Գիտատեխնիկական տեղեկատվության դերը գյուղատնտեսական արտադրության արդյունավետության բարձրացման գործում

Технология

Աշխատանքը նվիրված է խոշոր էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հաստատված ռեժիմների մաթեմատիկական մոդելների կառուցման և գործնական իրականացման մեթոդների ուսումնասիրությանը։ Հետազոտության հիմնական նպատակն է մշակել և ներկայացնել այնպիսի մաթեմատիկական ու հաշվողական մոտեցումներ, որոնք հնարավորություն են տալիս նկարագրել էլեկտրաէներգետիկ համակարգի կայուն աշխատանքային վիճակը, հաշվարկել դրա հիմնական պարամետրերը և գնահատել տարբեր տարրերի փոխազդեցությունը։ Ուսումնասիրվում են էլեկտրակայանների, ենթակայանների, հաղորդման գծերի, տրանսֆորմատորների և այլ բաղադրիչների մաթեմատիկական ներկայացման սկզբունքները, ինչպես նաև դրանց միավորման եղանակները ընդհանուր հաշվարկային մոդելի մեջ։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում հաստատված ռեժիմի հավասարումների ձևավորմանը, հանգուցային լարումների, հզորությունների, հոսանքների և կորուստների հաշվարկին, ինչպես նաև էլեկտրաէներգետիկ ցանցի պարամետրերի միջև փոխկապակցվածության նկարագրությանը։ Աշխատանքում կարող են քննարկվել ոչ գծային հավասարումների համակարգերի լուծման թվային մեթոդները, դրանց ալգորիթմական իրականացման առանձնահատկությունները, հաշվարկների արագության և ճշգրտության բարձրացման հնարավորությունները և մեծ չափի համակարգերի դեպքում հաշվողական բարդության հաղթահարման մոտեցումները։ Կարևոր տեղ է հատկացվում մաթեմատիկական մոդելների ծրագրային իրականացմանը, հաշվարկային գործընթացի ավտոմատացմանը և ստացված արդյունքների ստուգմանը։ Խոշոր էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի համար նման մոդելների կիրառումը հնարավորություն է տալիս գնահատել ցանցի ընթացիկ վիճակը, հայտնաբերել գերբեռնված կամ անկայուն հատվածները, որոշել էներգիայի կորուստները և վերլուծել համակարգի աշխատանքի տարբեր սցենարներ։ Ուսումնասիրությունը կարող է ընդգրկել նաև մոդելների կիրառումը էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի նախագծման, շահագործման, ռեժիմների օպտիմալացման և տեխնիկական վիճակի գնահատման խնդիրներում։ Աշխատանքի արդյունքները կարևոր նշանակություն ունեն էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի հուսալի և արդյունավետ կառավարման համար, քանի որ հաստատված ռեժիմների ճշգրիտ հաշվարկը համակարգի աշխատանքի վերլուծության և հետագա տեխնիկական որոշումների ընդունման հիմնական գործիքներից է։ Նյութը կարող է օգտակար լինել էլեկտրաէներգետիկայի, էներգետիկ համակարգերի, կիրառական մաթեմատիկայի և հաշվողական տեխնիկայի ոլորտների մասնագետներին, հետազոտողներին, ինժեներներին և ուսանողներին՝ որպես խոշոր էլեկտրաէներգետիկ համակարգերի մաթեմատիկական մոդելավորման և ռեժիմների հաշվարկման մեթոդների ուսումնասիրման հիմք։

