Генетические и эпигенетические эффекты ксенобиотиков у биоиндикаторных организмов из различных районов Армении

Религия

Աստվածաշունչը քրիստոնեական կրոնի հիմնարար սուրբ գիրքն է, որն ընդգրկում է Հին և Նոր Կտակարանները՝ ներկայացնելով կրոնական, պատմական, բարոյախոսական և հոգևոր բովանդակության բազմաշերտ ժառանգություն։ Հին Կտակարանը ներառում է արարչագործության, մարդկության սկզբնավորման, նախահայրերի պատմության, Իսրայելի ժողովրդի անցյալի, մարգարեությունների, օրհներգերի, իմաստասիրական խրատների և կրոնական օրենքների վերաբերյալ գրքեր։ Նոր Կտակարանը կենտրոնանում է Հիսուս Քրիստոսի կյանքի, քարոզչության, առաքելական գործունեության և քրիստոնեական համայնքների ձևավորման վրա՝ ընդգրկելով Ավետարանները, Գործք առաքելոցը, առաքելական թղթերը և Հայտնության գիրքը։ Երկու Կտակարանները միասին ներկայացնում են քրիստոնեական հավատքի հիմնական դրույթները, Աստծու և մարդու փոխհարաբերության, մեղքի ու փրկության, սիրո, հավատարմության, արդարության, ողորմածության և բարոյական պատասխանատվության գաղափարները։ Գիրքը դարեր շարունակ կարևոր դեր է ունեցել քրիստոնեական աստվածաբանության, եկեղեցական ավանդության, գրականության, արվեստի և հասարակական մտածողության զարգացման գործում։ Այն նաև նշանակալի աղբյուր է հին աշխարհի պատմության, մշակույթի, լեզվի և կրոնական պատկերացումների ուսումնասիրության համար։ Հրատարակությունը կարևոր տեղ ունի հայերեն կրոնական գրականության և հոգևոր ընթերցանության ավանդույթի մեջ։

Политология

Այս աշխատությունը վերաբերում է ՄԱԿ-ի առաքելության Լեռնային Ղարաբաղ այցի պատմական նշանակությանը՝ շուրջ 30 տարվա դադարից հետո, և այդ իրադարձության քաղաքական, մարդասիրական ու միջազգային իրավական համատեքստին։ Նման բնույթի նյութերը սովորաբար ներկայացվում են որպես վերլուծական կամ տեղեկատվական հրապարակումներ, որոնք ուսումնասիրում են տարածաշրջանում երկարատև հակամարտության հետևանքով ձևավորված իրավիճակը և միջազգային կազմակերպությունների ներգրավման նոր փուլերը։ Աշխատության մեջ ընդգծվում է, որ ՄԱԿ-ի առաքելության այցը դիտարկվում է որպես կարևոր դիվանագիտական քայլ, որը նպատակ ունի տեղում գնահատել հումանիտար իրավիճակը, քաղաքացիական բնակչության վիճակը, ենթակառուցվածքային վնասները և հնարավոր տեղահանությունների հետևանքները։ Միաժամանակ քննարկվում են նաև այն քաղաքական պայմանները, որոնք հնարավոր դարձրեցին միջազգային դիտորդների մուտքը երկար տարիների սահմանափակումներից հետո, ինչպես նաև տարածաշրջանային ուժերի հարաբերակցության փոփոխությունները։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում միջազգային կազմակերպությունների դերին հակամարտությունների կառավարման և հետհակամարտային կայունացման գործընթացներում, որտեղ փաստահավաք առաքելությունները կարևոր նշանակություն ունեն իրական իրավիճակի գնահատման և միջազգային հանրության իրազեկման համար։ Նման այցերը սովորաբար չեն լուծում տարածքային կամ քաղաքական վեճերը, սակայն կարող են ազդել դիվանագիտական բանակցությունների, մարդասիրական օգնության ծրագրերի և միջազգային ճնշման մեխանիզմների վրա։ Այսպիսով, ներկայացված թեման կարևոր է միջազգային հարաբերությունների, հակամարտությունների ուսումնասիրության և հումանիտար քաղաքականության տեսանկյունից՝ ընդգծելով Լեռնային Ղարաբաղի հարցի շուրջ ձևավորված նոր դինամիկան։

