Discover other interesting and useful materials
Here is a collection of other files that may interest you and help in your studies or creative work. To see more, you can go to the materials sectionTechnology
Исследование и проектирование автоматизированной установки определения механических характеристик кожи
Աշխատությունը նվիրված է կաշվի մեխանիկական բնութագրերի որոշման համար նախատեսված ավտոմատացված փորձարարական կայանքի հետազոտման և նախագծման խնդիրներին։ Հետազոտության կենտրոնում նյութի մեխանիկական հատկությունների չափման գործընթացի ավտոմատացումն է, փորձարկումների ճշգրտության և կրկնելիության բարձրացումը, ինչպես նաև չափման արդյունքների համակարգչային գրանցման ու մշակման հնարավորությունների զարգացումը։ Կաշին դիտարկվում է որպես բարդ կառուցվածք ունեցող նյութ, որի մեխանիկական վարքը կարող է կախված լինել բազմաթիվ գործոններից, այդ թվում՝ կառուցվածքային անհամասեռությունից, նմուշի ուղղությունից, արտաքին բեռնավորման բնույթից և փորձարկման պայմաններից։ Այդ պատճառով համապատասխան չափիչ համակարգի նախագծման ժամանակ կարևոր է ապահովել վերահսկվող փորձարկման պայմաններ և ստացված տվյալների հուսալի գրանցում։ Հետազոտության շրջանակում կարող են ուսումնասիրվել կայանքի մեխանիկական հանգույցների, շարժաբեր համակարգի, ուժի և տեղաշարժի չափման միջոցների, տվիչների, տվյալների հավաքագրման սարքավորումների և կառավարման ծրագրային բաղադրիչների փոխկապակցված աշխատանքը։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում չափման գործընթացի ավտոմատ կառավարմանը, որը հնարավորություն է տալիս նվազեցնել մարդկային գործոնի ազդեցությունը և տարբեր նմուշների փորձարկումներն իրականացնել միասնական չափանիշներով։ Ստացված տվյալների հիման վրա կարող են գնահատվել նյութի ամրության, առաձգականության, դեֆորմացման և մեխանիկական վարքը բնութագրող այլ ցուցանիշներ։ Կարևոր ուղղություն է չափման համակարգի մետրոլոգիական բնութագրերի գնահատումը՝ ներառելով ճշգրտությունը, զգայունությունը, վերարտադրելիությունը և հնարավոր չափման սխալների աղբյուրների վերլուծությունը։ Նախագծման գործընթացում կարող է դիտարկվել նաև սարքավորման կառուցվածքային պարզեցման, աշխատանքի հուսալիության և փորձարկման արդյունքների մշակման արդյունավետության բարձրացման խնդիրը։ Ավտոմատացված տվյալների հավաքագրումը հնարավորություն է տալիս ձևավորել նյութի բեռնավորման և դեֆորմացման ընթացքը նկարագրող թվային տվյալների ամբողջություն և այն կիրառել տարբեր նմուշների համեմատական գնահատման համար։ Նման համակարգերը կարող են օգտագործվել կաշվի արտադրության որակի վերահսկման, նյութագիտական հետազոտությունների և տեխնոլոգիական գործընթացների գնահատման շրջանակներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է նյութագիտության, մեխատրոնիկայի, չափիչ տեխնիկայի, ավտոմատ կառավարման և համակարգչային տվյալների մշակման մոտեցումները՝ նպատակ ունենալով ստեղծել կաշվի մեխանիկական հատկությունների օբյեկտիվ և արդյունավետ գնահատման ավտոմատացված տեխնիկական համակարգ։
Updated: 2026-09-27
Other Subjects
Հայաստանի գրադարանները 2015 թվականին: Աշխատանքների վիճակագրական վերլուծություն
