևի, տարածության, նյութի, ծավալի և միջավայրի փոխհարաբերությունները, ինչպես նաև ճարտարապետական լուծումների գեղագիտական և խորհրդանշական նշանակությունը։ Կարևոր տեղ է հատկացվում հասարակական և քաղաքային նշանակության կառույցներին, հուշարձանային և միջավայրային լուծումներին, որոնց միջոցով արտահայտվել են ազգային ինքնության, պատմության և մշակութային ժառանգության նկատմամբ հեղինակի վերաբերմունքը։ Աշխատության արժեքը պայմանավորված է նաև նրանով, որ այն ճարտարապետի առանձին ստեղծագործությունները դիտարկում է ավելի լայն պատմաճարտարապետական համատեքստում՝ ներկայացնելով դրանց տեղը 20-րդ դարի հայկական ճարտարապետության զարգացման գործընթացում։ Հեղինակի ստեղծագործական ժառանգության ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու նրա ներդրումը հայկական ճարտարապետական մտքի և քաղաքային միջավայրի ձևավորման գործում, ինչպես նաև հասկանալու նրա մոտեցումների ազդեցությունն ու նշանակությունը հետագա ճարտարապետական մշակույթի համար։ Գիրքը կարող է հետաքրքրել ճարտարապետներին, արվեստաբաններին, ճարտարապետության պատմությամբ զբաղվող հետազոտողներին, քաղաքաշինության մասնագետներին, ուսանողներին և հայկական մշակութային ժառանգությամբ հետաքրքրվող ընթերցողներին։
Обновлено. 2026-09-17