Журналистика

Այս աշխատությունը նվիրված է հեռուստատեսային հաղորդակցության արդյունավետության ուսումնասիրությանը՝ որպես զանգվածային լրատվության և հանրային ազդեցության կարևորագույն միջոցներից մեկի։ Հետազոտության շրջանակում վերլուծվում են հեռուստատեսային հաղորդագրությունների ձևավորման, փոխանցման և ընկալման գործընթացները՝ ընդգծելով հաղորդակցության կառուցվածքային, հոգեբանական և սոցիալական բաղադրիչները։ Դիտարկվում են հաղորդման բովանդակության կազմակերպման առանձնահատկությունները, լեզվական և արտահայտչական միջոցների ընտրությունը, տեսողական և ձայնային տարրերի համադրությունը, ինչպես նաև դրանց ազդեցությունը հանդիսատեսի ընկալման և վարքային արձագանքների վրա։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում հաղորդակցության արդյունավետության չափման չափանիշներին՝ դիտողականություն, ընկալելիություն, տեղեկատվական հագեցվածություն, ազդեցության ուժ և հիշելիություն, ինչպես նաև հաղորդման նպատակների և իրական արդյունքների համադրությանը։ Վերլուծվում են նաև զանգվածային հաղորդակցության սոցիալական գործառույթները՝ տեղեկատվական, կրթական, մշակութային և կարծիք ձևավորող դերերը, ինչպես նաև հեռուստատեսության ազդեցությունը հասարակական կարծիքի ձևավորման գործընթացում։ Աշխատությունում քննարկվում են ժամանակակից մեդիա միջավայրի փոփոխությունները՝ թվայնացում, բազմահարթակ հաղորդակցություն և մրցակցություն սոցիալական մեդիայի հետ, որոնք էապես փոխում են հեռուստատեսության արդյունավետության գնահատման մոտեցումները։ Հետազոտությունը ընդգծում է, որ հեռուստատեսային հաղորդակցության արդյունավետության բարձրացումը պահանջում է բովանդակության որակի, տեխնիկական միջոցների և հաղորդակցական ռազմավարությունների համադրված կատարելագործում՝ նպատակ ունենալով առավելագույն ազդեցություն ունենալ բազմազան լսարանի վրա։

Педагогика

Գիրքը նվիրված է երեխաների և երիտասարդների բարոյական ու հոգևոր դաստիարակությանը՝ ներկայացնելով առաքինությունը որպես մարդու անձնական կատարելագործման, ճիշտ վարքի և հասարակության մեջ արժանապատիվ կյանք վարելու կարևորագույն հիմք։ Այն նպատակ ունի պատանի ընթերցողներին ուղղորդել դեպի ազնվություն, ճշմարտախոսություն, համեստություն, աշխատասիրություն, հարգանք, գթասրտություն, ներողամտություն և պատասխանատվություն՝ ընդգծելով, որ այս հատկանիշները ձևավորվում են ամենօրյա վարքի, գիտակցված ընտրությունների և սեփական արարքների նկատմամբ ուշադրության միջոցով։ Բովանդակության ընդհանուր գաղափարական առանցքը մարդու ներաշխարհի ձևավորումն է, բարու և չարի տարբերակումը, անձնական պարտքի գիտակցումը և բարոյական սկզբունքներին հավատարիմ մնալու անհրաժեշտությունը։ Աշխատությունը դաստիարակչական բնույթ ունի և ընթերցողին ոչ միայն ներկայացնում է առաքինի վարքի արժեքը, այլև խրախուսում է այն դարձնել կյանքի ուղեցույց՝ ընտանիքում, կրթական միջավայրում և հասարակական հարաբերություններում։ Հատուկ նշանակություն է տրվում երիտասարդ սերնդի բնավորության ձևավորմանը՝ այն համոզմունքին, որ վաղ տարիքից ձեռք բերված բարոյական սովորություններն ու սկզբունքները վճռորոշ ազդեցություն ունեն մարդու հետագա կյանքի վրա։ Կրոնական և բարոյագիտական մտածողությունը միահյուսվում է մանկավարժական նպատակներին՝ առաքինությունը ներկայացնելով ոչ միայն որպես անհատական արժանիք, այլև որպես հոգևոր կյանքի և քրիստոնեական արժեքների գործնական արտահայտություն։ Գիրքը կարևոր է նաև իր ժամանակաշրջանի հայկական կրթադաստիարակչական մտքի ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է երեխաների և երիտասարդների բարոյական կրթության, հոգևոր արժեքների պահպանման ու սերունդների միջև արժեհամակարգի փոխանցման վերաբերյալ պատկերացումները։ Այն կարող է հետաքրքրել հայ գրքի պատմությամբ, հայկական մանկավարժական ժառանգությամբ, կրոնաբարոյական գրականությամբ և հայ հասարակության դաստիարակչական գաղափարների զարգացմամբ զբաղվող ընթերցողներին ու հետազոտողներին։