Հայաստանի գրադարանային համակարգի գործունեությունը ներկայացնող այս վիճակագրական-վերլուծական աշխատությունը համապարփակ ուսումնասիրություն է, որը հիմնված է Հայաստանի Հանրապետության գրադարանների տարեկան հաշվետվությունների տվյալների վրա։ Գրքում վերլուծվում են հանրային, մարզային, համայնքային, կրթական և այլ գրադարանների գործունեության հիմնական ցուցանիշները՝ գրքային ֆոնդերի ծավալը, համալրման և դուրսգրման գործընթացները, ընթերցողների և այցելությունների քանակը, գրքերի շրջանառությունը, տեղեկատվական ծառայությունների մատուցումը, ինչպես նաև գրադարանների նյութատեխնիկական և կազմակերպական վիճակը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս գնահատելու գրադարանային ոլորտի զարգացման միտումները, բացահայտելու առկա խնդիրներն ու ձեռքբերումները, համեմատելու տարբեր մարզերի և հաստատությունների գործունեության արդյունքները և պատկերացում կազմելու գրադարանների դերի մասին Հայաստանի մշակութային ու կրթական կյանքում։ Հրատարակությունը նախատեսված է գրադարանագետների, մշակույթի ոլորտի մասնագետների, հետազոտողների, ուսանողների և բոլոր այն ընթերցողների համար, ովքեր հետաքրքրված են Հայաստանի գրադարանային համակարգի վիճակով և զարգացման հեռանկարներով։ Հատորը կազմվել և հրատարակվել է Հայաստանի ազգային գրադարանի ու ՀՀ մշակույթի նախարարության նախաձեռնությամբ և ներկայացնում է 2014 թվականի գրադարանային գործունեության վիճակագրական տվյալների վերլուծությունը, հրատարակված 2015 թվականին։
Updated: 2026-09-05
History
Իրաքում ազգային պետականության ձևավորումը 20-րդ դարի առաջին կեսին
Աշխատությունը նվիրված է 20-րդ դարի առաջին կեսին Իրաքում ազգային պետականության ձևավորման և զարգացման պատմական գործընթացին՝ ներկայացնելով այն քաղաքական, սոցիալական, ազգային և միջազգային պայմանները, որոնք վճռորոշ ազդեցություն են ունեցել ժամանակակից իրաքյան պետության կայացման վրա։ Ուսումնասիրության առանցքում Իրաքի պետական ինքնության ձևավորման պատմությունն է՝ Օսմանյան կայսրության անկումից և Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո տարածաշրջանում ստեղծված նոր աշխարհաքաղաքական իրադրության համատեքստում։ Առանձնահատուկ նշանակություն ունի Իրաքի տարածքում ազգային պետականության գաղափարի աստիճանական զարգացումը, պետական կառավարման նոր համակարգի հաստատումը, ազգային ինքնագիտակցության ամրապնդումը և քաղաքական ինքնուրույնության ձեռքբերման ձգտումը։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս դիտարկելու, թե ինչպես են պատմականորեն ձևավորված հասարակական հարաբերությունները, էթնիկ և կրոնական բազմազանությունը, տեղական քաղաքական ուժերի շահերը և արտաքին պետությունների ազդեցությունը փոխազդել պետականաշինության գործընթացում։ Կարևոր տեղ է հատկացվում բրիտանական ազդեցության ժամանակաշրջանին, մանդատային կառավարման համակարգի հաստատմանը, միապետական պետական կառուցվածքի ձևավորմանը, ազգային քաղաքական շարժումների ակտիվացմանը և անկախության հասնելու գործընթացին։ Իրաքի պետականության կայացումը դիտարկվում է ոչ միայն որպես վարչաքաղաքական ինստիտուտների ձևավորման գործընթաց, այլև որպես ազգային համախմբման, ինքնիշխանության հաստատման և հասարակական-քաղաքական նոր հարաբերությունների զարգացման բարդ պատմական ընթացք։ Ուսումնասիրությունը կարևոր է նաև Մերձավոր Արևելքի նորագույն պատմության ընդհանուր պատկերը հասկանալու համար, քանի որ Իրաքի պետական կազմավորումը սերտորեն կապված էր Առաջին համաշխարհային պատերազմից հետո տարածաշրջանի քաղաքական քարտեզի վերափոխման, գաղութատիրական համակարգի վերադասավորման և արաբական ազգային շարժումների զարգացման հետ։ Աշխատանքի պատմագիտական արժեքը պայմանավորված է նրանով, որ այն անդրադառնում է ազգային պետականության ձևավորման տեսական և գործնական խնդիրներին՝ հնարավորություն տալով հասկանալու պետական ինստիտուտների կայացման, ազգային ինքնության ձևավորման և արտաքին քաղաքական ազդեցությունների փոխկապակցվածությունը։ Այն օգտակար ուսումնասիրություն է Մերձավոր Արևելքի պատմությամբ, Իրաքի քաղաքական զարգացումներով, արաբական ազգային շարժումներով և ժամանակակից պետությունների կազմավորման պատմությամբ հետաքրքրվող ընթերցողների, ուսանողների և հետազոտողների համար։