Информатика

C++ ծրագրավորման լեզուն հանդիսանում է բարձր մակարդակի, բազմաթիվ նպատակային և օբյեկտային կողմնորոշված լեզու, որը մշակվել է C լեզվի հիման վրա՝ ավելացնելով օբյեկտային ծրագրավորման, դասերի, ժառանգության, պատճենահասանելիության և այլ առաջադեմ հնարավորություններ։ Այն թույլ է տալիս ստեղծել ինչպես համակարգային ծրագրեր, այնպես էլ կիրառական ծրագրեր՝ համացանցի, գիտական հաշվարկների, խաղերի, բազաների և ծրագրային ապահովման ոլորտներում։ C++-ի հիմնական առավելությունն այն է, որ այն համատեղում է արագության, արդյունավետության և ճկունության բարձր մակարդակ, հնարավորություն է տալիս վերահսկել հիշողության օգտագործումը և օպտիմալացնել ծրագրերը։ Լեզուն ունի հարուստ ստանդարտ գրադարան (Standard Template Library, STL), որը ապահովում է պատրաստի տվյալների կառուցվածքների, ալգորիթմների և ֆունկցիաների լայն ընտրանի՝ ծրագրավորման գործընթացը արագացնելու և պարզեցնելու համար։ C++-ը պահանջում է ծրագրավորողի ուշադրություն հիշողության կառավարումում, ցուցիչների և օբյեկտների կյանքի ցիկլի վերահսկման հարցերում, սակայն դրա շնորհիվ հնարավոր է բարձրորակ և արագ ծրագրային ապահովում ստեղծել։ Ժամանակակից ծրագրավորման մեջ C++-ը լայնորեն կիրառվում է համակարգային ծրագրավորման, գրաֆիկական և խաղային շարժիչների, ներդրումային և տեխնիկական ծրագրերի մշակման համար, ինչը այն դարձնում է տեխնոլոգիական զարգացման կարևոր գործիք։ Այսպիսով, C++ լեզուն հանդիսանում է հզոր և բազմակողմանի ծրագրավորման միջավայր, որը ապահովում է ծրագրերի բարձր արդյունավետություն, ճկունություն և երկարաժամկետ օգտագործելիություն։

Математика

Գիրքը նվիրված է բարդ լայնական կտրվածք ունեցող բաղադրյալ ձողերի ոլորման տեսական և հաշվարկային խնդիրների ուսումնասիրությանը։ Աշխատության մեջ դիտարկվում են այնպիսի ձողեր, որոնց լայնական պրոֆիլը կազմված է մի քանի ուղղանկյուն հատվածներից, ընդ որում՝ այդ ուղղանկյունները կարող են պատկանել տարբեր կոորդինատային համակարգերի և ունենալ միմյանց նկատմամբ տարբեր կողմնորոշումներ։ Հեղինակը վերլուծում է նման կառուցվածքների ոլորման ժամանակ առաջացող լարումների, դեֆորմացիաների և տեղաշարժերի բաշխման առանձնահատկությունները՝ հաշվի առնելով լայնական կտրվածքի բարդ երկրաչափությունը։ Առանձին ուշադրություն է դարձվում տարբեր կոորդինատային համակարգերում ներկայացված ուղղանկյուն բաղադրիչների միջև կապերի հաստատմանը և ընդհանուր մեխանիկական համակարգի համար դրանց ազդեցության համադրմանը։ Քննարկվում են ոլորման տեսության հիմնական դրույթները, ոլորման կոշտության և դիմադրության բնութագրերը, ինչպես նաև բաղադրյալ պրոֆիլների հաշվարկման համար անհրաժեշտ երկրաչափական և մեխանիկական պարամետրերի որոշման եղանակները։ Աշխատության շրջանակում ուսումնասիրվում են նաև այն դեպքերը, երբ պրոֆիլի առանձին տարրերի դիրքը կամ կողմնորոշումը բարդացնում է լարումների և դեֆորմացիաների միասնական նկարագրությունը։ Ներկայացվող մաթեմատիկական մոտեցումները հնարավորություն են տալիս կառուցել հաշվարկային մոդելներ և որոշել բաղադրյալ ձողերի աշխատանքային վիճակը տարբեր ոլորող բեռնվածությունների պայմաններում։ Գիրքը կարող է օգտակար լինել մեքենաշինության, շինարարական մեխանիկայի, նյութերի դիմադրության և ինժեներական կոնստրուկցիաների նախագծման ոլորտներում՝ հատկապես բարդ պրոֆիլներով տարրերի ամրության և կոշտության գնահատման ժամանակ։ Աշխատությունը հետաքրքրություն է ներկայացնում մեխանիկների, ինժեներ-կոնստրուկտորների, հետազոտողների, ասպիրանտների և համապատասխան տեխնիկական մասնագիտությունների ուսանողների համար՝ որպես բաղադրյալ լայնական կտրվածքով ձողերի ոլորման խնդիրների տեսական և կիրառական ուսումնասիրության աղբյուր։