Экономика

Այս աշխատանքը ուսումնասիրում է Հայաստանի Հանրապետության տնտեսական զարգացման հիմնախնդիրները՝ դիտարկելով դրանք «աճի բևեռներ և կենտրոններ» հայեցակարգի շրջանակում և փորձելով բացահայտել տարածքային զարգացման անհամաչափությունները հաղթահարելու հնարավոր ուղիները։ Գրքում վերլուծվում է, թե ինչպես կարող են որոշակի քաղաքներ, մարզեր կամ տնտեսական հանգույցներ հանդես գալ որպես աճի շարժիչներ՝ խթանելով հարակից տարածքների տնտեսական ակտիվությունը և ապահովելով ներդրումների, արտադրողականության և զբաղվածության աճի տարածական բաշխում։ Հատուկ ուշադրություն է դարձվում տարածաշրջանային զարգացման քաղաքականության արդյունավետությանը, ենթակառուցվածքային ներդրումների դերին, արդյունաբերական և ծառայությունների ոլորտների կենտրոնացման խնդիրներին, ինչպես նաև պետական կարգավորման և տեղական ինքնակառավարման մարմինների համագործակցության մեխանիզմներին։ Աշխատությունը նաև անդրադառնում է այն մարտահրավերներին, որոնք խոչընդոտում են բազմակենտրոն տնտեսական աճի ձևավորմանը, այդ թվում՝ սահմանափակ ներդրումային միջավայրին, մարդկային կապիտալի անհավասար բաշխմանը, լոգիստիկ կապերի թերզարգացվածությանը և տարածաշրջանային զարգացման ծրագրերի ոչ բավարար համակարգվածությանը։ Միաժամանակ ներկայացվում են միջազգային փորձի օրինակներ, որոնք ցույց են տալիս, թե ինչպես են տարբեր երկրներ կիրառել աճի բևեռների մոդելը՝ տնտեսական զարգացման ավելի հավասարակշռված կառուցվածք ստեղծելու համար, և քննարկվում են դրանց հնարավոր ադապտացիոն լուծումները Հայաստանի պայմաններում։

Психология

Այս գիտական աշխատանքը նվիրված է մանկատան պայմաններում գտնվող սոցիալական որբերի դեռահասության շրջանում վարքային շեղումների հոգեբանական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը և դրանց կանխարգելման արդյունավետ ուղիների բացահայտմանը։ Ուսումնասիրության կենտրոնում դեռահասների հոգեբանական զարգացման առանձնահատկություններն են, նրանց սոցիալականացման գործընթացը, միջանձնային հարաբերությունները և այն գործոնները, որոնք կարող են նպաստել վարքային դժվարությունների ձևավորմանը։ Աշխատության շրջանակում քննարկվում են դեռահասության տարիքային ճգնաժամի առանձնահատկությունները, հուզական ոլորտի փոփոխությունները, ինքնագնահատականի և ինքնության ձևավորումը, հասակակիցների հետ հարաբերությունները, ինչպես նաև սոցիալական միջավայրի ազդեցությունը վարքագծի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում մանկատան միջավայրի առանձնահատկություններին, ընտանիքային կապերի բացակայությանը կամ սահմանափակմանը, կայուն հուզական հարաբերությունների պակասին և դրանց հնարավոր ազդեցությանը դեռահասների վարքային դրսևորումների վրա։ Ուսումնասիրության մեջ կարող են դիտարկվել ագրեսիվության, մեկուսացման, ընդդիմադիր վարքի, կարգապահական դժվարությունների, հուզական անկայունության և սոցիալական հարմարման այլ խնդիրների առաջացման ու դրսևորման առանձնահատկությունները։ Քննության են առնվում նաև անհատական հոգեբանական առանձնահատկությունները և սոցիալական միջավայրի գործոնները՝ որպես վարքային շեղումների առաջացման ռիսկի պայմաններ։ Աշխատության կարևոր ուղղություններից է կանխարգելման համակարգի ուսումնասիրությունը, որը ներառում է հոգեբանական աջակցության, խորհրդատվության, սոցիալական հմտությունների զարգացման, վստահելի միջանձնային հարաբերությունների ձևավորման և կրթադաստիարակչական միջավայրի բարելավման հնարավորությունները։ Կարևորվում է հոգեբանների, մանկավարժների, սոցիալական աշխատողների և խնամատար միջավայրի այլ մասնագետների համագործակցությունը՝ դեռահասների անհատական կարիքներին համապատասխան աջակցություն կազմակերպելու նպատակով։ Ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս ավելի խորությամբ հասկանալու սոցիալական որբերի վարքային դժվարությունների հոգեբանական հիմքերը և մշակելու դրանց կանխարգելման ու սոցիալական հարմարման խթանման համապատասխան մոտեցումներ։ Աշխատանքը կարող է օգտակար լինել մանկական և զարգացման հոգեբանների, սոցիալական աշխատողների, մանկավարժների, դաստիարակների, կրթական և սոցիալական հաստատությունների մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և դեռահասների սոցիալականացման ու հոգեբանական աջակցության հարցերով հետաքրքրվող ընթերցողների համար։