Updated: 2026-11-20
Linguistics
Հայերեն-իտալերեն բառարան
Աշխատությունը հայերեն և իտալերեն լեզուների միջև բառային համապատասխանություններ ներկայացնող երկլեզու բառարան է, որը նախատեսված է երկու լեզուների բառապաշարի ուսումնասիրման, բառերի իմաստների ընկալման և լեզվական հաղորդակցության համար։ Այն կարևոր նշանակություն ունի հայերենի և իտալերենի միջև լեզվական կապերի բացահայտման, թարգմանական աշխատանքի և տարբեր լեզվամշակութային միջավայրերի փոխըմբռնման տեսանկյունից։ Բառարանում բառերի համադրումը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու երկու լեզուների բառային կազմը, դրանց իմաստային առանձնահատկությունները, արտահայտչական հնարավորություններն ու լեզվական տարբերությունները։ Նման բառարանները կարևոր դեր են ունեցել հայերեն լեզվական գիտելիքի զարգացման, օտար լեզուների ուսուցման և հայ ընթերցողի համար եվրոպական լեզուների մատչելիության ապահովման գործում։ Այն օգտակար գործիք է եղել իտալերեն սովորողների, թարգմանիչների, հոգևորականների, կրթական ու գիտական գործունեությամբ զբաղվող անձանց համար՝ նպաստելով հայերենից իտալերեն և իտալերենից հայերեն բառային իմաստների համեմատությանը և լեզվական հմտությունների ձևավորմանը։ Գիրքը արժեքավոր է նաև հայ բառարանագրության պատմության ուսումնասիրության համար, քանի որ արտացոլում է հայ մտավոր և կրթական միջավայրում երկլեզու բառարաններ կազմելու ավանդույթը, օտար լեզուների նկատմամբ հետաքրքրությունն ու հայերենի՝ միջազգային լեզվամշակութային հաղորդակցության մեջ գործածության ընդլայնման ձգտումը։ Այն կարևոր աղբյուր է հայերենի պատմական բառապաշարի, հայ-իտալական լեզվական առնչությունների և 19-րդ դարի հայ կրթամշակութային կյանքի ուսումնասիրությամբ զբաղվող լեզվաբանների, բառարանագետների, պատմաբանների ու հետազոտողների համար։
Updated: 2026-11-14
Economics
ՀՀ տնտեսական ինտեգրման հեռանկարները ԱՊՀ երկրների հետ
Աշխատությունը նվիրված է Հայաստանի Հանրապետության՝ Անկախ Պետությունների Համագործակցության երկրների հետ տնտեսական ինտեգրման հնարավորությունների, առկա հարաբերությունների և զարգացման հեռանկարների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության կենտրոնում Հայաստանի արտաքին տնտեսական կապերի ընդլայնման, ԱՊՀ շուկաներում հայկական ապրանքների և ծառայությունների դիրքերի ամրապնդման, առևտրաշրջանառության ավելացման և տնտեսական համագործակցության նոր ուղղությունների ձևավորման խնդիրներն են։ Ուսումնասիրությունը կարող է անդրադառնալ ԱՊՀ երկրների միջև առևտրատնտեսական կապերի զարգացման պայմաններին, Հայաստանի արտահանման և ներմուծման կառուցվածքին, ներդրումային հոսքերին, արտադրական և կոոպերացիոն կապերին, ինչպես նաև տրանսպորտային և տնտեսական ենթակառուցվածքների նշանակությանը։ Աշխատանքում կարևոր տեղ է զբաղեցնում տնտեսական ինտեգրման տարբեր մակարդակների գնահատումը՝ հաշվի առնելով Հայաստանի ազգային տնտեսական շահերը, տարածաշրջանային շուկաների առանձնահատկությունները և ԱՊՀ երկրների միջև տնտեսական կապերի զարգացման հնարավորությունները։ Հետազոտությունը կարող է դիտարկել նաև Հայաստանի մասնակցությունը եվրասիական տնտեսական ինտեգրման գործընթացներին և ԱՊՀ շրջանակներում բազմակողմ համագործակցության ու այլ ինտեգրացիոն կառույցների փոխկապակցվածությունը։ ԱՊՀ և ԵԱՏՄ տնտեսական համագործակցության շրջանակներում առանձին նշանակություն ունեն արտաքին առևտուրը, թվային տնտեսությունը, մաքսային կարգավորումը, տրանսպորտը, էներգետիկան և հարկային ու մրցակցային քաղաքականությունը։ M Ministry of Foreign Affairs of Armenia Հայաստանի միջազգային տնտեսական քաղաքականության հիմնական նպատակներից են արտաքին շուկաների