Другие предметы

Այս ինֆորմացիոն ցանկը ներկայացնում է օտար լեզուներով լույս տեսած նոր գրքերի համակարգված մատենագիտական ցուցակը, որի նպատակն է ընթերցողներին, հետազոտողներին և ուսանողներին տրամադրել արդի միջազգային հրատարակչական հոսքի վերաբերյալ ամբողջական և կազմակերպված տեղեկատվություն։ Ցանկում ընդգրկվում են տարբեր լեզուներով՝ անգլերեն, ռուսերեն, ֆրանսերեն, գերմաներեն և այլ լեզուներով հրատարակված գիտական, գեղարվեստական, հասարակական-քաղաքական, տեխնիկական և մշակութային բնույթի նոր գրքեր, որոնք արտացոլում են համաշխարհային գիտական և մշակութային զարգացումների հիմնական ուղղությունները։ Այս տեղեկատվական ռեսուրսը կազմվում է գրադարանային նոր ստացումների հիման վրա և ծառայում է որպես կարևոր օժանդակ գործիք միջազգային գրականության ուսումնասիրության համար՝ հնարավորություն տալով արագ կողմնորոշվել օտարալեզու գրականության մեջ, համեմատել տարբեր երկրների գիտական և մշակութային մոտեցումները և օգտագործել այդ նյութերը ուսումնական, հետազոտական և մասնագիտական նպատակներով։ Այն նաև նպաստում է լեզվական և միջմշակութային գիտելիքների ընդլայնմանը՝ ապահովելով օտար լեզուներով գրականության ավելի լայն հասանելիություն և խթանելով գիտական համագործակցությունը միջազգային մակարդակում։

Биология

Աշխատությունը նվիրված է լեռնային էկոհամակարգերում կենսածին տարրերի բնական հոսքերի վրա մարդու գործունեության ազդեցության, դրանց փոփոխության օրինաչափությունների և հետագա դինամիկայի կանխատեսման ուսումնասիրությանը՝ Արագածի լեռնազանգվածի օրինակով։ Քննության են առնվում էկոհամակարգի հիմնական բաղադրիչների՝ հողի, բուսականության և ջրային միջավայրի միջև քիմիական տարրերի շրջանառության ու տեղափոխման գործընթացները։ Վերլուծվում է գյուղատնտեսական գործունեության, արոտավայրերի օգտագործման, բնակավայրերի, ենթակառուցվածքների և այլ մարդածին գործոնների հնարավոր ազդեցությունը նյութերի բնական շրջանառության վրա։ Առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվում ազոտի, ֆոսֆորի և էկոհամակարգերի կենսագործունեության համար կարևոր այլ տարրերի տարածական բաշխվածությանը, կուտակմանը, արտահոսքին և դրանց հարաբերակցության փոփոխություններին։ Դիտարկվում են բնական և մարդածին ազդեցության ենթարկված տարածքների տարբերությունները՝ նպատակ ունենալով բացահայտել կենսաերկրաքիմիական գործընթացների փոփոխության հիմնական միտումները։ Քննարկվում է լեռնային գոտիականության, բարձրության, հողային ու կլիմայական պայմանների, բուսածածկույթի և հողօգտագործման բնույթի նշանակությունը կենսածին տարրերի հոսքերի ձևավորման գործում։ Կարևորվում է երկարաժամկետ դիտարկումների, դաշտային և լաբորատոր հետազոտությունների տվյալների համադրումը՝ էկոհամակարգերի վիճակի գնահատման և հնարավոր փոփոխությունների կանխատեսման նպատակով։ Անդրադարձ է կատարվում նաև մոդելավորման և կանխատեսման մեթոդների կիրառմանը, որոնց միջոցով հնարավոր է գնահատել տարբեր մարդածին ծանրաբեռնվածությունների պայմաններում բնական համակարգերի հետագա զարգացումը։ Հետազոտության արդյունքները կարող են նպաստել լեռնային էկոհամակարգերի պահպանության, բնական ռեսուրսների կայուն օգտագործման, հողերի կառավարման և բնապահպանական ռիսկերի նվազեցման գիտականորեն հիմնավորված միջոցառումների մշակմանը։

История

Գիրքը նվիրված է Հայոց ցեղասպանությունից և Առաջին համաշխարհային պատերազմի տարիների բռնություններից փրկված հայ փախստականների պատմությանը Անդրկովկասում 1914-1922 թվականներին։ Ուսումնասիրության առանցքում գտնվում են հայ փախստականների տեղաշարժերը, նրանց թվաքանակի փոփոխությունները, բնակության վայրերը, սոցիալ-տնտեսական և կենցաղային պայմանները, ինչպես նաև Անդրկովկասում նրանց տեղավորման և գոյատևման հետ կապված խնդիրները։ Աշխատությունը հնարավորություն է տալիս պատկերացում կազմելու այն հսկայական մարդկային տեղաշարժերի մասին, որոնք տեղի ունեցան պատերազմի, զանգվածային բռնությունների, տեղահանությունների և ցեղասպանության հետևանքով, երբ հազարավոր հայեր ստիպված էին լքել իրենց բնակավայրերը և ապաստան փնտրել Անդրկովկասի տարբեր շրջաններում։ Հեղինակը ուշադրություն է դարձնում փախստականների շարժի ուղղություններին և փուլերին՝ փորձելով վերականգնել նրանց տեղաշարժերի ընդհանուր պատկերը և պարզել, թե ինչպես էին քաղաքական ու ռազմական իրադարձությունները ազդում բնակչության վերաբաշխման վրա։ Կարևոր տեղ է զբաղեցնում նաև փախստականների թվակազմի հարցը, որի ուսումնասիրությունը թույլ է տալիս գնահատել տեղի ունեցած ժողովրդագրական փոփոխությունների մասշտաբները և տարբեր ժամանակներում փախստականների թվի աճի կամ նվազման պատճառները։ Աշխատության մյուս կարևոր ուղղությունը նրանց կացության ուսումնասիրությունն է․ անդրադարձ է կատարվում բնակարանային պայմաններին, սննդի և հագուստի ապահովմանը, առողջապահական խնդիրներին, աշխատանքի հնարավորություններին, որբերի և անապաստան մարդկանց վիճակին, ինչպես նաև տեղական իշխանությունների, հասարակական կազմակերպությունների և բարեգործական կառույցների կողմից ցուցաբերված օգնությանը։ Ուսումնասիրությունը նաև ցույց է տալիս, որ փախստականների հիմնախնդիրը միայն մարդասիրական խնդիր չէր, այլ ուներ լուրջ քաղաքական, տնտեսական և ժողովրդագրական նշանակություն՝ կապված Անդրկովկասի տարածաշրջանի ընդհանուր անկայունության, պետական իշխանությունների փոփոխությունների և հետպատերազմյան իրադրության հետ։ 1914-1922 թվականների ժամանակահատվածի ընդգրկումը հնարավորություն է տալիս հետևելու գործընթացի զարգացմանը պատերազմի սկզբից մինչև հետպատերազմյան տարիները՝ ներառյալ Հայաստանի Առաջին Հանրապետության ձևավորման և տարածաշրջանում տեղի ունեցած քաղաքական փոփոխությունների շրջանը։ Գիրքը կարևոր սկզբնաղբյուրային և գիտական նշանակություն ունի Հայոց ցեղասպանությունից փրկվածների, փախստականության պատմության, հայ ժողովրդի ժողովրդագրական տեղաշարժերի և XX դարի սկզբի Անդրկովկասի սոցիալ-քաղաքական իրականության ուսումնասիրության համար։ Այն հատկապես արժեքավոր է նրանով, որ մարդկային ողբերգությունը դիտարկում է նաև փաստական և ժողովրդագրական տեսանկյունից՝ ներկայացնելով փախստականների շարժի, թվաքանակի և կացության վերաբերյալ տվյալներ ու դրանց հիման վրա վերականգնելով պատմական ժամանակաշրջանի կարևորագույն գործընթացներից մեկը։