դիվերսիֆիկացումը, արտահանման ծավալների ավելացումը, ներդրումների ներգրավումը և միջազգային տնտեսական համագործակցության համար բարենպաստ պայմանների ստեղծումը։ M Ministry of Economy of Armenia Աշխատությունը կարող է արժեքավոր լինել նաև որպես 2000-ականների կեսերի տնտեսական հետազոտություն․ մատենագիտական աղբյուրները վկայում են, որ այն 2005 թվականին ներկայացվել է որպես գիտական աստիճանի հայցման աշխատանք՝ նվիրված ՀՀ տնտեսական ինտեգրման հեռանկարներին ԱՊՀ երկրների հետ։ T Tert Ընդհանուր առմամբ, նյութը հնարավորություն է տալիս ուսումնասիրելու Հայաստանի և ԱՊՀ երկրների տնտեսական փոխկապակցվածության ձևավորման նախադրյալները, ինտեգրացիոն գործընթացների հնարավոր առավելություններն ու սահմանափակումները և Հայաստանի տնտեսության համար արտաքին տնտեսական համագործակցության ընդլայնման հնարավոր ուղիները։
Updated: 2026-09-11
Mathematics
Асимптотические решения краевых задач собственных и вынужденных колебаниях полос и пластин с общей анизотропией
Աշխատությունը նվիրված է ընդհանուր անիզոտրոպ հատկություններով օժտված բարակ կառուցվածքային տարրերի սեփական և հարկադրական տատանումների սահմանային խնդիրների ասիմպտոտիկ լուծումների կառուցմանն ու դրանց մեխանիկական առանձնահատկությունների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության առանցքում այնպիսի մաթեմատիկական մոդելների վերլուծությունն է, որոնցում նյութի ֆիզիկամեխանիկական հատկությունները տարբեր ուղղություններով տարբեր են, ինչի հետևանքով տատանողական գործընթացների նկարագրությունը զգալիորեն բարդանում է իզոտրոպ մարմինների համեմատ։ Քննվում են շարժման համապատասխան դիֆերենցիալ հավասարումները, սահմանային պայմանները և կառուցվածքի երկրաչափական ու նյութական պարամետրերի ազդեցությունը տատանումների բնույթի վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է հատկացվում սեփական տատանումների խնդիրներին, որոնց ուսումնասիրությունը հնարավորություն է տալիս որոշել համակարգի բնական հաճախականությունների և տատանման ձևերի վարքագիծը։ Միաժամանակ դիտարկվում են արտաքին ժամանակային ազդեցությունների հետևանքով առաջացող հարկադրական տատանումները՝ կարևորելով գրգռող ուժերի հաճախականության և համակարգի սեփական դինամիկական հատկությունների փոխազդեցությունը։ Ասիմպտոտիկ մեթոդները կիրառվում են հատկապես այն դեպքերում, երբ կառուցվածքի երկրաչափական չափերի միջև առկա է էական տարբերություն կամ խնդրում կարելի է առանձնացնել փոքր պարամետր, ինչը հնարավորություն է տալիս բարդ սահմանային խնդիրը ներկայացնել ավելի պարզ մոտարկումների հաջորդականությամբ։ Հետազոտության կարևոր ուղղություններից է լուծումների վարքագծի ուսումնասիրությունը կառուցվածքի եզրային հատվածներում, որտեղ սահմանային պայմանների ազդեցությամբ կարող են ձևավորվել ընդհանուր դաշտից տարբերվող տեղային երևույթներ։ Քննվում է նաև անիզոտրոպության աստիճանի և ուղղությունների ազդեցությունը լարումների, տեղաշարժերի, տատանման ձևերի և հաճախականությունների վրա։ Ստացված անալիտիկ ու ասիմպտոտիկ արդյունքները կարող են օգտագործվել թվային հաշվարկների ճշտության գնահատման և ավելի բարդ կառուցվածքային մոդելների ուսումնասիրության համար։ Նման խնդիրներն ունեն կիրառական նշանակություն մեքենաշինության, ավիացիոն և տիեզերական կառուցվածքների, շինարարության ու կոմպոզիտային նյութերից պատրաստված տարրերի դինամիկական հաշվարկներում։ Ընդհանուր առմամբ աշխատանքը համադրում է առաձգականության տեսության, կառուցվածքների դինամիկայի, տատանումների տեսության և ասիմպտոտիկ վերլուծության մեթոդները՝ ուղղված անիզոտրոպ շերտերի ու թիթեղների դինամիկական վարքագծի առավել ամբողջական մաթեմատիկական նկարագրությանը։
Updated: 2026-09-19